Garuda Purana· Garuḍa Purāṇa
309
अध्याय 309 / 317

Book 3 - Adhyaya 21

33 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ33 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ३०९

श्लोक 1

॥ ५१ ॥ इति श्रीगारुडे महापुराणे उत्तरखण्डे तृतीयांशे ब्रह्मकाण्डे भद्राकृतभगवत्पतित्वप्रापकतपश्चर्यादिनिरूपणं नाम विंशोध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- २१ श्रीकृष्ण उवाच ।कालिन्द्या अपि चोत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि खगेश्वर ।विवस्वान्नाम सूर्योभत्तस्य पुत्री व्यजायत

// 51 // iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe tṛtīyāṃśe brahmakāṇḍe bhadrākṛtabhagavatpatitvaprāpakatapaścaryādinirūpaṇaṃ nāma viṃśodhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 21 śrīkṛṣṇa uvāca / kālindyā api cotpattiṃ pravakṣyāmi khageśvara / vivasvānnāma sūryobhattasya putrī vyajāyata

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

This penance has its root in remorse. O lord of birds, you may hear in detail.

अध्याय ३०९

श्लोक 2

कालिन्दीसंज्ञका वीन्द्र यमुना यानुजा स्मृता ।कृष्णपत्नीत्वकामेन चचार तप उत्तमम्

kālindīsaṃjñakā vīndra yamunā yānujā smṛtā / kṛṣṇapatnītvakāmena cacāra tapa uttamam

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

I have not remembered the ambrosial name of Hari. Rather, I have remembered his faults. I have not thought upon the ambrosial essence of Hari's teachings. Rather, I have indulg¬ ed in gossips with the common people.

अध्याय ३०९

श्लोक 3

तप आलोचनं प्रोक्तं तत्त्वानां च विनिर्णयः ।पूर्वार्जितानां पापानामनुतापस्तपः स्मृतम्

tapa ālocanaṃ proktaṃ tattvānāṃ ca vinirṇayaḥ / pūrvārjitānāṃ pāpānāmanutāpastapaḥ smṛtam

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

I have not worshipped the lotus-feet of Hari. On the other hand, I worshipped my sons and friends. I did not bow at the lotus feet of Hari. On the other hand, I worshipped the feet of my friends.

अध्याय ३०९

श्लोक 4

प्रायो नाम तपः प्रोक्तं चित्तनिग्रह उच्यते ।प्रायश्चित्तमिति प्रोक्तं न तु क्षौरं खगेश्वर

prāyo nāma tapaḥ proktaṃ cittanigraha ucyate / prāyaścittamiti proktaṃ na tu kṣauraṃ khageśvara

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

I have not seen the face of Hari covered with tresses grey as the incense smoke. I have fondled with my sons with affection and not caressed your loving face.

अध्याय ३०९

श्लोक 5

अनुतापयुतं भूतं तच्छणु त्वं खगेश्वर ।पूर्वं न जप्तं दिव्यमन्त्रं मुकुन्द तप्तं सदा क्लेशदावानलेन

anutāpayutaṃ bhūtaṃ tacchaṇu tvaṃ khageśvara / pūrvaṃ na japtaṃ divyamantraṃ mukunda taptaṃ sadā kleśadāvānalena

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

I have adorned my sons and friends with ornaments but not the face of my lord who can eschew the effects of my sins which I committed in my previous life.

अध्याय ३०९

श्लोक 6

न वै स्मृतं हरिनामामृतं च सदा स्मृतं हरिदोषादिकं च ।न तु स्मृतं हरितत्त्वामृतं च सम्यक् श्रुतं लोलवार्तादिकं च

na vai smṛtaṃ harināmāmṛtaṃ ca sadā smṛtaṃ haridoṣādikaṃ ca / na tu smṛtaṃ haritattvāmṛtaṃ ca samyak śrutaṃ lolavārtādikaṃ ca

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

I did not partake of the remanent of food offered to you but I partook of six varieties of food at the house of my friends. I did not offer you flowers and fragrances but did the same to my sons and friends. I am now tired of my sons and friends. When shall I sec your face, O lord?

अध्याय ३०९

श्लोक 7

न पूजितं हरिपादारविन्दं सुपूजिताः पुत्रमित्रादिकाश्च ।न वन्दितं हरिपादारविन्दं सुवन्दितो मित्रपादः सुघोरः

na pūjitaṃ haripādāravindaṃ supūjitāḥ putramitrādikāśca / na vanditaṃ haripādāravindaṃ suvandito mitrapādaḥ sughoraḥ

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

I have polluted my tongue by consuming the prohibited vegetables not sanctified by mantras, a part of which has not been offered to you, which are not permitted in the coteries of your devotees and which are forbidden in the codes that prescribe rules of conduct. When shall I sec your face, O lord?

अध्याय ३०९

श्लोक 8

न दृष्टं वै धूपधूम्रैरुपेतं हरेर्वक्रं कुन्तलैः संवृतं च ।पुत्रादिकं लालितं वै मुकुन्द न लालितं तव वक्रं मुरारे

na dṛṣṭaṃ vai dhūpadhūmrairupetaṃ harervakraṃ kuntalaiḥ saṃvṛtaṃ ca / putrādikaṃ lālitaṃ vai mukunda na lālitaṃ tava vakraṃ murāre

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

I have not purified my body by worshipping you with the eight-syllabled mantra or by visiting holy places or by blowing conches in front of your idol. When shall I see your face, O lord?

अध्याय ३०९

श्लोक 9

सुलालितं भूषणैः पुत्रमित्रं न लालितं सर्वपापापहारि ।न भुक्तं वै हरिनैरवेद्यशेषं मित्रालये षड्रसान्नं च भुक्तम्

sulālitaṃ bhūṣaṇaiḥ putramitraṃ na lālitaṃ sarvapāpāpahāri / na bhuktaṃ vai harinairavedyaśeṣaṃ mitrālaye ṣaḍrasānnaṃ ca bhuktam

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

I have incurred sin by not offering perfumes and flowers, ornaments or clothes. My body is polluted by anoin¬ ting it with the perfumes prepared by those who are not the devotees of Visnu. When shall I sec your face, O lord?

अध्याय ३०९

श्लोक 10

सुपुष्पगन्धा नार्पिता ते मुरारे समर्पिताः पुत्रमित्रादिकेभ्यः ।सन्तप्तोहं पुत्रमित्रादिकेषु कदा द्रक्ष्ये तव वक्त्रं मुकुन्द

supuṣpagandhā nārpitā te murāre samarpitāḥ putramitrādikebhyaḥ / santaptohaṃ putramitrādikeṣu kadā drakṣye tava vaktraṃ mukunda

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

O Vasudeva, my feet are burnt since they have not

अध्याय ३०९

श्लोक 11

अवैष्णवान्नैः शिग्रुशाकादिकैश्च ह्यनर्पितान्नैश्च तथाप्यसंस्कृतैः ।तथाप्यभक्ष्यै रसना च दग्धा कदा द्रक्ष्ये तव वक्त्रं मुकुन्द

avaiṣṇavānnaiḥ śigruśākādikaiśca hyanarpitānnaiśca tathāpyasaṃskṛtaiḥ / tathāpyabhakṣyai rasanā ca dagdhā kadā drakṣye tava vaktraṃ mukunda

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

My hands are burnt since they did not perlbrm your worship. I have incurred sin by indulging in sinful activities. When shall I see your face, O lord?

अध्याय ३०९

श्लोक 12

अष्टाक्षरीपूजया दिव्यतीर्थैर्विष्णोः पुरा भ्रामितैः शङ्खतीर्थैः ।न पावितं मच्छरीरं मुरारे कदा द्रक्ष्ये तव व क्त्रं मुकुन्द

aṣṭākṣarīpūjayā divyatīrthairviṣṇoḥ purā bhrāmitaiḥ śaṅkhatīrthaiḥ / na pāvitaṃ maccharīraṃ murāre kadā drakṣye tava va ktraṃ mukunda

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

I have not attained even the slightest pleasure since I gave up your worship, in spite of the fact that I have my hus¬ band, sons, friends, servants, buildings, cattle and wealth. Hence¬ forth, I shall not visit my kins and friends. I shall ever remain your devotee, nay a slave.

अध्याय ३०९

श्लोक 13

अनर्पितैर्गन्धपुष्पादिकैश्च अनर्पितैर्भूषणैर्वस्त्रजातैः ।अवैष्णवानां दिग्धगन्धादिदोषैर्गात्रं दग्धं कदा ह्युद्धरिष्ये मुकुन्द

anarpitairgandhapuṣpādikaiśca anarpitairbhūṣaṇairvastrajātaiḥ / avaiṣṇavānāṃ digdhagandhādidoṣairgātraṃ dagdhaṃ kadā hyuddhariṣye mukunda

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

Those who regard their kins and friends as the sources of joy have their faces filled with urine and faeces. This is what I know.

अध्याय ३०९

श्लोक 14

दग्धौ च पादौ मम वासुदेव न गच्छन्तौ क्षेत्रपथं हरेश्च ।नेत्रे च दग्धे मम सर्वदापि नालोकितं तव देव प्रतीकम्

dagdhau ca pādau mama vāsudeva na gacchantau kṣetrapathaṃ hareśca / netre ca dagdhe mama sarvadāpi nālokitaṃ tava deva pratīkam

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

Whatever has passed so far, I have suffered utterly thereby. Please, favour me with the company of the noble by your grace and not with the company of the wicked by your indifference.

अध्याय ३०९

श्लोक 15

दग्धौ च हस्तौ मम वासुदेव न पूजितं तव विष्णोः प्रतीकम् ।मया कृतं पापजातं मुरारे कदा द्रक्ष्ये तव वक्रं मुकुन्द

dagdhau ca hastau mama vāsudeva na pūjitaṃ tava viṣṇoḥ pratīkam / mayā kṛtaṃ pāpajātaṃ murāre kadā drakṣye tava vakraṃ mukunda

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

At that time, I had gone ahunting on the bank of Yamuna. I saw her there practicing penance. I spoke to my friend Arjuna.

अध्याय ३०९

श्लोक 16

मदीयदोषान्गणयन्न पूर्ण दयां कुरु त्वं सुद्धदास्यान्मुकुन्द ।यावन्ति लोमानि मदीयगात्रे संति प्रभो सर्वदोर्षर्विदूर

madīyadoṣāngaṇayanna pūrṇa dayāṃ kuru tvaṃ suddhadāsyānmukunda / yāvanti lomāni madīyagātre saṃti prabho sarvadorṣarvidūra

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

O friend, approach the maiden immediately and ask her about (he purpose of her penance.

अध्याय ३०९

श्लोक 17

तावन्ति पापानि मदीयगात्रे कदा द्रक्ष्ये तव वक्त्रं मुकुन्द ।अनन्तदेहे पतिपुत्रैर्गृहैश्च मित्रैर्धनैः पशुभृत्यादिकैश्च

tāvanti pāpāni madīyagātre kadā drakṣye tava vaktraṃ mukunda / anantadehe patiputrairgṛhaiśca mitrairdhanaiḥ paśubhṛtyādikaiśca

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

Thus asked, Arjuna approached her and asked her the purpose of her penance. After knowing her purpose, he returned and told me all that he had learnt of her. Then, at the auspicious hour, I married her.

अध्याय ३०९

श्लोक 18

सुखं नाप्तं ह्यपुमात्रं मुकुन्द सेवा मुक्ता तव देवस्य विष्णोः ।इतः परं पुत्रमित्रादिकं च यास्ये नाहं तव दासी भवामि

sukhaṃ nāptaṃ hyapumātraṃ mukunda sevā muktā tava devasya viṣṇoḥ / itaḥ paraṃ putramitrādikaṃ ca yāsye nāhaṃ tava dāsī bhavāmi

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

I married just to favour her, but not for my pleasure, I shall now tell you the story of Laksmana and the reason why I married her.

अध्याय ३०९

श्लोक 19

येये ब्रूयुः पुत्रमित्रादिकैश्च सम्यक् सुखं जायते मर्त्यलोके ।तेषामास्ये मूत्रविष्ठादिकं च सम्यक् सदा पतितं चेति जाने

yeye brūyuḥ putramitrādikaiśca samyak sukhaṃ jāyate martyaloke / teṣāmāsye mūtraviṣṭhādikaṃ ca samyak sadā patitaṃ ceti jāne

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

Listen, I am going to tell you a great secret. There is nothing that the preceptor will not disclose to his disciple.

अध्याय ३०९

श्लोक 20

मित्रादीनां यत्कृतं द्रव्यजातं वृथा गतं मलरूपं च जातम् ।सद्वैष्णवानां यत्कृतं द्रव्यजातं हरिप्राप्तेः कारणं स्यात्सदैव

mitrādīnāṃ yatkṛtaṃ dravyajātaṃ vṛthā gataṃ malarūpaṃ ca jātam / sadvaiṣṇavānāṃ yatkṛtaṃ dravyajātaṃ hariprāpteḥ kāraṇaṃ syātsadaiva

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

"The goods made for friends and others went in vain and became like filth; the goods made for good Vaishnavas always become a means to attaining Hari.

अध्याय ३०९

श्लोक 21

एतादृशं तत्तु जातं मुकुन्द अलं ह्यलं तेन दुःखं च भुक्तम् ।संगं दत्तात्सज्जनानां सदा त्वं विना च त्वं दुर्जनानां च संगात्

etādṛśaṃ tattu jātaṃ mukunda alaṃ hyalaṃ tena duḥkhaṃ ca bhuktam / saṃgaṃ dattātsajjanānāṃ sadā tvaṃ vinā ca tvaṃ durjanānāṃ ca saṃgāt

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

Such has it been, Mukunda — enough, enough of the sorrow suffered through it. You always grant the company of the good; without you comes the company of the wicked.

अध्याय ३०९

श्लोक 22

संगैः सदा दुर्जनानां मुरारे गात्रं दग्धं न विरागेण युक्तम् ।एतादृशाहं कां गातिं वा मुकुन्द यास्ये न जाने दयया मां च पाहि

saṃgaiḥ sadā durjanānāṃ murāre gātraṃ dagdhaṃ na virāgeṇa yuktam / etādṛśāhaṃ kāṃ gātiṃ vā mukunda yāsye na jāne dayayā māṃ ca pāhi

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

Through constant company with the wicked, Murari, my body has burned without detachment. To what state shall such as I go, Mukunda? I do not know; protect me with compassion."

अध्याय ३०९

श्लोक 23

एतादृशो ह्यनुतापः खगेन्द्र प्रायश्चित्तं न च क्षौरादिकं च ।भानोः कन्या ह्यनुतापं च कृत्वा विचारयामास हरेः सुतत्त्वम्

etādṛśo hyanutāpaḥ khagendra prāyaścittaṃ na ca kṣaurādikaṃ ca / bhānoḥ kanyā hyanutāpaṃ ca kṛtvā vicārayāmāsa hareḥ sutattvam

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

Such remorse, lord of birds, is the expiation, not shaving and the like. The Sun's daughter, having felt remorse, reflected on the true principle of Hari:

अध्याय ३०९

श्लोक 24

सर्वोत्तमो हरिरेकः सदैव यतः पूर्णः सर्वगुणैस्ततश्च ।सृष्टौ यस्माज्जयते विश्वजातमतो हरिः सर्वगुणैश्च पूर्णः

sarvottamo harirekaḥ sadaiva yataḥ pūrṇaḥ sarvaguṇaistataśca / sṛṣṭau yasmājjayate viśvajātamato hariḥ sarvaguṇaiśca pūrṇaḥ

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

"Hari alone is always highest of all, since he is full of all qualities; since in creation the whole universe arises from him, Hari is full of all qualities.

अध्याय ३०९

श्लोक 25

यो देवानामाद्य अकार एव यतो ब्रह्माद्या नैव पूर्णाः समस्ताः ।लक्ष्मीप्रसादाच्चिरपुण्येन जातो यथायोग्यं पूर्णगुणो विरिञ्चः

yo devānāmādya akāra eva yato brahmādyā naiva pūrṇāḥ samastāḥ / lakṣmīprasādāccirapuṇyena jāto yathāyogyaṃ pūrṇaguṇo viriñcaḥ

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

He is the first of the gods, the letter A itself, since Brahma and all the others are not full. Through Lakshmi's grace and long merit, Viranchi was born full of qualities according to his worthiness.

अध्याय ३०९

श्लोक 26

न लक्ष्मीवद्गुणपूर्णो विरिञ्चो न विष्णुवद्गुणपूर्णा रमापि ।न वायुवद्भारती चापि पूर्णा न शेषवद्वारुणी चापि पूर्णा

na lakṣmīvadguṇapūrṇo viriñco na viṣṇuvadguṇapūrṇā ramāpi / na vāyuvadbhāratī cāpi pūrṇā na śeṣavadvāruṇī cāpi pūrṇā

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

Viranchi is not full of qualities like Lakshmi, nor is Rama full of qualities like Vishnu; nor is Bharati full like Vayu, nor Varuni full like Shesha,

अध्याय ३०९

श्लोक 27

न वै रुद्रवत्पार्वती पूर्णरूपा ह्यन्येप्येवं नैव पूर्णाः सदैव ।आलोचनामेवमेषा हि कृत्वा तपश्चक्रे यमुनायाश्च तीरे

na vai rudravatpārvatī pūrṇarūpā hyanyepyevaṃ naiva pūrṇāḥ sadaiva / ālocanāmevameṣā hi kṛtvā tapaścakre yamunāyāśca tīre

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

nor is Parvati full in form like Rudra; and so the others too are never full." Having reflected thus, she performed austerity on the bank of the Yamuna.

अध्याय ३०९

श्लोक 28

तदाचाहं यमुनायाश्च तीरं पार्थेन साकं मृगयां गतः खग ।दृष्ट्वा च तां तत्र तपश्चरन्तीं तदाब्रुवं मत्सखायं च पार्थम्

tadācāhaṃ yamunāyāśca tīraṃ pārthena sākaṃ mṛgayāṃ gataḥ khaga / dṛṣṭvā ca tāṃ tatra tapaścarantīṃ tadābruvaṃ matsakhāyaṃ ca pārtham

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

At that time I went to the bank of the Yamuna with Partha for hunting, O bird; seeing her there performing austerity, I said to my friend Partha:

अध्याय ३०९

श्लोक 29

हे पार्थ शीघ्रं व्रज कन्यासमीपं त्वं पृच्छ कस्मादत्र तपः करोषि ।एवं प्रोक्तस्तत्समीपं स गत्वा पृष्ट्वा चैतत्कारणं शीघ्रमेव

he pārtha śīghraṃ vraja kanyāsamīpaṃ tvaṃ pṛccha kasmādatra tapaḥ karoṣi / evaṃ proktastatsamīpaṃ sa gatvā pṛṣṭvā caitatkāraṇaṃ śīghrameva

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

"O Partha, go quickly to the maiden and ask why she performs austerity here." Told thus, he went to her, asked the reason, and quickly

अध्याय ३०९

श्लोक 30

आगत्य मामवदत्फाल्गुनोयं सर्वं वृत्तांन्तं त्वसौ मत्समीपे ।ततस्त्वहं सुमुहूर्ते च तस्याः पाणिग्रहं कृतवांस्तत्र सम्यक्

āgatya māmavadatphālgunoyaṃ sarvaṃ vṛttāṃntaṃ tvasau matsamīpe / tatastvahaṃ sumuhūrte ca tasyāḥ pāṇigrahaṃ kṛtavāṃstatra samyak

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

Phalguna returned and told me the whole story. Then at an auspicious moment I duly took her hand there.

अध्याय ३०९

श्लोक 31

तस्याश्च तापात्संततं मद्विचारात्प्रसन्नोहं सततं सुप्रसन्नः ।पूर्णानन्दे रममाणास्य नित्यं तया च मे किं सुखंस्यात्खगेन्द्र

tasyāśca tāpātsaṃtataṃ madvicārātprasannohaṃ satataṃ suprasannaḥ / pūrṇānande ramamāṇāsya nityaṃ tayā ca me kiṃ sukhaṃsyātkhagendra

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

Because of her constant ardour and her reflection on me, I am always pleased, well pleased; but for me, always rejoicing in full bliss, what happiness could come from her, lord of birds?

अध्याय ३०९

श्लोक 32

मया विवाहोनुग्रहार्थं हि तस्या अङ्गीकृतो न तु सौख्याय वीन्द्र ।तथा वक्ष्ये लक्ष्मणायाश्च रूपं पाणिग्राहे कारणं चापि वीन्द्रा

mayā vivāhonugrahārthaṃ hi tasyā aṅgīkṛto na tu saukhyāya vīndra / tathā vakṣye lakṣmaṇāyāśca rūpaṃ pāṇigrāhe kāraṇaṃ cāpi vīndrā

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

I accepted marriage with her only to show her grace, not for my happiness, O lord of birds. Now I will tell of Lakshmana's form and the reason for taking her hand, O lord of birds.

अध्याय ३०९

श्लोक 33

शृणुष्व तत्तव वक्ष्यामि गोप्यं सच्छिष्यके नास्ति गोप्यं गुरोश्च

śṛṇuṣva tattava vakṣyāmi gopyaṃ sacchiṣyake nāsti gopyaṃ gurośca

हिन्दी अर्थ

स्वामिपुष्करिणीमध्ये ¬ मख्ामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोऽस्ति सर्वदा॥ (२६।३८) TT

English

Hear it; I will tell you this secret; for a good disciple, nothing is secret to the teacher.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_garuDapurANa.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Garuda Purana — Chapter 309
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.