अध्याय ७४
श्लोक 1
इति श्रीवामनपुराणे सरोमाहात्म्ये चतुर्थे ऽध्यायः कश्यप उवाच नमो ऽस्तु ते देवदेव एकशृङ्ग वृषार्च्चे सिन्धुवृष वृषाकपे सुरवृष अनादिसंभव रुद्र कपिल विष्वक्सेन सर्वभूतपते ध्रुव धर्मधर्म वैकुण्ठ वृषावर्त अनादिमध्यनिधन धनञ्जय शुचिश्रवः पृश्नितेजः निजय (५) अमृतेशय सनातन त्रिधाम तुषित महातत्त्व लोकनाथ पद्मनाभ विरिञ्चे बहुरूप अक्षय अक्षर हव्यभुज खण्डपरशो शतक्र मुञ्जकेश हंस महादक्षिण हृषीकेश सूक्ष्म महानियमधर विरज लोकप्रतिष्ठ अरूप अग्रज धर्मज धर्मनाभ (१०) गभस्तिनाभ शतक्रतुनाभ चन्द्ररथ सूर्यतेजः समुद्रवासः अजः सहस्रशिरः सहस्रपाद अदोमुख महापुरुष पुरुषोत्तम सहस्रबाहो सहस्रमूर्ते सहस्रास्य परुषोत्तम सहस्रबाहो सहस्रमूर्ते सहस्रास्य सहस्रसंभव सहस्रसत्त्वं त्वमाहुः ।पुष्पहास चरम त्वमेव वौषट् (१५) वषट्कारं त्वामाहुरग्रयं मखेषु प्राशितारं सहस्रधारं च भुश्च भुवश्च स्वश्च त्वमेव वेदवेद्य ब्रह्मशय ब्राह्मणप्रिय त्वमेव द्यौरसि मातरिश्वासि धर्मो ऽसि होता पोता मन्ता नेता होमहेतुस् त्वमेव अग्रय विश्वधाम्ना त्वमेव दिग्भिः सुभाण्ड (२०) इज्यो ऽसि सुमेधो ऽसि समिधस्त्वमेव मतिर् गतिर् दाता त्वमसि ।मोक्षो ऽसि योगो ऽसि ।सृजसि ।धाता परमयज्ञो ऽसि सोमो ऽसि दीक्षितो ऽसि दक्षिणासि विश्वमसि ।स्थविर हिरण्यनाम नारायण त्रिनयन आदित्यवर्म आदित्यतेजः महापुरुष (२५) पुरुषोत्तम आदिदेदेव सुविक्रम प्रभाकर शंभो स्वयंभो भूतादिः महाभूतो ऽसि विश्वभूत विश्वं त्वमेव विश्वगोप्तासि पवित्रमसि विश्वभव ऊर्ध्वकर्म अमृत दिवस्पते वाचस्पते घृतार्चे अनन्तकर्म वंश प्रग्वंश विश्वपास्त्वमेव वरार्थिनां वरदो ऽसि त्वम् ।(३०) चतुर्भिश्च चतुर्भिश्च द्वाभ्यां पञ्जभिरेव च ।हूयते च पुनर्द्वाभ्यां तुभ्यं होत्रात्मने नमः ।इति श्रीवामनपुराणे सरोमाहात्म्ये पञ्चमो ऽध्यायः लोमहर्षण उवाच ।नारायणस्तु भगवाञ्छ्रुत्वैवं परमं स्तवम् ।ब्रह्मज्ञेन द्विजेन्द्रेण कश्यपेन समीरितम्
iti śrīvāmanapurāṇe saromāhātmye caturthe 'dhyāyaḥ kaśyapa uvāca namo 'stu te devadeva ekaśṛṅga vṛṣārcce sindhuvṛṣa vṛṣākape suravṛṣa anādisaṃbhava rudra kapila viṣvaksena sarvabhūtapate dhruva dharmadharma vaikuṇṭha vṛṣāvarta anādimadhyanidhana dhanañjaya śuciśravaḥ pṛśnitejaḥ nijaya (5) amṛteśaya sanātana tridhāma tuṣita mahātattva lokanātha padmanābha viriñce bahurūpa akṣaya akṣara havyabhuja khaṇḍaparaśo śatakra muñjakeśa haṃsa mahādakṣiṇa hṛṣīkeśa sūkṣma mahāniyamadhara viraja lokapratiṣṭha arūpa agraja dharmaja dharmanābha (10) gabhastinābha śatakratunābha candraratha sūryatejaḥ samudravāsaḥ ajaḥ sahasraśiraḥ sahasrapāda adomukha mahāpuruṣa puruṣottama sahasrabāho sahasramūrte sahasrāsya paruṣottama sahasrabāho sahasramūrte sahasrāsya sahasrasaṃbhava sahasrasattvaṃ tvamāhuḥ / puṣpahāsa carama tvameva vauṣaṭ (15) vaṣaṭkāraṃ tvāmāhuragrayaṃ makheṣu prāśitāraṃ sahasradhāraṃ ca bhuśca bhuvaśca svaśca tvameva vedavedya brahmaśaya brāhmaṇapriya tvameva dyaurasi mātariśvāsi dharmo 'si hotā potā mantā netā homahetus tvameva agraya viśvadhāmnā tvameva digbhiḥ subhāṇḍa (20) ijyo 'si sumedho 'si samidhastvameva matir gatir dātā tvamasi / mokṣo 'si yogo 'si / sṛjasi / dhātā paramayajño 'si somo 'si dīkṣito 'si dakṣiṇāsi viśvamasi / sthavira hiraṇyanāma nārāyaṇa trinayana ādityavarma ādityatejaḥ mahāpuruṣa (25) puruṣottama ādidedeva suvikrama prabhākara śaṃbho svayaṃbho bhūtādiḥ mahābhūto 'si viśvabhūta viśvaṃ tvameva viśvagoptāsi pavitramasi viśvabhava ūrdhvakarma amṛta divaspate vācaspate ghṛtārce anantakarma vaṃśa pragvaṃśa viśvapāstvameva varārthināṃ varado 'si tvam / (30) caturbhiśca caturbhiśca dvābhyāṃ pañjabhireva ca / hūyate ca punardvābhyāṃ tubhyaṃ hotrātmane namaḥ / iti śrīvāmanapurāṇe saromāhātmye pañcamo 'dhyāyaḥ lomaharṣaṇa uvāca / nārāyaṇastu bhagavāñchrutvaivaṃ paramaṃ stavam / brahmajñena dvijendreṇa kaśyapena samīritam
हिन्दी अर्थ
सुन्दर देशमें पहुँच गया। अपने कर्म तथा धर्मसे उसने अधिक मात्रामें उत्कृष्ट एवं हीन धन उपार्जित कर लिया। उसके बाद वह उत्तम गयाशीर्ष नामके तीर्थमें गया। वहाँ क्रमशः प्रेतोंके उद्देश्यसे पिण्डदान करनेके
English
The person who is either pure in heart or malicious or whatever his position and who remembers Kuruksetra, becomes pure in body and mind both. Tifabinfa 4 I will go to Kuruksetra and reside there; whosoever says or resolves, absolves the man from all sins. ’TTSO? w gsm The knowledge on Brahma, Sraddha in Gaya, stake of life for the cause of cows defence and dwelling in Kuruksetra are the four acts said to be deserving emancipation for human beings. t g u The country made by gods in the middle of two divine rivers i.e. 1 and Dfsadvatl, is called Brahmavarta.