Brahmanda Purana· Brahmāṇḍa Purāṇa
131
अध्याय 131 / 156

Book 3 - Adhyaya 19

95 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ95 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय १३१

श्लोक 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने ललितापरमेश्वरीसेनाजय यात्रा नामाष्टादशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच चक्रराजरथेन्द्रस्य याःपर्वणि समाश्रिताः ।देवता प्रकटाभिख्यास्तासामाख्यां निवेदय

iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne lalitāparameśvarīsenājaya yātrā nāmāṣṭādaśo 'dhyāyaḥ agastya uvāca cakrarājarathendrasya yāḥparvaṇi samāśritāḥ / devatā prakaṭābhikhyāstāsāmākhyāṃ nivedaya

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

The author seems fond of presenting series of epithets like garlands. He gave twelve epithets ofDandanatha (Potrini) (supra 17.18-20) sixteen ofSyama or Syamala Mantrin! (supra 17.33-35). Here in VV. 14-19 he strings together twentyfive epithets of Lalita.

अध्याय १३१

श्लोक 2

संख्याश्च तासामखिला वर्णभेदांश्च शोभनान् ।आयुधानि च दिव्यानि कथयस्व हयानन

saṃkhyāśca tāsāmakhilā varṇabhedāṃśca śobhanān / āyudhāni ca divyāni kathayasva hayānana

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

The struggle between Lalita and Bhandasura Is a symbolic descrip- tion of the struggle between good and evil forces. Thus the description of the chariot ofLalita is equally symbolic. For the convenience of, readers

अध्याय १३१

श्लोक 3

हयग्रीव उवाच नवमं पर्व दीप्तस्य रथस्य समुपस्थिताः ।तश प्रोक्ता सिद्धिदेव्यस्तासां नामानि मच्छृणु

hayagrīva uvāca navamaṃ parva dīptasya rathasya samupasthitāḥ / taśa proktā siddhidevyastāsāṃ nāmāni macchṛṇu

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

"It is mentioned that ten Siddhidevls were stationed on the ninth step of the brilliant chariot. Listen to their names from me.

अध्याय १३१

श्लोक 4

अणिमा महिमाचैव लघिमा गरिमा तथा ।ईशिता वशिता चैव प्राप्तिः सिद्धिश्च सप्तमी

aṇimā mahimācaiva laghimā garimā tathā / īśitā vaśitā caiva prāptiḥ siddhiśca saptamī

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

They were posted in the Raktaratha (Red chariot) in order to slay the Asura Bhanda. Listen from me to the names of those who were mentioned before as (deities) of secret names {Guptas).

अध्याय १३१

श्लोक 5

प्राकाम्यमुक्तिसिद्धिश्च सर्वकामाभिधापरा ।एतादेव्यश्चतुर्बाह्व्यो जपाकुसुमसंनिभाः

prākāmyamuktisiddhiśca sarvakāmābhidhāparā / etādevyaścaturbāhvyo japākusumasaṃnibhāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

The deities named Guplalaras stationed them- selves on the seventh step of the chariot Cakraratha that had the brightness of the lamp blazing in the evening.

अध्याय १३१

श्लोक 6

चिन्तामणिकपालं च त्रिशूलं सिद्धिकज्जलम् ।दधाना दयया पूर्णा योगिभिश्च निषेविताः

cintāmaṇikapālaṃ ca triśūlaṃ siddhikajjalam / dadhānā dayayā pūrṇā yogibhiśca niṣevitāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

All these should be known as having four arms. They held the thunderbolt, javelin, iron club and discus. They were ready to slay the Asura Bhanda.

अध्याय १३१

श्लोक 7

तत्र पूर्वार्द्धभागे च ब्रह्माद्या अष्ट शक्तयः ।ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्मवी तथा ।वाराही चैव मांहेन्द्री चामुण्डा चैव सप्तमी

tatra pūrvārddhabhāge ca brahmādyā aṣṭa śaktayaḥ / brāhmī māheśvarī caiva kaumārī vaiṣmavī tathā / vārāhī caiva māṃhendrī cāmuṇḍā caiva saptamī

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

The deities na med Rahasyayoginls were stationed on the third step ofthe leading chariot Cakraratha. They were wellknown presiding. deities of speech. Their lustre was like that of the red Asoka (Jonesia Asoka Roxb). They held bows, and arrows in their hands. Armours covered their whole bodies. They shone with lutes and books too. They were Vasini, KamesI, BhoginT, Vimala, Aruna, JavinI, SarvesI: and Kaulinl. These eight deities are remembered as the cause ofthe slaughter of Daityas.

अध्याय १३१

श्लोक 8

महालक्ष्मीरष्टमी च द्विभुजाः शोणविग्रहाः ।कपालमुत्पलं चैव बिभ्राणा रक्तवाससः

mahālakṣmīraṣṭamī ca dvibhujāḥ śoṇavigrahāḥ / kapālamutpalaṃ caiva bibhrāṇā raktavāsasaḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

They had the same greatness and grandeur as that of Lalita and they had the same refulgence. They are glorified as one's most beloved Srldevl.

अध्याय १३१

श्लोक 9

अथ वान्य प्रकारेण केचिद्ध्यानं पचक्षते ।ब्रह्मादिसदृशाकारा ब्रह्मादिसदृशायुधाः

atha vānya prakāreṇa keciddhyānaṃ pacakṣate / brahmādisadṛśākārā brahmādisadṛśāyudhāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Then next, fifteen imperishable deities are mentioned as having fixed up their residences all round on the Ananda- mahapljha (the great seat of Bliss), on the step in the middle: of the chariot.

अध्याय १३१

श्लोक 10

ब्रह्मादीनां परं चिह्नं धारयन्त्यः प्रकीर्तिताः ।तासामूर्ध्वस्थानगतां मुद्रा देव्यो महत्तराः

brahmādīnāṃ paraṃ cihnaṃ dhārayantyaḥ prakīrtitāḥ / tāsāmūrdhvasthānagatāṃ mudrā devyo mahattarāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

They are also eternal in the form of Kala (Time). They had stationed themselves after pervading the universe. Their bows indicated their agitation and fury against Bhandasura and other Daityas.

अध्याय १३१

श्लोक 11

मुद्राविरचनायुक्तैर्हस्तैः कमलकान्तिभिः ।दाडिमीपुष्पसङ्काशाः पीतांबरमनोहराः

mudrāviracanāyuktairhastaiḥ kamalakāntibhiḥ / dāḍimīpuṣpasaṅkāśāḥ pītāṃbaramanoharāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Accompanied by these deities whose attention was solely on rendering service, goddess Paramesvar! set off in order to conquer the wicked Bhandasura.

अध्याय १३१

श्लोक 12

चतुर्भुजा भुजद्वन्द्वधृतचर्मकृपाणकाः ।मदरक्तविलोलाक्ष्यस्तासां नामानि मच्छृणु

caturbhujā bhujadvandvadhṛtacarmakṛpāṇakāḥ / madaraktavilolākṣyastāsāṃ nāmāni macchṛṇu

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Seven steps are mentioned in the excellent chariot (named) Giticakra 1 (Geyacakra also. See verse 63) that belonged to Mantrinatha and that had great wheels. There listen to those deities of the Devi.

अध्याय १३१

श्लोक 13

सर्वसंक्षोभिणी चैव सर्वविद्राविणी तथा ।सर्वाकर्षणकृन्मुद्रा तथा सर्ववशङ्करी

sarvasaṃkṣobhiṇī caiva sarvavidrāviṇī tathā / sarvākarṣaṇakṛnmudrā tathā sarvavaśaṅkarī

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

The deities of.thc arrows of the god of Love were stationed on the third step. They were five viz.: Dravini, SosinI, BandhinT, MohinI and Unmadinl. All these five had resplendent bows in their hands. Thereon the same step were stationed five gods too beneath the deities. They were Kamaraja, Kandarpa, Manmatha, Makaradhvaja and the fifth one Manobhava. All these were capable of enchanting the three worlds. Marks on their foreheads with Kasturi (Musk) shone brilliantly. They glittered with pearls. Their entire body was covered with armour. They had the lustre of flowers of Palasa (Butea Frondosa). They are called Paiicakamas (Five Kamas or gods of Love). They eagerly sought the killing of Bhandasura.

अध्याय १३१

श्लोक 14

सर्वोन्मादनमुद्रा च यष्टिः सर्वमहाङ्कुशा ।सर्वखेचरिका मुद्रा सर्वबीजा तथापरा

sarvonmādanamudrā ca yaṣṭiḥ sarvamahāṅkuśā / sarvakhecarikā mudrā sarvabījā tathāparā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Then those stationed on the sixth step of the leading chariot GTti (i.e. Giticakra) were the Bhairavas beginning with Asitahga. They were dreadful due to their weapons. They held the trident and the drinking bowl. They were blue-complexioned. They were— Asitahga, Ruru, Ganda, Krodha, Unmattabhaira va, Kapall, Bhlsana and Sarhhara — these were the eight Bhairavas.

अध्याय १३१

श्लोक 15

सर्वयोनिश्च नवमी तथा सर्वत्रिशण्डिका ।सिद्धिब्राहयादिमुद्रास्ता एताः प्रकटशक्तयः

sarvayoniśca navamī tathā sarvatriśaṇḍikā / siddhibrāhayādimudrāstā etāḥ prakaṭaśaktayaḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Procedure of appeals etc. to Lalita and the functions of Mantrinu

अध्याय १३१

श्लोक 16

भण्डासुरस्य संहारं कर्तुं रक्तरथे स्थिताः ।या गुप्ताख्याः पूर्वमुक्तास्तासां नामानि मच्छृणु

bhaṇḍāsurasya saṃhāraṃ kartuṃ raktarathe sthitāḥ / yā guptākhyāḥ pūrvamuktāstāsāṃ nāmāni macchṛṇu

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Hear from me the names of those called the Guptas, mentioned before, who stand on the red chariot to destroy Bhandasura:

अध्याय १३१

श्लोक 17

कामाकर्षणिका चैव बुद्ध्याकर्षणिका कला ।अहङ्काराकर्षिणी च शब्दाकर्षणिका कला

kāmākarṣaṇikā caiva buddhyākarṣaṇikā kalā / ahaṅkārākarṣiṇī ca śabdākarṣaṇikā kalā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Kamakarshanika, Buddhyakarshanika Kala, Ahankarakarshini, Shabdakarshanika Kala,

अध्याय १३१

श्लोक 18

स्पर्शाकर्षणिका नित्या रूपाकर्षणिका कला ।रसाकर्षणिका नित्या गन्धाकर्षणिका कला

sparśākarṣaṇikā nityā rūpākarṣaṇikā kalā / rasākarṣaṇikā nityā gandhākarṣaṇikā kalā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Sparshakarshanika Nitya, Rupakarshanika Kala, Rasakarshanika Nitya, Gandhakarshanika Kala,

अध्याय १३१

श्लोक 19

चित्ताकर्षणिका नित्या धैर्याकर्षणिका कला ।स्मृत्या कर्षणिका नित्या नामाकर्णणिका कला

cittākarṣaṇikā nityā dhairyākarṣaṇikā kalā / smṛtyā karṣaṇikā nityā nāmākarṇaṇikā kalā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Chittakarshanika Nitya, Dhairyakarshanika Kala, Smrityakarshanika Nitya, Namakarshanika Kala,

अध्याय १३१

श्लोक 20

बीजाकर्षणिका नित्या चात्मकर्षणिका कला ।अमृताकर्षणी नित्या शरीराकर्षिणी कला

bījākarṣaṇikā nityā cātmakarṣaṇikā kalā / amṛtākarṣaṇī nityā śarīrākarṣiṇī kalā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Bijakarshanika Nitya, Atmakarshanika Kala, Amritakarshani Nitya and Sharirakarshini Kala.

अध्याय १३१

श्लोक 21

एताः षोडश शीतांशुकलारूपाश्च शक्तयः ।अष्टमं पर्व सम्प्राप्ता गुप्ता नाम्ना प्रकीर्तिताः

etāḥ ṣoḍaśa śītāṃśukalārūpāśca śaktayaḥ / aṣṭamaṃ parva samprāptā guptā nāmnā prakīrtitāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

These sixteen Shaktis, in the form of the digits of the moon, occupying the eighth tier, are known by the name Gupta.

अध्याय १३१

श्लोक 22

विद्रुमद्रुमसङ्काशा मन्दस्मित मनोहराः ।चतुर्भुजास्त्रिनेत्राश्च चन्द्रार्कमुकुजोज्ज्वलाः

vidrumadrumasaṅkāśā mandasmita manoharāḥ / caturbhujāstrinetrāśca candrārkamukujojjvalāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Like coral trees, charming with gentle smiles, four-armed and three-eyed, bright with crowns of moon and sun,

अध्याय १३१

श्लोक 23

चापबाणौ चर्मखड्गौ दधाना दिव्यकान्तयः ।भण्डासुरवधार्थाय प्रवृत्ताः कुम्भसम्भव

cāpabāṇau carmakhaḍgau dadhānā divyakāntayaḥ / bhaṇḍāsuravadhārthāya pravṛttāḥ kumbhasambhava

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

bearing bow and arrows, shield and sword, of divine radiance, they set out to slay Bhandasura, O pot-born one.

अध्याय १३१

श्लोक 24

सायन्तनज्वलद्दीपप्रख्यचक्ररथस्य तु ।सप्तमे पर्वणि कृतावासा गुप्ततराभिधाः

sāyantanajvaladdīpaprakhyacakrarathasya tu / saptame parvaṇi kṛtāvāsā guptatarābhidhāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

In the seventh tier of the chariot, bright as a lamp blazing at dusk, dwell those called the Guptataras:

अध्याय १३१

श्लोक 25

अनङ्गमदनानङ्गमदनातुरया सह ।अनङ्गलेखा चानङ्गवेगानङ्गाङ्कुशापि च

anaṅgamadanānaṅgamadanāturayā saha / anaṅgalekhā cānaṅgavegānaṅgāṅkuśāpi ca

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Anangamadana with Anangamadanatura, Anangalekha, Anangavega and Anangankusha,

अध्याय १३१

श्लोक 26

अनङ्गमालिग्यपरा एता देव्यो जपात्विषः ।इक्षुचापं पुष्पशरान्पुष्पकन्दुकमुत्पलम्

anaṅgamāligyaparā etā devyo japātviṣaḥ / ikṣucāpaṃ puṣpaśarānpuṣpakandukamutpalam

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

and Anangamalini — these goddesses, the colour of hibiscus, bearing sugarcane bow, flower arrows, flower ball and lotus,

अध्याय १३१

श्लोक 27

बिभ्रत्यो ऽदभ्रविक्रान्तिशालिन्यो ललिताज्ञया ।भण्डासुरमभिक्रुद्धाः प्रज्वलन्त्य इव स्थिताः

bibhratyo 'dabhravikrāntiśālinyo lalitājñayā / bhaṇḍāsuramabhikruddhāḥ prajvalantya iva sthitāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

endowed with great valour, at Lalita's command stand as if blazing with anger against Bhandasura.

अध्याय १३१

श्लोक 28

अथ चक्ररथेन्द्रस्य षष्ठं पर्व समाश्रिताः ।सर्वसंक्षोभिणीमुख्याः सम्प्रदायाख्यया युताः

atha cakrarathendrasya ṣaṣṭhaṃ parva samāśritāḥ / sarvasaṃkṣobhiṇīmukhyāḥ sampradāyākhyayā yutāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Then in the sixth tier of the king of chariots stand those led by Sarvasankshobhini, known as the Sampradayas,

अध्याय १३१

श्लोक 29

वेणीकृतकचस्तोमाः सिंदूरतिलकोज्ज्वलाः ।अतितीव्रस्वभावाश्च कालानलसमत्विषः

veṇīkṛtakacastomāḥ siṃdūratilakojjvalāḥ / atitīvrasvabhāvāśca kālānalasamatviṣaḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

their masses of hair braided, bright with vermilion marks, of exceedingly fierce nature, radiant like the fire of doom,

अध्याय १३१

श्लोक 30

वह्निबाणं वह्निचापं वह्निरूपमसिं तथा ।वह्निचक्राख्याफलकं दधाना दीप्तविग्रहाः

vahnibāṇaṃ vahnicāpaṃ vahnirūpamasiṃ tathā / vahnicakrākhyāphalakaṃ dadhānā dīptavigrahāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

bearing fire-arrows, fire-bows, fire-swords and fire-shields called Vahnichakra, with blazing bodies,

अध्याय १३१

श्लोक 31

असुरेन्द्रं प्रति क्रुद्धाः कामभस्मसमुद्भवाः ।आज्ञाशक्तय एवैता ललिताया महौजसः

asurendraṃ prati kruddhāḥ kāmabhasmasamudbhavāḥ / ājñāśaktaya evaitā lalitāyā mahaujasaḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

enraged against the Asura lord, born from the ashes of Kama — these are the command-Shaktis of the mighty Lalita:

अध्याय १३१

श्लोक 32

सर्वसंक्षोभिणी चैव सर्वविद्राविणी तथा ।सर्वाकर्षणिका शक्तिः सर्वाह्लादिनिका तथा

sarvasaṃkṣobhiṇī caiva sarvavidrāviṇī tathā / sarvākarṣaṇikā śaktiḥ sarvāhlādinikā tathā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Sarvasankshobhini, Sarvavidravini, the Shakti Sarvakarshanika, Sarvahladinika,

अध्याय १३१

श्लोक 33

सर्वसंमोहिनीशक्तिः सर्वस्तम्भनशक्तिका ।सर्वजृंभणशक्तिश्च सर्वोन्मादनशक्तिका

sarvasaṃmohinīśaktiḥ sarvastambhanaśaktikā / sarvajṛṃbhaṇaśaktiśca sarvonmādanaśaktikā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

the Shakti Sarvasammohini, the Shakti Sarvastambhana, the Shakti Sarvajrimbhana, the Shakti Sarvonmadana,

अध्याय १३१

श्लोक 34

सर्वार्थसाधिका शक्तिः सर्वसम्पत्तिपूरणी ।सर्वमन्त्रमयी शक्तिः सर्वद्वन्द्वक्षयङ्करी

sarvārthasādhikā śaktiḥ sarvasampattipūraṇī / sarvamantramayī śaktiḥ sarvadvandvakṣayaṅkarī

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

the Shakti Sarvarthasadhika, Sarvasampattipurani, the Shakti Sarvamantramayi and Sarvadvandvakshayankari.

अध्याय १३१

श्लोक 35

एवं तु सम्प्रदायानां नामानि कथितानि वै ।अथ पञ्चमपर्वस्थाः कुलोत्तीर्णा इति स्मृताः

evaṃ tu sampradāyānāṃ nāmāni kathitāni vai / atha pañcamaparvasthāḥ kulottīrṇā iti smṛtāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Thus the names of the Sampradayas have been told. Now those in the fifth tier are remembered as the Kulottirnas.

अध्याय १३१

श्लोक 36

ताश्च सप्तटिकसङ्काशाः परशुं पाशमेव च ।गदां घण्टां मणिं चैव दधाना दीप्तविग्रहाः

tāśca saptaṭikasaṅkāśāḥ paraśuṃ pāśameva ca / gadāṃ ghaṇṭāṃ maṇiṃ caiva dadhānā dīptavigrahāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

They are like crystal, bearing axe, noose, mace, bell and gem, with blazing bodies,

अध्याय १३१

श्लोक 37

देवद्विषमति क्रुद्धा भ्रुकुटीकुटिलाननाः ।एतासामपि नामानि समाकर्मय कुम्भज

devadviṣamati kruddhā bhrukuṭīkuṭilānanāḥ / etāsāmapi nāmāni samākarmaya kumbhaja

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

exceedingly angry with the enemy of the gods, their faces crooked with frowns. Hear their names too, O pot-born one:

अध्याय १३१

श्लोक 38

सर्वसिद्धिप्रदा देवी सर्वसम्पत्प्रदा तथा ।सर्वप्रियङ्करी देवी सर्वमङ्गलकारिणी

sarvasiddhipradā devī sarvasampatpradā tathā / sarvapriyaṅkarī devī sarvamaṅgalakāriṇī

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

the goddess Sarvasiddhiprada, Sarvasampatprada, the goddess Sarvapriyankari, Sarvamangalakarini,

अध्याय १३१

श्लोक 39

सर्वकामप्रदा देवी सर्वदुःखविमोचिनी

sarvakāmapradā devī sarvaduḥkhavimocinī

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

the goddess Sarvakamaprada, Sarvaduhkhavimochini,

अध्याय १३१

श्लोक 40

सर्वमृत्युप्रशमिनी सर्वविघ्ननिवारिणी ।सर्वाङ्गसुन्दरी देवी सर्वसौभाग्यदायिनी

sarvamṛtyupraśaminī sarvavighnanivāriṇī / sarvāṅgasundarī devī sarvasaubhāgyadāyinī

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Sarvamrityuprashamini, Sarvavighnanivarini, the goddess Sarvangasundari and Sarvasaubhagyadayini.

अध्याय १३१

श्लोक 41

दशैन्ताः कथिता देव्यो दयया पूरिताशयाः ।चक्रे तुरीयपर्वस्था मुक्ताहारसमत्विषः

daśaintāḥ kathitā devyo dayayā pūritāśayāḥ / cakre turīyaparvasthā muktāhārasamatviṣaḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

These ten goddesses have been named, their hearts filled with compassion. In the fourth tier of the chariot, radiant like pearl necklaces,

अध्याय १३१

श्लोक 42

निगर्भयोगिनीनाम्ना प्रथिता दश कीर्तिताः ।सर्वज्ञा सर्वशक्तिश्च सर्वैश्वर्यप्रदा तथा

nigarbhayoginīnāmnā prathitā daśa kīrtitāḥ / sarvajñā sarvaśaktiśca sarvaiśvaryapradā tathā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

are the ten known by the name Nigarbha Yoginis: Sarvajna, Sarvashakti, Sarvaishvaryaprada,

अध्याय १३१

श्लोक 43

सर्वज्ञानमयी देवी सर्वव्याधिविनाशिनी ।सर्वाधारस्वरूपा च सर्वपापहरा तथा

sarvajñānamayī devī sarvavyādhivināśinī / sarvādhārasvarūpā ca sarvapāpaharā tathā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

the goddess Sarvajnanamayi, Sarvavyadhivinashini, Sarvadharasvarupa, Sarvapapahara,

अध्याय १३१

श्लोक 44

सर्वानन्दमयी देवी सर्वरक्षास्वरूपिणी ।दशमी देवताज्ञेया सर्वेष्सितफलप्रदा

sarvānandamayī devī sarvarakṣāsvarūpiṇī / daśamī devatājñeyā sarveṣsitaphalapradā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

the goddess Sarvanandamayi, Sarvarakshasvarupini, and the tenth deity, to be known as Sarvepsitaphalaprada.

अध्याय १३१

श्लोक 45

एताश्चतुर्भुजा ज्ञेया वज्रं शक्तिं च तोमरम् ।चक्रं चैवाभिबिभ्राणा भण्डासुरवधोद्यताः

etāścaturbhujā jñeyā vajraṃ śaktiṃ ca tomaram / cakraṃ caivābhibibhrāṇā bhaṇḍāsuravadhodyatāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

These should be known as four-armed, bearing thunderbolt, spear, lance and discus, intent on slaying Bhandasura.

अध्याय १३१

श्लोक 46

अथ चक्ररथेन्द्रस्य तृतीयं पर्वसंश्रिताः ।रहस्ययोगिनीनाम्ना प्रख्याता वागधीश्वराः

atha cakrarathendrasya tṛtīyaṃ parvasaṃśritāḥ / rahasyayoginīnāmnā prakhyātā vāgadhīśvarāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Then in the third tier of the king of chariots are the famous Rahasya Yoginis, the mistresses of speech,

अध्याय १३१

श्लोक 47

रक्ताशोकप्रसूनाभाबाणकार्मुकपाणयः ।कवचच्छन्नसर्वाङ्गयो वीणापुस्तकशोभिताः

raktāśokaprasūnābhābāṇakārmukapāṇayaḥ / kavacacchannasarvāṅgayo vīṇāpustakaśobhitāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

like red ashoka blossoms, with arrows and bows in hand, their bodies wholly covered in armour, adorned with lute and book:

अध्याय १३१

श्लोक 48

वशिनी चैव कामेशी भोगिनी विमला तथा ।अरुणाच जविन्याख्या सर्वेशी कौलिनी तथा

vaśinī caiva kāmeśī bhoginī vimalā tathā / aruṇāca javinyākhyā sarveśī kaulinī tathā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Vashini, Kameshi, Bhogini, Vimala, Aruna, the one called Jayini, Sarveshi and Kaulini.

अध्याय १३१

श्लोक 49

अष्टावेताः स्मृता देव्यो दैत्यसंहारहेतवः ।अथ चक्ररथेन्द्रस्य द्वितीयं पर्वसंश्रिताः

aṣṭāvetāḥ smṛtā devyo daityasaṃhārahetavaḥ / atha cakrarathendrasya dvitīyaṃ parvasaṃśritāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

These eight goddesses are remembered as causes of the destruction of the Daityas. Then in the second tier of the king of chariots

अध्याय १३१

श्लोक 50

चापबाणौ पानपात्रं मातुरुङ्गं कृपाणिकाम् ।तिस्रस्त्रिपीठनिलया अष्टबाहुसमन्विताः

cāpabāṇau pānapātraṃ māturuṅgaṃ kṛpāṇikām / tisrastripīṭhanilayā aṣṭabāhusamanvitāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

are three, dwelling in the three seats, eight-armed, bearing bow and arrows, drinking vessel, citron and small sword,

अध्याय १३१

श्लोक 51

पलकं नागपाशं च घण्टां चैव महाध्वनिम् ।विभ्राणा मदिरामत्ता अतिगुप्तरहस्यकाः

palakaṃ nāgapāśaṃ ca ghaṇṭāṃ caiva mahādhvanim / vibhrāṇā madirāmattā atiguptarahasyakāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

shield, serpent-noose and a bell of great sound, intoxicated with wine, most secret and hidden:

अध्याय १३१

श्लोक 52

कामेशी चैव वज्रेशी भगमालिन्यथापरा ।तिस्र एताः स्मृता देव्यो भण्डे कोपसमन्विताः

kāmeśī caiva vajreśī bhagamālinyathāparā / tisra etāḥ smṛtā devyo bhaṇḍe kopasamanvitāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Kameshi, Vajreshi and the other, Bhagamalini — these three goddesses are remembered as filled with anger against Bhanda.

अध्याय १३१

श्लोक 53

ललितासममाहात्म्या ललितासमतेजसः ।एतास्तु नित्यं श्रीदेव्या अन्तरङ्गाः प्रकीर्तिताः

lalitāsamamāhātmyā lalitāsamatejasaḥ / etāstu nityaṃ śrīdevyā antaraṅgāḥ prakīrtitāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Equal to Lalita in greatness and equal to Lalita in splendour, these are declared the ever-intimate companions of the Goddess.

अध्याय १३१

श्लोक 54

अथानन्दमहापीठे रथमध्यमपर्वणि ।परितो रचितावासाः प्रोक्ताः पञ्चदशाक्षराः

athānandamahāpīṭhe rathamadhyamaparvaṇi / parito racitāvāsāḥ proktāḥ pañcadaśākṣarāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Then on the great seat of bliss in the middle tier of the chariot, dwelling all around, are those of the fifteen syllables,

अध्याय १३१

श्लोक 55

तिथिनित्याः कालरूपा विश्वं व्याप्यैव संस्थिताः ।भण्डासुरादिदैत्येषु प्रक्षुब्धभ्रुकुटीतटाः

tithinityāḥ kālarūpā viśvaṃ vyāpyaiva saṃsthitāḥ / bhaṇḍāsurādidaityeṣu prakṣubdhabhrukuṭītaṭāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

the Tithi Nityas, whose form is time, pervading the universe, their brows knitted in anger against Bhandasura and the other Daityas,

अध्याय १३१

श्लोक 56

देवीसमनिजाकारा देवीसमनिजायुधाः ।जगतामुपकाराय वर्तमाना युगेयुगे

devīsamanijākārā devīsamanijāyudhāḥ / jagatāmupakārāya vartamānā yugeyuge

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

like the Goddess in form and in weapons, present age after age for the benefit of the worlds.

अध्याय १३१

श्लोक 57

तासां नामानि मत्तस्त्वमवधारयकुम्भज ।कामेशी भगमाला च नित्यक्लिन्ना तथैव च

tāsāṃ nāmāni mattastvamavadhārayakumbhaja / kāmeśī bhagamālā ca nityaklinnā tathaiva ca

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Learn their names from me, O pot-born one: Kameshi, Bhagamala, Nityaklinna,

अध्याय १३१

श्लोक 58

भेरुण्डा वह्निवासिन्यो महावज्रेश्वरी तथा ।दती च त्वरिता देवी नवमी कुलसुन्दरी

bheruṇḍā vahnivāsinyo mahāvajreśvarī tathā / datī ca tvaritā devī navamī kulasundarī

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Bherunda, Vahnivasini, Mahavajreshvari, Duti, the goddess Tvarita, the ninth Kulasundari,

अध्याय १३१

श्लोक 59

नित्या नीलपताका च विजया सर्वमङ्गला ।ज्वालामालिनिकाचित्रे दश पञ्च च कीर्तिताः

nityā nīlapatākā ca vijayā sarvamaṅgalā / jvālāmālinikācitre daśa pañca ca kīrtitāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Nitya, Nilapataka, Vijaya, Sarvamangala, Jvalamalinika and Chitra — fifteen are declared.

अध्याय १३१

श्लोक 60

एताभिः सहिता देवी सदा सेवैकबुद्धिभिः ।दुष्टं भण्डासुरं जेतुं निर्ययौ परमेश्वरी

etābhiḥ sahitā devī sadā sevaikabuddhibhiḥ / duṣṭaṃ bhaṇḍāsuraṃ jetuṃ niryayau parameśvarī

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

With these, ever intent solely on her service, the supreme Queen went forth to conquer the wicked Bhandasura.

अध्याय १३१

श्लोक 61

मन्त्रिनाथा महाचक्रे गीतिं चक्रे रथोत्तमे ।सप्तपर्वाणि चोक्तानि तत्र देव्याश्च ताः शृणु

mantrināthā mahācakre gītiṃ cakre rathottame / saptaparvāṇi coktāni tatra devyāśca tāḥ śṛṇu

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

The Mantrinatha sang on the great wheel-chariot, the finest of chariots; its seven tiers have been told — hear now of the goddesses there.

अध्याय १३१

श्लोक 62

गेयचक्ररथे पर्वमध्यपीढनिकेतना ।संगीतयोगिनी प्रोक्ता श्रीदेव्या अतिवल्लभा

geyacakrarathe parvamadhyapīḍhaniketanā / saṃgītayoginī proktā śrīdevyā ativallabhā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

On the Geyachakra chariot, dwelling on the central seat of its tiers, is the one called Sangitayogini, most beloved of the Goddess.

अध्याय १३१

श्लोक 63

तदेव प्रथमं पर्व मन्त्रिण्यास्तु निवासभूः ।अथ द्वितीयपर्वस्था गेयचक्रे रथोत्तमे

tadeva prathamaṃ parva mantriṇyāstu nivāsabhūḥ / atha dvitīyaparvasthā geyacakre rathottame

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

That is the first tier, the dwelling of the Mantrini. Then in the second tier of the Geyachakra, the finest of chariots,

अध्याय १३१

श्लोक 64

रतिः प्रीतिर्मनोजा च वीणाकार्मुकपाणयः ।तमालश्यामलाकारा दानवोन्मूलनक्षमाः

ratiḥ prītirmanojā ca vīṇākārmukapāṇayaḥ / tamālaśyāmalākārā dānavonmūlanakṣamāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

are Rati, Priti and Manoja, holding lute and bow, dark as the tamala tree, able to uproot the Danavas.

अध्याय १३१

श्लोक 65

तृतीयपर्वसंरूढा मनोभूबाणदेवता ।द्राविणी शोषिणी चैव बन्धिनी मोहिनी तथा

tṛtīyaparvasaṃrūḍhā manobhūbāṇadevatā / drāviṇī śoṣiṇī caiva bandhinī mohinī tathā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Established in the third tier are the deities of the arrows of Love: Dravini, Shoshini, Bandhini, Mohini

अध्याय १३१

श्लोक 66

उन्मादिनीति पञ्चैता दीप्तकार्मुकपाणयः ।तत्र पर्वण्यधस्तात्तु वर्तमाना महौजसः

unmādinīti pañcaitā dīptakārmukapāṇayaḥ / tatra parvaṇyadhastāttu vartamānā mahaujasaḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

and Unmadini — these five hold blazing bows. Below them in that tier dwell the mighty ones:

अध्याय १३१

श्लोक 67

कामराजश्च कन्दर्पौं मन्मथो मकरध्वजः ।मनोभवः पञ्चमः स्यादेते त्रैलोक्यमोहनाः

kāmarājaśca kandarpauṃ manmatho makaradhvajaḥ / manobhavaḥ pañcamaḥ syādete trailokyamohanāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Kamaraja, Kandarpa, Manmatha, Makaradhvaja and Manobhava the fifth — these bewitch the three worlds.

अध्याय १३१

श्लोक 68

कस्तूरीतिलकोल्लासिभालामुक्ताविराजिताः ।कवचच्छन्नसर्वाङ्गाः पलाशप्रसवत्विषः

kastūrītilakollāsibhālāmuktāvirājitāḥ / kavacacchannasarvāṅgāḥ palāśaprasavatviṣaḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Their foreheads bright with musk marks and adorned with pearls, their bodies wholly covered in armour, radiant like palasha blossoms —

अध्याय १३१

श्लोक 69

पञ्चकामा इमे प्रोक्ता भण्डासुरवधार्थिनः ।जेयचक्ररथेन्द्रस्य चतुर्थं पर्व संश्रिताः

pañcakāmā ime proktā bhaṇḍāsuravadhārthinaḥ / jeyacakrarathendrasya caturthaṃ parva saṃśritāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

these are declared the five Kamas, intent on slaying Bhandasura. In the fourth tier of the king of chariots, the Geyachakra, dwell

अध्याय १३१

श्लोक 70

ब्रह्मीमुख्यास्तु पूर्वोक्ताश्चण्डिका त्वष्टमी परा ।तत्र पर्वण्यधस्ताच्च लक्ष्मीश्चैव सरस्वती

brahmīmukhyāstu pūrvoktāścaṇḍikā tvaṣṭamī parā / tatra parvaṇyadhastācca lakṣmīścaiva sarasvatī

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

the goddesses led by Brahmi named before, with Chandika the supreme eighth. Below them in that tier are Lakshmi and Sarasvati,

अध्याय १३१

श्लोक 71

रतिः प्रीतिः कीर्तिशान्ती पुष्टिस्तुष्टिश्च शक्तयः ।एताश्चक्रोधरक्ताक्ष्यो दैत्यं हन्तुं महाबलम्

ratiḥ prītiḥ kīrtiśāntī puṣṭistuṣṭiśca śaktayaḥ / etāścakrodharaktākṣyo daityaṃ hantuṃ mahābalam

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

and the Shaktis Rati, Priti, Kirti, Shanti, Pushti and Tushti; these, their eyes red with anger, are ready to slay the mighty Daitya.

अध्याय १३१

श्लोक 72

कुन्तचक्रधराः प्रोक्ताः कुमार्यः कुंभसंभव ।पञ्चमं पर्व संप्राप्ता वामाद्याः षोडशापराः

kuntacakradharāḥ proktāḥ kumāryaḥ kuṃbhasaṃbhava / pañcamaṃ parva saṃprāptā vāmādyāḥ ṣoḍaśāparāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

They are declared to be maidens bearing lances and discuses, O pot-born one. In the fifth tier are sixteen others beginning with Vama,

अध्याय १३१

श्लोक 73

गीतिं चक्रू रथेन्द्रस्य तासां नामानि मच्छृणु ।वामा ज्येष्टा च रौद्री च शान्तिः श्रद्धा सरस्वती

gītiṃ cakrū rathendrasya tāsāṃ nāmāni macchṛṇu / vāmā jyeṣṭā ca raudrī ca śāntiḥ śraddhā sarasvatī

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

who sang for the king of chariots; hear their names from me: Vama, Jyeshtha, Raudri, Shanti, Shraddha, Sarasvati,

अध्याय १३१

श्लोक 74

श्रीभूशाक्तिश्च लक्ष्मीश्च सृष्टिश्चैव तु मोहिनी ।तथा प्रमाथिनी चाश्वसिनी वीचिस्तथैव च

śrībhūśāktiśca lakṣmīśca sṛṣṭiścaiva tu mohinī / tathā pramāthinī cāśvasinī vīcistathaiva ca

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Shri, Bhushakti, Lakshmi, Srishti, Mohini, Pramathini, Ashvasini, Vichi,

अध्याय १३१

श्लोक 75

विद्युन्मालिन्यथ सुरानन्दाथो नागबुद्धिका ।एतास्तु कुरविन्दाभा जगत्क्षोभणलंपटाः

vidyunmālinyatha surānandātho nāgabuddhikā / etāstu kuravindābhā jagatkṣobhaṇalaṃpaṭāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Vidyunmalini, Surananda and Nagabuddhika. These, like rubies, are eager to shake the world,

अध्याय १३१

श्लोक 76

महासरसमन्नाहमादधानाः पदेपदे ।वज्रकङ्कटसंछन्ना अट्टहासोज्ज्वलाः परे ।वज्रदण्डौ शतघ्नीं च संबिभ्राणा भुशुण्डिकाः

mahāsarasamannāhamādadhānāḥ padepade / vajrakaṅkaṭasaṃchannā aṭṭahāsojjvalāḥ pare / vajradaṇḍau śataghnīṃ ca saṃbibhrāṇā bhuśuṇḍikāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

bearing great armour at every step; others, covered in diamond mail and bright with loud laughter, hold diamond staffs, shataghnis and bhushundis.

अध्याय १३१

श्लोक 77

अथ गीतिरथेन्द्रस्य षष्ठं पर्व समाश्रिताः ।असिताङ्गप्रभृतयो भैरवाः शस्त्रभीषणाः

atha gītirathendrasya ṣaṣṭhaṃ parva samāśritāḥ / asitāṅgaprabhṛtayo bhairavāḥ śastrabhīṣaṇāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Then in the sixth tier of the king of song-chariots are the Bhairavas beginning with Asitanga, fearsome with weapons,

अध्याय १३१

श्लोक 78

त्रिशिखं पानपात्रं च बिभ्राणा नीलवर्चसः ।असिताङ्गो रुरुश्चण्डः क्रोध उन्मत्तभैरवः

triśikhaṃ pānapātraṃ ca bibhrāṇā nīlavarcasaḥ / asitāṅgo ruruścaṇḍaḥ krodha unmattabhairavaḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

bearing tridents and drinking vessels, dark in lustre: Asitanga, Ruru, Chanda, Krodha, Unmatta Bhairava,

अध्याय १३१

श्लोक 79

कपाली भीषणश्चैव संहारश्चाष्ट भैरवाः ।अथ गीतिरथेन्द्रस्य सप्तमं पर्व संश्रिताः

kapālī bhīṣaṇaścaiva saṃhāraścāṣṭa bhairavāḥ / atha gītirathendrasya saptamaṃ parva saṃśritāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Kapali, Bhishana and Samhara — the eight Bhairavas. Then in the seventh tier of the king of song-chariots are

अध्याय १३१

श्लोक 80

मातङ्गी सिद्धलक्ष्मीश्च महामातङ्गिकापि च ।महती सिद्धलक्ष्मीश्च शोणा बाणधनुर्धराः

mātaṅgī siddhalakṣmīśca mahāmātaṅgikāpi ca / mahatī siddhalakṣmīśca śoṇā bāṇadhanurdharāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Matangi, Siddhalakshmi, Mahamatangika and the great Siddhalakshmi, red in hue, bearing bows and arrows.

अध्याय १३१

श्लोक 81

तस्यैव पर्वणो ऽधस्ताद्गणपः क्षेत्रपस्तथा ।दुर्गांबा बटुकश्चेंव सर्वे ते शस्त्रपाणयः

tasyaiva parvaṇo 'dhastādgaṇapaḥ kṣetrapastathā / durgāṃbā baṭukaśceṃva sarve te śastrapāṇayaḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Below that same tier are Ganapa and Kshetrapa, Durgamba and Batuka, all holding weapons in their hands.

अध्याय १३१

श्लोक 82

तत्रैव पर्वणो ऽधस्ताल्लक्ष्मीश्चैव सरस्वती ।शङ्खः पद्मो निधिश्चैव ते सर्वे शस्त्रपाणयः

tatraiva parvaṇo 'dhastāllakṣmīścaiva sarasvatī / śaṅkhaḥ padmo nidhiścaiva te sarve śastrapāṇayaḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Below that same tier are also Lakshmi and Sarasvati, and the treasures Shankha and Padma, all holding weapons.

अध्याय १३१

श्लोक 83

लोकद्विषं प्रति क्रुद्धा भण्डं चण्डपराक्रमम् ।शक्रादयश्च विष्म्वन्ता दश दिक्चक्रनायकाः

lokadviṣaṃ prati kruddhā bhaṇḍaṃ caṇḍaparākramam / śakrādayaśca viṣmvantā daśa dikcakranāyakāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Enraged against Bhanda of fierce valour, enemy of the worlds, the ten guardians of the circle of directions, from Shakra to Vishnu,

अध्याय १३१

श्लोक 84

शक्तिरूपास्तत्र पर्वण्यधस्तात्कृतसंश्रयाः ।वज्रे शक्तिं कालदण्डमकिं पाशं ध्वजं तथा

śaktirūpāstatra parvaṇyadhastātkṛtasaṃśrayāḥ / vajre śaktiṃ kāladaṇḍamakiṃ pāśaṃ dhvajaṃ tathā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

in the form of Shaktis, have taken their place below in that tier, bearing thunderbolt, spear, the staff of death, sword, noose and banner,

अध्याय १३१

श्लोक 85

गदां त्रिशूलं दर्भास्त्रं वज्रं च दधतस्त्वमी ।सेवन्ते मन्त्रिनाथां तां नित्यं भक्तिसमन्विताः

gadāṃ triśūlaṃ darbhāstraṃ vajraṃ ca dadhatastvamī / sevante mantrināthāṃ tāṃ nityaṃ bhaktisamanvitāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

mace, trident, the darbha missile and the vajra; ever filled with devotion, they serve the Mantrinatha.

अध्याय १३१

श्लोक 86

भण्डासुरान्दुर्दुरूढान्निहन्तुं विश्वकण्टकान् ।मन्त्रिनाथाश्रयद्वारा ललिताज्ञापनोत्सुकाः

bhaṇḍāsurāndurdurūḍhānnihantuṃ viśvakaṇṭakān / mantrināthāśrayadvārā lalitājñāpanotsukāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

To slay the Bhandasuras, hard to overcome, thorns of the universe, eager for Lalita's command by resorting to the Mantrinatha,

अध्याय १३१

श्लोक 87

गीतिचक्ररथोपान्ते दिक्पालाः संश्रयं ददुः ।सर्वेषां चैव देवानां मन्त्रिणी द्वारतः कृता

gīticakrarathopānte dikpālāḥ saṃśrayaṃ daduḥ / sarveṣāṃ caiva devānāṃ mantriṇī dvārataḥ kṛtā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

the guardians of the directions took shelter near the Geyachakra chariot. The Mantrini is made the gateway for all the gods;

अध्याय १३१

श्लोक 88

विज्ञापना महादेव्याः कार्यसिद्धिं प्रयच्छति ।राक्षी विज्ञापना चेति प्रधानद्वारतः कृता

vijñāpanā mahādevyāḥ kāryasiddhiṃ prayacchati / rākṣī vijñāpanā ceti pradhānadvārataḥ kṛtā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

a request to the great Goddess made through her grants success in one's aims. A request to the Queen is made through the chief minister,

अध्याय १३१

श्लोक 89

यथा खलु फलप्राप्तिः सेवकानां हि जायते ।अन्यथा कथमेतेषां सामर्थ्यं ज्वलितौजसः

yathā khalu phalaprāptiḥ sevakānāṃ hi jāyate / anyathā kathameteṣāṃ sāmarthyaṃ jvalitaujasaḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

just as servants obtain their reward that way. Otherwise how could these, however blazing in might, have the power

अध्याय १३१

श्लोक 90

अपधृष्यप्रभावायाः श्रीदेव्या उपसर्पणे ।सा हि संगीतविद्येति श्रीदेव्या अतिवल्लभा

apadhṛṣyaprabhāvāyāḥ śrīdevyā upasarpaṇe / sā hi saṃgītavidyeti śrīdevyā ativallabhā

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

to approach the Goddess, whose power is unassailable? For she, the science of music, is most beloved of the Goddess.

अध्याय १३१

श्लोक 91

नातिलङ्घति च क्वापि तदुक्तं कार्यसिद्धिषु ।श्रीदेव्याःशक्तिसाम्राज्ये सर्वकर्माणि मन्त्रिणी

nātilaṅghati ca kvāpi taduktaṃ kāryasiddhiṣu / śrīdevyāḥśaktisāmrājye sarvakarmāṇi mantriṇī

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

The Goddess never oversteps what she says in the accomplishment of tasks. In the empire of the Goddess's Shaktis, the Mantrini is able

अध्याय १३१

श्लोक 92

अकर्त्तुमन्यथा कर्तुं कर्तुं चैव प्रगल्भते ।तस्मात्सर्वे ऽपि दिक्पालाः श्रीदेव्या जयकाङ्क्षिणः ।तस्याः प्रधानभूतायाः सेवामेव वितन्वते

akarttumanyathā kartuṃ kartuṃ caiva pragalbhate / tasmātsarve 'pi dikpālāḥ śrīdevyā jayakāṅkṣiṇaḥ / tasyāḥ pradhānabhūtāyāḥ sevāmeva vitanvate

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

to do, to undo and to do otherwise all actions. Therefore all the guardians of the directions, desiring the Goddess's victory, serve her who is the chief.

अध्याय १३१

श्लोक 93

इति श्रीललितादेव्याश्चक्रराजरथोत्तमे ।पर्वस्थितानां देवीनां नामानि कथितान्यलम्

iti śrīlalitādevyāścakrarājarathottame / parvasthitānāṃ devīnāṃ nāmāni kathitānyalam

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Thus the names of the goddesses stationed in the tiers of Shri Lalita's Chakraraja, the finest of chariots, have been fully told.

अध्याय १३१

श्लोक 94

भण्डासुरस्य संहारे तस्या दिव्यायुधान्यपि ।प्रोक्तानि गेयचक्रस्य पर्वदेव्याश्च कीर्तिताः

bhaṇḍāsurasya saṃhāre tasyā divyāyudhānyapi / proktāni geyacakrasya parvadevyāśca kīrtitāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Her divine weapons for the destruction of Bhandasura have also been described, and the goddesses of the tiers of the Geyachakra celebrated.

अध्याय १३१

श्लोक 95

इमानि सर्वदेवीनां नामान्याकर्णयन्ति ये ।सर्वपापविनिर्मुक्तास्ते स्युर्विजयिनो नराः

imāni sarvadevīnāṃ nāmānyākarṇayanti ye / sarvapāpavinirmuktāste syurvijayino narāḥ

हिन्दी अर्थ

चरूथी--विल्मी--कवची-श्रुत--सेन--दुम्दुभी. इत्यादि रुद्र है

English

Those men who listen to these names of all the goddesses become free of all sins and victorious.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_brahmANDapurANa.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Brahmanda Purana — Chapter 131
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.