Linga Purana· Liṅga Purāṇa
105
अध्याय 105 / 108

Book 1 - Adhyaya 105

30 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ30 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय १०५

श्लोक 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे देवस्तुतिर्नाम चतुरधिकशततमो ऽध्यायः यदा स्थिताः सुरेश्वराः प्रणम्य चैवमीश्वरम् तदांबिकापतिर् भवः पिनाकधृङ् महेश्वरः

iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge devastutirnāma caturadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ yadā sthitāḥ sureśvarāḥ praṇamya caivamīśvaram tadāṃbikāpatir bhavaḥ pinākadhṛṅ maheśvaraḥ

हिन्दी अर्थ

उसी समयसे लोग इस लोकमें गणपतिको पूजा करने लगे और वे गणेश्वर हैत्योंके धर्ममें विघ्न डालने लगे। है ऋषियो! मैंने आप लोगोंको स्कन्द (कार्तिकेय)-के अग्रजको उत्पत्तिका सम्पूर्ण आख्यान

English

The lord glanced at them with visions sweet as nectar. The lord said to the leading Devas — "Welfare be to you."

अध्याय १०५

श्लोक 2

ददौ निरीक्षणं क्षणाद् भवः स तान्सुरोत्तमान् प्रणेमुरादराद्धरं सुरा मुदार्द्रलोचनाः

dadau nirīkṣaṇaṃ kṣaṇād bhavaḥ sa tānsurottamān praṇemurādarāddharaṃ surā mudārdralocanāḥ

हिन्दी अर्थ

बता दिया। जो इसे पढ़ता है, सुनता है अथवा सुनाता है, वह सुखी हो जाता है गये विनायकोत्पत्तिनाम पञ्चाधिकशततमोऽध्यायः

English

The lord of speech Brhaspati glanced at the lord fear- lessly, bowed to him and said — O Isa, it is with the desire for a boon that Devas have come here. You have always been unobstructedly requested by Asuras and others. You are prayed to by those who are harmful and injurious to Devas, for the achievement of their desire. Hence, bless us with a good cause of impediment to those who bring about injury to Devas. This alone is our request.

अध्याय १०५

श्लोक 3

भवः सुधामृतोपमैर् निरीक्षणैर्निरीक्षणात् तदाह भद्रमस्तु वः सुरेश्वरान् महेश्वरः

bhavaḥ sudhāmṛtopamair nirīkṣaṇairnirīkṣaṇāt tadāha bhadramastu vaḥ sureśvarān maheśvaraḥ

हिन्दी अर्थ

:/विवायकोत्पत्ति' नामक एक सौ पाँचवाँ अध्याय पूर्ण हुआ

English

On hearing that, the Pinaka- bearing lord of Devas, Siva created the body of the leading Deva Gane$vara. M5

अध्याय १०५

श्लोक 4

वरार्थमीश वीक्ष्यते सुरा गृहं गतास्त्विमे प्रणम्य चाह वाक्पतिः पतिं निरीक्ष्य निर्भयः

varārthamīśa vīkṣyate surā gṛhaṃ gatāstvime praṇamya cāha vākpatiḥ patiṃ nirīkṣya nirbhayaḥ

हिन्दी अर्थ

फफफफफफफफफफ क्ष क काका 1. फफ दारुकासुरके विनाशके लिये भगवान् शिवद्वारा अपने शरीरसे काली तथा अष्टभैरवोंको प्रकट करना एवं शिवताण्डवनृत्यको कथा

English

The leading Ganas and the lords of Devas eulogised Mahe£vara, the origin of the world and the splendid dispellcr of the distress of worldly existence. Then Ambika welcomed the elephant- faced lord Gajanana the cause of the origin of the world, the wi elder of the trident and noose. Siddhas and sages showered flowers. The heaven-walkers, the groups of Devas eulogised lord Mahesa the bestower of the cherished desires. The lords of Devas bowed to Ganesa and Mahe&a alertfully.

अध्याय १०५

श्लोक 5

सुरेतरादिभिः सदा ह्य् अविघ्नमर्थितो भवान् समस्तकर्मसिद्धये सुरापकारकारिभिः

suretarādibhiḥ sadā hy avighnamarthito bhavān samastakarmasiddhaye surāpakārakāribhiḥ

हिन्दी अर्थ

दारुकोऽसुरसम्भूतस्तपसा लब्धविक्रमः। सूदयामास कालाग्निरिव देवान् द्विजोत्तमान्

English

That boy emanating from both of them, the embodied form of gentleness and terrific appearance, the abode of all auspiciousness stood there and danced.

अध्याय १०५

श्लोक 6

ततः प्रसीदताद् भवान् सुविघ्नकर्मकारणम् सुरापकारकारिणाम् इहैष एव नो वरः

tataḥ prasīdatād bhavān suvighnakarmakāraṇam surāpakārakāriṇām ihaiṣa eva no varaḥ

हिन्दी अर्थ

दारुकेण तदा देवास्ताडिताः पीडिता भृशम्। ब्रह्माणं च तथेशानं कुमारं विष्णुमेव च स्त्रीरूपधारिभिः स्तुत्येब्रह्माद्येर्युधि संस्थितैः

English

Gajanana was bedecked in wonderful garments and ornaments of various kinds. The gentle son of Mahelvara salut- ed his father and mother. Lord Bhava, the lord of all, himself performed the post-natal rites of his recently born son Gajanana.

अध्याय १०५

श्लोक 7

ततस्तदा निशम्य वै पिनाकधृक् सुरेश्वरः गणेश्वरं सुरेश्वरं वपुर्दधार सः शिवः

tatastadā niśamya vai pinākadhṛk sureśvaraḥ gaṇeśvaraṃ sureśvaraṃ vapurdadhāra saḥ śivaḥ

हिन्दी अर्थ

बाधितास्तेन ते सर्वे ब्रह्माणं प्राप्य वै द्विजाः । विज्ञाप्य तस्मै तत्सर्व तेन सार्धमुमापतिम्

English

He held him in his arms that offered gentle pleasure and happiness. Mahadeva, the preceptor of the universe, em- braced him and kissed him on his head and said.

अध्याय १०५

श्लोक 8

गणेश्वराश् च तुष्टुवुः सुरेश्वरा महेश्वरम् समस्तलोकसंभवं भवार्त्तिहारिणं शुभम्

gaṇeśvarāś ca tuṣṭuvuḥ sureśvarā maheśvaram samastalokasaṃbhavaṃ bhavārttihāriṇaṃ śubham

हिन्दी अर्थ

ब्रह्मा प्राप्य च देवेशं प्रणम्य बहुधा नतः दारुणो भगवान् दारुः पूर्व तेन विनिर्जिताः। निहत्य दारुकं हैत्यं स्त्रीवध्यं त्रातुमहसि

English

O my son, you are born for the destruction of Daityas and for rendering help unto Devas and brahmins the expound- ers of Vedas.

अध्याय १०५

श्लोक 9

इभाननाश्रितं वरं त्रिशूलपाशधारिणम् समस्तलोकसंभवं गजाननं तदांबिका

ibhānanāśritaṃ varaṃ triśūlapāśadhāriṇam samastalokasaṃbhavaṃ gajānanaṃ tadāṃbikā

हिन्दी अर्थ

विज्ञप्तिं ब्रह्मणः श्रुत्वा भगवान् भगनेत्रहा। देवीमुवाच देवेशो गिरिजां प्रहसन्निव ८

English

Be stationed in the heavenly path. Create impediment in the rituals of that person by whom the sacrifice had been performed without the monetary gifts on the surface of the earth.

अध्याय १०५

श्लोक 10

ददुः पुष्पवर्षं हि सिद्धा मुनीन्द्रास् तथा खेचरा देवसंघास्तदानीम् तदा तुष्टुवुश्चैकदन्तं सुरेशाः प्रणेमुर्गणेशं महेशं वितन्द्राः

daduḥ puṣpavarṣaṃ hi siddhā munīndrās tathā khecarā devasaṃghāstadānīm tadā tuṣṭuvuścaikadantaṃ sureśāḥ praṇemurgaṇeśaṃ maheśaṃ vitandrāḥ

हिन्दी अर्थ

विवेश देहे देवस्य देवेशी जन्मतत्परा एकेनांशेन देवेशं प्रविष्टा देवसत्तमम्। न विवेद तदा ब्रह्मा देवाश्चेन्द्रपुरोगमाः

English

Lord Siva entered the womb of Umft to be born as Gaodlvafa; vide, the Vedic concept that the wife becomes the mother unto her husband when the latter is bom of her in the form of a son:

अध्याय १०५

श्लोक 11

तदा तयोर्विनिर्गतः सुभैरवः स मूर्तिमान् स्थितो ननर्त बालकः समस्तमङ्गलालयः

tadā tayorvinirgataḥ subhairavaḥ sa mūrtimān sthito nanarta bālakaḥ samastamaṅgalālayaḥ

हिन्दी अर्थ

ऋषिगण बोले है सूतजी ! हमलोगोंने स्कच

English

Remove the vital breaths of the person who improperly performs the rites of teaching and study of the Vedas, the com- mentaries thereon and the rites mentioned in them.

अध्याय १०५

श्लोक 12

विचित्रवस्त्रभूषणैर् अलंकृतो गजाननः महेश्वरस्य पुत्रको ऽभिवन्द्य तातम् अम्बिकाम्

vicitravastrabhūṣaṇair alaṃkṛto gajānanaḥ maheśvarasya putrako 'bhivandya tātam ambikām

हिन्दी अर्थ

अग्रजका प्रादुर्भाव तो सुन लिया; अब आप हमलोगोंको यथार्थरूपसे यह बतायें कि शम्भुके नृत्यका आरम्भ कैसे तथा किसलिये हुआ ? सूतजी बोले--दारुक नामक एक हैत्य असुरोमै उत्पन्न हुआ । तपस्यासे पराक्रम प्राप्त करके कालाग्निके समान वह असुर देवताओं तथा उत्तम द्विजोंको पीडित करने लगा

English

O lord, remove the vital breaths of men and women fallen off from their castes. O leading man, similarly, do unto those who are devoid of their duties.

अध्याय १०५

श्लोक 13

जातमात्रं सुतं दृष्ट्वा चकार भगवान्भवः गजाननाय कृत्यांस्तु सर्वान्सर्वेश्वरः स्वयम्

jātamātraṃ sutaṃ dṛṣṭvā cakāra bhagavānbhavaḥ gajānanāya kṛtyāṃstu sarvānsarveśvaraḥ svayam

हिन्दी अर्थ

उस समय वह दारुक ब्रह्मा, ईशान, कुमार, विष्णु यम, इन्द्र आदिके पास पहुँचकर उन देवताओंको सताने लगा, इससे वे देवता बहुत पीड़ित हुए। “यह असुर स्त्रीवध्य है'--ऐसा सोचकर स्त्रीरूपधारी तथा युद्धके

English

O Vinayaka, it behoves you to bestow equality with you, on those men and women who worship you on all occasions.

अध्याय १०५

श्लोक 14

आदाय च कराभ्यां च सुसुखाभ्यां भवः स्वयम् आलिङ्ग्याघ्राय मूर्धानं महादेवो जगद्गुरुः

ādāya ca karābhyāṃ ca susukhābhyāṃ bhavaḥ svayam āliṅgyāghrāya mūrdhānaṃ mahādevo jagadguruḥ

हिन्दी अर्थ

लिये स्थित उन स्तुत्य ब्रह्मा आदिके साथ वह असुर युद्ध करने लगा हे द्विजो! तब उसके द्वारा बाधित किये गये वे सभी देवतागण ब्रह्माके पास पहुँचकर उनसे सब कुछ निवेदन करके पुन: उन ब्रह्माके साथ उमापतिके यहाँ जाकर पितामहको आगे करके शिवकी स्तुति

English

O boy GaneSvara, protect your devotees with all efforts. On being worshipped here and hereafter protect old people and those who are in the prime of their youth.

अध्याय १०५

श्लोक 15

तवावतारो दैत्यानां विनाशाय ममात्मज देवानामुपकारार्थं द्विजानां ब्रह्मवादिनाम्

tavāvatāro daityānāṃ vināśāya mamātmaja devānāmupakārārthaṃ dvijānāṃ brahmavādinām

हिन्दी अर्थ

करने लगे। इसके बाद देवेशके निकट जाकर अत्यन्त विनम्र होकर प्रणाम करके ब्रह्माने कहा--'हे भगवन्! दारुक महाभयंकर है; हमलोग उससे पहले ही पराजित हो चुके हैं । स्त्रीके द्वारा वध्य उस हैत्य दारुकका संहार

English

O Vighnefvara, O Gane€vara, everywhere in the three worlds, you alone will undoubtedly become worthy of being worshipped and honoured.

अध्याय १०५

श्लोक 16

यज्ञश् च दक्षिणाहीनः कृतो येन महीतले तस्य धर्मस्य विघ्नं च कुरु स्वर्गपथे स्थितः

yajñaś ca dakṣiṇāhīnaḥ kṛto yena mahītale tasya dharmasya vighnaṃ ca kuru svargapathe sthitaḥ

हिन्दी अर्थ

करके आप हमलोगोंकी रक्षा कीजिये'॥ ५--७॥ ब्रह्माजीकी प्रार्थना सुनकर भगके नेत्रोंको १८ करनेवाले भगवान् देवेशने देवी गिरिजासे हँसते ६? कहा- है शुभे! है वरानने! मैं सभी लोकोंके हितके लिये इस स्त्रीवध्य दारुकके वधहेतु आज आपसे प्रार्थना

English

O son, even when the brahmins worship me, as Nara- yana or Brahma or when they perform sacrificial rites you will be worshipped at the outset.

अध्याय १०५

श्लोक 17

अध्यापनं चाध्ययनं व्याख्यानं कर्म एव च यो ऽन्यायतः करोत्यस्मिन् तस्य प्राणान्सदा हर

adhyāpanaṃ cādhyayanaṃ vyākhyānaṃ karma eva ca yo 'nyāyataḥ karotyasmin tasya prāṇānsadā hara

हिन्दी अर्थ

तब उनका वचन सुनकर संसारको उत्पन्न कणेवाली उन देवेश्वरीने जन्मके लिये तत्पर होकर शिवके शरीर प्रवेश किया। वे पार्वती देवताओंमें श्रेष्ठ देवेश्वर

English

If anyone performs auspicious rite laid down in the &rutis or Smftis or any worldly ceremony without worshipping you at the outset, it will be turned inauspicious.

अध्याय १०५

श्लोक 18

वर्णाच्च्युतानां नारीणां नराणां नरपुङ्गव स्वधर्मरहितानां च प्राणानपहर प्रभो

varṇāccyutānāṃ nārīṇāṃ narāṇāṃ narapuṅgava svadharmarahitānāṃ ca prāṇānapahara prabho

हिन्दी अर्थ

अध्याय १०६ भगवान् शिवद्वारा काली तथा अष्टभैरवोंको प्रकट करना ५५७ सोलहवें अंशसे प्रविष्ट हुई; उस समय ब्रह्मा, इन्द्र आदि प्रधान देवता भी इसे नहीं जान पाये। मंगलमयी पार्वतीको पूर्ववत् शम्भुके समीप स्थित देखकर सब कुछ जाननेवाले ब्रह्मा भी उनकी मायासे

English

O Gajanana, you are worthy of being worshipped by brahmins, K$atriyas, VaiSyas and Sudras by the offerings of splendid edibles and food-stuffs for the achievement of all Siddhis.

अध्याय १०५

श्लोक 19

याः स्त्रियस्त्वां सदा कालं पुरुषाश् च विनायक यजन्ति तासां तेषां च त्वत्साम्यं दातुमर्हसि

yāḥ striyastvāṃ sadā kālaṃ puruṣāś ca vināyaka yajanti tāsāṃ teṣāṃ ca tvatsāmyaṃ dātumarhasi

हिन्दी अर्थ

उन देवदेवके शरीरमें प्रविष्ट हुईं उन पार्वतीने उनके कण्ठमें स्थित विषसे अपने शरीरको बनाया

English

There is nothing to be achieved by Devas and others anywhere in the three worlds without first worshipping you with scents, fragrant flowers and incense.

अध्याय १०५

श्लोक 20

त्वं भक्तान् सर्वयत्नेन रक्ष बालगणेश्वर यौवनस्थांश् च वृद्धांश् च इहामुत्र च पूजितः

tvaṃ bhaktān sarvayatnena rakṣa bālagaṇeśvara yauvanasthāṃś ca vṛddhāṃś ca ihāmutra ca pūjitaḥ

हिन्दी अर्थ

इसके बाद उन पार्वतीको विषभूता जानकर कामशत्रु शिव-ने अपने तीसरे नेत्रसे कालकण्ठी (कृष्णवर्णके कण्ठवाली) कपर्दिनी कालीको उत्पन्न किया जब विषके कारण कृष्णवर्णके कण्ठवाली काली

English

Those people, those human beings, who worship you are undoubtedly to be worshipped by even Indra and others.

अध्याय १०५

श्लोक 21

जगत्त्रये ऽत्र सर्वत्र त्वं हि विघ्नगणेश्वरः संपूज्यो वन्दनीयश् च भविष्यसि न संशयः

jagattraye 'tra sarvatra tvaṃ hi vighnagaṇeśvaraḥ saṃpūjyo vandanīyaś ca bhaviṣyasi na saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

हुई। अब असिद्धिके कारण हैत्योंकी पराजय निश्चित है, इससे भवानी तथा परमेश्वर शिव-को प्रसन्नता हुई

English

If those who seek benefits do not worship you, you will harass them through impediments, even if it be Brahma, Vi§i?u, Indra and Devas or even I myself.

अध्याय १०५

श्लोक 22

मां च नारायणं वापि ब्रह्माणम् अपि पुत्रक यजन्ति यज्ञैर्वा विप्रैर् अग्रे पूज्यो भविष्यसि

māṃ ca nārāyaṇaṃ vāpi brahmāṇam api putraka yajanti yajñairvā viprair agre pūjyo bhaviṣyasi

हिन्दी अर्थ

विषसे अलंकृत कृष्णवर्णके कण्ठवाली तथा अग्निके सदृश स्वरूपवाली उस प्रादुर्भूत कालीको देखकर सभी उनके ललाटमें शिवकी भाँति तीसरा नेत्र था, मस्तकपर अति तीव्र चन्द्ररेखा थी, कण्ठमें कालकूट विष था, हाथमें विकराल तीक्ष्ण त्रिशूल था और वे सर्पोके हार-कुण्डल आदि आभूषण धारण किये हुए

English

Then lord Ganapati created Vighnaganas (attendants of impediment). Along with his Ganas he bowed to the lord and stood in front of him.

अध्याय १०५

श्लोक 23

त्वाम् अनभ्यर्च्य कल्याणं श्रौतं स्मार्तं च लौकिकम् कुरुते तस्य कल्याणम् अकल्याणं भविष्यति

tvām anabhyarcya kalyāṇaṃ śrautaṃ smārtaṃ ca laukikam kurute tasya kalyāṇam akalyāṇaṃ bhaviṣyati

हिन्दी अर्थ

कालीके साथ दिव्य वस्त्र धारण किये हुई तथा सभी आभूषणोंसे विभूषित देवियाँ, सिद्धोंके स्वामी, सिद्धगण तथा पिशाच भी उत्पन्न हुए

English

Ever since then, people worship Ganesvara in this world. This Gaevara created obstacles in the ritual* of

अध्याय १०५

श्लोक 24

ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैः शूद्रैश्चैव गजानन सम्पूज्य सर्वसिद्ध्यर्थं भक्ष्यभोज्यादिभिः शुभैः

brāhmaṇaiḥ kṣatriyairvaiśyaiḥ śūdraiścaiva gajānana sampūjya sarvasiddhyarthaṃ bhakṣyabhojyādibhiḥ śubhaiḥ

हिन्दी अर्थ

तब उन पार्वतीकी आज्ञासे परमेश्वरी काली - ने सुराधिपोंको मारनेवाले असुर दारुकका वध कर दिया हे श्रेष्ठ विप्रो! उनके अतिशय वेग तथा क्रोधको अग्निसे यह सम्पूर्ण जगत् व्याकुल हो उठा। तब ईश्वर भव भी मायासे बालरूप धारणकर उन कालीको क्रोधाग्निको पीनेके लिये काशीमें श्‍्मशानमें जाकर

English

Ever since then, people worship Ganesvara in this world. This Gaevara created obstacles in the ritual* of

अध्याय १०५

श्लोक 25

त्वां गन्धपुष्पधूपाद्यैर् अनभ्यर्च्य जगत्त्रये देवैरपि तथान्यैश् च लब्धव्यं नास्ति कुत्रचित्

tvāṃ gandhapuṣpadhūpādyair anabhyarcya jagattraye devairapi tathānyaiś ca labdhavyaṃ nāsti kutracit

हिन्दी अर्थ

सा प्रविष्टा तनुं तस्य देवदेवस्य पार्वती । क्रण्ठस्थेन विषेणास्य तनुं चक्रे तदात्मनः

English

Ever since then, people worship Ganesvara in this world. This Gaevara created obstacles in the ritual* of

अध्याय १०५

श्लोक 26

अभ्यर्चयन्ति ये लोका मानवास्तु विनायकम् ते चार्चनीयाः शक्राद्यैर् भविष्यन्ति न संशयः

abhyarcayanti ye lokā mānavāstu vināyakam te cārcanīyāḥ śakrādyair bhaviṣyanti na saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

ससर्ज कालीं कामारिः कालकण्ठी कपर्दिनीम् जाता यदा कालिमकालकण्ठी

English

Ever since then, people worship Ganesvara in this world. This Gaevara created obstacles in the ritual* of

अध्याय १०५

श्लोक 27

अजं हरिं च मां वापि शक्रमन्यान्सुरानपि विघ्नैर् बाधयसि त्वां चेन् नार्चयन्ति फलार्थिनः

ajaṃ hariṃ ca māṃ vāpi śakramanyānsurānapi vighnair bādhayasi tvāṃ cen nārcayanti phalārthinaḥ

हिन्दी अर्थ

जाता तदानीं विपुला जयश्रीः। देवेतराणामजयस्त्वसिद्धया

English

Ever since then, people worship Ganesvara in this world. This Gaevara created obstacles in the ritual* of

अध्याय १०५

श्लोक 28

ससर्ज च तदा विघ्नगणं गणपतिः प्रभुः गणैः सार्धं नमस्कृत्वाप्य् अतिष्ठत्तस्य चाग्रतः

sasarja ca tadā vighnagaṇaṃ gaṇapatiḥ prabhuḥ gaṇaiḥ sārdhaṃ namaskṛtvāpy atiṣṭhattasya cāgrataḥ

हिन्दी अर्थ

जातां तदानी सुरसिद्धसङ्घा कालीं गरालङ्कृतकालकण्ठी- मुपेन्द्रपद्योद्भवशक्र मुख्याः

English

Ever since then, people worship Ganesvara in this world. This Gaevara created obstacles in the ritual* of

अध्याय १०५

श्लोक 29

तदा प्रभृति लोके ऽस्मिन् पूजयन्ति गणेश्वरम् दैत्यानां धर्मविघ्नं च चकारासौ गणेश्वरः

tadā prabhṛti loke 'smin pūjayanti gaṇeśvaram daityānāṃ dharmavighnaṃ ca cakārāsau gaṇeśvaraḥ

हिन्दी अर्थ

कण्ठे करालं निशितं त्रिशूलं करे करालं च विभूषणानि

English

Ever since then, people worship Ganesvara in this world. This Gaevara created obstacles in the ritual* of

अध्याय १०५

श्लोक 30

एतद्वः कथितं सर्वं स्कन्दाग्रजसमुद्भवम् यः पठेच्छृणुयाद्वापि श्रावयेद्वा सुखीभवेत्

etadvaḥ kathitaṃ sarvaṃ skandāgrajasamudbhavam yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi śrāvayedvā sukhībhavet

हिन्दी अर्थ

सार्ध दिव्याम्बरा देव्यः सर्वाभरणभूषिताः । सिद्धेन्द्रसिद्धाएच तथा पिशाचा जज्ञिरे पुनः ० ऊफ फफफ्फफफ फ फ फ फ फ़ फ फ़ फ फ फ़ फ फ़ फ फ़ क फ फी का फफफ फफ फफ फम

English

Ever since then, people worship Ganesvara in this world. This Gaevara created obstacles in the ritual* of

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_liGgapurANa1-108.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Linga Purana — Chapter 105
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.