Linga Purana· Liṅga Purāṇa
104
अध्याय 104 / 108

Book 1 - Adhyaya 104

29 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ29 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय १०४

श्लोक 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे पार्वतीविवाहवर्णनं नाम त्र्यधिकशततमो ऽध्यायः कथं विनायको जातो गजवक्त्रो गणेश्वरः कथं प्रभावस्तस्यैवं सूत वक्तुमिहार्हसि

iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge pārvatīvivāhavarṇanaṃ nāma tryadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ kathaṃ vināyako jāto gajavaktro gaṇeśvaraḥ kathaṃ prabhāvastasyaivaṃ sūta vaktumihārhasi

हिन्दी अर्थ

ततः प्रसीदताद्भवान् सुविघ्नकर्मकारणम्। सुरापकारकारिणामिहैष एव नो वरः

English

How was the elephant-faced Vinayaka, the leader of the Ganas, born? What is his power? O Suta, it behoves you to narrate this to us.

अध्याय १०४

श्लोक 2

एतस्मिन्नन्तरे देवाः सेन्द्रोपेन्द्राः समेत्य ते धर्मविघ्नं तदा कर्तुं दैत्यानामभवन्द्विजाः

etasminnantare devāḥ sendropendrāḥ sametya te dharmavighnaṃ tadā kartuṃ daityānāmabhavandvijāḥ

हिन्दी अर्थ

गणेश्वरं सुरेश्वरं वपुर्दधार सः शिवः

English

O brahmins, in the meantime, Devas including Indra and Upendra assembled together in order to create obstacles in the holy rites of Daityas.

अध्याय १०४

श्लोक 3

असुरा यातुधानाश् च राक्षसाः क्रूरकर्मिणः तामसाश् च तथा चान्ये राजसाश् च तथा भुवि

asurā yātudhānāś ca rākṣasāḥ krūrakarmiṇaḥ tāmasāś ca tathā cānye rājasāś ca tathā bhuvi

हिन्दी अर्थ

समस्तलोकसम्भवं भवार्तिहारिणं शुभम् गजाननं तदाम्बिका॥

English

Asuras, Yatudhanas, Rak$asas of ruthless activities and other beings of Tamasa and Rajasa nature on the earth wor- ship the lord without impediment, by means of sacrifices and charitable gifts. The brahmins worship Brahma and Vi$nu and acquire the desired boons. In the same manner they attain everything. It is due to this, O excellent Devas, that we are able to achieve victory always. It behoves you to eulogise him in order to make him create. VighneSa the leader of Ganas for creating obstacles for them and for the destruction of obstacles in the way of the heaven-dwellers, for the sak e of granting sons unto the women and for the achievement of holy rites unto men.

अध्याय १०४

श्लोक 4

अविघ्नं यज्ञदानाद्यैः समभ्यर्च्य महेश्वरम् ब्रह्माणं च हरिं विप्रा लब्धेप्सितवरा यतः

avighnaṃ yajñadānādyaiḥ samabhyarcya maheśvaram brahmāṇaṃ ca hariṃ viprā labdhepsitavarā yataḥ

हिन्दी अर्थ

सूतजी बोले- है ऋषियो! शिवजीको प्रणाम करके जब सुरेश्वर लोग यथास्थान स्थित हो गये, तब अम्बिकापति, पिनाकधारी, भव महेश्वरने उन श्रेष्ठ

English

After saying thus to one another they eulogised the sinless lord Siva.

अध्याय १०४

श्लोक 5

ततो ऽस्माकं सुरश्रेष्ठाः सदा विजयसंभवः तेषां ततस्तु विघ्नार्थम् अविघ्नाय दिवौकसाम्

tato 'smākaṃ suraśreṣṭhāḥ sadā vijayasaṃbhavaḥ teṣāṃ tatastu vighnārtham avighnāya divaukasām

हिन्दी अर्थ

भीगे नेत्रवाले देवताओंने प्रसन्नतासे युक्त होकर आदरपूर्वक शिवको प्रणाम किया इसके बाद महेश्वर भवने सुधामृततुल्य दूष्टिसे देखकर सुरेश्वरोंसे कहा- आपलोगोंका कल्याण हो'

English

Obeisance to the sinless Virifica, 951 to the deity who bestows on the goddess everything that is of consequence; to one who has no body; to one whose body is of great substance; to one who removes the physical form of Visnu.

अध्याय १०४

श्लोक 6

पुत्रार्थं चैव नारीणां नराणां कर्मसिद्धये विघ्नेशं शङ्करं स्रष्टुं गणपं स्तोतुमर्हथ

putrārthaṃ caiva nārīṇāṃ narāṇāṃ karmasiddhaye vighneśaṃ śaṅkaraṃ sraṣṭuṃ gaṇapaṃ stotumarhatha

हिन्दी अर्थ

तदनन्तर स्वामी शिवको देखकर निर्भय होकर बृहस्मतिने उन्हें प्रणाम करके कहा-- है ईश! ये देवता आपका दर्शन करके वरप्राप्तिक लिये आपके घर आये हुए हैं। देवताओंका अपकार करनेवाले हैत्यों आदिके

English

Obeisance to you stationed in the zone of the nectarine base, in the body; obeisance to the Kala (time) differentiated as Krta, etc., obeisance to the force of Kala; obeisance to you.

अध्याय १०४

श्लोक 7

इत्युक्त्वान्योन्यमनघं तुष्टुवुः शिवमीश्वरम् नमः सर्वात्मने तुभ्यं सर्वज्ञाय पिनाकिने

ityuktvānyonyamanaghaṃ tuṣṭuvuḥ śivamīśvaram namaḥ sarvātmane tubhyaṃ sarvajñāya pinākine

हिन्दी अर्थ

द्वारा निर्विध्नतापूर्वक समस्त कर्मोकी सिद्धिके लिये आप सदा प्रार्थित हैं। अतः आप देवताओंके अपकारी हैत्योके विघ्नयुक्त कर्मका कारण बनिये और प्रसन्न होइये; यही हमलोगोंका वर है'॥ ४--६॥ तब यह सुनकर उन पिनाकधारी सुरेश्वर शिवने

English

Obeisance to one of the form of Kala, Agni and

अध्याय १०४

श्लोक 8

अनघाय विरिञ्चाय देव्याः कार्यार्थदायिने अकायायार्थकायाय हरेः कायापहारिणे

anaghāya viriñcāya devyāḥ kāryārthadāyine akāyāyārthakāyāya hareḥ kāyāpahāriṇe

हिन्दी अर्थ

गणेश्वरों तथा ब्रह्मा आदि सुरेश्वरोंने समस्त लोकोंको उत्पन्न करनेवाले तथा संसारका कष्ट दूर करनेवाले शुभ गजाननरूपी महेश्वरको स्तुति की

English

Virific&ya— vifefega recayati brahm&pSnyutp&dayatlti Virifi- cas taimai ST, the creator of the universe.

अध्याय १०४

श्लोक 9

कायान्तस्थामृताधारमण्डलावस्थिताय ते कृतादिभेदकालाय कालवेगाय ते नमः

kāyāntasthāmṛtādhāramaṇḍalāvasthitāya te kṛtādibhedakālāya kālavegāya te namaḥ

हिन्दी अर्थ

इसके बाद अम्बिका पार्वती -ने हाथीके समान मुख धारण किये हुए और हाथोंमें त्रिशूल तथा पाश श्रीलिड्रमहापुराण पूवा

English

Obeisance to the great blue-necked lord, obeisance to you having the excellent vehicle; obeisance to you the lord of Ambika; obeisance to the lord of Hiranya.

अध्याय १०४

श्लोक 10

कालाग्निरुद्ररूपाय धर्माद्यष्टपदाय च कालीविशुद्धदेहाय कालिकाकारणाय ते

kālāgnirudrarūpāya dharmādyaṣṭapadāya ca kālīviśuddhadehāya kālikākāraṇāya te

हिन्दी अर्थ

ददुः पुष्पवर्षं हि सिद्धा मुनीन्द्रा लिये हुए समस्त लोकोंके उत्पादक कल्याणका

English

Obeisance to you Hiranyaretas; obeisance to the trident-bearing lord identical with all; obeisance to one holding skull, staff, noose, sword, leathern shield and goad.

अध्याय १०४

श्लोक 11

कालकण्ठाय मुख्याय वाहनाय वराय ते अंबिकापतये तुभ्यं हिरण्यपतये नमः

kālakaṇṭhāya mukhyāya vāhanāya varāya te aṃbikāpataye tubhyaṃ hiraṇyapataye namaḥ

हिन्दी अर्थ

स्तथा खेचरा देवसङ्घास्तदानीम्। महेश्वरस्य पुत्रकोऽभिवन्द्य तातमम्बिकाम्

English

Obeisance to the husband of the daughter of Himavan; obeisance to you whitish and golden 063 in complexion; obeis- ance to one whose semen is yellow in colour, obeisance to fire for the protection ofDevas.

अध्याय १०४

श्लोक 12

हिरण्यरेतसे चैव नमः शर्वाय शूलिने कपालदण्डपाशासिचर्माङ्कुशधराय च

hiraṇyaretase caiva namaḥ śarvāya śūline kapāladaṇḍapāśāsicarmāṅkuśadharāya ca

हिन्दी अर्थ

गजाननको जन्म दिया

English

Obeisance to the fifth one; 064 obeisance to the bestower of boons on the Paftcayajfiins; 955 obeisance to you having the five-hooded serpent for necklace; obeisance to you the five- syllabled mantra itself.

अध्याय १०४

श्लोक 13

पतये हैमवत्याश् च हेमशुक्लाय ते नमः पीतशुक्लाय रक्षार्थं सुराणां कृष्णवर्त्मने

pataye haimavatyāś ca hemaśuklāya te namaḥ pītaśuklāya rakṣārthaṃ surāṇāṃ kṛṣṇavartmane

हिन्दी अर्थ

उस समय सिद्धों, मुनियों, आकाशचारियों तथा होकर एकदन्त महेश्वर गणेशको प्रणाम किया तथा उनको स्तुति की

English

Obeisance to the deity whose form is worshipped in five ways by the fiveKaivalyaDevas; obeisance to you whose vision is on the five syllables; 966 obeisance to you greater than the greatest.

अध्याय १०४

श्लोक 14

पञ्चमाय महापञ्चयज्ञिनां फलदाय च पञ्चास्यफणिहाराय पञ्चाक्षरमयाय ते

pañcamāya mahāpañcayajñināṃ phaladāya ca pañcāsyaphaṇihārāya pañcākṣaramayāya te

हिन्दी अर्थ

उस समय उन शिवा-शिवसे उत्पन्न, विचित्र वस्त्र-आभूषणोंसे अलंकृत तथा सभी मंगलोंका आलय महेश्वर-पुत्र वह बालक गजानन मूर्तिमान् सुन्दर भैरवकी भाँति स्थित होकर पिता शिव तथा माताकी वन्दना

English

Obeisance to one of inexhaustible form; obeisance to one of adamantine limbs and jaws constituted by the sixteen vowels; 967 obeisance to you whose right and left hands are cons-

अध्याय १०४

श्लोक 15

पञ्चधा पञ्चकैवल्यदेवैरर्चितमूर्तये पञ्चाक्षरदृशे तुभ्यं परात्परतराय ते

pañcadhā pañcakaivalyadevairarcitamūrtaye pañcākṣaradṛśe tubhyaṃ parātparatarāya te

हिन्दी अर्थ

करके नृत्य करने लगा उत्पन्न हुए पुत्रको देखकर भगवान् सर्वेश्वर भवने गजाननके लिये सभी जातकर्म आदि संस्कारोंकी स्वयं किया

English

dharm&dya$t&pad&ya — the lord of the guardians (Indra, etc.) of the eight quarters.

अध्याय १०४

श्लोक 16

षोडशस्वरवज्राङ्गवक्त्रायाक्षयरूपिणे कादिपञ्चकहस्ताय चादिहस्ताय ते नमः

ṣoḍaśasvaravajrāṅgavaktrāyākṣayarūpiṇe kādipañcakahastāya cādihastāya te namaḥ

हिन्दी अर्थ

इसके बाद जगद्गुरु महादेव भवने स्वयं अपने परम सुखदायक हाथोंसे उसे उठाकर, आलिंगन तथा उसके सिरको सूँघकर कहा-- है मेरे पुत्र! तुम्हा अवतार हैत्योंके विनाशके लिये और देवताओं तथा ब्रह्मवावी

English

pahcam&ya — one who is stationed beyond the four stages of consciousness — turiyktltfiya ST. or one who can be realized by a -system of worship comprising madya (wine), m&msa (flesh), matsya (fish), mudrfi (mystical gesticulation) and maithuna (sexual intercourse). The letter 'm* the best among the letters is variously interpreted by the right and left hand worshippers of £akti.

अध्याय १०४

श्लोक 17

टादिपादाय रुद्राय तादिपादाय ते नमः पादिमेण्ढ्राय यद्यङ्गधातुसप्तकधारिणे

ṭādipādāya rudrāya tādipādāya te namaḥ pādimeṇḍhrāya yadyaṅgadhātusaptakadhāriṇe

हिन्दी अर्थ

द्विजोंके उपकारके लिये हुआ है। जिसने पृथ्वीतल प दक्षिणाविहीन यज्ञ किया है, तुम स्वर्गपथमें स्थित हुए उसके धर्ममें विघ्न डालो। इस पृथ्वीतलपः जातमात्रं सुतं दृष्ट्या चकार भगवान् भव: । गजाननाय कृत्यांस्तु सर्वान् सर्वेश्वरः स्वयम्

English

paflc&ksara-dfie— one who sees or favours by the five-syllabled mantra 'namai fivfiya*.

अध्याय १०४

श्लोक 18

शान्तात्मरूपिणे साक्षात् क्षदन्तक्रोधिने नमः लवरेफहलाङ्गाय निरङ्गाय च ते नमः

śāntātmarūpiṇe sākṣāt kṣadantakrodhine namaḥ lavarephahalāṅgāya niraṅgāya ca te namaḥ

हिन्दी अर्थ

आदाय च कराभ्यां च सुसुखाभ्यां भवः स्वयम् । आलिङ्गयाघ्राय मूर्धानं महादेवो जगद्गुरुः

English

Obeisance to you Rudra whose right and left legs are constituted by the five letters beginning with C '/ M and the five letters beginning with * 4 /". Obeisance to one whose penis is constituted by the five letters beginning with t( p "; obeisance to one who holds seven limbs and seven constituents, lymph etc. constituted by the letters beginning with "y\ 956

अध्याय १०४

श्लोक 19

सर्वेषाम् एव भूतानां हृदि निःस्वनकारिणे भ्रुवोर् अन्ते सदा सद्भिर् दृष्टायात्यन्तभानवे

sarveṣām eva bhūtānāṃ hṛdi niḥsvanakāriṇe bhruvor ante sadā sadbhir dṛṣṭāyātyantabhānave

हिन्दी अर्थ

तवावतारो हैत्यानां विनाशाय ममात्मज। देवानामुपकारार्थं द्विजानां ब्रह्मवादिनाम् यज्ञश्च दक्षिणाहीनः कृतो येन महीतले। तस्य धर्मस्य विघ्नं च कुरु स्वर्गपथे स्थितः

English

Obeisance to one whose form is the Atihan ending with < V,; 95ft obeisance to one whose anger is constituted by the letter *h 9 ending with ksa. 960 Obeisance to one whose limbs are constituted by the letters 1, v, r, h, and s; obeisance to you devoid of limbs.

अध्याय १०४

श्लोक 20

भानुसोमाग्निनेत्राय परमात्मस्वरूपिणे गुणत्रयोपरिस्थाय तीर्थपादाय ते नमः

bhānusomāgninetrāya paramātmasvarūpiṇe guṇatrayoparisthāya tīrthapādāya te namaḥ

हिन्दी अर्थ

विघ्ननाशक श्रीगणेशजीके प्राकस्यकी कथा

English

Obeisance to one who causes sounds in the heart of all living beings; obeisance to one who is always seen by devotees in between the eyebrows; obeisance to the excessive-raved.

अध्याय १०४

श्लोक 21

तीर्थतत्त्वाय साराय तस्मादपि पराय ते ऋग्यजुःसामवेदाय ॐकाराय नमो नमः

tīrthatattvāya sārāya tasmādapi parāya te ṛgyajuḥsāmavedāya oṃkārāya namo namaḥ

हिन्दी अर्थ

अध्यापनं चाध्ययनं व्याख्यानं कर्म एव च। योन्यायतः करोत्यस्मिंस्तस्य प्राणान् सदा हर स्वधर्मरहितानां च प्राणानपहर प्रभो

English

Obeisance to one whose eyes are constituted by the sun, moon and fire; obeisance to the deity of the form of the supreme soul; obeisance to one who is stationed above the three Gunas, obeisance to one whose feet constitute the holy centre. 961

अध्याय १०४

श्लोक 22

ओङ्कारे त्रिविधं रूपम् आस्थायोपरिवासिने पीताय कृष्णवर्णाय रक्तायात्यन्ततेजसे

oṅkāre trividhaṃ rūpam āsthāyoparivāsine pītāya kṛṣṇavarṇāya raktāyātyantatejase

हिन्दी अर्थ

याः स्त्रियस्त्वां सदा कालं पुरुषाश्च विनायक। यजन्ति तासां तेषां च त्वत्साम्यं दातुमर्हसि

English

Obeisance to one who stays above, after creating three- fold form in the Omkara; 962 obeisance to the yellow one, to one dark in complexion; to the red one; to one of excessive refulgence.

अध्याय १०४

श्लोक 23

स्थानपञ्चकसंस्थाय पञ्चधाण्डबहिः क्रमात् ब्रह्मणे विष्णवे तुभ्यं कुमाराय नमोनमः

sthānapañcakasaṃsthāya pañcadhāṇḍabahiḥ kramāt brahmaṇe viṣṇave tubhyaṃ kumārāya namonamaḥ

हिन्दी अर्थ

मां च नारायणं वापि ब्रह्माणमपि पुत्रक। यजन्ति यज्ञैर्वा विप्रैरग्रे पूज्यो भविष्यसि देवैरपि तथान्यैश्च लब्धव्यं नास्ति कुत्रचित्

English

Obeisance to one who is situated in five abodes 963 in

अध्याय १०४

श्लोक 24

अंबायाः परमेशाय सर्वोपरिचराय ते मूलसूक्ष्मस्वरूपाय स्थूलसूक्ष्माय ते नमः

aṃbāyāḥ parameśāya sarvoparicarāya te mūlasūkṣmasvarūpāya sthūlasūkṣmāya te namaḥ

हिन्दी अर्थ

अभ्यर्चयन्ति ये लोका मानवास्तु विनायकम्।

English

k?adanta— -the letter ending with *k?*, i.e. 'k* f inclusive of the preceding letter ( h'.

अध्याय १०४

श्लोक 25

सर्वसंकल्पशून्याय सर्वस्माद्रक्षिताय ते आदिमध्यान्तशून्याय चित्संस्थाय नमोनमः

sarvasaṃkalpaśūnyāya sarvasmādrakṣitāya te ādimadhyāntaśūnyāya citsaṃsthāya namonamaḥ

हिन्दी अर्थ

तदाप्रभृति लोकेऽस्मिन् पूजयन्ति गणेश्वरम्। हैत्यानां धर्मविघ्नं च चकारासौ गणेश्वरः कर्म करता हो; उसके प्राणोंको तुम सदा हरते रहो। हे नरश्रेष्ठ! है प्रभो! वर्णसे च्युत तथा अपने धर्मसे रहित पुरुषों एवं स्त्रियोंके प्राणोंको हर लो। है विनायक! जो स्त्रियाँ तथा पुरुष सदा कालरूप तुम्हारी पूजा करें, तुम उन्हे

English

triyidham rupam — the forms BrahmS, Vifjpu and Rudra.

अध्याय १०४

श्लोक 26

यमाग्निवायुरुद्रांबुसोमशक्रनिशाचरैः दिङ्मुखे दिङ्मुखे नित्यं सगणैः पूजिताय ते

yamāgnivāyurudrāṃbusomaśakraniśācaraiḥ diṅmukhe diṅmukhe nityaṃ sagaṇaiḥ pūjitāya te

हिन्दी अर्थ

अपना साम्य प्रदान करो । है बालगणेश्वर ! तुम इस लोक तथा परलोकमें पूजित होकर युवा और वृद्ध भक्तोंकी रक्षा सम्पूर्ण प्रयलसे करो । तुम तीनों लोकोंमें सर्वत्र विघ्नगणेश्वरके रूपमें पूजनीय तथा वन्दनीय होओगे; इसमें संशय नहीं

English

sth&na-pancaka— i.e. earth, water, fire, wind and ether.

अध्याय १०४

श्लोक 27

सर्वेषु सर्वदा सर्वमार्गे सम्पूजिताय ते रुद्राय रुद्रनीलाय कद्रुद्राय प्रचेतसे महेश्वराय धीराय नमः साक्षाच्छिवाय ते

sarveṣu sarvadā sarvamārge sampūjitāya te rudrāya rudranīlāya kadrudrāya pracetase maheśvarāya dhīrāya namaḥ sākṣācchivāya te

हिन्दी अर्थ

है। है पुत्र! जो विप्र मेरी, विष्णुकी तथा ब्रह्माकी पूजा करते हैं अथवा अग्निष्टोम आदि यज्ञोके द्वारा यजन करते हैं, उन ब्राह्मणोंके द्वारा भी सबसे पहले तुम पूज्य होओगे । तुम्हारी पूजा न करके जो कल्याणके लिये श्रौत- स्मार्त-लौकिक कर्म करेगा, उसका मंगल अमंगलके रूपमें परिवर्तित हो जायेगा। है गजानन! तुम समस्त कार्योंकी सिद्धिके लिये ब्राह्मणों, क्षत्रियो, वैश्यों तथा शुद्रोंके द्वारा शुभ भक्ष्य-भोज्य आदिसे भली-भाँति पूजाके

English

Obeisance to the lord of Uma; obeisance to you who move above all; obeisance to you of subtle form at the root; obeisance to you the gross as well as subtle.

अध्याय १०४

श्लोक 28

अथ शृणु भगवन् स्तवच्छलेन कथितमजेन्द्रमुखैः सुरासुरेशैः ।* मखमदनयमाग्निदक्षयज्ञक्षपणविचित्रविचेष्टितं क्षमस्व

atha śṛṇu bhagavan stavacchalena kathitamajendramukhaiḥ surāsureśaiḥ /* makhamadanayamāgnidakṣayajñakṣapaṇavicitraviceṣṭitaṃ kṣamasva

हिन्दी अर्थ

योग्य होओगे। गन्ध, पुष्प, धूप आदिसे तुम्हारी पूजा किये बिना तीनों लोकोंमें कहीं भी देवताओं तथा अन्य लोगोंसे भी कुछ नहीं प्राप्त हो सकता है। जो मानव विनायकको पूजा करेंगे, वे इन्द्र आदिके द्वारा भी पूजनीय होंगे; इसमें

English

Obeisance to you devoid of all conceptions; to you protected from all; to you devoid of beginning, middle and end; to you stationed in Cit. Obeisance to you worshipped perpetually by Yama, Agni, Vayu, Rudra, Varuna, Soma, Indra and Nirjrti and the guardians of different quarters.

अध्याय १०४

श्लोक 29

यः पठेत्तु स्तवं भक्त्या शक्राग्निप्रमुखैः सुरैः कीर्तितं श्रावयेद्विद्वान् स याति परमां गतिम्

yaḥ paṭhettu stavaṃ bhaktyā śakrāgnipramukhaiḥ suraiḥ kīrtitaṃ śrāvayedvidvān sa yāti paramāṃ gatim

हिन्दी अर्थ

सन्देह नहीं है । यदि फलकी इच्छा रखनेवाले तुम्हारी पूजा नहीं करते हों, तो वे चाहे ब्रह्मा, विष्णु, स्वयं मैं, इन्द्र अथवा अन्य देवता ही क्यों न हों, उन्हें तुम विघ्नोंसे बाधित करो'॥ १४--२७॥ तब प्रभु गणपतिने विघ्नगणोंको उत्पन्न किया और वे गणोंके साथ शिवजीको नमस्कार करके उनके आगे खड़े हो गये

English

Obeisance to you who are worshipped in every- thing and in all paths and always. Obeisance to Rudra, Rudranila, Kadrudra Pracetas. Obeisance to the bold Mahe4vara; obeisance to Siva. O lord, O destroyer of sacrifice, of Kama, of Yama, of Agni and of Dak§ayajfia, listen. For- give the deceptive utterances and peculiar activities pursued by the leaders of Devas as well as Asuras and those other leaders Vi$Qu and Indra.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_liGgapurANa1-108.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Linga Purana — Chapter 104
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.