Narada Purana· Nārada Purāṇa
103
अध्याय 103 / 167

Book 1 - Adhyaya 104

213 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ213 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय १०३

श्लोक 1

इति श्रीबृहन्नारदीय पुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे वाराहपुराणानुक्रमणीवर्णनं नाम त्र्युत्तरशततमो ऽध्यायः ब्रह्मोवाच शृणु वत्स प्रवक्ष्यामि पुराणं स्कन्दसंज्ञकम् ।यस्मिन्प्रतिपदं साक्षान्महादेवो व्यवस्थितः

iti śrībṛhannāradīya purāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde vārāhapurāṇānukramaṇīvarṇanaṃ nāma tryuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ brahmovāca śṛṇu vatsa pravakṣyāmi purāṇaṃ skandasaṃjñakam / yasminpratipadaṃ sākṣānmahādevo vyavasthitaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O dear one, [listen. I shall recount Skanda Purana1 wherein Lord Mahadeva is present in every word.

अध्याय १०३

श्लोक 2

पुराणे शतकोटो तु यच्छैवं वर्णितं मया ।लक्षं तस्यार्थं जातस्य सारो व्यासेन कीर्तितः

purāṇe śatakoṭo tu yacchaivaṃ varṇitaṃ mayā / lakṣaṃ tasyārthaṃ jātasya sāro vyāsena kīrtitaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

In the Purana of a hundred crores of verses, I had described the story of Siva. In a hundred thousand verses, the essence of those topics has been described by Vyasa.

अध्याय १०३

श्लोक 3

स्कन्दाह्वयस्तत्र खण्डाः सप्तैव परिकल्पिताः ।एकाशीतिसहस्रं तु स्कान्दं सर्वोघकृतंनम्

skandāhvayastatra khaṇḍāḥ saptaiva parikalpitāḥ / ekāśītisahasraṃ tu skāndaṃ sarvoghakṛtaṃnam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The NP states (verse 3) that the Sk. P ( Skanda Purdpa) consists of 81,000 verses — a view shared by the Sk.P. itself and by Ml. P. (53-41-42) Brm Vaivarta and Devi Bhagavata. The Vdyu and the Bh. P. credit it with 81,000 verses while AP (272. 17) and Skanda (elsewhere) state that the Sk. P. has 84,000 verses.

अध्याय १०३

श्लोक 4

यः शृणोति पठेद्वापि स तु साक्षाच्छिवः स्थितः ।यत्र माहेश्वरा धर्माः षण्मुखेन प्रकाशिताः

yaḥ śṛṇoti paṭhedvāpi sa tu sākṣācchivaḥ sthitaḥ / yatra māheśvarā dharmāḥ ṣaṇmukhena prakāśitāḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

He has named it Skanda. There are seven khandas (parts) in it. It comprises eighty one thousand verses. It is destructive of all sins.

अध्याय १०३

श्लोक 5

कल्पे तत्पुरुषे वृत्ताः सर्वसिद्धिविधायकाः ।तस्य माहेश्वरश्चाथ खण्डः पापप्रणाशनः

kalpe tatpuruṣe vṛttāḥ sarvasiddhividhāyakāḥ / tasya māheśvaraścātha khaṇḍaḥ pāpapraṇāśanaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

He who listens to this or reads this becomes Siva himself. Therein all the rites and rituals regarding Mahesvara have been revealed by Sanmukha (Skanda).

अध्याय १०३

श्लोक 6

किञ्चिन्न्यूनार्कसाहस्रो बहुपुण्यो बृहत्कथः ।सुचरित्रशतैर्युक्तः स्कन्दमाहात्म्यसूचकः

kiñcinnyūnārkasāhasro bahupuṇyo bṛhatkathaḥ / sucaritraśatairyuktaḥ skandamāhātmyasūcakaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The following are the topics dealt with* 1 II III in the context of the greatness of Kedara, the Purana has its starting point, thereafter the story ofDaksa's Yajna and then the benefit of worshipping Siva Linga.

अध्याय १०३

श्लोक 7

यत्र केदारमाहात्म्ये पुराणोपक्रमः पुरा ।दक्षयज्ञकथा पश्चाच्छिवलिङ्गार्चने फलम्

yatra kedāramāhātmye purāṇopakramaḥ purā / dakṣayajñakathā paścācchivaliṅgārcane phalam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

VV 7-19 mention the main topics in the Mahesvara khanda. In the GM editions it covers the following subparts, the total no. of pages of

अध्याय १०३

श्लोक 8

समुद्रमथनाख्यानं देवेन्द्रचरितं ततः ।पार्वत्याः समुपाख्यानं विवाहस्तदनन्तरम्

samudramathanākhyānaṃ devendracaritaṃ tataḥ / pārvatyāḥ samupākhyānaṃ vivāhastadanantaram

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of churning the ocean, then the story of Indra, the ruler of the Devas; the narrative of Parvatl and her subsequent marriage.

अध्याय १०३

श्लोक 9

कुमारोत्पत्तिकथनं ततस्तारकसंगरः ।ततः पाशुपताख्यानं चण्डाख्यानसमन्वितम्

kumārotpattikathanaṃ tatastārakasaṃgaraḥ / tataḥ pāśupatākhyānaṃ caṇḍākhyānasamanvitam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of being engaged in the game of dice,, the meeting with Narada. Then in the context of the great¬ ness of Kumara, the story of five Tlrthas (holy centres).

अध्याय १०३

श्लोक 10

द्यूतप्रवर्तनाख्यानं नारदेन समागमः ।ततः कुमारमाहात्म्ये पञ्चतीर्थकथानकम्

dyūtapravartanākhyānaṃ nāradena samāgamaḥ / tataḥ kumāramāhātmye pañcatīrthakathānakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The anecdote of king Dharmavarman; the enu¬ meration of rivers and oceans; thereafter, the story of Indra- dyumna alongwith the story of Nadi-jangha.

अध्याय १०३

श्लोक 11

धर्मवर्मनृपाख्यानं नदीसागरकीर्तनम् ।इन्द्रद्युम्नकथा पश्चान्नाडीजङ्घकथान्वितम्

dharmavarmanṛpākhyānaṃ nadīsāgarakīrtanam / indradyumnakathā paścānnāḍījaṅghakathānvitam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The appearance of the Earth, the story of Damanaka, the contact between the Earth and the ocean, then the story of Lord Kumara.

अध्याय १०३

श्लोक 12

प्रादुर्भावस्ततो मह्याः कथा दमनकस्य च ।महीसागरसंयोगः कुमारेशकथा ततः

prādurbhāvastato mahyāḥ kathā damanakasya ca / mahīsāgarasaṃyogaḥ kumāreśakathā tataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then the fight with Taraka alongwith various anec¬ dotes, the killing of Taraka, the installation of five Lingas.

अध्याय १०३

श्लोक 13

ततस्तारकयुद्धं च नानाख्यानसमन्वितम् ।वधश्च तारकस्याथ पञ्चलिङ्गनिवेशनम्

tatastārakayuddhaṃ ca nānākhyānasamanvitam / vadhaśca tārakasyātha pañcaliṅganiveśanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The holy narration of the continents, the orderly arrangement of the upper worlds, the situation and magnitude of the Cosmic Egg, the story of Varkaresa.

अध्याय १०३

श्लोक 14

द्वीपाख्यानं ततः पुण्यमूर्द्धलोकव्यवस्थितिः ।ब्रह्माण्डस्थितिमानं च वर्करेशकथानकम्

dvīpākhyānaṃ tataḥ puṇyamūrddhalokavyavasthitiḥ / brahmāṇḍasthitimānaṃ ca varkareśakathānakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The origin of Mahakala and his extremely miraculous story, the greatness of Vasudeva, thereafter the Koti Tirtha.

अध्याय १०३

श्लोक 15

महाकालसमुद्भूतिः कथा चास्य महाद्भुता ।वासुदेवस्य माहात्म्यं कोटितीर्थं ततः परम्

mahākālasamudbhūtiḥ kathā cāsya mahādbhutā / vāsudevasya māhātmyaṃ koṭitīrthaṃ tataḥ param

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of different holy centres, Gupta Ksetra (near the confluence of the Mahl with the sea) the holy story of the Panavas and the achievement of great Vidya.

अध्याय १०३

श्लोक 16

नानातीर्थसमाख्यानं गुप्तक्षेत्रे प्रकीर्तितम् ।पाण्डवानां कथा पुण्या महाविद्याप्रसाधनम्

nānātīrthasamākhyānaṃ guptakṣetre prakīrtitam / pāṇḍavānāṃ kathā puṇyā mahāvidyāprasādhanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The wonderful conclusion of pilgrimage to holy centres by Kumara; the greatness of Arunacala, the conversa¬ tion between Sanaka and Brahma.

अध्याय १०३

श्लोक 17

तीर्थयात्रासमाप्तिश्च कौमारमिदमद्भुतम् ।अरुणाचलमाहात्म्यं सनकब्रह्मसंकथा

tīrthayātrāsamāptiśca kaumāramidamadbhutam / aruṇācalamāhātmyaṃ sanakabrahmasaṃkathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The description of Gaurl's penance, the review of different holy centres, the narrative of demon Mahisa and his wonderful death.

अध्याय १०३

श्लोक 18

गौरीतपः समाख्यानं तत्तत्तीर्थनिरूपणम् ।माहिषासुरमाख्यानं वधश्चास्य महाद्भुतः

gaurītapaḥ samākhyānaṃ tattattīrthanirūpaṇam / māhiṣāsuramākhyānaṃ vadhaścāsya mahādbhutaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The permanent residence of Siva in Dronacala has ever been glorified. Thus the part of Mahesvara Khanda has been recounted.

अध्याय १०३

श्लोक 19

द्रोणाचले शिवास्थानं नित्यदापरिकीर्तितम् ।इत्येष कथितः स्कान्दे खण्डो माहेश्वरो ऽद्भुतः

droṇācale śivāsthānaṃ nityadāparikīrtitam / ityeṣa kathitaḥ skānde khaṇḍo māheśvaro 'dbhutaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The story of Kulala (potter), the story of Suvarna- mukhar!,* 1 the wonderful tale of Bharadvaja alongwith different narratives.

अध्याय १०३

श्लोक 20

द्वितीयो वैष्णवः खण्डस्तस्याख्यानानि मे शुणु ।प्रथमं भूमिवाराहसमाख्यानं प्रकीर्तितम्

dvitīyo vaiṣṇavaḥ khaṇḍastasyākhyānāni me śuṇu / prathamaṃ bhūmivārāhasamākhyānaṃ prakīrtitam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The dialogue between Matanga and Anjana that is destructive ofsins, the greatness of Purusottama2 (Jagannatha) in Orissa thereafter.

अध्याय १०३

श्लोक 21

यत्र वेङ्कटकुध्रस्य माहात्म्यं पापनाशनम् ।कमलायाः कथा पुण्या श्रीनिवासस्थितिस्ततः

yatra veṅkaṭakudhrasya māhātmyaṃ pāpanāśanam / kamalāyāḥ kathā puṇyā śrīnivāsasthitistataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The story of Markendeya, the tale of king Ambarlsa and the auspicious stories of Indradyumna and Vidyapati.

अध्याय १०३

श्लोक 22

कुला लाख्यानकं चात्र सुवर्णमुखरी कथा ।नानाख्यानसमायुक्ता भारद्वाजकथाद्भुता

kulā lākhyānakaṃ cātra suvarṇamukharī kathā / nānākhyānasamāyuktā bhāradvājakathādbhutā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O Brahmana, thereafter, there are the stories of Jaimini, Narada and Nllakantha, then the description of Narasirhha.

अध्याय १०३

श्लोक 23

मतङ्गाञ्जनसंवादः कीर्तितः पापनाशनः ।पुरुषोत्तममाहात्म्यं कीर्तितं चोत्कले ततः

mataṅgāñjanasaṃvādaḥ kīrtitaḥ pāpanāśanaḥ / puruṣottamamāhātmyaṃ kīrtitaṃ cotkale tataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The story of horse-sacrifice of the king and his attainment of Brahmaloka, the procedure regarding the Ratha Yatra (chariot procession), the rules regarding the abode of birth.

अध्याय १०३

श्लोक 24

मार्कण्डेयसमाख्यानमंबरीषस्य भूपतेः ।इन्द्रद्युम्नस्य चाख्यानं विद्यापतिकथा शुभा

mārkaṇḍeyasamākhyānamaṃbarīṣasya bhūpateḥ / indradyumnasya cākhyānaṃ vidyāpatikathā śubhā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The anecdote of Daksinamurti, the tale of Gundiva, the arrangement for the maintenance of the chariot, the glorifi¬ cation of the Sayana-Utsava (the festival of Deity's going to sleep).

अध्याय १०३

श्लोक 25

जैमिनेः समुपाख्यानं नारदस्यापि वाडव ।नीलकण्ठसमाख्यानं नरसिंहोपवर्णनम्

jaimineḥ samupākhyānaṃ nāradasyāpi vāḍava / nīlakaṇṭhasamākhyānaṃ narasiṃhopavarṇanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The ten incarnations are enumerated; the rite of ablution etc. is glorified; then the greatness of Badarika1 that is destructive of sins.

अध्याय १०३

श्लोक 26

अश्वमेधकथा राज्ञो ब्रह्मलोकगतिस्तथा ।रथयाव्राविधिः पश्चाज्जन्मस्थानविधिस्तथा

aśvamedhakathā rājño brahmalokagatistathā / rathayāvrāvidhiḥ paścājjanmasthānavidhistathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narrative of Dhumrakesa, the daily rites and duties in the month of Karttika,2 the description of "Panca- Bhisma" Vrata that bestows worldly pleasures and salvation.

अध्याय १०३

श्लोक 27

दक्षिणामूर्त्युपाख्यानं गुण्डिवाख्यानकं ततः ।रथरक्षाविधानं च शयनोत्सवकीर्तनम्

dakṣiṇāmūrtyupākhyānaṃ guṇḍivākhyānakaṃ tataḥ / ratharakṣāvidhānaṃ ca śayanotsavakīrtanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then in the context of the greatness of Marga- slrsa,3 the rules of procedure regarding the bath, the glorification of Pundra (the mark on the forehead) etc., the meritorious nature of wearing garlands, etc.

अध्याय १०३

श्लोक 28

श्वेतोपाख्यानमत्रोक्तं पृथुत्सवनिरूपणम् ।दोलोत्सवो भगवतो व्रतं सांवत्सराभिधम्

śvetopākhyānamatroktaṃ pṛthutsavanirūpaṇam / dolotsavo bhagavato vrataṃ sāṃvatsarābhidham

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

VV 29-32 adequately deal with the III section called BadarikaSrama Mahatmya as most of the topics like holy centres of the rocks of Vainateya (ch. 4) Kapalamocana, Pancadhara (ch. 7)and Mcru-Sarhsthapana (ch. 8) are mentioned herein.

अध्याय १०३

श्लोक 29

पूजा चाकामिका विष्णोरुद्दालकनियोगतः ।योगसाधनमत्रोक्तं नानायोगनिरूपणम्

pūjā cākāmikā viṣṇoruddālakaniyogataḥ / yogasādhanamatroktaṃ nānāyoganirūpaṇam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

VV 32-33 deal with the topics in the "glory of the month of Karttika ( Kartlika-mdsa-makalmya ). In the original Sk. P., this section con¬ tains 36 chapters. Out of them chapters connected with the glory of religious riles in this month and the Bhisma paflcaka vrata (ch. 32) are men¬ tioned and the story of Jalandhara ignored unless we identify <<Dhumakcsa,, (mentioned in theNP) with Jalandhara.

अध्याय १०३

श्लोक 30

दशावतारकथनं स्रानादिपरिकीर्तनम् ।ततो बदरिकायाश्च माहात्म्यं पापनाशनम्

daśāvatārakathanaṃ srānādiparikīrtanam / tato badarikāyāśca māhātmyaṃ pāpanāśanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

VV 34-38 deal with the section MargaJirfa Mahatmya which consists of 17 chapters in the original. It contains the various rites regarding bath (ch. 1), the Pundra mark on the forehead (ch. 2), the details of worship (chs. 5, 7, 8,9). The importance of Ekadasi and rules of observing that fast (chs. 11-13, 15 & 16) and the glory of Mathura (ch. 17).

अध्याय १०३

श्लोक 31

अग्न्यादितीर्थमाहात्म्यं वैनतेयशिलाभवम् ।कारणं भगवद्वासे तीर्थं कापालमोचनम्

agnyāditīrthamāhātmyaṃ vainateyaśilābhavam / kāraṇaṃ bhagavadvāse tīrthaṃ kāpālamocanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The merit in the ablution with Pancampta, the bene¬ fit originating from ringing the bell etc.; the benefit of wor¬ shipping with different kinds of flowers, the benefit accruing from the Tulasi leaves.

अध्याय १०३

श्लोक 32

पञ्चधाराभिधं तीर्थं मेरुसंस्थापनं तथा ।ततः कार्तिकमाहात्म्ये माहात्म्यं मदनालसम्

pañcadhārābhidhaṃ tīrthaṃ merusaṃsthāpanaṃ tathā / tataḥ kārtikamāhātmye māhātmyaṃ madanālasam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The greatness of Naivcdya (food offering) to God, the glorification of Harivasara (Hari's day i.e. Ekadasi) The Akhandaikadasi (the unbroken Ekadasi) as well as the merit of keeping awake during Ekadasi.

अध्याय १०३

श्लोक 33

धूम्रकेशसमाख्यानं दिनकृत्यानि कर्तिके ।पञ्चभीष्मव्रताख्यानं कीर्तितं भुक्तिमुक्तिदम्

dhūmrakeśasamākhyānaṃ dinakṛtyāni kartike / pañcabhīṣmavratākhyānaṃ kīrtitaṃ bhuktimuktidam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The rules regarding the festival thereof, the narrative of illustrious names of God, recounting of the merit of meditation, the greatness of Mathura, etc.

अध्याय १०३

श्लोक 34

ततो मार्गस्य माहात्म्ये विधानं स्नानजं तथा ।पुण्ड्रादिकीर्तनं चात्र मालाधारणपुण्यकम्

tato mārgasya māhātmye vidhānaṃ snānajaṃ tathā / puṇḍrādikīrtanaṃ cātra mālādhāraṇapuṇyakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Thereafter, the greatness of the holy centre Mathura is separately mentioned, then the greatness of twelve forests is mentioned.

अध्याय १०३

श्लोक 35

पञ्चामृतस्नानपुण्यं घण्टानादादिजं फलम् ।नानापुष्पार्चनफलं तुलसीदलजं फलम्

pañcāmṛtasnānapuṇyaṃ ghaṇṭānādādijaṃ phalam / nānāpuṣpārcanaphalaṃ tulasīdalajaṃ phalam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

In this context, the greatness of Srimad Bhagavata1 is mentioned in the course of dialogue between Vajra and Sanditya, the inner sports are revealed.

अध्याय १०३

श्लोक 36

नैवेद्यस्य च माहात्म्यं हरिवासरकीर्तनम् ।अखण्डैकादशीपुण्यं तथा जागरणस्य च

naivedyasya ca māhātmyaṃ harivāsarakīrtanam / akhaṇḍaikādaśīpuṇyaṃ tathā jāgaraṇasya ca

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then the greatness of the months of Magha2 is review¬ ed in ten chapters in regard to bath, charitable gifts and Japas alongwith suitable anecdotes connected therewith.

अध्याय १०३

श्लोक 37

यस्योत्सवविधानं च नाममाहात्म्यकीर्तनम् ।ध्यानादिपुण्यकथनं माहात्म्यं मथुराभवम्

yasyotsavavidhānaṃ ca nāmamāhātmyakīrtanam / dhyānādipuṇyakathanaṃ māhātmyaṃ mathurābhavam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then in the context of the greatness of the devotees of Visnu the benefit of Sayyadana (charitable gift of beds) is mentioned; the rules regarding the gift of water are mentioned; then the story of Kama.

अध्याय १०३

श्लोक 38

मथुरातीर्थमाहात्म्यं पृथगुक्तं ततः परम् ।वनानां द्वादशानां च माहात्म्यं कीर्तितं ततः

mathurātīrthamāhātmyaṃ pṛthaguktaṃ tataḥ param / vanānāṃ dvādaśānāṃ ca māhātmyaṃ kīrtitaṃ tataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The story of Srutadeva, the wonderful anecdote of the Vyadha (hunter), the special glorification of Aksaya Trtlya3 (the everlasting Trtiya i.e. the third day of the bright half of Vaisakha)

अध्याय १०३

श्लोक 39

श्रीमद्भागवतस्यात्र माहात्म्यं कीर्तितं परम् ।वज्रशाण्डिल्यसंवाद अन्तर्लीलाप्रकाशकम्

śrīmadbhāgavatasyātra māhātmyaṃ kīrtitaṃ param / vajraśāṇḍilyasaṃvāda antarlīlāprakāśakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The GM edition of the Sk. P. does not give Magha Mdhatmya but gives VaiSakha Mdhatmya instead. The Magha Mdhatmya manttontd in the NP

अध्याय १०३

श्लोक 40

ततो माघस्य माहात्म्यं स्नानदानजपोद्भवम् ।नानाख्यानसमायुक्तं दशाध्यायैर्निरूपितम्

tato māghasya māhātmyaṃ snānadānajapodbhavam / nānākhyānasamāyuktaṃ daśādhyāyairnirūpitam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

In the context of the greatness of Ayodhya1 the two holy Tirthas viz. Cakratirtha and Brahmatlrtha are mentioned. These two bring about the liberation from the sin of drinking spirituous liquor; the heavenly door with a thousand supports.

अध्याय १०३

श्लोक 41

ततो वैष्णवमाहात्म्ये शय्यादानादिजं फलम् ।जलदा नादिविधयः कामाख्यानमतः परम्

tato vaiṣṇavamāhātmye śayyādānādijaṃ phalam / jaladā nādividhayaḥ kāmākhyānamataḥ param

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The description of Candrahari and Dharmahari, the anecdote of Svarnavrsti (shower of gold); the confluence of Tiloda and Sarayu.

अध्याय १०३

श्लोक 42

श्रुतदेवस्य चरितं व्याधोपाख्यानमद्भुतम् ।तथाक्षयतृतीयादेर्विशेषात्पुण्यकीर्तनम्

śrutadevasya caritaṃ vyādhopākhyānamadbhutam / tathākṣayatṛtīyāderviśeṣātpuṇyakīrtanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The holy pool of Slta, the lineage of Guptahari, the confluence of Sarayu and Gharghara; the holy centres of Gopratara, Dugdhoda and the set of five (Tirthas) beginning with Gurukunda.

अध्याय १०३

श्लोक 43

ततस्त्वयोध्यामाहात्म्ये चक्रब्रह्माह्वतीर्थके ।सुरापापविमोक्षाख्ये तथाधारसहस्रकम्

tatastvayodhyāmāhātmye cakrabrahmāhvatīrthake / surāpāpavimokṣākhye tathādhārasahasrakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Thereafter, the description of thirteen Tirthas such as Soma, Arka etc., the greatness of Gaya-kupa (the well of Gaya) that causes all sins to recede.

अध्याय १०३

श्लोक 44

स्वर्गद्वारं चन्द्रहरिधर्महर्युपवर्णनम् ।स्वर्णवृष्टेरुपाख्यानं तिलोदासरयूयुतिः

svargadvāraṃ candraharidharmaharyupavarṇanam / svarṇavṛṣṭerupākhyānaṃ tilodāsarayūyutiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Thereafter, the holy spots beginning with the hermi- age of Mandavya, that of Ajita etc., and Manasa etc. are mentioned.

अध्याय १०३

श्लोक 45

सीताकुण्डं गुप्तहरिसरंयुघर्घरान्वयः ।गोप्रतारं च दुग्धोदं गुरुकुण्डादिपञ्चकम्

sītākuṇḍaṃ guptaharisaraṃyughargharānvayaḥ / gopratāraṃ ca dugdhodaṃ gurukuṇḍādipañcakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Thus the second Khanda called Vaisnava is explained. Hereafter, O Marxci, listen to the Brahmakhanda that bestows merit.

अध्याय १०३

श्लोक 46

सोमार्का दीनि तीर्थानि त्रयोदश ततः परम् ।गयाकूपस्य माहात्म्यं सर्वाघविनिवर्तकम्

somārkā dīni tīrthāni trayodaśa tataḥ param / gayākūpasya māhātmyaṃ sarvāghavinivartakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

In the context of the greatness of Setu (Bridge built by Rama over the sea), the benefit resulting from bath and mere sight; the penance of Galava, the story of Raksasas.

अध्याय १०३

श्लोक 47

माण्डव्याश्रमपूर्वाणि तीर्थानि तदनन्तरम् ।अजितादि मानसादितीर्थानि गदितानि च

māṇḍavyāśramapūrvāṇi tīrthāni tadanantaram / ajitādi mānasāditīrthāni gaditāni ca

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The greatness of Cakratirtha etc, the greatness of Vetalatlrtha which is in Devlpattana2 (city of the Goddess), the

अध्याय १०३

श्लोक 48

इत्येष वैष्णवः खण्डो द्वितीयः परिकीर्तितः ।अतः परं ब्रह्मखण्डं मरीचे शृणु पुण्यदम्

ityeṣa vaiṣṇavaḥ khaṇḍo dvitīyaḥ parikīrtitaḥ / ataḥ paraṃ brahmakhaṇḍaṃ marīce śṛṇu puṇyadam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

VV 43-46 mention topics described in the Ayodhya Mahdtmya, a section of 10 chapters in the Vaisnava Khanda of the Sk. P. But one wonders why the whole section called Sri Vasudeva Mahdtmya in this Khanda of Sk. P. is completely ignored in the NP.

अध्याय १०३

श्लोक 49

यत्र वै सेतुमाहात्म्ये फलं स्नाने क्षणोद्भवम् ।गालवस्य तपश्चर्या राक्षसाख्यानकं ततः

yatra vai setumāhātmye phalaṃ snāne kṣaṇodbhavam / gālavasya tapaścaryā rākṣasākhyānakaṃ tataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The greatness of Mangala etc., the description of Brahmakunda etc, the greatness of Hanumatkunda, the benefit resulting from Agastyatlrtha.

अध्याय १०३

श्लोक 50

चक्रतीर्थादिमाहात्म्यं देवीपत्तनसंयुते ।वेतालतीर्थमहिमा पापनाशादिकीर्तनम्

cakratīrthādimāhātmyaṃ devīpattanasaṃyute / vetālatīrthamahimā pāpanāśādikīrtanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narrative of Ramatirtha etc, the review of Laksmltirtha, the greatness of Sankha and other Tirthas. So also the benefit accruing from Sadhyamrta etc.

अध्याय १०३

श्लोक 51

मङ्गलादिकमाहात्म्यं ब्रह्मकुण्डादिवर्णनम् ।हनुमत्कुण्डमहिमागस्त्यतीर्थभवं फलम्

maṅgalādikamāhātmyaṃ brahmakuṇḍādivarṇanam / hanumatkuṇḍamahimāgastyatīrthabhavaṃ phalam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Thereafter, the greatness of Dharmaranya1 (forest of Dharma) is mentioned. It was here that Lord Sthanu instructed Skanda in Tattva (Philosophic principles).

अध्याय १०३

श्लोक 52

रामतीर्थादिकथनं लक्ष्मीतीर्थनिरूपणम् ।शङ्खादितीर्थमहिमा तथा साध्यामृतादिजः

rāmatīrthādikathanaṃ lakṣmītīrthanirūpaṇam / śaṅkhāditīrthamahimā tathā sādhyāmṛtādijaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The origin of Dharmaranya; the glorification of its merit, the narration of Karmasiddhi (achievements of the fruit of actions, the review of the family-lines of the sages.

अध्याय १०३

श्लोक 53

धनुष्कोट्यादिमाहात्म्यं क्षीरकुण्डादिजं तथा ।गायत्र्यादिकतीर्थानां माहात्म्यं चात्र कीर्तितम्

dhanuṣkoṭyādimāhātmyaṃ kṣīrakuṇḍādijaṃ tathā / gāyatryādikatīrthānāṃ māhātmyaṃ cātra kīrtitam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The greatness of main Apsarastlrthas (Holy centres of the divine damsels) is mentioned; the review of the principles of Dharma (duties) of the castes and stages of life.

अध्याय १०३

श्लोक 54

रामनाथस्य महिमा तत्त्वज्ञानोपदेशनम् ।यात्राविधानकथनं सेतै मुक्तिप्रदं नृणाम्

rāmanāthasya mahimā tattvajñānopadeśanam / yātrāvidhānakathanaṃ setai muktipradaṃ nṛṇām

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narrative of the demon Lohasura, the review of Gangakupa, the story of Sri Rama, the description of Satya Mandira.

अध्याय १०३

श्लोक 55

धर्मारण्यस्य माहात्म्यं ततः परमुदीरितम् ।स्थाणुः स्कन्दाय भगवान्यत्र तत्त्वमुपादिशत्

dharmāraṇyasya māhātmyaṃ tataḥ paramudīritam / sthāṇuḥ skandāya bhagavānyatra tattvamupādiśat

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then the holy rites prescribed for Vaisnavas are mentioned through different narratives, thereafter, the exposition of holy rites, observances etc., in regard to the holy Caturmasya (the four months of the rainy season when special Vratas are observed).

अध्याय १०३

श्लोक 56

धर्मारण्यसुसंभूतिस्तत्पुण्यपरिकीर्त्तनम् ।कर्ंमसिद्धेः समाख्यानं ऋषिवंशनिरूपणम्

dharmāraṇyasusaṃbhūtistatpuṇyaparikīrttanam / karṃmasiddheḥ samākhyānaṃ ṛṣivaṃśanirūpaṇam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The eulogy of charitable gifts, thereafter the greatness of Vratas, the narration of loop-holes (causes of failures) in penance and worship.

अध्याय १०३

श्लोक 57

अप्सरस्तीर्थमुख्यानां माहात्म्यं यत्र कीर्तितम् ।वर्णानामाश्रमाणां च धर्मतत्त्वनिरूपणम्

apsarastīrthamukhyānāṃ māhātmyaṃ yatra kīrtitam / varṇānāmāśramāṇāṃ ca dharmatattvanirūpaṇam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of making amends for them (loop¬ holes); the review of Salagrama; the means for the destruction ofBharaka, the glory of the worship of trees.

अध्याय १०३

श्लोक 58

दिवः स्थानविभागश्च बकुलार्ककथा शुभा ।छत्रानन्दा तथा शान्ता श्रीमाता च मतङ्गिनी

divaḥ sthānavibhāgaśca bakulārkakathā śubhā / chatrānandā tathā śāntā śrīmātā ca mataṅginī

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The cause of Visnu in regard to the state of being a tree, then Parvati's subsequent penance, the Tandava dance of Hara, the review of the name Rama.

अध्याय १०३

श्लोक 59

पुण्यदा च समाख्याता यत्र देव्यः समास्थिताः ।इन्द्रेश्वरादिमाहात्म्यं द्वारकादिनिरूपणम्

puṇyadā ca samākhyātā yatra devyaḥ samāsthitāḥ / indreśvarādimāhātmyaṃ dvārakādinirūpaṇam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The fall of the Linga of Hara, the story of Baijavana, the story of the nativity of Parvati, the wonderful killing of Taraka.

अध्याय १०३

श्लोक 60

लोहासुरसमाख्यानं गङ्गाकूपनिरूपणम् ।श्रीरामचरितं चैव सत्यमन्दिरवर्णनम्

lohāsurasamākhyānaṃ gaṅgākūpanirūpaṇam / śrīrāmacaritaṃ caiva satyamandiravarṇanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of prosperity through the Pranava, the activities of Taraka, the conclusion of Daksa's Yajna, the mantra of Twelve syllables (viz. om namo bhagavate Vasu- devaya) which is its embellishment.

अध्याय १०३

श्लोक 61

जीर्णोद्धा रस्य कथनमासनप्रतिपादनम् ।जातिभेदप्रकथनं स्मृतिधर्मनिरूपणम्

jīrṇoddhā rasya kathanamāsanapratipādanam / jātibhedaprakathanaṃ smṛtidharmanirūpaṇam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of the path of knowledge and the greatness of twelve-syllabled Mantra. The merit of Sravana (the means of hearing), etc. that causes happiness to men.

अध्याय १०३

श्लोक 62

ततस्तु वैष्णवा धर्मा नानाख्यानैरुदीरिताः ।चातुर्मास्ये ततः पुण्ये सर्वधमनिरूपणम्

tatastu vaiṣṇavā dharmā nānākhyānairudīritāḥ / cāturmāsye tataḥ puṇye sarvadhamanirūpaṇam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then in the latter half of the Brahmakhancja the wonderful greatness of Siva is narrated, then the greatness of the five-syllabled Mantra: Namah Sivaya and that of Gokarna.

अध्याय १०३

श्लोक 63

दानप्रशंसा तत्पश्चाद्व्रतस्य महिमा ततः ।तपश्चैव पूजायाः सच्छिद्रकथनं ततः

dānapraśaṃsā tatpaścādvratasya mahimā tataḥ / tapaścaiva pūjāyāḥ sacchidrakathanaṃ tataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The greatness of Sivaratri, the glorification of Pradosa Vrata,1 the Vrata on Mondays, the anecdote of Simantini.

अध्याय १०३

श्लोक 64

तद्वृत्तीनां भिदाख्यानं शालग्रामनिरूपणम् ।भारकस्य वधोपायो वृक्षाचामहिमा तथा

tadvṛttīnāṃ bhidākhyānaṃ śālagrāmanirūpaṇam / bhārakasya vadhopāyo vṛkṣācāmahimā tathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of the origin of Bhadrayu, the review of good conduct, the guidance of Sivavarman (?) and the description of Bhadrayu 's marriage.

अध्याय १०३

श्लोक 65

विष्णोः शापश्च वृक्षत्वं पार्वत्यनुतपस्ततः ।हरस्य ताण्डवं नृत्यं रामनामनिरूपणम्

viṣṇoḥ śāpaśca vṛkṣatvaṃ pārvatyanutapastataḥ / harasya tāṇḍavaṃ nṛtyaṃ rāmanāmanirūpaṇam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The greatness of Bhadrayu, the glorification of the greatness of Bhasma (Sacred ashes), the story of Sahara (Hunter), the Vrata called Uma-Mahesvara.

अध्याय १०३

श्लोक 66

हरस्य लिङ्गपतनं कथा बैजवनस्य च ।पार्वतीजन्मचरितं तारकस्य वधो ऽद्भुतः

harasya liṅgapatanaṃ kathā baijavanasya ca / pārvatījanmacaritaṃ tārakasya vadho 'dbhutaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The greatness of the Rudraksa bead, the merit of the 'RudrJldhyaya' Mantra, the merit of Sravana (hearing), etc. Thus the Brahmakhanda has been recounted.

अध्याय १०३

श्लोक 67

प्रणवैश्वर्यकथनं तारकाचरितं पुनः ।दक्षयज्ञसमाप्तिश्च द्वादशाक्षरभूषणम्

praṇavaiśvaryakathanaṃ tārakācaritaṃ punaḥ / dakṣayajñasamāptiśca dvādaśākṣarabhūṣaṇam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Henceforth, the fourth part, the excellent Kasi

अध्याय १०३

श्लोक 68

ज्ञानयोगसमाख्यानं महिमा द्वादशाक्षरेः ।श्रवणादिकपुण्यं च कीर्तितं शर्मदं नृणाम्

jñānayogasamākhyānaṃ mahimā dvādaśākṣareḥ / śravaṇādikapuṇyaṃ ca kīrtitaṃ śarmadaṃ nṛṇām

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The greatness of Satyaloka, the arrival of theDevas in the residence of Agastya, the story of a chaste lady, the prais¬ ing of the pilgrimage to holy centres.

अध्याय १०३

श्लोक 69

ततो ब्राह्मोत्तरे भागे शिवस्य महिमाद्भुतः ।पञ्चाक्षरस्य महिमा गोकर्णमहिमा ततः

tato brāhmottare bhāge śivasya mahimādbhutaḥ / pañcākṣarasya mahimā gokarṇamahimā tataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then the narration of the seven cities, the review of Samyamini, the attainment of the worlds of Budha (Mercury), Indra and Agni by Sivasarman.

अध्याय १०३

श्लोक 70

शिवरात्रैश्च महिमा प्रदोषव्र तकीर्तनम् ।सोमवारव्रतं चापि सीमन्तिन्याः कथानकम्

śivarātraiśca mahimā pradoṣavra takīrtanam / somavāravrataṃ cāpi sīmantinyāḥ kathānakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The origin of fire, the origin of Varuna from fire (?) the origin of the two cities Gandhavatl and Alaka and the nativity of Isvarl.

अध्याय १०३

श्लोक 71

भद्रायुत्पत्तिकथनं सदाचारनिरूपणम् ।शिववर्मसमुद्देशो भद्रायूद्वाहवर्णनम्

bhadrāyutpattikathanaṃ sadācāranirūpaṇam / śivavarmasamuddeśo bhadrāyūdvāhavarṇanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The description of these worlds, viz., the moon, the sun, the mercury, the Mars, Jupiter, Saturn, my world, Visnu's world of Dhruva's world (?) and the Tapoloka.

अध्याय १०३

श्लोक 72

भद्रायुमहिमा चापि भस्ममाहात्म्यकीर्तनम् ।शबराख्यानकं चैव उमामाहेश्वरं व्रतम्

bhadrāyumahimā cāpi bhasmamāhātmyakīrtanam / śabarākhyānakaṃ caiva umāmāheśvaraṃ vratam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The meritorious story of the world of Dhruva, the survey of Satyaloka, the conversation between Skanda and Agastya, the origin of Manikarnl.

अध्याय १०३

श्लोक 73

रुद्राक्षस्य च माहात्म्यं रुद्राध्यायस्य पुण्यकम् ।श्रवणादिकपुण्यं च ब्रह्मखण्डो ऽयमीरितः

rudrākṣasya ca māhātmyaṃ rudrādhyāyasya puṇyakam / śravaṇādikapuṇyaṃ ca brahmakhaṇḍo 'yamīritaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The prowess of the Gahga, the thousand names of the Ganga, the praise of Varanasi, the appearance of Bhairava.

अध्याय १०३

श्लोक 74

अतः परं चतुर्थं तु काशीखण्डमनुत्तमम् ।विन्ध्यनारदयोर्यत्र संवादः परिकीर्तितः

ataḥ paraṃ caturthaṃ tu kāśīkhaṇḍamanuttamam / vindhyanāradayoryatra saṃvādaḥ parikīrtitaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Thereafter, the origin ofDandapani and JfianavapI (the well of Knowledge), then the narration of Kalavatl and the exposition of good conduct.

अध्याय १०३

श्लोक 75

सत्यलोकप्रभावश्चागस्त्यावासे सुरागमः ।पतिव्रताचरित्रं च तीर्थयात्रा प्रशंसनम्

satyalokaprabhāvaścāgastyāvāse surāgamaḥ / pativratācaritraṃ ca tīrthayātrā praśaṃsanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of a celibate, then the characteristics of women, the stipulation of what should be done and what should not be done, the description of AvimukteSa.

अध्याय १०३

श्लोक 76

ततश्च सप्तपुर्याख्या संयमिन्या निरूपणम् ।बुधस्य च तथेन्द्राग्न्योर्लोकाप्तिः शिवशर्मणः

tataśca saptapuryākhyā saṃyaminyā nirūpaṇam / budhasya ca tathendrāgnyorlokāptiḥ śivaśarmaṇaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

VV 74-91 summarise the main topics in the fourth khajida called. Kadi khanda. It covers the main topics found in the extant Kaiikhanda.

अध्याय १०३

श्लोक 77

अग्नेः समुद्भवश्चैव क्रव्याद्वरुणसंभवः ।गन्धवत्यलकापुर्योरीश्वर्याश्च समुद्भवः

agneḥ samudbhavaścaiva kravyādvaruṇasaṃbhavaḥ / gandhavatyalakāpuryorīśvaryāśca samudbhavaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The dialogue between Jaiglsavya and Mahesa, the name Jyesthesa of Mahesa, the enumeration of holy temples, the origin of Kandukesa and Vyaghresvara.

अध्याय १०३

श्लोक 78

चन्द्रार्कबुधलोकानां कुजेज्यार्कभुवां क्रमात् ।मम विष्णोर्ध्रुवस्यापि तपोलोकस्य वर्णनम्

candrārkabudhalokānāṃ kujejyārkabhuvāṃ kramāt / mama viṣṇordhruvasyāpi tapolokasya varṇanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Durga's victory, the description of Omkaresa, then

अध्याय १०३

श्लोक 79

ध्रुवलोककथा पुण्या सत्यलोकनिरीक्षणम् ।स्कन्दागस्त्यसमालापो मणिकर्णीसमुद्भवः

dhruvalokakathā puṇyā satyalokanirīkṣaṇam / skandāgastyasamālāpo maṇikarṇīsamudbhavaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of Kedara, the story of Dharmesa

अध्याय १०३

श्लोक 80

प्रभावश्चापि गङ्गाया गङ्गानामसहस्रकम् ।वाराणसीप्रशंसा च भैरवाविर्भवस्ततः

prabhāvaścāpi gaṅgāyā gaṅgānāmasahasrakam / vārāṇasīpraśaṃsā ca bhairavāvirbhavastataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The greatness of Visvakarrnesa, the origin of Daksa s Yajna as well as that of Satisa, Amrtesa and others, the benumb- ing of the arms of Parasara.

अध्याय १०३

श्लोक 81

दण्डपाणिज्ञानवाप्योरुद्भवः समनन्तरम् ।ततः कलावत्याख्यानं सदाचारनिरूपणम्

daṇḍapāṇijñānavāpyorudbhavaḥ samanantaram / tataḥ kalāvatyākhyānaṃ sadācāranirūpaṇam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The group of holy centres and shrines, the dialogue in the Mukti-Mandapa (The pandal of salvation) the prosperity of Visvesa and then the circumambulatory pilgrimage.

अध्याय १०३

श्लोक 82

ब्रह्मचारिसमाख्यानं ततः स्त्रीलक्षणानि च ।कृत्याकृत्यविनिर्देशो ह्यविमुक्तेशवर्णनम्

brahmacārisamākhyānaṃ tataḥ strīlakṣaṇāni ca / kṛtyākṛtyavinirdeśo hyavimukteśavarṇanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Hereafter, listen to the description of the fifth part called Avanti Khanda.1 The narration of the forest Mahakala Vana; then the chopping off of the head of Brahma.

अध्याय १०३

श्लोक 83

गृहस्थयोगिनो धर्माः कालज्ञानं ततः परम् ।दिवोदासकथा पुण्या काशिकावर्णनं ततः

gṛhasthayogino dharmāḥ kālajñānaṃ tataḥ param / divodāsakathā puṇyā kāśikāvarṇanaṃ tataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

W 92-141. mention the important topics in the fifth khanda—the Avanti khanda. One fails to understand why so much importance has been attached to this khapda in the NP as it devotes 49 verses to this compared with the meagre 17 verses to KaSi Khanda which is now so popuia.

अध्याय १०३

श्लोक 84

मायागणपतेश्चाथ भुवि प्रादुर्भवस्ततः ।विष्णुमायाप्रपञ्चो ऽथ दिवोदासविमोक्षणम्

māyāgaṇapateścātha bhuvi prādurbhavastataḥ / viṣṇumāyāprapañco 'tha divodāsavimokṣaṇam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

TKe rules regarding expiatory rites.; the origin of Agni; the arrival of the Devas, the initiation of the Devas; Siva's hymn that is destructive of different kinds of sins.

अध्याय १०३

श्लोक 85

ततः पञ्चनदोत्पर्त्तिर्बिन्दुमाधवसंभवः ।ततो वैष्णवतीर्थाख्या शूलिनः काशिकागमः

tataḥ pañcanadotparttirbindumādhavasaṃbhavaḥ / tato vaiṣṇavatīrthākhyā śūlinaḥ kāśikāgamaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of Kapalamocana, the situation of the forest Mahakalavana, the holy centre of the Lord Kanakhala that is destructive of all sins.

अध्याय १०३

श्लोक 86

जैगीषव्येन संवादो ज्येष्ठेशाख्या महेशितुः ।क्षेत्राख्यानं कन्दुकेशः व्याघ्रेश्वरसमुद्भवः

jaigīṣavyena saṃvādo jyeṣṭheśākhyā maheśituḥ / kṣetrākhyānaṃ kandukeśaḥ vyāghreśvarasamudbhavaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The pool called after the Apsaras (celestial damsels) and the lake of Rudra that is meritorious, the holy -centres of the Lord of Kudava, Vidyadhara, and Markatesvara.

अध्याय १०३

श्लोक 87

शैलेशरत्नेश्वरयोः कृत्तिवासस्य चोद्भवः ।देवतानामधिष्टानं दुर्गासुरपराक्रमः

śaileśaratneśvarayoḥ kṛttivāsasya codbhavaḥ / devatānāmadhiṣṭānaṃ durgāsuraparākramaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The holy waters of Svargadvaracatussindhu (the four rivers that constitute the doorways to heaven), Sank- aravapika (The tank of Sankara), Sankararka Gandhavatl Tlrtha, that is destructive of sins.

अध्याय १०३

श्लोक 88

दुर्गाया विजयश्चाथ ओङ्कारेशस्य वर्णनम् ।पुनराएङ्कार माहात्म्य त्रिलोचोनसमुद्भवः

durgāyā vijayaścātha oṅkāreśasya varṇanam / punarāeṅkāra māhātmya triloconasamudbhavaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Dasasvamedhika and Anamsa Tlrtha that bestow all Siddhis, the procession of Pisacaka, etc, Hanumadlsvara, Kava- cesvara.

अध्याय १०३

श्लोक 89

केदाराख्या च धर्मेश कथा विष्णुभुजोद्भवा ।वीरेश्वरसमाख्यानं गङ्गामाहात्म्यकीर्तनम्

kedārākhyā ca dharmeśa kathā viṣṇubhujodbhavā / vīreśvarasamākhyānaṃ gaṅgāmāhātmyakīrtanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The procession of or pilgrimage to Mahakalesa, the holy centre of Valmxkesvara, the circumabulations- of Kusas- thall in the fifth Tlrtha called Sukra (?).

अध्याय १०३

श्लोक 90

विश्वकर्मेशमहिमा दक्षयज्ञोद्भवस्तथा ।सतीशस्यामृतेशादेर्भुजस्तंभः पराशरे

viśvakarmeśamahimā dakṣayajñodbhavastathā / satīśasyāmṛteśāderbhujastaṃbhaḥ parāśare

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The centres of Akrura, Ekapada and Candrarkavai- bhava; the holy shrine called Karabhesa and those of Lakutesa and others.

अध्याय १०३

श्लोक 91

क्षेत्रतीर्थकदंबश्च मुक्तिमडपसंकथा ।विश्वेशविभवश्चाथ ततो यात्रापरिक्रमः

kṣetratīrthakadaṃbaśca muktimaḍapasaṃkathā / viśveśavibhavaścātha tato yātrāparikramaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The number of Lingas in the.Kalaranya, the shrine named Svargasrnga (gold horn)., the names of Kusasthall, Avanti and Ujjayinl.

अध्याय १०३

श्लोक 92

अतः परं त्ववन्त्याख्यं शृणु खण्ड च पञ्चमम् ॥।महाकालवनाख्यानं ब्रह्मशीर्षच्छिदा ततः

ataḥ paraṃ tvavantyākhyaṃ śṛṇu khaṇḍa ca pañcamam /// mahākālavanākhyānaṃ brahmaśīrṣacchidā tataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The shrines named Padmavatl, Kumudvad, and Amaravatl the names of Visala, and Pratikalpa and Amaravatl, the subduing of fever.

अध्याय १०३

श्लोक 93

प्रायश्चित्तविधिश्चाग्नेरुत्पत्तिश्च सुरागमः ।देवदीक्षा शिवस्तोत्रं नानापातकनाशनम्

prāyaścittavidhiścāgnerutpattiśca surāgamaḥ / devadīkṣā śivastotraṃ nānāpātakanāśanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The benefit of the names of Siva etc., the eulogy of £iva sung by the Nagas (Serpents), the narrative of killing Hiranyaksa, the holy centre of Sundarakunda.

अध्याय १०३

श्लोक 94

कपोलमोचनाख्यानं महाकालवनस्थितिः ।तीर्थं कनखलेशस्य सर्वपापप्रणाशनम्

kapolamocanākhyānaṃ mahākālavanasthitiḥ / tīrthaṃ kanakhaleśasya sarvapāpapraṇāśanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The holy centres of Vindhyavasin (residing in Vindhya) called Nllagangapuskara, the holy centre destructive of sins, called Purusottama.

अध्याय १०३

श्लोक 95

कुण्डमप्सरसंज्ञं च सरो रुद्रस्य पुण्यदम् ।कुडवेशं च विद्याध्रं मर्कटेश्वरतीर्थकम्

kuṇḍamapsarasaṃjñaṃ ca saro rudrasya puṇyadam / kuḍaveśaṃ ca vidyādhraṃ markaṭeśvaratīrthakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The Gomatl river, the holy pool of Vamana, the thousand names of Visnu, the lake of Vxresvara, the shrine of Kalabhairava.

अध्याय १०३

श्लोक 96

स्वर्गद्वारचतुःसिंधुतीर्थं शङ्करवापिका ।शङ्कराक गन्धवतीतीर्थं पापप्रणाशनम्

svargadvāracatuḥsiṃdhutīrthaṃ śaṅkaravāpikā / śaṅkarāka gandhavatītīrthaṃ pāpapraṇāśanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The greatness of Nagapancami, the Jayantika (birth anniversary) of Nrsimha, the procession of Kutumbesvara,. the glorification of divine Sadhakas.

अध्याय १०३

श्लोक 97

दशाश्वमेधिकानंशतीर्थे च हरिसिद्धिदम् ।पिशाचकादियात्रा च हनुमत्कवचेश्वरौ

daśāśvamedhikānaṃśatīrthe ca harisiddhidam / piśācakādiyātrā ca hanumatkavaceśvarau

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The holy shrine called Karkaraja, the bearing of Vighnesa and other Devas, the review of many holy centres in the Rudrakunda (the holy pit of Rudra) and others.

अध्याय १०३

श्लोक 98

महाकालेशयात्रा च वल्मीकेश्वरतीर्थकम् ।शुक्रे च पञ्चमे चाख्ये कुशस्थल्याः प्रदक्षिणाः

mahākāleśayātrā ca valmīkeśvaratīrthakam / śukre ca pañcame cākhye kuśasthalyāḥ pradakṣiṇāḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The holy pilgrimage of the eight holy centres, the greatness of Reva, the detachment of Dharmaputra, his meeting with Markandeya.

अध्याय १०३

श्लोक 99

अक्रूरसंज्ञकन्त्वेकपादं चन्द्रार्कवैभवम् ।करभेशाख्यतीर्थं च लटुकेशादितीर्थकम्

akrūrasaṃjñakantvekapādaṃ candrārkavaibhavam / karabheśākhyatīrthaṃ ca laṭukeśāditīrthakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Narration of the most excellent experience,* the glorification of Amrta; Different names of Narmada in the different Kalpas.

अध्याय १०३

श्लोक 100

मार्कण्डेशं यज्ञवापी सोमेशं नरकान्तकम् ।केदारेश्वररामेशसौभाग्येशनरार्ककम्

mārkaṇḍeśaṃ yajñavāpī someśaṃ narakāntakam / kedāreśvararāmeśasaubhāgyeśanarārkakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The hymn of Narmada composed by the sages, the story of Kalaratri; thereafter the prayer of Mahadeva, the wonderful stories of several Kalpas.

अध्याय १०३

श्लोक 101

केशवार्कं शक्तिभेदं स्वर्णसारमुखानि च ।ओङ्कारेशादितीर्थानि अन्धकश्रुतिकीर्तनम्

keśavārkaṃ śaktibhedaṃ svarṇasāramukhāni ca / oṅkāreśāditīrthāni andhakaśrutikīrtanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The story of Visalya, the story of Jalesvara, the description of Gauri Vrata, the burning of Tripuras.

अध्याय १०३

श्लोक 102

कालारण्ये लिङ्गसंख्या स्वर्णशृङ्गाभिधानकम् ।कुशस्थल्या अवन्त्याश्चोज्जयिन्या अभिधानकम्

kālāraṇye liṅgasaṃkhyā svarṇaśṛṅgābhidhānakam / kuśasthalyā avantyāścojjayinyā abhidhānakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The injunctions regarding the casting off of the body, then the confluence of Kaveri, the holy shrines of Darutlrtha and Brahmavarta, alongwith the story of Isvara.

अध्याय १०३

श्लोक 103

पद्मावतीवै कुमुद्वत्यमरावतिनामकम् ।विशालाप्रतिकल्पाभिधानं च ज्वरशान्तिकम्

padmāvatīvai kumudvatyamarāvatināmakam / viśālāpratikalpābhidhānaṃ ca jvaraśāntikam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The Tirtha called Sulabhrdudbhava where different types of charitable gifts are to be given; then the story of Dirgha-tapas and that of RsyaSrnga.

अध्याय १०३

श्लोक 104

शिवानामादिकफलं नागोद्गीता शिवस्तुतिः ।हिरण्याक्षवधाख्यानं तीर्थं सुंदरकुण्डकम्

śivānāmādikaphalaṃ nāgodgītā śivastutiḥ / hiraṇyākṣavadhākhyānaṃ tīrthaṃ suṃdarakuṇḍakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then the holy story of Citrasena, the characteristic feature of the kingdom of Kasi,* then the description ofDevasila (The rock of the lord) alongwith the holy centre of Sabari.

अध्याय १०३

श्लोक 105

नीलगङ्गापुष्कराख्यं विन्ध्यवासनतीर्थकम् ।पुरुषोत्तमाभिधानं तु तत्तीर्थं चाघनाशनम्

nīlagaṅgāpuṣkarākhyaṃ vindhyavāsanatīrthakam / puruṣottamābhidhānaṃ tu tattīrthaṃ cāghanāśanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of the origin of Linga, the aus¬ picious story of Hariscandra, the.greatness of Visvamitra, the attainment of heaven by TriSanku.

अध्याय १०३

श्लोक 106

गोमती वामनं कुण्डो विष्णोर्नामसहस्रकम् ।वीरेश्वरसरः कालभैरवस्य च तीर्थकम्

gomatī vāmanaṃ kuṇḍo viṣṇornāmasahasrakam / vīreśvarasaraḥ kālabhairavasya ca tīrthakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The topics from Drmijaftgald upto Sivodbheda mentioned in VV 136- 140 are not traced in any extant edition of Avanti Kha$da indicating that the author of Narada Purana had a different version of Sk. P. than the present printed ones.

अध्याय १०३

श्लोक 107

महिमा नागपञ्चम्या नृसिंहस्य जयन्तिका ।कुटुम्बेश्वरयात्रा च देवसाधककीर्तनम्

mahimā nāgapañcamyā nṛsiṃhasya jayantikā / kuṭumbeśvarayātrā ca devasādhakakīrtanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The Vehkatesvara, Bangabasi and the GM editions of the Sk. P. give a big section of 84 chapters called CaturatilUinga-mahatmya. But the NP does not mention this whole section.

अध्याय १०३

श्लोक 108

कर्कराजाख्यतीर्थं च विघ्नेशादिसुरोहनम् ॥ रुन्द्रकुण्डप्रभृतिषु बहुतीर्थनिरूपणम्

karkarājākhyatīrthaṃ ca vighneśādisurohanam // rundrakuṇḍaprabhṛtiṣu bahutīrthanirūpaṇam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

In the context of the greatness of Hatakesvara, the killing of demon Vftra, the description of the holy centres Nagabila, Sankha Tirtha and Acalesvara.

अध्याय १०३

श्लोक 109

यात्राष्टतीर्थजा पुण्या रेवामाहात्म्यमुच्यते ।धर्मपुत्रस्य वैराग्यो मार्कण्डेयेन संगमः

yātrāṣṭatīrthajā puṇyā revāmāhātmyamucyate / dharmaputrasya vairāgyo mārkaṇḍeyena saṃgamaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The three Ksetras (holy shrines) of Kaurava, (i. e.

अध्याय १०३

श्लोक 110

प्राग्रीयानुभवाख्यानममृतापरिकीर्त्तनम् ।कल्पे कल्पे पृथङ् नाम नर्मदायाः प्रकीर्तितम्

prāgrīyānubhavākhyānamamṛtāparikīrttanam / kalpe kalpe pṛthaṅ nāma narmadāyāḥ prakīrtitam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The three cities viz. Varanasi, Dvaraka and Avanti, the three Van as (Parks) viz. Vrndavana, Khandavavana and Advaika (?) [ ta? ] vana.

अध्याय १०३

श्लोक 111

स्तवमार्षं नामेदं च कालरात्रिकथा ततः ।महादेवस्तुतिः पश्चात्पृथक्कल्पकथाद्भुता

stavamārṣaṃ nāmedaṃ ca kālarātrikathā tataḥ / mahādevastutiḥ paścātpṛthakkalpakathādbhutā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The three excellent villages, viz. Kalpagrama, Salagrama and Nandigrama, the three Tirthas (holy centres) viz. Asi Tirtha, Sukla Tirtha and Pitr Tirtha.

अध्याय १०३

श्लोक 112

विशल्याख्यानकं पश्चाज्जालेश्वरकथा तथा ।गोरीव्रत समाख्यानं त्रिपुरज्वालनं ततः

viśalyākhyānakaṃ paścājjāleśvarakathā tathā / gorīvrata samākhyānaṃ tripurajvālanaṃ tataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The three excellent Parvatas (mountains) viz. or! Parvata, Arbuda Parvata (mount Abu) and Raivata Parvata; the three rivers Ganga, Narmada, and Sarasvati,

अध्याय १०३

श्लोक 113

देहपातविधानं च कावेरीसंगमस्ततः ।दारुतीर्थं ब्रह्मावर्तं यत्रेश्वरकथानकम्

dehapātavidhānaṃ ca kāverīsaṃgamastataḥ / dārutīrthaṃ brahmāvartaṃ yatreśvarakathānakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The gift of lands, the shrines of Vanakesa and Rapalamocanesvara, Papapinda (the lump of sins), Masalainga ( t e worship of Linga for a month), the glorification of the extent and magnitude of Yugas.

अध्याय १०३

श्लोक 114

अग्नितीर्थं रवितीर्थं मेघनादादिदारुकम् ।देवतीर्थं नर्मदेशं कपिलाख्यं करञ्जकम्

agnitīrthaṃ ravitīrthaṃ meghanādādidārukam / devatīrthaṃ narmadeśaṃ kapilākhyaṃ karañjakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The different forms ofHara — viz. Bhima, Bhairava, Cantflsa, etc., the planets viz. the Sun, Moon, Mars, Mercury, Jupiter, Venus, Saturn, Rahu and Sikhin (Ketu).

अध्याय १०३

श्लोक 115

कुण्डलेशं पिप्पलादं विमलेशं च शूलभित् ।शचीहरणमाख्या नमभ्रकस्य वधस्ततः

kuṇḍaleśaṃ pippalādaṃ vimaleśaṃ ca śūlabhit / śacīharaṇamākhyā namabhrakasya vadhastataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then five others Siddhesvara and the forms ofRudra, are stationed there. The goddesses of excellent beauty — Aja, Pala, Mangala and Lalitesvari.

अध्याय १०३

श्लोक 116

शूलभेदोद्भवो यत्र दानधर्माः पृथग्विधाः ।आख्यानं दीर्घतपस ऋष्यशृङ्गकथा ततः

śūlabhedodbhavo yatra dānadharmāḥ pṛthagvidhāḥ / ākhyānaṃ dīrghatapasa ṛṣyaśṛṅgakathā tataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then the good story of the river named Jambavati and the well called Pan<Jukupa, the story of Satamedha (hundred sacrifices), Laksamedha (hundred- thousand sacrifices) and Kotimedha (a crore of sacrifices.)

अध्याय १०३

श्लोक 117

चित्रसेनकथापुण्या काशिराज्यस्य लक्षणम् ।ततो देवशिलाख्यानं शबरीतीर्थकान्वितम्

citrasenakathāpuṇyā kāśirājyasya lakṣaṇam / tato devaśilākhyānaṃ śabarītīrthakānvitam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The news (or the details) of Varahasvamin and that of Chayalinga and Gulpha, the story of Kanakananda as

अध्याय १०३

श्लोक 118

व्याधाख्यानं ततः पुण्यं पुष्करिण्यर्कतीर्थकम् ।आप्रेत्येश्वरतीर्थं च शक्रतीर्थं करोटिकम्

vyādhākhyānaṃ tataḥ puṇyaṃ puṣkariṇyarkatīrthakam / āpretyeśvaratīrthaṃ ca śakratīrthaṃ karoṭikam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then the story of Camasa,. Udbheda, Vidura and Trilokesa (Lord of the three worlds), then the stories of MankaneSa, Traipuresa and Sanda"Tirtha.

अध्याय १०३

श्लोक 119

कुमारेशमगस्त्येशमानन्देशं च मातृजम् ।लोकेशं धनदेशं च मङ्गलेशं च कामजम्

kumāreśamagastyeśamānandeśaṃ ca mātṛjam / lokeśaṃ dhanadeśaṃ ca maṅgaleśaṃ ca kāmajam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then the stories of SuryapracI and Trlksana (three¬

अध्याय १०३

श्लोक 120

नागेशं चापि गोपारं गौतमं शङ्खचूडकम् ।नारदेशं नन्दिकेशं वरुणेश्वरतीर्थकम्

nāgeśaṃ cāpi gopāraṃ gautamaṃ śaṅkhacūḍakam / nāradeśaṃ nandikeśaṃ varuṇeśvaratīrthakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The story of the'holy spots of Ajapalesa, Balarka' and Kuberasthala, the meritorious story of Rsitoya, the glori¬ fication of Sarigalesvara.

अध्याय १०३

श्लोक 121

दधिस्कन्दादितीर्थानि हनूमतेश्वरं ततः ।रामेश्वरादि तीर्थानि सोमेशं पिङ्गलेश्वरम्

dadhiskandāditīrthāni hanūmateśvaraṃ tataḥ / rāmeśvarādi tīrthāni someśaṃ piṅgaleśvaram

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of Narada and Adi tya, review of Narayana, the greatness of Taptakunda, description of Mulacandxsa.

अध्याय १०३

श्लोक 122

ऋणमोक्षं कपिलेशं पूतिकेशं जलेशयम् ।चण्डार्कं यमतीर्थं च काल्होडीशं वनादिके

ṛṇamokṣaṃ kapileśaṃ pūtikeśaṃ jaleśayam / caṇḍārkaṃ yamatīrthaṃ ca kālhoḍīśaṃ vanādike

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The story of the four-faced presiding deity of the attendants and Kalambesvara, the story of Gopalasvamin and Vakulasvamin, as well as the Maruts (Winds).

अध्याय १०३

श्लोक 123

नारायणं च कोटीशं व्यासतीर्थं प्रभासकम् ।नागेशसंकर्षणकं प्रश्रयेश्वरतीर्थकम्

nārāyaṇaṃ ca koṭīśaṃ vyāsatīrthaṃ prabhāsakam / nāgeśasaṃkarṣaṇakaṃ praśrayeśvaratīrthakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then the stories of Ksemarka, Unnata Vighnesa. and Jalasvami, the stories of Kalamegha, RukminI, Durvasa, IsvaraBhadra.

अध्याय १०३

श्लोक 124

ऐरण्डीसंगमं पुण्यं सुवर्णशिलतीर्थकम् ।करञ्जं कामहं तीर्थं भाण्डीरो रोहिणीभवम्

airaṇḍīsaṃgamaṃ puṇyaṃ suvarṇaśilatīrthakam / karañjaṃ kāmahaṃ tīrthaṃ bhāṇḍīro rohiṇībhavam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The stories of the shrines Sankhavarta, Moksa- tlrtha, Gospada and Acyutasadman ((Abode of Acyuta) and of the deities Jalesvara, Hurhkaresvara and Candisa.

अध्याय १०३

श्लोक 125

चक्रतीर्थं दौतपापं स्कन्दमाङ्गिरसाह्वयम् ।कोटितीर्थमयोन्यख्यमङ्गाराख्यं त्रिलोचनम्

cakratīrthaṃ dautapāpaṃ skandamāṅgirasāhvayam / koṭitīrthamayonyakhyamaṅgārākhyaṃ trilocanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The wonderful story of Vighnesa stationed in Asapura and that of Kalakunda, the story of Kapilesa and of Jaradgavasiva (Siva with an old cow).

अध्याय १०३

श्लोक 126

इन्द्रेशं कंबुकेशं च सोमेशं कोहनं शकम् ।नार्मदं चार्कमाग्नेयं भार्गवेश्वरमुत्तमम्

indreśaṃ kaṃbukeśaṃ ca someśaṃ kohanaṃ śakam / nārmadaṃ cārkamāgneyaṃ bhārgaveśvaramuttamam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The story of Nala and Karo tes vara and that ofHata- kesvara, the Yantra and the Bhusa (ornament) of Naradesa* Durgakuta and Ganesa's story.

अध्याय १०३

श्लोक 127

ब्राह्मं दैवं च मार्गेशमादिवाराहकेश्वरम् ।रामेशमथ सिद्धेशमाहल्यं कङ्कटेश्वरम्

brāhmaṃ daivaṃ ca mārgeśamādivārāhakeśvaram / rāmeśamatha siddheśamāhalyaṃ kaṅkaṭeśvaram

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The story ofBhairavIs called Suparna, Ela and that of Bhallatlrtha, the glorification of Kardamala and Gupta Somesvara.

अध्याय १०३

श्लोक 128

शाक्रं सौम्यं च नादेशं तोयेशं रुक्मिणीभवम् ।योजनेशं वराहेशं द्वादशीशिवतीर्थकम्

śākraṃ saumyaṃ ca nādeśaṃ toyeśaṃ rukmiṇībhavam / yojaneśaṃ varāheśaṃ dvādaśīśivatīrthakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The stories of Bahusvarnesa (Lord of much gold), Srhgesa and Kotlsvara, the stories of Markandesvara, Damodaragrha and Kotisa.

अध्याय १०३

श्लोक 129

सिद्धेशं मङ्गलेशं च लिङ्गवाराहतीर्थकम् ।कुण्डेशं श्वेतवाराहं गर्भावेशं रवीश्वरम्

siddheśaṃ maṅgaleśaṃ ca liṅgavārāhatīrthakam / kuṇḍeśaṃ śvetavārāhaṃ garbhāveśaṃ ravīśvaram

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Svarnarekha, Brahmakunda, the shrines of Kuntl- svara and Bhimesvara, the pit of Mrgx (hind) is remembered in the temple of Sarvasva and Vastrapatha.

अध्याय १०३

श्लोक 130

शुक्लादीनि च तीर्थानि हुङ्कारस्वामितीर्थकम् ।संगमेशं नहुषेशं मोक्षणं पञ्चगोपकम् ।नागशावं च सिद्धेशं मार्कण्डाङ्क्रूरतीर्थके

śuklādīni ca tīrthāni huṅkārasvāmitīrthakam / saṃgameśaṃ nahuṣeśaṃ mokṣaṇaṃ pañcagopakam / nāgaśāvaṃ ca siddheśaṃ mārkaṇḍāṅkrūratīrthake

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The wonderful stories of Durga, Bhilesa,. Gangesa and Raivata, then the story of Arbudesvara, the glorification of Acalesvara.

अध्याय १०३

श्लोक 131

कामोदशूलारोपाख्ये माण्डव्यं गोपकेश्वरम् ।कपिलेशं पिङ्गलेशं भूतेशं गाङ्गगौतमे

kāmodaśūlāropākhye māṇḍavyaṃ gopakeśvaram / kapileśaṃ piṅgaleśaṃ bhūteśaṃ gāṅgagautame

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The story of Nagatlrtha, the description of

अध्याय १०३

श्लोक 132

आस्वमेधं भृगुकच्छं केदारेशं च पापनुत् ।कलकलेशं जालेशं शालग्रामं वराहकम्

āsvamedhaṃ bhṛgukacchaṃ kedāreśaṃ ca pāpanut / kalakaleśaṃ jāleśaṃ śālagrāmaṃ varāhakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The glorification of Siddhesa, Sukresvara and Manikarnisa, the description of Pangutlrtha, Yamatirtha and Varahatlrtha.

अध्याय १०३

श्लोक 133

चन्द्रप्रभासमादित्यं श्रीपत्याख्यं च हंसकम् ।मूल्यस्थानं च शूलेशमुग्राख्यं चित्रदैवकम्

candraprabhāsamādityaṃ śrīpatyākhyaṃ ca haṃsakam / mūlyasthānaṃ ca śūleśamugrākhyaṃ citradaivakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The greatness of Gandra Prabhasa, Pindoda, Srimata, Suklatlrtha and Katyayani, then the greatness of Pindaraka.

अध्याय १०३

श्लोक 134

शिखीशं काण्टितीर्थं च दशकन्यं सुवणकम् ।ऋणमोक्षं भारभूति पुङ्खां मुडिं च डिण्डिमम्

śikhīśaṃ kāṇṭitīrthaṃ ca daśakanyaṃ suvaṇakam / ṛṇamokṣaṃ bhārabhūti puṅkhāṃ muḍiṃ ca ḍiṇḍimam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The pilgrimage to Ganesa and- Parthesvara shrines, the story of Ujjvala, Candxsthana (abode ofthe Goddess), the greatness of Sivakuntfa originating from Naga, the story of Mahesa.

अध्याय १०३

श्लोक 135

आमलेशं कपालेशं शृङ्गैरण्डीभवं ततः ।कोटितीर्थं लोटणेषं फलस्तुतिरतः परम्

āmaleśaṃ kapāleśaṃ śṛṅgairaṇḍībhavaṃ tataḥ / koṭitīrthaṃ loṭaṇeṣaṃ phalastutirataḥ param

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The story of Ramesvara and the origin of Mark- andeya, the stories severally of Uddalakesa, Siddhesa and

अध्याय १०३

श्लोक 136

दृमिजङ्गलमाहात्म्ये रोहिताश्वकथा ततः ।धुन्धुमारसमाख्यानं वधोपायस्ततो ऽस्य वै

dṛmijaṅgalamāhātmye rohitāśvakathā tataḥ / dhundhumārasamākhyānaṃ vadhopāyastato 'sya vai

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The origin of Sridevakhata and the shrines of-

अध्याय १०३

श्लोक 137

वधौ धुन्धोस्ततः पश्चात्ततश्चित्रवहोद्भवः ।महिमास्य ततश्चडीशप्रभावो रतीश्वरः

vadhau dhundhostataḥ paścāttataścitravahodbhavaḥ / mahimāsya tataścaḍīśaprabhāvo ratīśvaraḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The wonderful origin -of Candrodbheda, lsanasrnga, and Brahmasthana, the auspicious stories of Tripuskara, Rudrahrada and Guhesvara.

अध्याय १०३

श्लोक 138

केदारेशो लक्षतीर्थं ततो विष्णुपदीभवम् ।मुखारं च्यवनान्धास्यं ब्रह्मणश्च सरस्ततः

kedāreśo lakṣatīrthaṃ tato viṣṇupadībhavam / mukhāraṃ cyavanāndhāsyaṃ brahmaṇaśca sarastataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The greatness of Avimukta and Uma-Mahesvara, the glory of Mahaujas, the description of Jambutlrtha.

अध्याय १०३

श्लोक 139

चक्राख्यं ललिताख्यानं तीर्थं च बहुगोमयम् ।रुद्रावर्तं च मर्कण्डं तीर्थं पापप्रणाशनम्

cakrākhyaṃ lalitākhyānaṃ tīrthaṃ ca bahugomayam / rudrāvartaṃ ca markaṇḍaṃ tīrthaṃ pāpapraṇāśanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The story of Gaiigadhara and Misraka and the

अध्याय १०३

श्लोक 140

श्रवणेशं शुद्धपटं देवान्धुप्रेततीर्थकम् ।जिह्वोदतीर्थंसंभूतिः शिवोद्भन्दं फलस्तुतिः

śravaṇeśaṃ śuddhapaṭaṃ devāndhupretatīrthakam / jihvodatīrthaṃsaṃbhūtiḥ śivodbhandaṃ phalastutiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The holy rite of Ekadail and the narration of ( the mode) of worship,, and keeping awake (on Ekadasi night), the description of Mahadvadasika and the meeting of Prahlada

अध्याय १०३

श्लोक 141

एष खण्डो ह्यवन्त्याख्यः शृण्वतां पापनाशनः ।अतः परं नागराख्यः खण्डः षष्ठो ऽभिधीयते

eṣa khaṇḍo hyavantyākhyaḥ śṛṇvatāṃ pāpanāśanaḥ / ataḥ paraṃ nāgarākhyaḥ khaṇḍaḥ ṣaṣṭho 'bhidhīyate

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The anecdote of Durvasas, the glorification of the

अध्याय १०३

श्लोक 142

लिङ्गोत्पत्तिसमाख्यानं हरिश्चन्द्रकथा शुभा ।विश्वामित्रस्य माहात्म्यं त्रिशङ्कुस्वर्गतिस्तथा

liṅgotpattisamākhyānaṃ hariścandrakathā śubhā / viśvāmitrasya māhātmyaṃ triśaṅkusvargatistathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The greatness of Cakratlrtha, the confluence of the river Gomati (near Dvaraka) and the ocean (the Arabian sea), the narration of the Hrada (deep pool) ofSanakaand others, then the story of Nrgatlrtha.

अध्याय १०३

श्लोक 143

हाटके श्वरमाहात्म्ये वृत्रासुरवधस्तथा ।नागबिलं शङ्खतीर्थमचलेश्वरवर्णनम्

hāṭake śvaramāhātmye vṛtrāsuravadhastathā / nāgabilaṃ śaṅkhatīrthamacaleśvaravarṇanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The holy story of Gopracara, the arrival of cowherdesses at Dvaraka, the narration of Goplsaras (the lake of the cowherdesses); the glorification of Brahmatirtha.

अध्याय १०३

श्लोक 144

चमत्कारपुराख्यानं चमत्कारकरं परम् ।गयशीर्षं बालशाख्यं वालमण्डं मृगाह्वयम्

camatkārapurākhyānaṃ camatkārakaraṃ param / gayaśīrṣaṃ bālaśākhyaṃ vālamaṇḍaṃ mṛgāhvayam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of the advent of five rivers, alongwith different stories and the glorification of Sivalinga, Gadatlrtha and the worship etc. of Krsna.

अध्याय १०३

श्लोक 145

विष्णुपादं च गोकर्णं युगरूपं समाश्रयः ।सिद्धेश्वरं नागसरः सप्तार्षेयं ह्यगस्त्यकम्

viṣṇupādaṃ ca gokarṇaṃ yugarūpaṃ samāśrayaḥ / siddheśvaraṃ nāgasaraḥ saptārṣeyaṃ hyagastyakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The story of the Murti (the idol) of Trivikrama, the conversation between Durvasas and Krsna, the benefit of the recital of death of Kusa daitya and the special worship thereof.

अध्याय १०३

श्लोक 146

भ्रूणगर्तं नलेशं च भैष्मं वैडुरमर्ककम् ।शारमिष्ठं सोमनाथं च दौर्गमातर्जकेश्वरम्

bhrūṇagartaṃ naleśaṃ ca bhaiṣmaṃ vaiḍuramarkakam / śāramiṣṭhaṃ somanāthaṃ ca daurgamātarjakeśvaram

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The glorification of the advent of all the Txrthas in Gomati and Dvaraka, the survey of Krsna's temple and the coronation at Dvaravatl.

अध्याय १०३

श्लोक 147

जामदग्न्यवधाख्यानं नैःक्षत्रियकथानकम् ।रामह्रदं नागपुरं षआड्लिङ्गं चैव यज्ञभूः

jāmadagnyavadhākhyānaṃ naiḥkṣatriyakathānakam / rāmahradaṃ nāgapuraṃ ṣaāḍliṅgaṃ caiva yajñabhūḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

There the story of the residence (of all Txrthas) that holy centre; the glorification of the merit of Dvaraka. O Brahmana, this is the summary of the seventh part called Prabhasika Khanqla.

अध्याय १०३

श्लोक 148

मुण्डीरादित्रिकार्कं च सतीपरिणयाह्वयम् ।रुद्रशीर्षं च यागेशं वालखिल्यं च गारुडम्

muṇḍīrāditrikārkaṃ ca satīpariṇayāhvayam / rudraśīrṣaṃ ca yāgeśaṃ vālakhilyaṃ ca gāruḍam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Mundira and the others, the three Arkas, the one called Sati's wedding, Rudrashirsha, Yagesha, Valakhilya and Garuda,

अध्याय १०३

श्लोक 149

लक्ष्मीशापः सप्तविंशसोमप्रासादमेव च ।अंबाबद्धं पाण्डुकाख्यमाग्नेयं ब्रह्मकुण्डकम्

lakṣmīśāpaḥ saptaviṃśasomaprāsādameva ca / aṃbābaddhaṃ pāṇḍukākhyamāgneyaṃ brahmakuṇḍakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Lakshmi's curse, the twenty-seven, Soma's temple, Ambabaddha, the one called Panduka, Agneya and Brahmakundaka,

अध्याय १०३

श्लोक 150

गोमुखं लोहयष्ट्याख्यमजापालेश्वरी तथा ।शानैश्चरं राजवापी रामेशो लक्ष्मणेश्वरः

gomukhaṃ lohayaṣṭyākhyamajāpāleśvarī tathā / śānaiścaraṃ rājavāpī rāmeśo lakṣmaṇeśvaraḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Gomukha, the one called Lohayashti, Ajapaleshvari, Shanaishchara, Rajavapi, Ramesha and Lakshmaneshvara,

अध्याय १०३

श्लोक 151

कुशेशाख्यं लवेशाख्यं लिङ्गं सर्वोत्तमोत्तमम् ।अष्टषष्टिसमाख्यानं दमयन्त्यास्त्रिजातकम्

kuśeśākhyaṃ laveśākhyaṃ liṅgaṃ sarvottamottamam / aṣṭaṣaṣṭisamākhyānaṃ damayantyāstrijātakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the one called Kushesha and the one called Lavesha, the most excellent of lingas, the account of the sixty-eight, the three births of Damayanti,

अध्याय १०३

श्लोक 152

ततो वै रेवती चात्र भक्तिकातीर्थसंभवः ।क्षेमङ्करी च केदारं शुक्लतीर्थमुखारकम्

tato vai revatī cātra bhaktikātīrthasaṃbhavaḥ / kṣemaṅkarī ca kedāraṃ śuklatīrthamukhārakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

then Revati here, the origin of the Bhaktika tirtha, Kshemankari and Kedara, Shuklatirtha and Mukharaka,

अध्याय १०३

श्लोक 153

सत्यसंधेश्वराख्यानं तथा कर्णोत्पलाकथा ।अटेश्वरं याज्ञवल्क्य गौर्यं गाणेशमेव च

satyasaṃdheśvarākhyānaṃ tathā karṇotpalākathā / aṭeśvaraṃ yājñavalkya gauryaṃ gāṇeśameva ca

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the story of Satyasandheshvara and the tale of Karnotpala, Ateshvara, Yajnavalkya, the Gauri and the Ganesha [tirthas],

अध्याय १०३

श्लोक 154

ततो वास्तुपदाख्यानमजागृहकथानकम् ।सौभाग्यान्धुश्च शुलेशं धर्मराजकथानकम्

tato vāstupadākhyānamajāgṛhakathānakam / saubhāgyāndhuśca śuleśaṃ dharmarājakathānakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

then the story of Vastupada, the tale of Ajagriha, Saubhagyandhu, Shulesha and the tale of Dharmaraja,

अध्याय १०३

श्लोक 155

मिष्टान्नेदश्वराख्यानं गाणापत्यत्रयं ततः ।जाबालिचरितं चैव मकरेशकथा ततः

miṣṭānnedaśvarākhyānaṃ gāṇāpatyatrayaṃ tataḥ / jābālicaritaṃ caiva makareśakathā tataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the story of Mishtanneshvara, then the three Ganapatyas, the story of Jabali, then the tale of Makaresha,

अध्याय १०३

श्लोक 156

कालेश्वर्यन्धकाख्यानं कुण्डमाप्यरसं तथा ।पुष्यादित्यं रौहिताश्वं नागरोत्पत्तिकीर्त्तनम्

kāleśvaryandhakākhyānaṃ kuṇḍamāpyarasaṃ tathā / puṣyādityaṃ rauhitāśvaṃ nāgarotpattikīrttanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the story of Kaleshvari and Andhaka, Kunda and Apyarasa, Pushyaditya, Rauhitashva and the account of the origin of the Nagaras,

अध्याय १०३

श्लोक 157

भार्गवं चरितं चैव वैश्वामैत्रं ततः परम् ।सारस्वतं पैप्पलादं कंसारीशं च पैण्डकम्

bhārgavaṃ caritaṃ caiva vaiśvāmaitraṃ tataḥ param / sārasvataṃ paippalādaṃ kaṃsārīśaṃ ca paiṇḍakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the story of Bhargava, then that of Vishvamitra, the Sarasvata, the Paippalada, Kamsarisha and Paindaka,

अध्याय १०३

श्लोक 158

ब्रह्मणो यज्ञचरितं सावित्र्याख्यानसंयुतम् ।रैवतं भार्तयज्ञाख्यं मुख्यतीर्थनिरीक्षणम्

brahmaṇo yajñacaritaṃ sāvitryākhyānasaṃyutam / raivataṃ bhārtayajñākhyaṃ mukhyatīrthanirīkṣaṇam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the story of Brahma's sacrifice with the story of Savitri, Raivata, the one called Bhartriyajna, and the view of the chief tirthas,

अध्याय १०३

श्लोक 159

कौरवं हाटकेशाख्यं प्रभासं क्षेत्रकत्रयम् ।पौष्करं नैमिषं धार्ममरण्य त्रितयं स्मृतम्

kauravaṃ hāṭakeśākhyaṃ prabhāsaṃ kṣetrakatrayam / pauṣkaraṃ naimiṣaṃ dhārmamaraṇya tritayaṃ smṛtam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Kaurava, the one called Hatakesha, Prabhasa — the three fields; Pushkara, Naimisha and Dharmaranya are remembered as the three forests;

अध्याय १०३

श्लोक 160

वाराणसी द्वारकाख्यावन्त्याख्येति पुरीत्रयम् ।बृन्दावनं खाण्डवाख्यमद्वैकाख्यं वनत्रयम्

vārāṇasī dvārakākhyāvantyākhyeti purītrayam / bṛndāvanaṃ khāṇḍavākhyamadvaikākhyaṃ vanatrayam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Varanasi, the one called Dvaraka and the one called Avanti are the three cities; Vrindavana, the one called Khandava and the one called Advaika are the three groves;

अध्याय १०३

श्लोक 161

कल्पः शालस्तथा नन्दिग्रामत्रयमनुत्तमम् ।असिशुक्लपितृसंज्ञं तीर्थत्रयमुदाहृतम्

kalpaḥ śālastathā nandigrāmatrayamanuttamam / asiśuklapitṛsaṃjñaṃ tīrthatrayamudāhṛtam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Kalpa, Shala and Nandigrama are the three unsurpassed villages; the ones called Asi, Shukla and Pitri are declared the three tirthas;

अध्याय १०३

श्लोक 162

र्श्यर्बुदौ रैवतश्चैव पर्वतत्रयमुत्तमम् ।नदीनां त्रितयं गङ्गा नर्मदा च सरस्वती

rśyarbudau raivataścaiva parvatatrayamuttamam / nadīnāṃ tritayaṃ gaṅgā narmadā ca sarasvatī

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Shri, Arbuda and Raivata are the three excellent mountains; the three rivers are the Ganga, the Narmada and the Sarasvati.

अध्याय १०३

श्लोक 163

सार्द्धकोटित्रयफलमेकैकं चैषु कीर्त्तितम् ।कूषिका शङ्खतीर्थं चामरकं बालमण्डनम्

sārddhakoṭitrayaphalamekaikaṃ caiṣu kīrttitam / kūṣikā śaṅkhatīrthaṃ cāmarakaṃ bālamaṇḍanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Each of these is declared to give the fruit of three and a half crores. Kushika, Shankhatirtha, Amaraka and Balamandana —

अध्याय १०३

श्लोक 164

हाटकेशक्षेत्रफलप्रदं प्रोक्तं चतुष्टयम् ।सांबादित्यं श्राद्धकल्पं यौधिष्ठिरमथान्धकम्

hāṭakeśakṣetraphalapradaṃ proktaṃ catuṣṭayam / sāṃbādityaṃ śrāddhakalpaṃ yaudhiṣṭhiramathāndhakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

these four are declared to give the fruit of the field of Hatakesha. Sambaditya, the Shraddhakalpa, the Yaudhishthira, then Andhaka,

अध्याय १०३

श्लोक 165

जलशायि चतुर्मासमशून्यशयनव्रतम् ।मङ्कणेशं शिवरात्रिस्तुलापुरुषदानकम्

jalaśāyi caturmāsamaśūnyaśayanavratam / maṅkaṇeśaṃ śivarātristulāpuruṣadānakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Jalashayi, the four months, the vow of Ashunyashayana, Mankanesha, Shivaratri and the gift of the Tulapurusha,

अध्याय १०३

श्लोक 166

पृथ्वीदानं वानकेशं कपालमोचनेश्वरम् ।पापपिण्डं मासलैङ्गं युगमानादिकीर्तनम्

pṛthvīdānaṃ vānakeśaṃ kapālamocaneśvaram / pāpapiṇḍaṃ māsalaiṅgaṃ yugamānādikīrtanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the gift of the earth, Vanakesha, Kapalamochaneshvara, Papapinda, Masalinga, and the account of the measures of the ages,

अध्याय १०३

श्लोक 167

निंवेशशाकंभर्याख्या रुद्रैकादशकीर्तनम् ।दानमाहात्म्यकथनं द्वादशादित्यकीर्तनम्

niṃveśaśākaṃbharyākhyā rudraikādaśakīrtanam / dānamāhātmyakathanaṃ dvādaśādityakīrtanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the one called Nimvesha-Shakambhari, the account of the eleven Rudras, the account of the greatness of giving, and the account of the twelve Adityas —

अध्याय १०३

श्लोक 168

इत्येषनागरः खण्डः प्रभासाख्यो ऽधुनोच्यते ।सोमेशो यत्र विश्वेशोर्ऽकस्थलं पुण्यदं महत्

ityeṣanāgaraḥ khaṇḍaḥ prabhāsākhyo 'dhunocyate / someśo yatra viśveśor'kasthalaṃ puṇyadaṃ mahat

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

such is the Nagara section. Now the one called Prabhasa is told, where Someshvara, Vishvesha and the great holy place of the Sun are,

अध्याय १०३

श्लोक 169

सिद्धेश्वरादिकाख्यानं पृथगत्र प्रकीर्तितम् ।अग्नितीर्थं कपद्दर्शिं केदारेशं गतिप्रदम्

siddheśvarādikākhyānaṃ pṛthagatra prakīrtitam / agnitīrthaṃ kapaddarśiṃ kedāreśaṃ gatipradam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

and the story of Siddheshvara and others is declared separately here; Agnitirtha, Kapardi and Kedaresha, who grants the goal,

अध्याय १०३

श्लोक 170

भीमभैरवचण्डीशभास्करेन्दुकुजेश्वराः ।बुधेज्यभृगुसौरागुशिरवीशा हरविग्रहाः

bhīmabhairavacaṇḍīśabhāskarendukujeśvarāḥ / budhejyabhṛgusaurāguśiravīśā haravigrahāḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Bhima, Bhairava, Chandisha, Bhaskara, Indu and Kujeshvara, Budha, Ijya, Bhrigu, Saura, Agu, Shikhi and Isha — forms of Hara;

अध्याय १०३

श्लोक 171

सिद्धेश्वराद्याः पञ्चान्ये रुद्रास्तत्र व्यवस्तत्र व्यवस्थिताः ।वरारोहा ह्यजा पाला मङ्गला ललितेश्वरी

siddheśvarādyāḥ pañcānye rudrāstatra vyavastatra vyavasthitāḥ / varārohā hyajā pālā maṅgalā laliteśvarī

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

five other Rudras beginning with Siddheshvara are established there; Vararoha, Aja, Pala, Mangala and Laliteshvari,

अध्याय १०३

श्लोक 172

लक्ष्मीशो वाडवेशश्चोर्वीशः कामेस्वरस्तथा ।गौरीशवरुणेशाख्यं दुर्वासेशं गणेश्वरम्

lakṣmīśo vāḍaveśaścorvīśaḥ kāmesvarastathā / gaurīśavaruṇeśākhyaṃ durvāseśaṃ gaṇeśvaram

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Lakshmisha, Vadavesha, Urvisha and Kameshvara, those called Gaurisha and Varunesha, Durvasesha and Ganeshvara,

अध्याय १०३

श्लोक 173

कुमारेशं चण्डकल्पं शकुलीश्वरसंज्ञकम् ।ततः प्रोक्तो ऽथ कोटीशबालब्रह्मादिसत्कथा

kumāreśaṃ caṇḍakalpaṃ śakulīśvarasaṃjñakam / tataḥ prokto 'tha koṭīśabālabrahmādisatkathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Kumaresha, Chandakalpa and the one called Shakulishvara; then the good stories of Kotisha, Balabrahma and others are declared,

अध्याय १०३

श्लोक 174

नरकेशसंवर्त्तेशनिधीश्वरकथा ततः ।बलभद्रेश्वरस्याथ गङ्गाया गणपस्य च

narakeśasaṃvartteśanidhīśvarakathā tataḥ / balabhadreśvarasyātha gaṅgāyā gaṇapasya ca

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

then the stories of Narakesha, Samvartesha and Nidhishvara, then of Balabhadreshvara, of the Ganga and of Ganapa,

अध्याय १०३

श्लोक 175

जांबवत्याख्यसरितः पाण्डुकूपस्य सत्कथा ।शतमेधलक्षमेधकोटिमेधकथा तथा

jāṃbavatyākhyasaritaḥ pāṇḍukūpasya satkathā / śatamedhalakṣamedhakoṭimedhakathā tathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the good story of the river called Jambavati and of Pandukupa, and the stories of Shatamedha, Lakshamedha and Kotimedha,

अध्याय १०३

श्लोक 176

दुर्वासार्कघटस्थानहिरण्यासंगमोत्कथा ।नगरार्कस्य कृष्णस्य संकर्षणसमुद्रयोः

durvāsārkaghaṭasthānahiraṇyāsaṃgamotkathā / nagarārkasya kṛṣṇasya saṃkarṣaṇasamudrayoḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the grand story of Durvasarka, Ghatasthana and the Hiranya confluence, of Nagararka, Krishna, Sankarshana and the ocean,

अध्याय १०३

श्लोक 177

कुमार्याः क्षेत्रपास्य ब्रह्मेशस्य कथा पृथक् ।पिङ्गलासंगमेशस्य शङ्करार्कघटेशयोः

kumāryāḥ kṣetrapāsya brahmeśasya kathā pṛthak / piṅgalāsaṃgameśasya śaṅkarārkaghaṭeśayoḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the separate stories of Kumari, Kshetrapa and Brahmesha, of Pingalasangamesha, Shankararka and Ghatesha,

अध्याय १०३

श्लोक 178

ऋषितीर्थस्य नन्दार्कत्रितकूपस्य कीर्तनम् ।ससोपानस्य पर्णार्कन्यङ्कुमत्योः कथाद्भुता

ṛṣitīrthasya nandārkatritakūpasya kīrtanam / sasopānasya parṇārkanyaṅkumatyoḥ kathādbhutā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the account of Rishitirtha, Nandarka and Tritakupa, the wondrous stories of Sasopana, Parnarka and Nyankumati,

अध्याय १०३

श्लोक 179

वाराहस्वामिवृत्तान्तं छायालिङ्गाख्यगुल्फयोः ।कथा कनकनन्दायाः कुतीगङ्गेशयोस्तथा

vārāhasvāmivṛttāntaṃ chāyāliṅgākhyagulphayoḥ / kathā kanakanandāyāḥ kutīgaṅgeśayostathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the account of Varahasvami, of Chhayalinga and Gulpha, the stories of Kanakananda, Kunti and Gangesha,

अध्याय १०३

श्लोक 180

चमसोद्बेदविदुरत्रिलोकेशकथा ततः ।मङ्कणेशत्रैपुरेशषण्डतीर्थकथास्तथा

camasodbedaviduratrilokeśakathā tataḥ / maṅkaṇeśatraipureśaṣaṇḍatīrthakathāstathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

then the stories of Chamasodbheda, Vidura and Trilokesha, and likewise of Mankanesha, Traipuresha and Shandatirtha,

अध्याय १०३

श्लोक 181

सूर्यप्राची त्रीक्षणयोरुमानातकथा तथा ।भूद्धारशूलस्थलयोश्च्यवनार्केशयोस्तथा

sūryaprācī trīkṣaṇayorumānātakathā tathā / bhūddhāraśūlasthalayoścyavanārkeśayostathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the stories of Suryaprachi, Trikshana and Umanata, of Bhudhara and Shulasthala, of Chyavanarka and Isha,

अध्याय १०३

श्लोक 182

अजापालेशबालार्ककुबेरस्थलजा कथा ।ऋषितोया कथा पुण्या संगालेश्वरकीर्तनम्

ajāpāleśabālārkakuberasthalajā kathā / ṛṣitoyā kathā puṇyā saṃgāleśvarakīrtanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the stories of Ajapalesha, Balarka and Kuberasthala, the holy story of Rishitoya and the account of Sangaleshvara,

अध्याय १०३

श्लोक 183

नारदादित्यकथनं नारायणनिरूपणम् ।तप्तकुण्डस्य माहात्म्यं मूलचण्डीशवर्णनम्

nāradādityakathanaṃ nārāyaṇanirūpaṇam / taptakuṇḍasya māhātmyaṃ mūlacaṇḍīśavarṇanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the account of Naradaditya, the exposition of Narayana, the greatness of Taptakunda and the description of Mulachandisha,

अध्याय १०३

श्लोक 184

चतुर्वक्त्रगणाध्यक्षकलंबेश्वरयोः कथा ।गोपालस्वामिव कुलस्वामिनोर्मरुतां कथा

caturvaktragaṇādhyakṣakalaṃbeśvarayoḥ kathā / gopālasvāmiva kulasvāminormarutāṃ kathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the story of the four-faced lord of the Ganas and of Kalambeshvara, the stories of Gopalasvami, Kulasvami and the Maruts,

अध्याय १०३

श्लोक 185

क्षेमार्केन्नतविघ्नेशजलस्वामिकथा ततः ।कालमेघस्य रुक्मिण्या दुर्वासेश्वरभद्रयोः

kṣemārkennatavighneśajalasvāmikathā tataḥ / kālameghasya rukmiṇyā durvāseśvarabhadrayoḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

then the stories of Kshemarka, Unnata-Vighnesha and Jalasvami, of Kalamegha, Rukmini, Durvaseshvara and Bhadra,

अध्याय १०३

श्लोक 186

शङ्खावर्तमोक्षतीर्थगोष्पदाच्युतसद्मनाम् ।जालेश्वरस्य हुङ्कारेश्वरचण्डीशयोः कथा

śaṅkhāvartamokṣatīrthagoṣpadācyutasadmanām / jāleśvarasya huṅkāreśvaracaṇḍīśayoḥ kathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

of Shankhavarta, Mokshatirtha, Goshpada and Achyuta's abode, the stories of Jaleshvara, Humkareshvara and Chandisha,

अध्याय १०३

श्लोक 187

आशापुरस्थविघ्नेशकलाकुण्डकथाद्भुता ।कपिलेशस्य च कथा जरद्गवशिवस्य च

āśāpurasthavighneśakalākuṇḍakathādbhutā / kapileśasya ca kathā jaradgavaśivasya ca

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the wondrous story of Vighnesha at Ashapura and of Kalakunda, the story of Kapilesha and of Jaradgava-Shiva,

अध्याय १०३

श्लोक 188

नलकर्केटेश्वरयोर्हाटकेश्वरजा कथा ।नारदेशयन्त्रभूषादुर्गकूटगणेशजा

nalakarkeṭeśvarayorhāṭakeśvarajā kathā / nāradeśayantrabhūṣādurgakūṭagaṇeśajā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

of Nala and Karkoteshvara, the story of Hatakeshvara, of Naradesha, Yantrabhusha, Durgakuta and Ganesha,

अध्याय १०३

श्लोक 189

सुपर्णैलाख्यभैरव्योर्भल्लतीर्थभवा कथा ।कीर्तनं कर्दमालस्य गुप्तसोमेश्वस्य च

suparṇailākhyabhairavyorbhallatīrthabhavā kathā / kīrtanaṃ kardamālasya guptasomeśvasya ca

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the stories of Suparna and the Bhairavi called Aila, of Bhallatirtha, the account of Kardamala and of Guptasomeshvara,

अध्याय १०३

श्लोक 190

बहुस्वर्णेशशृङ्गेशकोटीश्वरकथा ततः ।मार्कण्डेश्वरकोटीशदामोदरगृहोत्कथा

bahusvarṇeśaśṛṅgeśakoṭīśvarakathā tataḥ / mārkaṇḍeśvarakoṭīśadāmodaragṛhotkathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

then the stories of Bahusvarnesha, Shringesha and Kotishvara, the grand story of Markandeshvara, Kotisha and Damodara's house,

अध्याय १०३

श्लोक 191

स्वर्णरेखा ब्रह्मकुण्डं कुन्तीभीमेश्वरौ तथा ।मृगीकुण्डं च सर्वस्वं क्षेत्रे वस्त्रापथे स्मृतम्

svarṇarekhā brahmakuṇḍaṃ kuntībhīmeśvarau tathā / mṛgīkuṇḍaṃ ca sarvasvaṃ kṣetre vastrāpathe smṛtam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Svarnarekha, Brahmakunda, Kunti and Bhimeshvara, and Mrigikunda — all this is remembered in the field of Vastrapatha;

अध्याय १०३

श्लोक 192

दुर्गाभिल्लेशगङ्गेशरैवतानां कथाद्भुता ।ततोर्ऽबुदेश्वर कथा अचलेश्वरकीर्तनम्

durgābhilleśagaṅgeśaraivatānāṃ kathādbhutā / tator'budeśvara kathā acaleśvarakīrtanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the wondrous stories of Durga, Bhillesha, Gangesha and Raivata, then the story of Arbudeshvara and the account of Achaleshvara,

अध्याय १०३

श्लोक 193

नागतीर्थस्य च कथा वसिष्टाश्रमवर्णनम् ।भद्रकर्णस्य माहात्म्यं त्रिनेत्रस्य ततः परम्

nāgatīrthasya ca kathā vasiṣṭāśramavarṇanam / bhadrakarṇasya māhātmyaṃ trinetrasya tataḥ param

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the story of Nagatirtha, the description of Vasishtha's hermitage, the greatness of Bhadrakarna and then of Trinetra,

अध्याय १०३

श्लोक 194

केदारस्य च माहात्म्यं तीर्थाङ्गमनकीर्तनम् ।कोटीश्वररूपतीर्थहृषीकेशकथारस्ततः

kedārasya ca māhātmyaṃ tīrthāṅgamanakīrtanam / koṭīśvararūpatīrthahṛṣīkeśakathārastataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the greatness of Kedara, the account of the arrival of the tirthas, then the stories of Kotishvara, Rupatirtha and Hrishikesha,

अध्याय १०३

श्लोक 195

सिद्धेशशुक्रेश्वरयोर्मणिकर्णीशकीर्तनम् ।पङ्गुतीर्थयमतीर्थवाराहतीर्थवर्णनम्

siddheśaśukreśvarayormaṇikarṇīśakīrtanam / paṅgutīrthayamatīrthavārāhatīrthavarṇanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the account of Siddhesha, Shukreshvara and Manikarnisha, the description of Pangutirtha, Yamatirtha and Varahatirtha,

अध्याय १०३

श्लोक 196

चन्द्रप्रभासर्पिडोदश्रीमाताशुक्लतीर्थजम् ।कात्यायन्याश्च माहात्म्यं ततः पिण्डारकस्य च

candraprabhāsarpiḍodaśrīmātāśuklatīrthajam / kātyāyanyāśca māhātmyaṃ tataḥ piṇḍārakasya ca

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

of Chandraprabhasa, Pindoda, Shrimata and Shuklatirtha, the greatness of Katyayani and then of Pindaraka,

अध्याय १०३

श्लोक 197

ततः कनखलस्याथ चक्रमानुषतीर्थयोः ।कपिलाग्नितीर्थकथा तथा रक्तानुबन्धजा

tataḥ kanakhalasyātha cakramānuṣatīrthayoḥ / kapilāgnitīrthakathā tathā raktānubandhajā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

then of Kanakhala, Chakratirtha and Manushatirtha, the story of Kapilagnitirtha and that of Raktanubandha,

अध्याय १०३

श्लोक 198

गणेशपार्थेश्वरयोर्यान्त्रायामुज्ज्वलस्य च ।चण्डीस्थाननागोद्भवशिवकुण्डमहेशजा

gaṇeśapārtheśvarayoryāntrāyāmujjvalasya ca / caṇḍīsthānanāgodbhavaśivakuṇḍamaheśajā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

of Ganesha and Partheshvara, of Yantra and Ujjvala, of Chandisthana, Nagodbhava, Shivakunda and Mahesha,

अध्याय १०३

श्लोक 199

कामेश्वरस्य मार्कण्डेयोत्पत्तेश्च कथा ततः ।उद्दालकेशसिद्धेशगततीथकथा पृथक्

kāmeśvarasya mārkaṇḍeyotpatteśca kathā tataḥ / uddālakeśasiddheśagatatīthakathā pṛthak

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

then the story of Kameshvara and the birth of Markandeya, the separate stories of Uddalakesha, Siddhesha and Gatatirtha,

अध्याय १०३

श्लोक 200

श्रीदेवरवातोत्पत्तिश्च व्यासगौतमतीर्थयोः ।कुलसंतारमाहात्म्यं रामकोट्याह्वतीर्थयोः

śrīdevaravātotpattiśca vyāsagautamatīrthayoḥ / kulasaṃtāramāhātmyaṃ rāmakoṭyāhvatīrthayoḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the origin of Shridevaravata, of the tirthas of Vyasa and Gautama, the greatness of Kulasantara and the tirthas called Ramakoti,

अध्याय १०३

श्लोक 201

चन्द्रोद्भेदेशानशृङ्गब्रह्मस्थानोद्भवो ऽद्भुतम् ।त्रिपुष्कररुद्रह्रदगुहेश्वर कथा शुभा

candrodbhedeśānaśṛṅgabrahmasthānodbhavo 'dbhutam / tripuṣkararudrahradaguheśvara kathā śubhā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the wondrous origin of Chandrodbheda, Ishanashringa and Brahmasthana, and the auspicious stories of Tripushkara, Rudrahrada and Guheshvara,

अध्याय १०३

श्लोक 202

अविमुक्तस्य माहात्म्यमुमामाहेश्वरस्य च ।महौजसः प्रभावश्च जंबूतीर्थस्य वर्णनम्

avimuktasya māhātmyamumāmāheśvarasya ca / mahaujasaḥ prabhāvaśca jaṃbūtīrthasya varṇanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the greatness of Avimukta and of Umamaheshvara, the power of Mahaujas and the description of Jambutirtha,

अध्याय १०३

श्लोक 203

गङ्गाधरमिश्रकयोः कथा वाथफलस्तुतिः ।द्वारकायाश्च माहात्म्ये चन्द्रशर्मकथानकम्

gaṅgādharamiśrakayoḥ kathā vāthaphalastutiḥ / dvārakāyāśca māhātmye candraśarmakathānakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the stories of Gangadhara and Mishraka and the praise of the fruit; in the greatness of Dvaraka the tale of Chandrasharma,

अध्याय १०३

श्लोक 204

जागराद्यर्चनाद्याख्या व्रतमेकादशीभवम् ।महाद्वादशिकाख्यानं प्रह्लादर्षिसमागमः

jāgarādyarcanādyākhyā vratamekādaśībhavam / mahādvādaśikākhyānaṃ prahlādarṣisamāgamaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the account of vigils, worship and the like, the vow of Ekadashi, the story of the Mahadvadashi, the meeting of Prahlada and the sages,

अध्याय १०३

श्लोक 205

दुर्वासस उपाख्यानं यात्रोपक्रमकीर्तनम् ।गोमत्युत्पत्तिकथनं तस्यां स्नानादिजं फलम्

durvāsasa upākhyānaṃ yātropakramakīrtanam / gomatyutpattikathanaṃ tasyāṃ snānādijaṃ phalam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the story of Durvasas, the account of the beginning of the pilgrimage, the story of the origin of the Gomati and the fruit of bathing and the like in it,

अध्याय १०३

श्लोक 206

चक्रतीर्थस्य माहात्म्यं गोमत्युदधिसंगमः ।सनकादिह्रदाख्यानं नृगतीर्थकथा ततः

cakratīrthasya māhātmyaṃ gomatyudadhisaṃgamaḥ / sanakādihradākhyānaṃ nṛgatīrthakathā tataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the greatness of Chakratirtha, the confluence of the Gomati and the ocean, the story of the lake of Sanaka and others, then the tale of Nrigatirtha,

अध्याय १०३

श्लोक 207

गोप्रचारकथा पुण्या गोपीनां द्वारकागमः ।गोपीसरः समाख्यानं ब्रह्मतीर्थादिकीर्तनम्

gopracārakathā puṇyā gopīnāṃ dvārakāgamaḥ / gopīsaraḥ samākhyānaṃ brahmatīrthādikīrtanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the holy story of the grazing of cows, the coming of the gopis to Dvaraka, the story of Gopisaras and the account of Brahmatirtha and others,

अध्याय १०३

श्लोक 208

पञ्चनद्यागमाख्यानं नानाख्यानसमन्वितम् ।शिवलिङ्गगदातीर्थकृष्णपूजादिकीर्तनम्

pañcanadyāgamākhyānaṃ nānākhyānasamanvitam / śivaliṅgagadātīrthakṛṣṇapūjādikīrtanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the story of the arrival of the five rivers with many other stories, the account of Shivalinga, Gadatirtha, the worship of Krishna and the like,

अध्याय १०३

श्लोक 209

त्रिविक्रमस्य मूर्ताख्या दुर्वासःकृष्णसंकथा ।कुशदैत्यवधोञ्चारविशेषार्चनजं फलम्

trivikramasya mūrtākhyā durvāsaḥkṛṣṇasaṃkathā / kuśadaityavadhoñcāraviśeṣārcanajaṃ phalam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the story of the image of Trivikrama, the conversation of Durvasas and Krishna, the slaying of the Daitya Kusha and the fruit of special worship,

अध्याय १०३

श्लोक 210

गोमत्यां द्वारकायां च तीर्थागमनकीर्तनम् ।कृष्णमन्दिरसंप्रेक्षा द्रारवत्यभिषेचनम्

gomatyāṃ dvārakāyāṃ ca tīrthāgamanakīrtanam / kṛṣṇamandirasaṃprekṣā drāravatyabhiṣecanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the account of the arrival of the tirthas at the Gomati and Dvaraka, the viewing of Krishna's temple, the consecration of Dvaravati,

अध्याय १०३

श्लोक 211

तत्रतीर्थावासकथा द्वारकापुण्यकीर्तनम् ।इत्येष सप्तमः प्रोक्तः खण्डः प्राभासिको द्विजाः

tatratīrthāvāsakathā dvārakāpuṇyakīrtanam / ityeṣa saptamaḥ proktaḥ khaṇḍaḥ prābhāsiko dvijāḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the story of the tirthas dwelling there and the account of the merit of Dvaraka — this is declared the seventh section, the Prabhasa, O brahmins.

अध्याय १०३

श्लोक 212

स्कान्देसर्वोत्तरकथे शिबमाहात्म्यवर्णने ।लिखित्वैतत्तु यो दद्याद्धेमशूलसमन्वितम्

skāndesarvottarakathe śibamāhātmyavarṇane / likhitvaitattu yo dadyāddhemaśūlasamanvitam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

In the Skanda, whose story surpasses all, in the description of Shiva's greatness — whoever writes this out and gives it with a golden trident

अध्याय १०३

श्लोक 213

माध्यां सत्कृत्य विप्राय स शैवे मोदते पदे

mādhyāṃ satkṛtya viprāya sa śaive modate pade

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

on the full moon of Magha, honouring a brahmin, rejoices in Shiva's abode.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_nAradapurANa.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Narada Purana — Chapter 103
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.