Skanda Purana· Skanda Purāṇa
106
अध्याय 106 / 116

Adhyaya 106

107 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ107 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय १०६

श्लोक 1

इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे कपिलेश्वरमहिमानुवर्णनो नाम पञ्चाधिकशतमो ऽध्यायः ॥ र्क्स् अध्याय १०६ मार्कण्डेय उवाच: ततो गच्छेत् तु राजेन्द्र पूतकेश्वरम् उत्तमम् ।नर्मदादक्षिणे कूले सर्वपापक्षयंकरम्

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe kapileśvaramahimānuvarṇano nāma pañcādhikaśatamo 'dhyāyaḥ || rks adhyāya 106 mārkaṇḍeya uvāca: tato gacchet tu rājendra pūtakeśvaram uttamam / narmadādakṣiṇe kūle sarvapāpakṣayaṃkaram

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

O Yudhisthira, none of the following (evil things) shall occur to him in the course of seven births: misfortune, wretchedness, penury, grief-incurring bondage and infertility.

अध्याय १०६

श्लोक 2

सुस्थापितः शिवस् तत्र लोकानां हितकाम्यया ।यस् तत्र मनुजः शम्भुं पूजयेत् पाण्डुनन्दन

susthāpitaḥ śivas tatra lokānāṃ hitakāmyayā / yas tatra manujaḥ śambhuṃ pūjayet pāṇḍunandana

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Shiva was well installed there, desiring the good of the worlds. Whatever man worships Shambhu there, delight of Pandu,

अध्याय १०६

श्लोक 3

सर्वान् कामान् अवाप्नोति न स याति यमालयम् ।कृष्णाष्टम्यां चतुर्दश्यां सर्वकामा नराधिप

sarvān kāmān avāpnoti na sa yāti yamālayam / kṛṣṇāṣṭamyāṃ caturdaśyāṃ sarvakāmā narādhipa

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

obtains all desires and does not go to Yama's abode. On the dark eighth and the fourteenth, all desires are fulfilled, lord of men;

अध्याय १०६

श्लोक 4

ये ऽर्चयन्ति महाकालं न ते यान्ति यमालयम्

ye 'rcayanti mahākālaṃ na te yānti yamālayam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

those who worship Mahakala do not go to Yama's abode.

अध्याय १०६

श्लोक 5

जलशायीति नाम्ना वै विख्यातं वसुधातले ।दानवानां वधं कृत्वा सुप्तस् तत्र जनार्दनः

jalaśāyīti nāmnā vai vikhyātaṃ vasudhātale / dānavānāṃ vadhaṃ kṛtvā suptas tatra janārdanaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

It is renowned on earth under the name Jalashayi; having slain the danavas, Janardana slept there.

अध्याय १०६

श्लोक 6

चक्रं च क्षालितं तत्र देवदेवेन शौरिणा ।सुदर्शनं च निष्पापं रेवातोयप्रभावतः

cakraṃ ca kṣālitaṃ tatra devadevena śauriṇā / sudarśanaṃ ca niṣpāpaṃ revātoyaprabhāvataḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The discus was washed there by the god of gods, Shauri, and Sudarshana became sinless by the power of the Reva's water.

अध्याय १०६

श्लोक 7

युधिष्ठिर उवाच: चक्रतीर्थं समाचक्ष्व ऋषिसङ्घैर् निषेवितम् ।विष्णोः प्रभावमतुलं रेवायाश् चैव यत्फलम्

yudhiṣṭhira uvāca: cakratīrthaṃ samācakṣva ṛṣisaṅghair niṣevitam / viṣṇoḥ prabhāvamatulaṃ revāyāś caiva yatphalam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Yudhishthira said: "Tell me of Chakratirtha, frequented by hosts of sages, the incomparable power of Vishnu and the fruit of the Reva."

अध्याय १०६

श्लोक 8

मार्कण्डेय उवाच: साधु साधु महाभाग विष्णुना च युधिष्ठिर ।गृह्याद् गुह्यतरं तीर्थं निर्मितं चक्रिणा स्वयम्

mārkaṇḍeya uvāca: sādhu sādhu mahābhāga viṣṇunā ca yudhiṣṭhira / gṛhyād guhyataraṃ tīrthaṃ nirmitaṃ cakriṇā svayam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Markandeya said: Well done, well done, fortunate one! By Vishnu, Yudhishthira, the discus-bearer himself, a holy place more secret than the secret was made.

अध्याय १०६

श्लोक 9

तत् ते ऽहं सम्प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् ।आसीत् पुरा महादैत्यो नलमेघ इति श्रुतः

tat te 'haṃ sampravakṣyāmi kathāṃ pāpapraṇāśinīm / āsīt purā mahādaityo nalamegha iti śrutaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

I shall tell you that story which destroys sin. Long ago there was a great daitya known as Nalamegha;

अध्याय १०६

श्लोक 10

तेन देवा जिताः सर्वे हृतराज्या नराधिप ।नलमेघभयात् पार्थ विष्णुरुद्राः सवासवाः

tena devā jitāḥ sarve hṛtarājyā narādhipa / nalameghabhayāt pārtha viṣṇurudrāḥ savāsavāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

by him all the gods were defeated and their kingdoms taken, lord of men. Out of fear of Nalamegha, son of Pritha, Vishnu and the Rudras with Vasava,

अध्याय १०६

श्लोक 11

यमस्कन्दजलेशाग्निवायवो वै धनेश्वरः ।वसुवाक्पतिसिद्धाश् च प्रचेताश् च पितामहः

yamaskandajaleśāgnivāyavo vai dhaneśvaraḥ / vasuvākpatisiddhāś ca pracetāś ca pitāmahaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Yama, Skanda, the lord of waters, Agni, the winds and the lord of wealth, the Vasus, the lord of speech, the Siddhas, Prachetas and the Grandsire —

अध्याय १०६

श्लोक 12

गता देवाः परं लोकं विष्णुरुद्रनमस्कृतम् ।स्तुवन्ति विविधैः स्तोत्रैर् वागीशप्रमुखा सुराः

gatā devāḥ paraṃ lokaṃ viṣṇurudranamaskṛtam / stuvanti vividhaiḥ stotrair vāgīśapramukhā surāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

the gods went to the supreme world saluted by Vishnu and Rudra; the gods headed by the lord of speech praised him with many kinds of hymns:

अध्याय १०६

श्लोक 13

नमः शिवमूर्तये तुभ्यं प्राक् सृष्टेः केवलात्मने ।गुणत्रयविभागाय पश्चाद् भेदम् उपेयुषे

namaḥ śivamūrtaye tubhyaṃ prāk sṛṣṭeḥ kevalātmane / guṇatrayavibhāgāya paścād bhedam upeyuṣe

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

"Salutation to you whose form is auspicious, pure self before creation, who afterwards took on distinctions by dividing the three gunas."

अध्याय १०६

श्लोक 14

इन्द्रादिप्रमुखान् देवान् विवर्णानवनीपते ।प्रसादाभिमुखो देवः प्रत्युवाच दिवौकसः

indrādipramukhān devān vivarṇānavanīpate / prasādābhimukho devaḥ pratyuvāca divaukasaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Seeing Indra and the other chief gods pale, lord of the earth, the god, inclined to grace, replied to the dwellers in heaven:

अध्याय १०६

श्लोक 15

स्वागतं सुरसङ्घाश् च कान्तिर् नष्टा पुरातनी ।हिमप्लुष्टप्रभाणीव ज्योतिषां च मुखानि वै

svāgataṃ surasaṅghāś ca kāntir naṣṭā purātanī / himapluṣṭaprabhāṇīva jyotiṣāṃ ca mukhāni vai

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

"Welcome, hosts of gods; your former lustre has vanished, and the faces of the luminaries are like lotuses scorched by frost.

अध्याय १०६

श्लोक 16

प्रसभादर्चिषाम् एतद् अनुद्गीर्णं सुरायुधम् ।वृत्रस्य हन्तुः कुलिशं कुण्ठितश्रीव लक्षते

prasabhādarciṣām etad anudgīrṇaṃ surāyudham / vṛtrasya hantuḥ kuliśaṃ kuṇṭhitaśrīva lakṣate

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

This weapon of the gods has been forcibly robbed of its flames; the thunderbolt of the slayer of Vritra looks as if its glory were blunted.

अध्याय १०६

श्लोक 17

किंचायमरिदुर्वारः पाणौ पाशः प्रचेतसः ।मन्त्रोपहृतवीर्यस्य फणिनो दैन्यम् आगतः

kiṃcāyamaridurvāraḥ pāṇau pāśaḥ pracetasaḥ / mantropahṛtavīryasya phaṇino dainyam āgataḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

And this noose in the hand of Prachetas, hard for enemies to withstand, has become wretched, like a serpent whose power is taken by a spell.

अध्याय १०६

श्लोक 18

कुबेरस्य मनः शल्यं शंसतीव पराभवम् ।अपविद्धाङ्गदो बाहुर्भग्नशाख इव द्रुमः

kuberasya manaḥ śalyaṃ śaṃsatīva parābhavam / apaviddhāṅgado bāhurbhagnaśākha iva drumaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Kubera's arm, its bracelet cast off, like a tree with broken branches, seems to proclaim the defeat that is a dart in his mind.

अध्याय १०६

श्लोक 19

यमो ऽपि व्यलिखद् भूमिं दण्डेनापि हतत्विषा ।कुरु तस्मै नमो देहनिर्विण्णो याति लाघवम्

yamo 'pi vyalikhad bhūmiṃ daṇḍenāpi hatatviṣā / kuru tasmai namo dehanirviṇṇo yāti lāghavam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Yama too scratches the ground with his staff, its lustre gone; weary of his body, he goes into insignificance.

अध्याय १०६

श्लोक 20

अमी च द्वादशादित्याः प्रतापक्षयशीतलाः ।चित्रन्यस्ता इव गताः प्रकामालोकनीयताम्

amī ca dvādaśādityāḥ pratāpakṣayaśītalāḥ / citranyastā iva gatāḥ prakāmālokanīyatām

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

And these twelve Adityas, cooled by the loss of their glory, have become easy to look at, as if painted in a picture.

अध्याय १०६

श्लोक 21

मयि सृष्टिश् च लोकानां रक्षा युष्मास्व् अवस्थिता ।ततो मन्दानिलोद्भूतकमलाकरशोभिना

mayi sṛṣṭiś ca lokānāṃ rakṣā yuṣmāsv avasthitā / tato mandānilodbhūtakamalākaraśobhinā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The creation of the worlds rests in me, their protection in you." Then with his thousand eyes, lovely as a lotus pond stirred by a gentle breeze,

अध्याय १०६

श्लोक 22

गुरुनेत्रसहस्रेण प्रेरयामास वृत्रहा ।सद्विनेत्रो हरस्त्र्यक्षः सहस्रनयनाधिकौ

gurunetrasahasreṇa prerayāmāsa vṛtrahā / sadvinetro harastryakṣaḥ sahasranayanādhikau

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

the slayer of Vritra urged on his guru — the guru whose two eyes and Hara's three surpass a thousand eyes.

अध्याय १०६

श्लोक 23

वाचस्पतिर् उवाचेदं प्राञ्जलिर्हंसवाहनम् ।युष्मद् वंशोद्भवस् तात नलमेघो महाबलः

vācaspatir uvācedaṃ prāñjalirhaṃsavāhanam / yuṣmad vaṃśodbhavas tāta nalamegho mahābalaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The lord of speech, with joined palms, said this to the swan-borne Brahma: "Born of your own line, dear one, is the mighty Nalamegha;

अध्याय १०६

श्लोक 24

तेन देवगणाः सर्वे निरस्ता दानवेन च ।नलमेघो न वध्यो ऽतश् चलितेन मया सुरैः

tena devagaṇāḥ sarve nirastā dānavena ca / nalamegho na vadhyo 'taś calitena mayā suraiḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

by that danava all the hosts of gods have been cast out. Nalamegha cannot be slain, hence I have come with the gods, shaken;

अध्याय १०६

श्लोक 25

विना माधवदेवेन साध्यो भवति नैव हि ।शङ्खपद्मगदापाणे जय चक्रधर प्रभो

vinā mādhavadevena sādhyo bhavati naiva hi / śaṅkhapadmagadāpāṇe jaya cakradhara prabho

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

without the god Madhava he cannot be overcome. Holder of conch, lotus and mace, victory, bearer of the discus, lord!"

अध्याय १०६

श्लोक 26

इति देवस्तुतिं श्रुत्वा प्रबुद्धो जलशायिकः ।उवाच मधुरां वाणीं मेघगम्भीरया गिरा

iti devastutiṃ śrutvā prabuddho jalaśāyikaḥ / uvāca madhurāṃ vāṇīṃ meghagambhīrayā girā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Hearing this praise by the gods, the one who lies on the waters awoke and spoke sweet words in a voice deep as a cloud:

अध्याय १०६

श्लोक 27

किमर्थं बोधितो ब्रह्मन् समस्तैश् च सुरासुरैः ।ब्रह्मोवाच: नलमेघभयेनेह सम्प्राप्तास् तव मन्दिरम्

kimarthaṃ bodhito brahman samastaiś ca surāsuraiḥ / brahmovāca: nalameghabhayeneha samprāptās tava mandiram

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

"Why have I been awakened, Brahman, by all the gods and asuras?" Brahma said: "Out of fear of Nalamegha we have come to your abode.

अध्याय १०६

श्लोक 28

न वध्यः कस्यचित् पापो नलमेघो जनार्दन ।तव हस्तेन दुष्टात्मा मृत्युं प्राप्स्यति नान्यथा

na vadhyaḥ kasyacit pāpo nalamegho janārdana / tava hastena duṣṭātmā mṛtyuṃ prāpsyati nānyathā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The sinner Nalamegha cannot be slain by anyone, Janardana; the wicked one will meet death by your hand and not otherwise."

अध्याय १०६

श्लोक 29

जनार्दन उवाच: स्वस्थानं यान्तु गीर्वाणा वधिष्यामि महाबलम् ।स्थानं शंसन्तु मे देवा वसते यत्र दुर्मतिः

janārdana uvāca: svasthānaṃ yāntu gīrvāṇā vadhiṣyāmi mahābalam / sthānaṃ śaṃsantu me devā vasate yatra durmatiḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Janardana said: "Let the gods go to their own places; I shall slay the mighty one. Let the gods tell me the place where the evil-minded one lives."

अध्याय १०६

श्लोक 30

देवा ऊचुः: हिमालयगुहां कृष्ण वसते दानवेश्वरः ।चतुर्विंशत्सहस्रैस् तु कन्याभिस् तु समावृतः

devā ūcuḥ: himālayaguhāṃ kṛṣṇa vasate dānaveśvaraḥ / caturviṃśatsahasrais tu kanyābhis tu samāvṛtaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The gods said: "The lord of the danavas lives in a cave of the Himalaya, Krishna, surrounded by twenty-four thousand maidens;

अध्याय १०६

श्लोक 31

तुरङ्गैः स्यन्दनैश् चैव संख्या तेषां न विद्यते ।भवनानि विचित्राणि असंख्यानि बहून्य् अपि

turaṅgaiḥ syandanaiś caiva saṃkhyā teṣāṃ na vidyate / bhavanāni vicitrāṇi asaṃkhyāni bahūny api

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

his horses and chariots are beyond counting, and his wondrous palaces are countless and many;

अध्याय १०६

श्लोक 32

द्विरदाः पर्वताकारा हयाश् च द्विरदोपमाः ।महाबलो ऽवसत् तत्र गीर्वाणभयदायकः

dviradāḥ parvatākārā hayāś ca dviradopamāḥ / mahābalo 'vasat tatra gīrvāṇabhayadāyakaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

elephants like mountains and horses like elephants — the mighty one lives there, bringing fear to the gods."

अध्याय १०६

श्लोक 33

श्रुत्वा देवो वचस् तेषां देवानामातुरात्मनाम् ।गरुडं चिन्तयामास शत्रुसङ्घविदारणम्

śrutvā devo vacas teṣāṃ devānāmāturātmanām / garuḍaṃ cintayāmāsa śatrusaṅghavidāraṇam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Hearing the words of those distressed gods, the god called to mind Garuda, the render of hosts of foes.

अध्याय १०६

श्लोक 34

चक्रं करेण संगृह्य गदां शङ्खं ततः प्रभुः ।शार्ङ्गं च मुशलं सीरं गृहीत्वा हि जनार्दनः

cakraṃ kareṇa saṃgṛhya gadāṃ śaṅkhaṃ tataḥ prabhuḥ / śārṅgaṃ ca muśalaṃ sīraṃ gṛhītvā hi janārdanaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Taking the discus in his hand, then mace and conch, the lord Janardana took up the Sharnga bow, the club and the plough,

अध्याय १०६

श्लोक 35

आरूढः पक्षिराजं तु वधार्थं दानवस्य च ।दानवस्य गृहे पार्थ उत्पाता घोरदर्शनाः

ārūḍhaḥ pakṣirājaṃ tu vadhārthaṃ dānavasya ca / dānavasya gṛhe pārtha utpātā ghoradarśanāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and mounted the king of birds to slay the danava. In the danava's house, son of Pritha, portents dreadful to see appeared:

अध्याय १०६

श्लोक 36

गोमायुर्गृहमध्ये तु कपोतो गृहम् आविशत् ।विना वातेन तस्यैव ध्वजदण्डं पपात ह

gomāyurgṛhamadhye tu kapoto gṛham āviśat / vinā vātena tasyaiva dhvajadaṇḍaṃ papāta ha

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

a jackal was in the middle of the house, a pigeon entered the house, and his banner staff fell without any wind;

अध्याय १०६

श्लोक 37

सर्पमूषकयोर् बुद्धं तथा केशरिनागयोः ।उन्मार्गाः सरितस् तत्र वहन्ते चक्रमाश्रिताः

sarpamūṣakayor buddhaṃ tathā keśarināgayoḥ / unmārgāḥ saritas tatra vahante cakramāśritāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

there was a fight between snake and mouse and likewise between lion and elephant; the rivers there flowed off their courses, whirling;

अध्याय १०६

श्लोक 38

अकाले तरुपुष्पाणि दृश्यन्ते तत्र पर्वते ।ततः प्राप्तो जगन्नाथो हिमवन्तं नगेश्वरम्

akāle tarupuṣpāṇi dṛśyante tatra parvate / tataḥ prāpto jagannātho himavantaṃ nageśvaram

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

trees on that mountain were seen flowering out of season. Then the lord of the world reached the Himalaya, king of mountains,

अध्याय १०६

श्लोक 39

पाञ्चजन्यं च कृष्णेन पूरितं पुरसन्निधौ ।पाञ्चजन्यस्य शब्देन आरूढो दानवेश्वरः

pāñcajanyaṃ ca kṛṣṇena pūritaṃ purasannidhau / pāñcajanyasya śabdena ārūḍho dānaveśvaraḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and Krishna blew the Panchajanya near the city; at the sound of the Panchajanya the lord of the danavas mounted his chariot.

अध्याय १०६

श्लोक 40

नलमेघ उवाच: को ऽयं मृत्युवशं प्राप्तस् त्व् अज्ञानेन समावृतः ।धुन्धुमार व्रज शीघ्रं स्वसैन्यपरिवारितः

nalamegha uvāca: ko 'yaṃ mṛtyuvaśaṃ prāptas tv ajñānena samāvṛtaḥ / dhundhumāra vraja śīghraṃ svasainyaparivāritaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Nalamegha said: "Who is this, come under the sway of death, wrapped in ignorance? Dhundhumara, go quickly, surrounded by your own army,

अध्याय १०६

श्लोक 41

बलादानय तं बद्ध्वा ममाग्रे बलशालिनम् ।धुन्धुमार उवाच: आनयामि न सन्देहः सुरपक्षांश् च साम्प्रतम्

balādānaya taṃ baddhvā mamāgre balaśālinam / dhundhumāra uvāca: ānayāmi na sandehaḥ surapakṣāṃś ca sāmpratam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and bring that strong one before me by force, bound." Dhundhumara said: "I will bring him, no doubt, and the gods' partisans too, right now."

अध्याय १०६

श्लोक 42

स्यन्दनैश्च समायुक्तो गजवाजिभटैः सह ।दृष्टस् तातो जगद् योनिः सुपर्णस्थो महाबलः

syandanaiśca samāyukto gajavājibhaṭaiḥ saha / dṛṣṭas tāto jagad yoniḥ suparṇastho mahābalaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

With his chariots, together with elephants, horses and soldiers, he saw, dear one, the source of the world, the mighty one seated on Suparna.

अध्याय १०६

श्लोक 43

गृह्यतां गृह्यताम् एष इत्य् उक्तास् ते च किङ्कराः ।चतुर्दिक्षु च वर्तन्ते किङ्कराः केशवस्य च

gṛhyatāṃ gṛhyatām eṣa ity uktās te ca kiṅkarāḥ / caturdikṣu ca vartante kiṅkarāḥ keśavasya ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

"Seize him, seize him!" said he to his servants; and Keshava's servants too were stationed in the four directions.

अध्याय १०६

श्लोक 44

सुपर्णेनाग्निबाणेन हन्यन्ते शलभा इव ।धुन्धुमारो ऽपि कृष्णेन शरघातेन ताडितः

suparṇenāgnibāṇena hanyante śalabhā iva / dhundhumāro 'pi kṛṣṇena śaraghātena tāḍitaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

By Suparna and by the fire arrow they were slain like moths; Dhundhumara too was struck by Krishna with a blow of an arrow;

अध्याय १०६

श्लोक 45

हतो वक्षस्थलोपान्ते पतितः स्यन्दनोपरि ।हाहाकारं ततः सर्वे दानवाश् चक्रुरुद्यताः

hato vakṣasthalopānte patitaḥ syandanopari / hāhākāraṃ tataḥ sarve dānavāś cakrurudyatāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

struck near the chest he fell on his chariot. Then all the danavas, ready for battle, cried out in dismay.

अध्याय १०६

श्लोक 46

नलमेघस् ततः क्रुद्धो रथारूढो विनिर्गतः ।ददर्श केशवं पार्थ शङ्खचक्रगदाधरम्

nalameghas tataḥ kruddho rathārūḍho vinirgataḥ / dadarśa keśavaṃ pārtha śaṅkhacakragadādharam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then Nalamegha, enraged, came out mounted on his chariot and saw Keshava, son of Pritha, bearing conch, discus and mace.

अध्याय १०६

श्लोक 47

नलमेघ उवाच: हन्यतां दानवाः कृष्णो निहतो येन दानवः ।हत्वा च मे चमूमुख्यमधुना च क्व यास्यति

nalamegha uvāca: hanyatāṃ dānavāḥ kṛṣṇo nihato yena dānavaḥ / hatvā ca me camūmukhyamadhunā ca kva yāsyati

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Nalamegha said: "Kill Krishna, danavas, by whom the danava was slain! Having slain the chief of my army, where will he go now?"

अध्याय १०६

श्लोक 48

इत्युक्त्वा दानवः पार्थ धर्षयामास सायकैः ।दानवस्य शरांस् तत्र छेदयामास केशवः

ityuktvā dānavaḥ pārtha dharṣayāmāsa sāyakaiḥ / dānavasya śarāṃs tatra chedayāmāsa keśavaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Having said this, the danava assailed him with arrows, son of Pritha; Keshava cut down the danava's arrows there,

अध्याय १०६

श्लोक 49

गरुत्मान् भक्षयामास तत्सैन्यम् अतिभीषणम् ।कृष्णेन द्विगुणास् तत्र प्रेषिता हि शिलीमुखाः

garutmān bhakṣayāmāsa tatsainyam atibhīṣaṇam / kṛṣṇena dviguṇās tatra preṣitā hi śilīmukhāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and Garutmat devoured that most terrible army. Krishna sent twice as many arrows there;

अध्याय १०६

श्लोक 50

द्विगुणाद् द्विगुणीकृत्य प्रेषयामास दानवः ।ते ऽपि चाष्टगुणाः कृष्णं छादयामासुरोजसा

dviguṇād dviguṇīkṛtya preṣayāmāsa dānavaḥ / te 'pi cāṣṭaguṇāḥ kṛṣṇaṃ chādayāmāsurojasā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

the danava doubled the double and sent them back; and they, eightfold, covered Krishna with their force.

अध्याय १०६

श्लोक 51

ततः क्रुद्धेन देवेन आग्नेयं प्रेषितं तदा ।वारुणं प्रतिवायव्यं नलमेघो व्यसर्जयत्

tataḥ kruddhena devena āgneyaṃ preṣitaṃ tadā / vāruṇaṃ prativāyavyaṃ nalamegho vyasarjayat

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then the enraged god sent the fire weapon; Nalamegha released the Varuna weapon and in reply the wind weapon.

अध्याय १०६

श्लोक 52

नारसिंहं नृसिंहो ऽयं प्रेषयामास पाण्डव ।नारसिंहं ततो दृष्ट्वा नलमेघो महाबलः

nārasiṃhaṃ nṛsiṃho 'yaṃ preṣayāmāsa pāṇḍava / nārasiṃhaṃ tato dṛṣṭvā nalamegho mahābalaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

This Man-Lion sent the Narasimha weapon, son of Pandu; seeing the Narasimha weapon, the mighty Nalamegha

अध्याय १०६

श्लोक 53

उत्तीर्णः स्यन्दनाच् छीघ्रं खड्गं गृह्य करेण तु ।प्रेषयामास कृष्णाय तं हन्तुं बलवत्तरः

uttīrṇaḥ syandanāc chīghraṃ khaḍgaṃ gṛhya kareṇa tu / preṣayāmāsa kṛṣṇāya taṃ hantuṃ balavattaraḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

quickly got down from his chariot, took his sword in his hand and hurled it at Krishna to slay him, being the stronger.

अध्याय १०६

श्लोक 54

क्रुद्धो ऽथ दानवः पार्थ आगतः केशवं प्रति ।खड्गेन घातयामास गदापाणिं जनार्दनम्

kruddho 'tha dānavaḥ pārtha āgataḥ keśavaṃ prati / khaḍgena ghātayāmāsa gadāpāṇiṃ janārdanam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then the enraged danava came at Keshava, son of Pritha, and struck the mace-bearing Janardana with his sword.

अध्याय १०६

श्लोक 55

मण्डलाग्रं ततो गृह्य केशवो हृष्टमानसः ।हतो वक्षस्थले दैत्यो नलमेघो महाबलः

maṇḍalāgraṃ tato gṛhya keśavo hṛṣṭamānasaḥ / hato vakṣasthale daityo nalamegho mahābalaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then Keshava, glad at heart, took up his sword and struck the mighty daitya Nalamegha in the chest.

अध्याय १०६

श्लोक 56

जनार्दनं तदा दैत्यो नाराचेन जघान ह ।जनार्दनस् ततः क्रुद्धो नलमेघं मृधे नृप

janārdanaṃ tadā daityo nārācena jaghāna ha / janārdanas tataḥ kruddho nalameghaṃ mṛdhe nṛpa

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then the daitya struck Janardana with an iron shaft; Janardana, enraged, in battle against Nalamegha, O king,

अध्याय १०६

श्लोक 57

अमोघं चक्रम् आदाय शिरस् तस्य न्यपातयत् ।पतता शिरसा तस्य वसुधा च प्रकम्पिता

amoghaṃ cakram ādāya śiras tasya nyapātayat / patatā śirasā tasya vasudhā ca prakampitā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

took up his unfailing discus and struck off his head; with the fall of his head the earth trembled,

अध्याय १०६

श्लोक 58

समुद्राः क्षुभिताः पार्थ भयाद् उन्मार्गगामिनः ।पुष्पवष्टिं ततो देवा ववृषुः केशवोपरि

samudrāḥ kṣubhitāḥ pārtha bhayād unmārgagāminaḥ / puṣpavaṣṭiṃ tato devā vavṛṣuḥ keśavopari

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and the oceans, agitated, left their courses out of fear, son of Pritha. Then the gods rained down flowers upon Keshava.

अध्याय १०६

श्लोक 59

अवध्यः सुरसङ्घानां स हतः केशवेन तु ।स्वस्थानश् च गतो देवो नलमेघे निपातिते

avadhyaḥ surasaṅghānāṃ sa hataḥ keśavena tu / svasthānaś ca gato devo nalameghe nipātite

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

He who could not be slain by the hosts of gods was slain by Keshava, and when Nalamegha was struck down the god went to his own place.

अध्याय १०६

श्लोक 60

जनार्दनो ऽपि कौन्तेय नर्मदातटम् आश्रितः ।लक्ष्मीसमन्वितः कृष्णो विलीनो नर्मदातटे

janārdano 'pi kaunteya narmadātaṭam āśritaḥ / lakṣmīsamanvitaḥ kṛṣṇo vilīno narmadātaṭe

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Janardana too, son of Kunti, resorted to the bank of the Narmada; Krishna, together with Lakshmi, disappeared on the bank of the Narmada.

अध्याय १०६

श्लोक 61

चक्रं विमोचितं पापक्षालनाय मलान्वितम् ।पतितं नर्मदातोये जलशायि समन्वितम्

cakraṃ vimocitaṃ pāpakṣālanāya malānvitam / patitaṃ narmadātoye jalaśāyi samanvitam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The discus, stained, was released to wash away its sin, and fell into the water of the Narmada at Jalashayi;

अध्याय १०६

श्लोक 62

निर्धूतकल्मषं जातं नर्मदायाः प्रभावतः ।नलमेघवधोत्पन्नं यत्पापं मनुजाधिप

nirdhūtakalmaṣaṃ jātaṃ narmadāyāḥ prabhāvataḥ / nalameghavadhotpannaṃ yatpāpaṃ manujādhipa

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

its impurity was shaken off by the power of the Narmada. Whatever sin arose from the slaying of Nalamegha, lord of men,

अध्याय १०६

श्लोक 63

तत्सर्वं क्षालितं शीघ्रं रेवायाम्भसि भारत ।तदा प्रभृति लोके ऽस्मिन् जलशायी महीतले

tatsarvaṃ kṣālitaṃ śīghraṃ revāyāmbhasi bhārata / tadā prabhṛti loke 'smin jalaśāyī mahītale

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

all of it was quickly washed away in the water of the Reva, O Bharata. From that time in this world it is Jalashayi on the earth,

अध्याय १०६

श्लोक 64

चक्रतीर्थं वदन्त्य् अन्ये अनेकाघौघनाशनम्

cakratīrthaṃ vadanty anye anekāghaughanāśanam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and others call it Chakratirtha, destroying floods of many sins.

अध्याय १०६

श्लोक 65

तत् तीर्थस्य प्रभावं वै शृणुष्वैकमना नृप ।नागानां च यथानन्तो गीर्वाणानां जनार्दन

tat tīrthasya prabhāvaṃ vai śṛṇuṣvaikamanā nṛpa / nāgānāṃ ca yathānanto gīrvāṇānāṃ janārdana

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Hear with one mind, O king, the power of that holy place: as Ananta is among serpents and Janardana among the gods,

अध्याय १०६

श्लोक 66

मासानां मार्गशीर्षो ऽपि नदीपुण्या हि नर्मदा ।मासि मार्गे सिते पक्षे एकादश्यां शुभे दिने

māsānāṃ mārgaśīrṣo 'pi nadīpuṇyā hi narmadā / māsi mārge site pakṣe ekādaśyāṃ śubhe dine

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and Margashirsha among months, so the Narmada is holy among rivers. In the month of Margashirsha, in the bright fortnight, on the auspicious eleventh day,

अध्याय १०६

श्लोक 67

गत्वा ये मनुजास् तत्र कामक्रोधविवर्जिताः ।स्नापयन्ति श्रियः कान्तं नागपर्यङ्कशायिनम्

gatvā ye manujās tatra kāmakrodhavivarjitāḥ / snāpayanti śriyaḥ kāntaṃ nāgaparyaṅkaśāyinam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

men who go there free of desire and anger and bathe the beloved of Shri who lies on the serpent couch,

अध्याय १०६

श्लोक 68

राजेन्द्र परया भक्त्या क्षौद्रसागरसर्पिषा ।गुडेन तोयमिश्रेण जगद् योनिं जनार्दनम्

rājendra parayā bhaktyā kṣaudrasāgarasarpiṣā / guḍena toyamiśreṇa jagad yoniṃ janārdanam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

king of kings, with supreme devotion, with honey, milk and ghee, with jaggery mixed in water — Janardana, source of the world —

अध्याय १०६

श्लोक 69

स्नाप्यमानाश् च पश्यन्ति ये लोकागतपातकाः ।ते यान्ति परमं लोकं सुरासुरनमस्कृतम्

snāpyamānāś ca paśyanti ye lokāgatapātakāḥ / te yānti paramaṃ lokaṃ surāsuranamaskṛtam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and those burdened with worldly sins who watch him being bathed go to the supreme world saluted by gods and asuras.

अध्याय १०६

श्लोक 70

घृतेन बोधयेद् दीपम् अथवा तैलमिश्रितम् ।रात्रौ जागरणं कृत्वा देवः स्यान् नात्र संशयः

ghṛtena bodhayed dīpam athavā tailamiśritam / rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā devaḥ syān nātra saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

One should light a lamp with ghee or with oil mixed in, and keep vigil at night; he becomes a god, no doubt.

अध्याय १०६

श्लोक 71

कथां च वैष्णवीं भक्त्या ये शृण्वन्ति नरोत्तमाः ।ब्रह्महत्यादिपापेभ्यो मुच्यन्ते नात्र संशयः

kathāṃ ca vaiṣṇavīṃ bhaktyā ye śṛṇvanti narottamāḥ / brahmahatyādipāpebhyo mucyante nātra saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The best of men who hear the Vaishnava story with devotion are freed from the killing of a brahmin and other sins, no doubt.

अध्याय १०६

श्लोक 72

ये कुर्वन्ति प्रदक्षिणं जलशायि जगद्गुरुम् ।प्रदक्षिणीकृतं तेन जम्बूद्वीपं नरेश्वर

ye kurvanti pradakṣiṇaṃ jalaśāyi jagadgurum / pradakṣiṇīkṛtaṃ tena jambūdvīpaṃ nareśvara

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Those who circumambulate Jalashayi, the guru of the world, have circumambulated Jambudvipa, lord of men.

अध्याय १०६

श्लोक 73

ततः प्रभाते विमले पितॄन् संतर्प्य यत्नतः ।श्राद्धं वै ब्राह्मणैस् तत्र पूज्यैः पाण्डवसत्तम

tataḥ prabhāte vimale pitṝn saṃtarpya yatnataḥ / śrāddhaṃ vai brāhmaṇais tatra pūjyaiḥ pāṇḍavasattama

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then at clear dawn, having carefully satisfied the ancestors, one should perform shraddha there with worthy brahmins, best of the Pandavas —

अध्याय १०६

श्लोक 74

स्वदारनिरतैः शान्तैः परदारविवर्जितैः ।वेदाभ्यसनशीलैश् च स्वकर्मनिरतैः शुभैः

svadāranirataiḥ śāntaiḥ paradāravivarjitaiḥ / vedābhyasanaśīlaiś ca svakarmanirataiḥ śubhaiḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

devoted to their own wives, tranquil, avoiding others' wives, given to Vedic study, devoted to their own duties, virtuous,

अध्याय १०६

श्लोक 75

नित्यं सज्जनशीलैश् च त्रिसन्ध्यापरिपालकैः ।तादृशैः कारयेच् छ्राद्धम् इच्छेयुः श्रेय आत्मनाम्

nityaṃ sajjanaśīlaiś ca trisandhyāparipālakaiḥ / tādṛśaiḥ kārayec chrāddham iccheyuḥ śreya ātmanām

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

always of good conduct, keeping the three twilight rites — with such as these one should have shraddha performed, if one desires one's own good.

अध्याय १०६

श्लोक 76

ते धन्या मानुषे लोके पुण्याश् चैवात्र मानुषाः ।ये वसन्ति सदा कालं पदे ब्रह्माश्रये ह्रदे

te dhanyā mānuṣe loke puṇyāś caivātra mānuṣāḥ / ye vasanti sadā kālaṃ pade brahmāśraye hrade

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Blessed in the human world and holy are those men who dwell at all times in the pool, the place that is Brahma's shelter,

अध्याय १०६

श्लोक 77

जलशायिनं च पश्यन्ति प्रत्यक्षं सुरनायकम् ।पक्षोपवासं ये केचिद् व्रतं चान्द्रायणं शुभम्

jalaśāyinaṃ ca paśyanti pratyakṣaṃ suranāyakam / pakṣopavāsaṃ ye kecid vrataṃ cāndrāyaṇaṃ śubham

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and see Jalashayi, the leader of the gods, face to face. Whoever keeps a fortnight's fast, the auspicious chandrayana vow,

अध्याय १०६

श्लोक 78

मासोपवासम् उग्रं च तथान्यत् परमं व्रतम् ।तत्र तीर्थे तु यः पार्थ कुर्यात् स्वर्गम् अवाप्नुयात्

māsopavāsam ugraṃ ca tathānyat paramaṃ vratam / tatra tīrthe tu yaḥ pārtha kuryāt svargam avāpnuyāt

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

the fierce month-long fast or another supreme vow at that holy place, son of Pritha, attains heaven.

अध्याय १०६

श्लोक 79

अतः परं प्रवक्ष्यामि तिलधेनोस् तु यत्फलम् ।तथा यस्मिन् यथा देयं दानं तस्य श्रुतं फलम्

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi tiladhenos tu yatphalam / tathā yasmin yathā deyaṃ dānaṃ tasya śrutaṃ phalam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Next I shall tell the fruit of the sesame cow, and how and where it should be given, and the fruit heard of that gift.

अध्याय १०६

श्लोक 80

एतत् कथान्तरे पुण्ये मुनीन्द्रैः पापनाशनम् ।श्रुतं हि नैमिषारण्ये नारदाद्यैर् अनेकधा

etat kathāntare puṇye munīndraiḥ pāpanāśanam / śrutaṃ hi naimiṣāraṇye nāradādyair anekadhā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

This holy account, destroying sin, was heard in many ways by the lords of sages headed by Narada in the Naimisha forest.

अध्याय १०६

श्लोक 81

इदम् आख्यानम् आयुष्यं पुण्यं कीर्तिविवर्धनम् ।विप्राणां श्रावयेद् यस् तु सर्वं तत् फलम् आप्नुयात्

idam ākhyānam āyuṣyaṃ puṇyaṃ kīrtivivardhanam / viprāṇāṃ śrāvayed yas tu sarvaṃ tat phalam āpnuyāt

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

This story brings long life, is holy and increases fame; whoever causes brahmins to hear it obtains all that fruit.

अध्याय १०६

श्लोक 82

बहूनां न प्रदेयानि गोगृहं शयनं किल ।विभक्तदक्षिणा ह्य् एषा दातारं नोपतिष्ठति

bahūnāṃ na pradeyāni gogṛhaṃ śayanaṃ kila / vibhaktadakṣiṇā hy eṣā dātāraṃ nopatiṣṭhati

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

A cow, a house or a bed should not be given to many; a fee thus divided does not come to the giver.

अध्याय १०६

श्लोक 83

एकस्मै सा प्रदातव्या बहूनां न युधिष्ठिर ।सा च विक्रयमापन्ना दहेद् आसप्तमं कुलम्

ekasmai sā pradātavyā bahūnāṃ na yudhiṣṭhira / sā ca vikrayamāpannā dahed āsaptamaṃ kulam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

She should be given to one, not to many, Yudhishthira; and if she is sold, she burns the family to the seventh generation.

अध्याय १०६

श्लोक 84

तिलाः श्वेतास् तथा कृष्णास् तिलाः प्रोक्ताश् च वर्णतः ।तिलानां च प्रमाणानि धेनोर् वत्सस्य कारयेत्

tilāḥ śvetās tathā kṛṣṇās tilāḥ proktāś ca varṇataḥ / tilānāṃ ca pramāṇāni dhenor vatsasya kārayet

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Sesame is white or black, sesame is described by colour; one should make the measures of sesame for the cow and her calf.

अध्याय १०६

श्लोक 85

दातव्या वत्सकेनाथ बहूनां कामिनां न तु ।यस्मिन् देशे च यन् मानं तिलानां च विचारतः

dātavyā vatsakenātha bahūnāṃ kāmināṃ na tu / yasmin deśe ca yan mānaṃ tilānāṃ ca vicārataḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

She should be given with her calf, and not to many who desire her; whatever measure of sesame is used in a given country, after consideration,

अध्याय १०६

श्लोक 86

तेन मानेन सा कार्या अक्षयं फलम् इच्छता ।अर्चनीया प्रयत्नेन गन्धपुष्पाक्षतैर् विभो

tena mānena sā kāryā akṣayaṃ phalam icchatā / arcanīyā prayatnena gandhapuṣpākṣatair vibho

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

by that measure she should be made by one who desires imperishable fruit, and worshipped carefully with sandal, flowers and unbroken rice, lord.

अध्याय १०६

श्लोक 87

नासायां सर्वगन्धाश् च जिह्वायां षड् रसा धृताः ।मुक्ताफलानि वा दन्तजङ्घापुच्छेषु योजयेत्

nāsāyāṃ sarvagandhāś ca jihvāyāṃ ṣaḍ rasā dhṛtāḥ / muktāphalāni vā dantajaṅghāpuccheṣu yojayet

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

In the nose all perfumes are placed, in the tongue the six flavours; pearls should be set in the teeth, thighs and tail;

अध्याय १०६

श्लोक 88

कुक्षौ कार्पासकं देयं नाभ्यां पद्मं सकाञ्चनम् ।ओष्ठे मधुघृतं दद्यात् कुर्यात् सर्पिश् च रोमके

kukṣau kārpāsakaṃ deyaṃ nābhyāṃ padmaṃ sakāñcanam / oṣṭhe madhughṛtaṃ dadyāt kuryāt sarpiś ca romake

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

cotton should be placed in the belly, a lotus with gold at the navel; one should put honey and ghee on the lips and ghee on the hair;

अध्याय १०६

श्लोक 89

कम्बले कम्बलं दद्याल् ललाटे ताम्रभाजनम् ।स्कन्धे तु शकला देया लोहदण्डं च सङ्कटे

kambale kambalaṃ dadyāl lalāṭe tāmrabhājanam / skandhe tu śakalā deyā lohadaṇḍaṃ ca saṅkaṭe

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

on the dewlap one should give a blanket, on the forehead a copper vessel; pieces should be given on the shoulders and an iron rod at the joints;

अध्याय १०६

श्लोक 90

गुडं चैव गुदे दद्याच् छ्रोण्यां मधुघृते तथा ।यवसे पायसं दद्याद् घृतक्षौद्रसमन्वितम्

guḍaṃ caiva gude dadyāc chroṇyāṃ madhughṛte tathā / yavase pāyasaṃ dadyād ghṛtakṣaudrasamanvitam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

one should put jaggery at the rump, honey and ghee at the hips, and as fodder milk-rice mixed with ghee and honey.

अध्याय १०६

श्लोक 91

स्वर्णशृङ्गी रौप्यखुरी मुक्तालाङ्गुलभूषणा ।वस्त्रं सदन्नं दातव्यं कांस्यपात्रसुदोहना

svarṇaśṛṅgī raupyakhurī muktālāṅgulabhūṣaṇā / vastraṃ sadannaṃ dātavyaṃ kāṃsyapātrasudohanā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

With golden horns, silver hooves and a tail adorned with pearls, with cloth and good food, and a bronze vessel for milking, she should be given.

अध्याय १०६

श्लोक 92

यत् तु बालकृतं पापं यद् वा कृतम् अजानता ।वाचा कृतं कर्मकृतं मनसा यच् च चिन्तितम्

yat tu bālakṛtaṃ pāpaṃ yad vā kṛtam ajānatā / vācā kṛtaṃ karmakṛtaṃ manasā yac ca cintitam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Whatever sin was done in childhood or done unknowingly, done by speech or deed or thought in the mind,

अध्याय १०६

श्लोक 93

जलमात्रे ष्ठीवने च मुशले वा विलङ्घिते ।वृषलीगमने चैव गुरुदारनिषेवणे

jalamātre ṣṭhīvane ca muśale vā vilaṅghite / vṛṣalīgamane caiva gurudāraniṣevaṇe

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

spitting into water, stepping over a pestle, going to a vrishali, going to the guru's wife,

अध्याय १०६

श्लोक 94

कन्यायां गमने चैव सुव्रर्णस्तेय एव च ।सुरापानं च यच् चापि तिलधेनुः पुनाति हि

kanyāyāṃ gamane caiva suvrarṇasteya eva ca / surāpānaṃ ca yac cāpi tiladhenuḥ punāti hi

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

going to a maiden, stealing gold and drinking liquor — the sesame cow purifies all this.

अध्याय १०६

श्लोक 95

अहोरात्रोपवासेन विधिवत् सा मयोदिता ।यासौ यमपुरे चैव नदी वैतरणी स्मृता

ahorātropavāsena vidhivat sā mayoditā / yāsau yamapure caiva nadī vaitaraṇī smṛtā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

She has been described by me with a day-and-night fast according to rule. The river in Yama's city known as the Vaitarani,

अध्याय १०६

श्लोक 96

बालुकायाः स्थले चैव पच्यते यत्र दुष्कृती ।अवीचिनरकोपेतौ यौ वै युगलपर्वतौ

bālukāyāḥ sthale caiva pacyate yatra duṣkṛtī / avīcinarakopetau yau vai yugalaparvatau

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

the place of sand where the evildoer is cooked, the pair of mountains joined to the Avichi hell,

अध्याय १०६

श्लोक 97

यत्र लोहमुखाः काका यत्र स्थानं भयानकम् ।असिपत्रवनं यत्र तप्तं च बालुकम्

yatra lohamukhāḥ kākā yatra sthānaṃ bhayānakam / asipatravanaṃ yatra taptaṃ ca bālukam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

where there are iron-beaked crows, where the place is terrifying, where the sword-leaf forest is and the burning sand —

अध्याय १०६

श्लोक 98

तत्सुखेन व्यतिक्रम्य धर्मराजा ऽश्रमं व्रजेत् ।धर्मराजस् तु तं दृष्ट्वा सूनृतं वाक्यम् अब्रवीत्

tatsukhena vyatikramya dharmarājā 'śramaṃ vrajet / dharmarājas tu taṃ dṛṣṭvā sūnṛtaṃ vākyam abravīt

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

passing over these with ease, one goes to Dharmaraja's hermitage. Seeing him, Dharmaraja speaks kind words:

अध्याय १०६

श्लोक 99

वितानं विततं योग्यं मणिरलविभूषितम् ।अत्रागच्छ नृपश्रेष्ठ गच्छ त्वं परमां गतिम्

vitānaṃ vitataṃ yogyaṃ maṇiralavibhūṣitam / atrāgaccha nṛpaśreṣṭha gaccha tvaṃ paramāṃ gatim

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

"A fitting canopy is spread, adorned with gems and jewels; come here, best of kings, and go to the supreme goal."

अध्याय १०६

श्लोक 100

मा च पापरते दानं न तद् दानं परं हितम् ।मा विकाले विरूपे च न व्यङ्गे तु तथैव च

mā ca pāparate dānaṃ na tad dānaṃ paraṃ hitam / mā vikāle virūpe ca na vyaṅge tu tathaiva ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Do not give to one devoted to sin; that gift is of no great good. Not at the wrong time, not to the deformed, nor likewise to the maimed,

अध्याय १०६

श्लोक 101

अवेदविदुषे चैव ब्राह्मणे मदविक्लवे ।मित्रघ्ने च कृतघ्ने च व्रतहीने तथैव च

avedaviduṣe caiva brāhmaṇe madaviklave / mitraghne ca kṛtaghne ca vratahīne tathaiva ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

nor to a brahmin ignorant of the Veda or reeling with intoxication, nor to a betrayer of friends, an ingrate or one who has broken his vows.

अध्याय १०६

श्लोक 102

वेदान्तगाय दातव्या तस्य तत् त्वं विजानते ।वेदान्तगे तु सा देया श्रोत्रिये ऽभूतबालका

vedāntagāya dātavyā tasya tat tvaṃ vijānate / vedāntage tu sā deyā śrotriye 'bhūtabālakā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

She should be given to one versed in the Vedanta; know that. She should be given to one versed in the Vedanta, learned in the Veda, not a child,

अध्याय १०६

श्लोक 103

सर्वाङ्गरुचिरे देया पवित्रे च प्रियंवदे ।पौर्णमास्याम् अमावास्यां कार्तिक्यां चापि भारत

sarvāṅgarucire deyā pavitre ca priyaṃvade / paurṇamāsyām amāvāsyāṃ kārtikyāṃ cāpi bhārata

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

lovely in all limbs, pure and pleasant of speech; on the full moon, the new moon and the full moon of Kartika, O Bharata,

अध्याय १०६

श्लोक 104

वैशाख्यां मार्गशीर्षे च ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः ।अयने विषुवे चैव व्यतीपाते च सर्वथा

vaiśākhyāṃ mārgaśīrṣe ca grahaṇe candrasūryayoḥ / ayane viṣuve caiva vyatīpāte ca sarvathā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

on the full moon of Vaishakha and in Margashirsha, at eclipses of moon and sun, at the solstices, the equinoxes and at vyatipata always,

अध्याय १०६

श्लोक 105

षडशीतिमुखे चैव गजछायासु सर्वदा ।एष ते कथितः कल्पस्तिलधेनोर् मयानघ

ṣaḍaśītimukhe caiva gajachāyāsu sarvadā / eṣa te kathitaḥ kalpastiladhenor mayānagha

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

at the Shadashitimukha and at the gajachchhaya always. This rite of the sesame cow has been told to you by me, sinless one.

अध्याय १०६

श्लोक 106

भित्त्वा च भास्करं लोकं हरिलोकं व्रजन्ति ते ।एतत् ते सर्वमाख्यातं चक्रतीर्थफलं नृप

bhittvā ca bhāskaraṃ lokaṃ harilokaṃ vrajanti te / etat te sarvamākhyātaṃ cakratīrthaphalaṃ nṛpa

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Piercing through the world of the sun, they go to Hari's world. All this I have told you, O king, the fruit of Chakratirtha;

अध्याय १०६

श्लोक 107

श्रवणात् कीर्तनाद् वा ऽपि गोसहस्रफलं लभेत्

śravaṇāt kīrtanād vā 'pi gosahasraphalaṃ labhet

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

by hearing or reciting it one gains the fruit of a thousand cows.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_skandapurANa-revAkhaNDa-rks.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Skanda Purana — Chapter 106
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.