Agni Purana· Agni Purāṇa
37
अध्याय 37 / 381

Adhyaya 37

14 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ14 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ३७

श्लोक 1

सर्वदेवपवित्रारोहणविधिः अग्निर् उवाच सङ्क्षेपात् सर्वदेवानां पवित्रारोहणं(१) शृणु ।पवित्र सर्वलक्ष्म स्यात् स्वरसानलगं त्वपि

sarvadevapavitrārohaṇavidhiḥ agnir uvāca saṅkṣepāt sarvadevānāṃ pavitrārohaṇaṃ(1) śṛṇu / pavitra sarvalakṣma syāt svarasānalagaṃ tvapi

हिन्दी अर्थ

मूत्रकृच्छ तथा अन्य महाभयंकर रोगोंको भी दूर कीजिये। भगवान् वासुदेवके संकीर्तनमात्रसे

English

O the cause of the universe! come here along with the attendant gods. I invite you in the morning and offer this sacred thread.

अध्याय ३७

श्लोक 2

जगद्योने समागच्छ परिवारगणैः सह ।निमन्त्रयाम्यहं प्रातर्दद्यान्तुभ्यं पवित्रकं

jagadyone samāgaccha parivāragaṇaiḥ saha / nimantrayāmyahaṃ prātardadyāntubhyaṃ pavitrakaṃ /

हिन्दी अर्थ

आगन्तुक तथा लूता (मकरी), विस्फोट (फोड़े) आदि रोग हैं, वे सभी अपमार्जित होकर शान्त हो जायँ। वे सभी भगवान् विष्णुके नामोच्चारणके प्रभावसे विलुप्त हो जायँ। वे समस्त रोग श्रीहरिके

English

O the creator of the universe. Salutations to you I Accept this sacred thread for the sake of purification (and which) conveys the fruits of the annual worship.

अध्याय ३७

श्लोक 3

जगत्सृजे(२) नमस्तुभ्यं गृह्णीष्वेदं पवित्रकं ।१ पवित्रारोपणमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः २ जगत्सूते इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः :प् १०७ पवित्रीकरणार्थाय वर्षपूजाफलप्रदं

jagatsṛje(2) namastubhyaṃ gṛhṇīṣvedaṃ pavitrakaṃ / 1 pavitrāropaṇamiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ 2 jagatsūte iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ :p 107 pavitrīkaraṇārthāya varṣapūjāphalapradaṃ

हिन्दी अर्थ

चक्रसे प्रतिहत होकर क्षयको प्राप्त हों। ' अच्युत ', “ अनन्त' एवं 'गोविन्द'--इन नामोंके उच्चारणरूप औषधसे सम्पूर्ण रोग नष्ट हो जाते हैं, यह मैं सत्य-सत्य कहता हूँ

English

O God Siva! Salutations to you! Accept this sacred

अध्याय ३७

श्लोक 4

शिवदेव नमस्तुभ्यं गृह्णीष्वेदं पवित्रकं ।मणिविद्रुममालाभिर्मन्दारकुसुमादिभिः

śivadeva namastubhyaṃ gṛhṇīṣvedaṃ pavitrakaṃ / maṇividrumamālābhirmandārakusumādibhiḥ

हिन्दी अर्थ

दन्तोद्भवं नखभवमाकाशप्रभवं विषम्

English

O Lord Siva! Salutations to you. Accept this article of worship which is capable of yielding fruits of annual worship for the sake of purification.

अध्याय ३७

श्लोक 5

इयं सांवत्सरी पूजा तवास्तु वेदवित्पते ।सांवत्सरीमिमां पूजां सम्पाद्य विधिमन्मम

iyaṃ sāṃvatsarī pūjā tavāstu vedavitpate / sāṃvatsarīmimāṃ pūjāṃ sampādya vidhimanmama

हिन्दी अर्थ

शमं नयतु तत्सर्वं वासुदेवस्य कीर्तनम्

English

O lord of ganas! Salutations to you. Accept this article of worship which is capable of yielding fruits of.annual worship for the sake of purification.

अध्याय ३७

श्लोक 6

व्रज पवित्रकेदानीं स्वर्गलोकं विसर्जितः ।सूर्यदेव नमस्तुभ्यं गृह्णीष्वेदं पवित्रकं

vraja pavitrakedānīṃ svargalokaṃ visarjitaḥ / sūryadeva namastubhyaṃ gṛhṇīṣvedaṃ pavitrakaṃ

हिन्दी अर्थ

शकुनीपूतनाद्यांश्च तथा वैनायकान् ग्रहान्। मुखमण्डीं तथा क्रूरां रेवतीं वृद्धरेवतीम्

English

O goddess Sakti! Salutations to you. Accept this article of worship which is capable of yielding fruits of annual worship for the sake of purification.

अध्याय ३७

श्लोक 7

पवित्रीकरणार्थाय वर्षपूजाफलप्रदं ।शिवदेव नमस्तुभ्यं गृह्णीष्वेदं पवित्रकं

pavitrīkaraṇārthāya varṣapūjāphalapradaṃ / śivadeva namastubhyaṃ gṛhṇīṣvedaṃ pavitrakaṃ

हिन्दी अर्थ

वृद्धिकाख्यान्प्रहांश्चोग्रांस्तथा मातृग्रहानपि। बालस्य विष्णोश्चरितं हन्तु बालग्रहानिमान्

English

For purification, giving the fruit of a year's worship: "Homage to you, Shiva-deva; accept this sacred thread."

अध्याय ३७

श्लोक 8

पवित्रीकरणार्थाय वर्षपूजाफलप्रदं ।वाणेश्वर(१) नमस्तुभ्यं गृह्णीष्वेदं पवित्रकं

pavitrīkaraṇārthāya varṣapūjāphalapradaṃ / vāṇeśvara(1) namastubhyaṃ gṛhṇīṣvedaṃ pavitrakaṃ

हिन्दी अर्थ

वृद्धाश्च ये ग्रहाः केचिद् ये च बालग्रहाः क्रचित्। नरसिंहस्य ते दृष्टया दग्धा ये चापि यौवने

English

For purification, giving the fruit of a year's worship: "Homage to you, Baneshvara; accept this sacred thread."

अध्याय ३७

श्लोक 9

पवित्रीकरणार्थाय वर्षपूजाफलप्रदं ।शक्तिदेव नमस्तुभ्यं गृह्णीष्वेदं पवित्रकं

pavitrīkaraṇārthāya varṣapūjāphalapradaṃ / śaktideva namastubhyaṃ gṛhṇīṣvedaṃ pavitrakaṃ

हिन्दी अर्थ

सटाकरालवदनो नारसिंहो महाबलः। ग्रहानशेषान्निःशेषान् करोतु जगतो हितः

English

For purification, giving the fruit of a year's worship: "Homage to you, Shakti-deva; accept this sacred thread."

अध्याय ३७

श्लोक 10

पवित्रीकरणार्थाय वर्षपूजाफलप्रदं ।नारायणमयं सूत्रमनिरुद्धमयं वरं(२)

pavitrīkaraṇārthāya varṣapūjāphalapradaṃ / nārāyaṇamayaṃ sūtramaniruddhamayaṃ varaṃ(2)

हिन्दी अर्थ

आकाशोद्भूत तथा लूतादिसे उत्पन्न एवं अन्य जो भी दुःखप्रद विष हों-भगवान् वासुदेवका संकीर्तन उनका प्रशमन करे। बालरूपधारी श्रीहरि (श्रीकृष्ण)-के चरित्रका कीर्तन ग्रह, प्रेतग्रह,

English

For purification, giving the fruit of a year's worship: the thread made of Narayana, the excellent made of Aniruddha,

अध्याय ३७

श्लोक 11

धनधान्यायुरारोग्यप्रदं सम्प्रददामि ते ।कामदेवमयं सूत्रं सङ्कर्षणमयं वरं

dhanadhānyāyurārogyapradaṃ sampradadāmi te / kāmadevamayaṃ sūtraṃ saṅkarṣaṇamayaṃ varaṃ

हिन्दी अर्थ

मण्डिका, क्रूर रेवती, वृद्धरेवती, वृद्धिका नामसे प्रसिद्ध उग्र ग्रह एवं मातृग्रह--इन सभी बालग्रहोंका नाश करे। भगवन्! आप नरसिंहके दृष्टिपातसे जो

English

giving wealth, grain, life and health I give to you. The thread made of Kamadeva, the excellent made of Sankarshana,

अध्याय ३७

श्लोक 12

विद्यासन्ततिसौभाग्यप्रदं सम्प्रददामि ते ।वासुदेवमयं सूत्रं धर्मकामार्थमोक्षदं

vidyāsantatisaubhāgyapradaṃ sampradadāmi te / vāsudevamayaṃ sūtraṃ dharmakāmārthamokṣadaṃ

हिन्दी अर्थ

जायँँ। जिनका मुख सटा-समूहसे विकराल प्रतीत होता है, वे लोकहितैषी महाबलवान् भगवान् नृसिंह समस्त बालग्रहोंको निःशेष कर दें। महासिंह नरसिंह! ज्चालामालाओंसे आपका

English

giving knowledge, offspring and good fortune I give to you. The thread made of Vasudeva, giving dharma, desire, wealth and liberation,

अध्याय ३७

श्लोक 13

संसारसागरोत्तारकारणं प्रददामि ते ।विश्वरूपमयं सूत्रं सर्वदं पापनाशनं

saṃsārasāgarottārakāraṇaṃ pradadāmi te / viśvarūpamayaṃ sūtraṃ sarvadaṃ pāpanāśanaṃ

हिन्दी अर्थ

मुखमण्डल उज्चल हो रहा है। अग्निलोचन! सर्वेश्वर! समस्त ग्रहोंका भक्षण कीजिये, भक्षण कोजिये

English

I give to you, the cause of crossing the ocean of the world. The thread made of the universal form, giving all, destroying sin,

अध्याय ३७

श्लोक 14

१ गणेश्वर इति ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः २ परमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः :प् १०८ अतीतानागतकुलसमुद्धारं ददामि ते ।कनिष्ठादीनि चत्वारि मनुभिस्तु क्रमाद्ददे

1 gaṇeśvara iti ga, gha, ṅa, cihnitapustakatrayapāṭhaḥ 2 paramiti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ :p 108 atītānāgatakulasamuddhāraṃ dadāmi te / kaniṣṭhādīni catvāri manubhistu kramāddade

हिन्दी अर्थ

शस्त्रक्षतेषु ये दोषा ज्वालागर्दभकादयः। तानि सर्वाणि सर्वात्मा परमात्मा जनार्दनः

English

I give to you the uplift of families past and future. The four beginning with the little finger he gave in order with the mantras.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_agnipurANa.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Agni Purana — Chapter 37
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.