Brahmanda Purana· Brahmāṇḍa Purāṇa
44
अध्याय 44 / 156

Book 2 - Adhyaya 6

39 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ39 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ४४

श्लोक 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सूत उवाच अभवन्दनुपुत्रास्तु वंशे ख्याता महासुराः ।विप्रचित्तिप्रधा नास्ते ऽचिन्तनीयपराक्रमाः

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyamabhāge tṛtīya upoddhātapāde sūta uvāca abhavandanuputrāstu vaṃśe khyātā mahāsurāḥ / vipracittipradhā nāste 'cintanīyaparākramāḥ

हिन्दी अर्थ

फिर सब निलय-देव-असुर और मानब्र महान् दुःख से संयुत होते हुए इधर- उधर हो गये थे ।६। पश्चिम समुद्र के तट पर हुए योजन विस्तार वाला गोकर्ण नामक क्षेत्र विख्यात था जो समी सुरों के द्वारा अचित घा

English

The sons of Danu were great Asuraswell known in their race. The most important among them was Vipracitti. They possessed unimaginable exploits and valour.

अध्याय ४४

श्लोक 2

सर्वे लब्धवराश्चैव ते तप्ततपसस्तथा ।सत्यसंधाः पराक्रान्ताः क्रूरा मायाविनश्च ते

sarve labdhavarāścaiva te taptatapasastathā / satyasaṃdhāḥ parākrāntāḥ krūrā māyāvinaśca te

हिन्दी अर्थ

५९ ब्रह्माण्ड पुराण

English

All of them were persons who had performed great penances and had obtained boons. They were truthful, aggres- sive against enemies and cruel. They were experts in the use of Maya.-

अध्याय ४४

श्लोक 3

महाबलास्ते जवना ब्रह्मिष्ठा ये च साग्नयः ।कीर्त्यमानान्मया सर्वान्प्राधान्येन निबोधत

mahābalāste javanā brahmiṣṭhā ye ca sāgnayaḥ / kīrtyamānānmayā sarvānprādhānyena nibodhata

हिन्दी अर्थ

तत्रासंख्यानि तीर्थानि मुनिदेवालयाश्च वे ।

English

They possessed great strength and were swift in move- ment. They were engrossed in the study of the Vedas ( Brahmitfha ) and maintained holy fires. Understand them even as they are being glorified in accordance with their prominence.

अध्याय ४४

श्लोक 4

द्विमूर्द्धा शंबरश्चैव तथा शङ्कुरथो विभुः ।शङ्कुकर्णो विपादश्च गविष्ठो दुन्दुभिस्तथा

dvimūrddhā śaṃbaraścaiva tathā śaṅkuratho vibhuḥ / śaṅkukarṇo vipādaśca gaviṣṭho dundubhistathā

हिन्दी अर्थ

क्षेत्रं तहलोकविख्यातं सवंपापहरं शुभम् ।

English

Thus the Asuras, Daityas and Danavas have beea recounted.

अध्याय ४४

श्लोक 5

अयोमुखस्तु मघवान्कपिलो वामनो मयः ।मरीचिरसिपाश्चैव महा मायो ऽशिरा भृशी

ayomukhastu maghavānkapilo vāmano mayaḥ / marīcirasipāścaiva mahā māyo 'śirā bhṛśī

हिन्दी अर्थ

देव्या च सकलंदेवैनित्यं वसति शंकरः

English

The following fourteen* great Asuras are called Saimhikeyas. They were born of Simhika as the sons of Vipracitti: —

अध्याय ४४

श्लोक 6

विक्षोभश्च सुकेतुश्च केतुवीर्यशताह्वयौ ।इन्द्रजिद्विविदश्चैव तथा भद्रश्च देवजित्

vikṣobhaśca suketuśca ketuvīryaśatāhvayau / indrajidvividaścaiva tathā bhadraśca devajit

हिन्दी अर्थ

तत्सेत्रसेवनरतिर्नेव जात्वभिजायते ।

English

These sons of Simhika were unapproachable (in- vincible) even to the Devas. Their family itself was very awful. All of them were cruel and slayers of the Brahmanas.

अध्याय ४४

श्लोक 7

एकचक्रो महा बाहुस्तारकश्च महाबलः ।वैश्वानरः पुलोमा च प्रापणो ऽथ महाशिराः

ekacakro mahā bāhustārakaśca mahābalaḥ / vaiśvānaraḥ pulomā ca prāpaṇo 'tha mahāśirāḥ

हिन्दी अर्थ

हे तृप ! पहिले वहां पर उस क्षेत्र में अगणित तीथं मुनियों और देवों के आलय और सिद्धों के संघ निवास किया करते ये ।८। यह क्षेत्र लोक में विख्यात था और परम शुभ समस्त पापों के हरण करने वाला था । वह तीथं समुद्र के दक्षिण भाग में गिर गया था ।६। जहाँ पर सब मुनिगण तप-

English

The groups of Saimhikeyas are remembered as consisting of ten thousands. They were killed by the powerful Bhargava (Paras'urama) son of Jamadagni..

अध्याय ४४

श्लोक 8

स्वर्भानुर्वृषपर्वा च पुरुण्डश्च महासुरः ।धृतराष्ट्रश्च सूर्यश्चचन्द्रमा इन्द्रतापनः

svarbhānurvṛṣaparvā ca puruṇḍaśca mahāsuraḥ / dhṛtarāṣṭraśca sūryaścacandramā indratāpanaḥ

हिन्दी अर्थ

श्चर्या करके संशित व्रत वाले हुए थे और वे सब निर्वाण पद को प्राप्त हो गये थे जिस पद पर पहुँच कर इस लोक में पुनः आवृत्ति नहीं होती है

English

Vai$vanara had two daughters viz. Puloma and Kalika. Nahusa was the son of Prabha and Jayanta the son of &aci.

अध्याय ४४

श्लोक 9

सूक्ष्मश्चैव निचन्द्रश्च चूर्णनाभो महागिरिः ।असिलोमा सुकेशश्च शठश्च मूलकोदरः

sūkṣmaścaiva nicandraśca cūrṇanābho mahāgiriḥ / asilomā sukeśaśca śaṭhaśca mūlakodaraḥ

हिन्दी अर्थ

उस क्षेत्र का ऐसा प्रभाव था कि उसी के कारण से भगवान् शङ्कर बड़ी ही प्रीति से अपनी प्रिया देवी-सकल देवगण और भूत गणों के साथ निवास किया करते हैं ।११। इसी का उद्देश्य करके तीर्थ यात्रा करने वाले मनुष्यों के समस्त अघ तेज वायु में शुष्क पुत्रों के ही समान शीघ्र ही विनष्ट हो

English

Sarmistha gave birth to Puru and Upadanavi to Dusyanta. VaiSvanara's daughters were these two viz. Puloma and Kalaka.

अध्याय ४४

श्लोक 10

जम्भो गगनमूर्द्धा चकुंभमानो महोदकः ।प्रमदो ऽद्मश्च कुपथो ह्यश्वग्रीवश्च वीर्यवान्

jambho gaganamūrddhā cakuṃbhamāno mahodakaḥ / pramado 'dmaśca kupatho hyaśvagrīvaśca vīryavān

हिन्दी अर्थ

जाया करते हैं।१२। जो उसके समीप में हो निवास करने वाले दुरात्मा मनुष्य होते हैं ओर वहीं पर निवासी हैं उनको कभी भी उस क्षेत्र के सेवन करने की रति नहीं हुआ करती है ॥१३। है राजन् यह एक महान् सुकृत हो तभी उस क्षेत्र के गमन में रति हुआ करती है । यदि कोई महान् पुण्यों का

English

Both these daughters had many children. They were the wives of Marica. Both of them had between them sixty thousand children. They were the leaders of the Danavas.

अध्याय ४४

श्लोक 11

वैमृगः सविरूपाक्षः सुपथश्च हला हलौ ।अक्षो हिरण्मयश्चैव शतग्रीवश्च शंबरः

vaimṛgaḥ savirūpākṣaḥ supathaśca halā halau / akṣo hiraṇmayaścaiva śatagrīvaśca śaṃbaraḥ

हिन्दी अर्थ

गंगा का पृथ्वी पर आगमन ५३

English

There were fourteen thousand more, those of the residents of Hiranyapura. Paulomas and Kalakeyas were Danavas of great strength.

अध्याय ४४

श्लोक 12

शरभः श्वलभश्चैव सूर्याचन्द्रमसावुभौ ।असुराणां स्मृतावेतौ सुराणां च प्रभाविणौ

śarabhaḥ śvalabhaścaiva sūryācandramasāvubhau / asurāṇāṃ smṛtāvetau surāṇāṃ ca prabhāviṇau

हिन्दी अर्थ

उदय नहीं तो फिर मानवों के हृदय में किसी भी प्रकार से उस क्षेत्र के सेवन करने की रति समुत्पस्न नहों हुआ करती है (१४

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 13

इति पुत्रा दनोर्वंशप्रधानाः परिकीर्त्तिताः ।तेषामपरिसंख्येयं पुत्रपौत्रमनन्तकम्

iti putrā danorvaṃśapradhānāḥ parikīrttitāḥ / teṣāmaparisaṃkhyeyaṃ putrapautramanantakam

हिन्दी अर्थ

स्मृत्याऽपि सकलैः पापेयंस्य मुच्येत मानवः ।

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 14

इत्येत असुराः तक्रान्ता दैतेया दानवास्तथा ।सुत्वानस्तु स्मृता दैत्या असुत्वानो दनोः सुताः

ityeta asurāḥ takrāntā daiteyā dānavāstathā / sutvānastu smṛtā daityā asutvāno danoḥ sutāḥ

हिन्दी अर्थ

ेत्राणामृततमं क्षत्रं सवेतीर्थनिकेतनम्

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 15

इमे च वंशानुगता दनोः पुत्रान्वयाः स्मृताः ।एकाक्षेश्वप्रभारिष्टः प्रलंबनरकावपि

ime ca vaṃśānugatā danoḥ putrānvayāḥ smṛtāḥ / ekākṣeśvaprabhāriṣṭaḥ pralaṃbanarakāvapi

हिन्दी अर्थ

सिद्विकामा वसंति स्म मुनयस्तत्र केचन

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 16

इन्द्रबाधनकेशी च पुरुषः शेषवानुरुः ।गरिष्ठश्च गवाक्षश्च तालकेतुश्च वीर्यवान्

indrabādhanakeśī ca puruṣaḥ śeṣavānuruḥ / gariṣṭhaśca gavākṣaśca tālaketuśca vīryavān

हिन्दी अर्थ

कामक्रोधविनिम् क्ता ये तस्मिन्वीतमत्सराः ।

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 17

एते मनुष्या वध्यास्तु दनुपुत्रान्वयाः स्मृताः ।दैत्यदानवसंयोगे जाता भीमपराक्रमाः

ete manuṣyā vadhyāstu danuputrānvayāḥ smṛtāḥ / daityadānavasaṃyoge jātā bhīmaparākramāḥ

हिन्दी अर्थ

जपहोमरताः शांता नियता ब्रह्मचारिणः ।

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 18

सिंहिकायामथोत्पन्ना विप्रचित्तेः सुता इमे ।सैंहिकेयाः समाख्याताश्चतुर्दश महासुराः

siṃhikāyāmathotpannā vipracitteḥ sutā ime / saiṃhikeyāḥ samākhyātāścaturdaśa mahāsurāḥ

हिन्दी अर्थ

दानहोमजपाद्यं वं पितृदेवद्विजाचंनम् ।

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 19

शलश्च शलभश्चैव सव्यसिव्यस्तथैव च ।इल्वलो नमुचिश्चैव वातापिस्तु सुपुञ्जिकः

śalaśca śalabhaścaiva savyasivyastathaiva ca / ilvalo namuciścaiva vātāpistu supuñjikaḥ

हिन्दी अर्थ

अन्यस्मात्कोटिगुणितं भवेत्तस्मिन्फलं नृप

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 20

रहकल्पः कालनाभो भौमश्च कनकस्तथा ।राहुर्ज्येष्ठस्तु तेषां वै सूर्यचन्द्रप्रमर्द्दनः

rahakalpaḥ kālanābho bhaumaśca kanakastathā / rāhurjyeṣṭhastu teṣāṃ vai sūryacandrapramarddanaḥ

हिन्दी अर्थ

हे नृप ! जो स्थावर या जंगम प्राणी निर्वन्ध होने के कारण से वहां पर अपना प्राण परित्याग किया करते हैं वे तुरन्त ही शाश्वत स्वर्ग की प्राप्ति कर लिया करते हैं । यद्यपि स्वगे का निवास सावधिक होता है और पुष्य क्षीण हो जाने पर वहां से हटना होता है परन्तु इस क्षेत्र के प्रभाव से

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 21

इत्योते सिंहिकापुत्रा देवैरपि दुरासदाः ।दारुणाभिजनाः क्रूराः सर्वे ब्रह्महणश्च ते

ityote siṃhikāputrā devairapi durāsadāḥ / dāruṇābhijanāḥ krūrāḥ sarve brahmahaṇaśca te

हिन्दी अर्थ

सदा ही स्वर्ग निवास होता है ।१५॥ इसकी ऐसी अद्भुत महिमा है कि यदि इसकी स्मृति भी कोई कर लेवे तो स्मरण मात्र से ही मनुष्य सब पापों से मुक्त हो जाया करता है । यह सभी क्षेत्रों में उत्तम क्षेत्र है और सब ती्षों का निकेतन है ।१६। कुछ मुनिगण तो इन ठीथों में स्नान करके सदा ही

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 22

दश तानि सहस्राणिसैंहिकेया गणाः स्मृताः ।निहता जामदग्न्येन भार्गवेण बलीयसा

daśa tāni sahasrāṇisaiṃhikeyā gaṇāḥ smṛtāḥ / nihatā jāmadagnyena bhārgaveṇa balīyasā

हिन्दी अर्थ

शिव का यजन करते हुए सिद्धि की कामना वाले यहाँ पर निवास किया करते ये ।१७। जो मनुष्य काम और क्रोध से रहित होकर मत्सरता को त्याग कर उसमें निवास किया करते हैं वे थोड़े ही समय में सिद्धि को प्राप्त

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 23

स्वर्भानोस्तु प्रभा कन्या पुलोम्नस्तु शची सुता ।उपदानवी सदस्याथ शर्मिष्ठा वृषपर्वणः

svarbhānostu prabhā kanyā pulomnastu śacī sutā / upadānavī sadasyātha śarmiṣṭhā vṛṣaparvaṇaḥ

हिन्दी अर्थ

ब्रह्माण्ड पुराण

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 24

पुलोमा कालिका चैव वैश्वानरसुते उभे ।प्रभायां नहुषः पुत्रो जयन्तस्तु शचीसुतः

pulomā kālikā caiva vaiśvānarasute ubhe / prabhāyāṃ nahuṣaḥ putro jayantastu śacīsutaḥ

हिन्दी अर्थ

कर लिया करते हैं ।१5। मन्त्रों के जाप करने तथा हवन करने में जो निरत रहते हुए परम थाम्त-नियत तथा ब्रह्मचर्य पालन करने वाले इसमें निवास करते हैं वे भी अभीष्ट सिद्धि को प्राप्त कर लिया करते हैं ।१९। है तृप ! दान-होम-जप और पितृगण तथा देवगण एवं द्विजों का अचंन आदि सभौ

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 25

पुरुं जज्ञे ऽथ शर्मिष्ठा दुष्यन्तसुपदानवी ।वैश्वानरसुते एते पुलोमा कालका तथा

puruṃ jajñe 'tha śarmiṣṭhā duṣyantasupadānavī / vaiśvānarasute ete pulomā kālakā tathā

हिन्दी अर्थ

धामिक कृत्यों का फल इसमें करने से अस्य स्थल से करोड़ों गुता अधिक हुआ करता है ।२०। अति पावन उस क्षेत्र के समुद्र के जल में निमग्न हो जाने पर जो मुनिगण अपने महान तप से युक्त ये और वहाँ पर निवास किया करते ये वे पर्वत पर चले गये ये

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 26

बह्वपत्ये उभे कन्ये मारीचस्य परिग्रहः ।तयोः पुत्रसहस्राणि षष्टिर्दानवपुङ्गवाः

bahvapatye ubhe kanye mārīcasya parigrahaḥ / tayoḥ putrasahasrāṇi ṣaṣṭirdānavapuṅgavāḥ

हिन्दी अर्थ

खात्वाधः पातिते क्षेत्रे सतीर्थाश्रमकानने ।

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 27

चतुर्दश तथान्यानि हिरण्यपुरवासिनाम् ।पौलोमाः कालकेयाश्च दानवाः सुमरा बलाः

caturdaśa tathānyāni hiraṇyapuravāsinām / paulomāḥ kālakeyāśca dānavāḥ sumarā balāḥ

हिन्दी अर्थ

भूभागेषु तथान्येषु पुरय्रामाकरादिषु

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 28

अवध्या देवतानां ते निहताः सव्यमाचिना ।मयस्य जाता रंभायां पुत्राः षट् च महाबलाः

avadhyā devatānāṃ te nihatāḥ savyamācinā / mayasya jātā raṃbhāyāṃ putrāḥ ṣaṭ ca mahābalāḥ

हिन्दी अर्थ

किमकाषू मुनिश्रेष्ठ जनास्तन्निलयास्ततः

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 29

मायावी दुन्दुभिश्चैव पुत्रश्च महिषस्तथा ।कालिकश्चाजकर्णश्चकन्या मन्दोदरी तथा

māyāvī dundubhiścaiva putraśca mahiṣastathā / kālikaścājakarṇaścakanyā mandodarī tathā

हिन्दी अर्थ

कियता चंव कालेन संपूर्णोऽभूदपां निधि: ।

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 30

दैत्यानां दानवानां च सर्ग एष प्रकीर्त्तितः ।अनायुषायाः पुत्रास्ते स्मृताः पञ्च महाबलाः

daityānāṃ dānavānāṃ ca sarga eṣa prakīrttitaḥ / anāyuṣāyāḥ putrāste smṛtāḥ pañca mahābalāḥ

हिन्दी अर्थ

केन वापि प्रकारेण ब्रह्मस्नेतद्वदस्व मे

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 31

अररुर्बलवृत्रौ च विज्वरश्च वृषस्तथा ।अररोस्तनयः क्रूरो धुन्धुर्नाम महासुरः

ararurbalavṛtrau ca vijvaraśca vṛṣastathā / ararostanayaḥ krūro dhundhurnāma mahāsuraḥ

हिन्दी अर्थ

छात्केचित्क्षेत्रनिवासित:

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 32

निहतः कुवलाश्वेन उत्तङ्कवचनाद्बिले ।बलपुत्रौ महावीर्यौं तेजसाप्रतिमावुभौ

nihataḥ kuvalāśvena uttaṅkavacanādbile / balaputrau mahāvīryauṃ tejasāpratimāvubhau

हिन्दी अर्थ

उन्होंने परम श्रं ष्ठ सह्य पवंत पर निवास के लिए समारोहण किया था । वहाँ पर ही सब निवास करने लगे थे और उन्होंने परस्पर में निश्चय किया था ।२२। महेर्द पर्वत पर जो राम तपस्या कर रहे बे वहाँ पर गमन

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 33

निकुंभश्चक्रवर्मा च स कर्णः पूर्वजन्मनि ।विजरस्यापि पुत्रौ द्वौ कालकश्च खरश्च तौ

nikuṃbhaścakravarmā ca sa karṇaḥ pūrvajanmani / vijarasyāpi putrau dvau kālakaśca kharaśca tau

हिन्दी अर्थ

गंगा का पृथ्वी पर आगमन १५

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 34

वृषस्य तु पुनः पुत्राश्चत्वारः क्रूरकर्मणः ।श्राद्धादो यज्ञहा चैव ब्रह्महा पशुहा तथा

vṛṣasya tu punaḥ putrāścatvāraḥ krūrakarmaṇaḥ / śrāddhādo yajñahā caiva brahmahā paśuhā tathā

हिन्दी अर्थ

करने का उन्होंने उपक्रम किया था । राजा ने कहा--जब अगस्त्य मुनि ने समुद्र के जल का पात कर लिया था और सभी ओर सगर पुत्रों ने उसका खनन किया था तथा सभी तीर्थ-क्षेत्र ओर कानन नीचे की ओर गिरा दिये गये ये और अस्य पुरप्ाम तथा आकर आदि भू भाग एवं देश विनाशित हो

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 35

क्रान्ता ह्यनायुषः पुत्रा वृत्र स्यापि निबोधत ।जज्ञिरे ऽसुमहाघोरा वृत्रस्येन्द्रेण युध्यता

krāntā hyanāyuṣaḥ putrā vṛtra syāpi nibodhata / jajñire 'sumahāghorā vṛtrasyendreṇa yudhyatā

हिन्दी अर्थ

गये चे जो भी समुद्र के समीप में विद्यमान वे है मुनिश्र 8 ! वहाँ पर पतरों वाले मनुष्यों ने फिर क्‍या किया था? ।२३-२५॥ वे सब वहीं पर बस गये थे अथवा:बड़ी कठिनाई से कहीं अन्य स्थलों में प्रस्थान कर गये थे? फिर कितने समय में यह समुद्र परिपूर्ण हो गया या ? है ह् ! यह किस

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 36

बका नाम समाख्याता राक्षसाः सुमहाबलाः ।शतं तानि सहस्राणि महेन्द्रानुचराः स्मृताः

bakā nāma samākhyātā rākṣasāḥ sumahābalāḥ / śataṃ tāni sahasrāṇi mahendrānucarāḥ smṛtāḥ

हिन्दी अर्थ

प्रकार से सब हुआ था--यह आप अब कृपया मुझे बतलाइये ।९६। जैमिनि मुनि ने कहा--जब दुरात्माओं के द्वारा सभी अनूप प्रदेश नष्ट कर दिये गये थे तब वहाँ पर रहने वाले सभी जन इधर-उधर प्रयाण कर गये ये। कुछ क्षेत्र के निवासी बड़ी कठिनाई से वहीं पर निवास करने लगे थे

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 37

सर्वे ब्रह्मविदः सौम्या धार्मिकाः सूक्ष्ममूर्त्तयः ।प्रजास्वन्तर्गताः सर्वे निवसंति क्रुधावृताः

sarve brahmavidaḥ saumyā dhārmikāḥ sūkṣmamūrttayaḥ / prajāsvantargatāḥ sarve nivasaṃti krudhāvṛtāḥ

हिन्दी अर्थ

एतस्मिन्नेव काले तु राजन्नंशुमतः सुतः ।

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 38

क्रोधा त्वप्रतिमान्पुत्रान् जज्ञे वै गायनोत्तमान् ।सिद्धः पूर्णश्च वह्वीच पूर्णाशश्चैव वीर्यवान्

krodhā tvapratimānputrān jajñe vai gāyanottamān / siddhaḥ pūrṇaśca vahvīca pūrṇāśaścaiva vīryavān

हिन्दी अर्थ

वभूव भुवि धर्मात्मा दिलीप इति विश्रुतः

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

अध्याय ४४

श्लोक 39

ब्रह्मचारी शतगुणः सुपर्णश्चैव मप्तमः ।विश्वावसुश्च भानुश्च सुचन्द्रो दशमस्तथा ।इत्येते देवगन्धर्वाः क्रोधायाः परिरीर्त्तिताः

brahmacārī śataguṇaḥ suparṇaścaiva maptamaḥ / viśvāvasuśca bhānuśca sucandro daśamastathā / ityete devagandharvāḥ krodhāyāḥ parirīrttitāḥ

हिन्दी अर्थ

वनं जगाम मेधावी तपसे धृतमानसः

English

Vf?a had four sons of very cruel activities. They were Sraddhada, Yajriaha, Brahmaha and Pasuha.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_brahmANDapurANa.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Brahmanda Purana — Chapter 44
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.