Brahmanda Purana· Brahmāṇḍa Purāṇa
69
अध्याय 69 / 156

Book 2 - Adhyaya 31

39 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ39 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ६९

श्लोक 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्याभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते त्रिंशत्तमो ऽध्यायः ॥ ३०॥ सगर उवाच ब्रह्मपुत्र महाभाग वद भार्गवचेष्टितम् ।यच्चकार महावीर्य्यो राज्ञः क्रुद्धो हि कर्मणा

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyābhāge tṛtīya upoddhātapāde bhārgavacarite triṃśattamo 'dhyāyaḥ // 30// sagara uvāca brahmaputra mahābhāga vada bhārgavaceṣṭitam / yaccakāra mahāvīryyo rājñaḥ kruddho hi karmaṇā

हिन्दी अर्थ

शम्याः कोडाननाश्चंद्ररेखोत्तंसितकुन्तलाः

English

When the sage fell senseless the evil-minded minister was beset with fear. He ordered his servants to bring the cow quickly with force.

अध्याय ६९

श्लोक 2

वसिष्ठ उवाच गते तस्मिन्महाभागे भृगो पितृपरायणः ।रामः प्रोवाच संक्रुद्धो मुञ्चञ्छ्वासान्मुहर्मुहुः

vasiṣṭha uvāca gate tasminmahābhāge bhṛgo pitṛparāyaṇaḥ / rāmaḥ provāca saṃkruddho muñcañchvāsānmuharmuhuḥ

हिन्दी अर्थ

किरिचकूरथ देवता प्रकाशन २६

English

Then they bound the cow along with its calf by means of ropes, O king. They hit it with whips and desirous of taking it away dragged it.

अध्याय ६९

श्लोक 3

परशुराम उवाच अहो पश्यत मूढत्वंराज्ञो ह्युत्पथगामिनः ।कार्त्तवीर्यस्य यो विद्वांश्चक्रे ब्रह्मवधोद्यमम्

paraśurāma uvāca aho paśyata mūḍhatvaṃrājño hyutpathagāminaḥ / kārttavīryasya yo vidvāṃścakre brahmavadhodyamam

हिन्दी अर्थ

जम्मिणी-- स्तम्भिनी--मोहिनी ये तीनों ही उसी पं के प्रान्त में जो कि भासुर किरि, चक्र रथं था, विद्यमान थे।५७।' अब क्षेत्र पाल के स्वरूप का वर्णन कियो जाता है- क्षेत्रपाल कपाल और गंदा को करौं मै धारण किये हुए है--इसके केश ऊपर की ओर उडे हुए हैं तथां इसको बपु

English

On being dragged by many of them and on being hit and hurt with whips and poles by them, the cow gave vent to its anger.

अध्याय ६९

श्लोक 4

दैवं हि बलवन्मन्ये यत्प्रभावाच्छरीरिणः ।शुभं वाप्यशुभं सर्वे प्रकुर्वन्ति विमोहिताः

daivaṃ hi balavanmanye yatprabhāvāccharīriṇaḥ / śubhaṃ vāpyaśubhaṃ sarve prakurvanti vimohitāḥ

हिन्दी अर्थ

महा है है । पाताल तल में जो जम्बाल है उसके समान आकार वाली इसमें है ।५=। इसका अट्टहोसं बज के ही तुल्य है जिससे परण राड मंडल विदीर्ण हो जाता है। यह अपने डमरु के वोषों से रीदसी की कन्दे! राओं के उदर को भेद रहा है १६) कूत्कार (कुमकार) करने बोली पुरा

English

Pained by too much wippings, it became extremely furious. It tugged at the tight ropes and cut them. Thus it released itself.

अध्याय ६९

श्लोक 5

शृणवन्तु ऋषयः सर्वे प्रतिज्ञा क्रियते मया ।कार्त्तवीर्यं निहत्याजौ पितुर्वैरं प्रसाधये

śṛṇavantu ṛṣayaḥ sarve pratijñā kriyate mayā / kārttavīryaṃ nihatyājau piturvairaṃ prasādhaye

हिन्दी अर्थ

से युक्त नागों के पाश को कर मैं वहन कर रही था । ऐसा' क्षेत्रपाल किटीशव री, की सेवा करता हुआ संदा ही शोभित होता है (६९) उसके हीं समीप मैं स्थित उसका वाहून केसरी था जिस पर समारोहण करके भंडासुर के बघ को इच्छा बालो प्रवृत हुई यौ ।६१। देवी के वाहन सिह का लक्षणे

English

It got itself released from the binding ropes but it was surrounded everywhere by the soldiers. Making the sound of Hurfihd (i.$. bellowing sound), it rushed at everyone angrily.

अध्याय ६९

श्लोक 6

यदि राजा सुरैः सर्वैरिन्द्राद्दैर्दानवैस्तथा ।रक्षिष्यते तथाप्येनं संहरिष्यामि नान्यथा

yadi rājā suraiḥ sarvairindrāddairdānavaistathā / rakṣiṣyate tathāpyenaṃ saṃhariṣyāmi nānyathā

हिन्दी अर्थ

तो पूर्ग में ही कड दिया गया है । उसी पर्व के नीचे दंडनाथा के समात ही कास्ति वाली सहस्रो अस्य देवियाँ तथा देवता ये (६२) ये सभी दंडनाथां के ही तुल्य समस्त भूषणों और आयुघ्तों से मंडिते. ये। ये जम्या-क्रोंडातना-

English

Hitting and lashing at everyone all round by means of its horns, hoofs and tip of the tail, the infuriated cow routed the entire army of the king and his minister.

अध्याय ६९

श्लोक 7

एवमुक्तं समाकर्ण्य रामेण समुहात्मना ।जमदग्निरुवाचेदं पुत्रं साहसभाषिणम्

evamuktaṃ samākarṇya rāmeṇa samuhātmanā / jamadagniruvācedaṃ putraṃ sāhasabhāṣiṇam

हिन्दी अर्थ

स्वगोष्ठीसमयाक्लेपकारिणां मुण्डमंडलेः ।

English

After routing all the servants quickly, the sacred cow went up to the sky, even as all living beings remained looking on.

अध्याय ६९

श्लोक 8

जमदग्निरुवाच श्रुणु राम प्रवक्ष्यामि सतां धर्मं सनातनम् ।यच्छ्रुत्वा मानवाः सर्वे जायन्ते धर्मकारिणः

jamadagniruvāca śruṇu rāma pravakṣyāmi satāṃ dharmaṃ sanātanam / yacchrutvā mānavāḥ sarve jāyante dharmakāriṇaḥ

हिन्दी अर्थ

सहस्र देवताः प्रोक्ताः सेवमानाः किटीश्वरीम् ॥

English

Thereafter, those ruthless soldiers who had been

अध्याय ६९

श्लोक 9

साधवो ये महाभागाः संसारान्मोक्षकाङ्क्षिणाः ।न कस्मैचित्प्रकुप्यन्ति निन्दितास्ताडिता अपि

sādhavo ye mahābhāgāḥ saṃsārānmokṣakāṅkṣiṇāḥ / na kasmaicitprakupyanti ninditāstāḍitā api

हिन्दी अर्थ

अथ तासां देवतानां कोलॉस्‍्थानों समीपतः

English

Taking the calf alone without the cow, that sinner (minister) came to the presence of the king along with the servants.

अध्याय ६९

श्लोक 10

क्षमाधना महाभागा ये च दान्तास्तपस्विनः ।तेषां चैवाक्षया लोकाः सततं साधुकारिणाम्

kṣamādhanā mahābhāgā ye ca dāntāstapasvinaḥ / teṣāṃ caivākṣayā lokāḥ satataṃ sādhukāriṇām

हिन्दी अर्थ

२६ इह्माण्ड पुराण

English

After approaching the king and bowing down to him the sycophant minister narrated everything to him feeling greatly agitated and afraid.

अध्याय ६९

श्लोक 11

यस्तु दुष्टैस्तु दण्डाद्यैर्वचसापि च ताडितः ।न च क्षोभमवाप्नोति स साधुः परिकीर्त्थते

yastu duṣṭaistu daṇḍādyairvacasāpi ca tāḍitaḥ / na ca kṣobhamavāpnoti sa sādhuḥ parikīrtthate

हिन्दी अर्थ

इसके कर में हल ओर मुसल था तथा ये बार-बार धूर्णन कर रही थीं जो भी ललिता देवी के द्रोही-श्यामा के दोही और स्वामिनी के साथ डोह करने वाले थे उन्हीं को घूर रहीं थीं ।६४। उमड़े हुए रक्‍त के स्रोतों से कपालो को भर रहीं थी । इनके भूषण अपने भक्तों के साथ द्रोह करने

English

On hearing the report of the murder of Jamadagni and similar events, the king became very much distressed in his mind. He thought about the various matters concerned.

अध्याय ६९

श्लोक 12

ताडयेत्ताडयन्तं यो न च साधुः स पापभाक् ।क्षमयार्ऽहणतां प्राप्ताः साधवो ब्राह्मणा वयम्

tāḍayettāḍayantaṃ yo na ca sādhuḥ sa pāpabhāk / kṣamayār'haṇatāṃ prāptāḥ sādhavo brāhmaṇā vayam

हिन्दी अर्थ

बालों की मन्त्रों की मालाएं ही थे ॥६५॥ अपनी गोष्ठी के समय पर आक्षेप करने वालों के मुख मंडलों अर्थात् मुडों से जिनसे रक्त खाव हो रहा है अपने उर:स्थल पर मालाए धारण कर रहीं थीं।६६। ऐसे उस किटीश्वरी की सेवा करते हुए सहस्रो ही देवता बताये गये हैं ।६७। है कुम्भ सम्भव !

English

"Alas I have been very wicked in the events concern- ing both the worlds. Firstly my desire to take away the property of a Brahmana and secondly his (Jamadagni's) extremely censurable murder.

अध्याय ६९

श्लोक 13

नरनाथवधे तात पातकं सुमहद्भवेत् ।तस्मान्निवारये त्वाद्य क्षमां कुरु तपश्चर

naranāthavadhe tāta pātakaṃ sumahadbhavet / tasmānnivāraye tvādya kṣamāṃ kuru tapaścara

हिन्दी अर्थ

दंडिनी की उनके सबके नाम सहस्र नामाध्याय में कहेंगे अतः अब फिर नहीं कहते है ।६८। कोलास्य उन देवताओं के समीप में ही कृष्ण सारंग वाहन दंडिती के समय में स्थित था। यह आधे कोश तक तो आयत था श्युग में और उससे आधा आयत मुख में था और एक कोण के प्रमाण बाले

English

Deluded in mv mind and devoid of shame, I did not

अध्याय ६९

श्लोक 14

वसिष्ठ उवाच एवं पित्रा समादिष्टं विज्ञाय नृपनन्दन ।रामः प्रोवाच पितरं क्षमाशीलमरिन्दमम्

vasiṣṭha uvāca evaṃ pitrā samādiṣṭaṃ vijñāya nṛpanandana / rāmaḥ provāca pitaraṃ kṣamāśīlamarindamam

हिन्दी अर्थ

पाद थे और उसकी पूछ तो सदा ही उद्धत रहा करती थी

English

Thinking thus with a grief-stricken heart, he returned to his city along with his army and followers.

अध्याय ६९

श्लोक 15

परशुराम उवाच शृणु तात महाप्राज्ञ वि५प्तिं मम सांप्रतम् ।भवता शम उद्दिष्टः साधूनां सुमहात्मनाम्

paraśurāma uvāca śṛṇu tāta mahāprājña vi5ptiṃ mama sāṃpratam / bhavatā śama uddiṣṭaḥ sādhūnāṃ sumahātmanām

हिन्दी अर्थ

उदरे धवलच्छायो हुंकारेण महीयसा ।

English

When the king went back towards his city along with his attendants, O king, Reiuka suddenly rushed out of hermitage.

अध्याय ६९

श्लोक 16

म शमः साधुदीनेषु गुरुष्वीश्वरभावनैः ।कर्त्तव्यो दुष्टचेष्टेषु न शमः सुखदो भवेत्

ma śamaḥ sādhudīneṣu guruṣvīśvarabhāvanaiḥ / karttavyo duṣṭaceṣṭeṣu na śamaḥ sukhado bhavet

हिन्दी अर्थ

बर्तते मदिरासिधुरदेवतारूपमास्थिता ।

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 17

तस्मादस्य वधः कार्यः कार्त्तवीर्यस्य वै मया ।देह्याज्ञां माननीयाद्य साधये वैरमात्मनः

tasmādasya vadhaḥ kāryaḥ kārttavīryasya vai mayā / dehyājñāṃ mānanīyādya sādhaye vairamātmanaḥ

हिन्दी अर्थ

यदा यदा भंडहैत्यः संग्रमे संप्रवर्तते ।

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 18

जमदग्निरुवाच शृणु राम महाभाग वचो मम समाहितः ।करिष्यसि यथा भावि तथा नैवान्यथा भवेत्

jamadagniruvāca śṛṇu rāma mahābhāga vaco mama samāhitaḥ / kariṣyasi yathā bhāvi tathā naivānyathā bhavet

हिन्दी अर्थ

रणे खेदं देवतानामंजसापाकरिष्यति

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 19

इतो व्रजत्वं ब्रह्माणां बृच्छ तात हिताहितम् ।स यद्वदिष्यति विभुस्तत्कर्त्ता नात्र संशयः

ito vrajatvaṃ brahmāṇāṃ bṛccha tāta hitāhitam / sa yadvadiṣyati vibhustatkarttā nātra saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

किरिचकूरथ देवता प्रकाशन २६७

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 20

वसिष्ठ उवाच एवमुक्तः स पितरं नमस्कृत्य महामतिः ।जगाम ब्रह्मणो लोकमगम्यं प्राकृतैर्जनैः

vasiṣṭha uvāca evamuktaḥ sa pitaraṃ namaskṛtya mahāmatiḥ / jagāma brahmaṇo lokamagamyaṃ prākṛtairjanaiḥ

हिन्दी अर्थ

महान् हुद्धार से उसके उदर में धवल कान्ति होती थो । इंसेते माइत के वाहन हरिण का पराक्रम था ।७१। उसी पव॑ के भाग में वह उत्तम वाहन रहता है जिस पव' में किरिचक्क रवेन्द्र की स्थिति थो

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 21

ददर्श ब्रह्मणो लोकं शातकैंभविनिर्मितम् ।स्वर्णप्राकारसंयुक्तं मणिस्तंभैर्विमूषितम्

dadarśa brahmaṇo lokaṃ śātakaiṃbhavinirmitam / svarṇaprākārasaṃyuktaṃ maṇistaṃbhairvimūṣitam

हिन्दी अर्थ

वहाँ पर मदिरा का सिन्धु भी एक देवता के स्वरूप में समास्थित होकर विद्यमान था । जो माणिक्य के समान शोण था तथा उसके हाथ में माँस का एक ढेला ।७३। उसकी आँखें विशेष घू्णित थी सुनहरी कमल के सहश रुधिर से समावृत थीं। रक्त सरोज धारण करने वाली के द्वारा यह की

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 22

तत्रापश्यत्समासीनं ब्रह्माणममितौजसम् ।रत्नसिंहासने रम्ये रत्नभूषणभूषितम्

tatrāpaśyatsamāsīnaṃ brahmāṇamamitaujasam / ratnasiṃhāsane ramye ratnabhūṣaṇabhūṣitam

हिन्दी अर्थ

शक्ति से समाश्लिष्ट थी ।७८। जब-जब भंड देत्य संग्राम में प्रवृत्त होता है । युद्ध के स्वेद को अनृप्राप्त शक्तियाँ पिपासित हो जाती हैं ।७५। उसी-उसी समय में सुरा का सागर बहुधा अपने आपको क्षिप्त करता हुआ देवों के रण के खेद को तुरन्त ही दूर कर देता है।७६। वह भी अद्भुतम वर्ष में होगा--

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 23

सिद्धेन्द्रैश्च मुनीन्द्रैश्च वेष्टितं ध्यानतत्परैः ।विद्याधरीणां नृत्यं च पश्यन्तं सस्मितं मुदा

siddhendraiśca munīndraiśca veṣṭitaṃ dhyānatatparaiḥ / vidyādharīṇāṃ nṛtyaṃ ca paśyantaṃ sasmitaṃ mudā

हिन्दी अर्थ

इसमें कुछ भी संशय नहीं है उस समय में मेरे द्वारा कहा जाने वाला संग्राम में बड़े ही आनन्द से तुम श्रवण करोगे

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 24

तपसा फलदातारं कर्त्तारं जगतां विभुम् ।परिपूर्णतमं ब्रह्म ध्यायतं यतमानसम्

tapasā phaladātāraṃ karttāraṃ jagatāṃ vibhum / paripūrṇatamaṃ brahma dhyāyataṃ yatamānasam

हिन्दी अर्थ

उपर्यपि कृतावासा हेतुकाद्या दश स्मृताः

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 25

गुह्ययोगं प्रवोचन्तं भक्तवृन्देषु संततम् ।दृष्ट्वा तमव्ययं भक्त्या प्रणनाम भृगूद्वहः

guhyayogaṃ pravocantaṃ bhaktavṛndeṣu saṃtatam / dṛṣṭvā tamavyayaṃ bhaktyā praṇanāma bhṛgūdvahaḥ

हिन्दी अर्थ

कल्पांतकाले दंडिन्या आज्ञया विण्वघस्मराः ।

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 26

स दृष्ट्वा विनतं राममाशीर्भिरभिनन्द्य च ।पप्रच्छ कुशलं वत्स कथमागमनं कृथाः

sa dṛṣṭvā vinataṃ rāmamāśīrbhirabhinandya ca / papraccha kuśalaṃ vatsa kathamāgamanaṃ kṛthāḥ

हिन्दी अर्थ

हेतुकरित्रपुरारिश्च तृतीयश्चाग्निभेरवः ॥

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 27

संपृष्टो विधिना रामः प्रोवाचाखिलमादितः ।वृत्तान्तं कार्त्तवीर्यस्य पितुः स्वस्य महात्मनः

saṃpṛṣṭo vidhinā rāmaḥ provācākhilamāditaḥ / vṛttāntaṃ kārttavīryasya pituḥ svasya mahātmanaḥ

हिन्दी अर्थ

यमजिह्वौ कपादौ च तथा कालकरालकौ ।

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 28

तच्छ्रुत्वा सकलं ब्रह्मा विज्ञातार्थो ऽपि मानद ।उवाच रामं धर्मिष्ठं परिणामसुखावहम्

tacchrutvā sakalaṃ brahmā vijñātārtho 'pi mānada / uvāca rāmaṃ dharmiṣṭhaṃ pariṇāmasukhāvaham

हिन्दी अर्थ

भीमरूपो हाटकेशस्तथैवाचलनामवान्

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 29

प्रतिज्ञा दुर्लभा वत्स यां भवन्कृतवान्रुषा ।सृष्टि रेषा भगवतः संभवेत्कृपया बटो

pratijñā durlabhā vatsa yāṃ bhavankṛtavānruṣā / sṛṣṭi reṣā bhagavataḥ saṃbhavetkṛpayā baṭo

हिन्दी अर्थ

एते दशेव विख्याता दशकोटिभटान्विताः ।

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 30

जगत्सृष्टं मया तात संक्लेशेन तदाज्ञया ।तन्नाशकारिणी चैव प्रतिज्ञा भवता कृता

jagatsṛṣṭaṃ mayā tāta saṃkleśena tadājñayā / tannāśakāriṇī caiva pratijñā bhavatā kṛtā

हिन्दी अर्थ

एवं हि दंडनाथाया: किरिचक्रस्य देवता: । जृ'भिण्याच चलेंद्रांता: प्रोक्तास्त्रेलोक्यपावना: ।

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 31

त्रिःसप्तकृत्वो निर्भूपां कर्तुमिच्छसि मेदिनीम् ।एकस्य राज्ञो दोषेण पितुः परिभवेन च

triḥsaptakṛtvo nirbhūpāṃ kartumicchasi medinīm / ekasya rājño doṣeṇa pituḥ paribhavena ca

हिन्दी अर्थ

२ 7 ब्रह्माण्डपुराणं उस॒-हो(प्रव॑ के.नीने भ्रष्ठों दिशाओं में तीचे ही. ऊपर-ऊप्र,आवास करने चाले, हेतुक आदि दश-कहे गये हैं ॥७९। विपुल्न विक्रम से समन्त्रित महान् भैरव ऽवा है. .संहत्रो.तेजो 'से.ये डहीक्षा जसे. दिन में,दीपित: सूर्य

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 32

ब्रह्मक्षत्र्रियविट्शूद्रैः सृष्टिरेषा सनातनी ।आविर्भूता तिरोभूता हरेरेव पुनः पुनः

brahmakṣatrriyaviṭśūdraiḥ sṛṣṭireṣā sanātanī / āvirbhūtā tirobhūtā harereva punaḥ punaḥ

हिन्दी अर्थ

हों ॥७६॥ कल्य. मेशअन्त समग्र मेंःदंडिनी देचरी;को ' आज्ञा से: ।इप्त' सम्पूर्ण विश्व के विनाशक जिनको अत्यन्त उदय्रस्वभाव हैं! ओर जो अपने तों और होठों-को पीसने वाले हैं ।८०। ये त्रिशुलों के अग्रभाग है महत मेघो के मंडल को /भी: निभिन्न जर रहे हे--एक हेतुक है-बिपुहारिः है और.

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 33

अव्यर्था त्वत्प्रतिज्ञा तु भवित्री प्राक्तनेन च ।यद्वायासेन ते कार्यसिद्धिर्भवितुमर्हति

avyarthā tvatpratijñā tu bhavitrī prāktanena ca / yadvāyāsena te kāryasiddhirbhavitumarhati

हिन्दी अर्थ

तीसरा अस्नि:अख हैः।८१। यस जिल्ला ओर एक पाद॑ हैं: ओरःकाल के ही संमान कराल. हैं । भीम स्वरूप से युक्त तथा हाटकेश है और उसी अचल:के नाम (बालां है ३पर ये के.कल दश ही वियात हैं जो 'कि'दश करोड़ भटों से संगतः हैं । सी किरि चक्रके पव की सोमा में रहा करते हैं ॥६ ३4 हस

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 34

शिवलोकं प्रयाहि त्वं शिवस्याज्ञामवाप्नुहि ।पृथिव्यां बहवो भूपाः संति शङ्करकिङ्कराः

śivalokaṃ prayāhi tvaṃ śivasyājñāmavāpnuhi / pṛthivyāṃ bahavo bhūpāḥ saṃti śaṅkarakiṅkarāḥ

हिन्दी अर्थ

रीति से।उस दंडनाथा: केः किरिचक्र के देवता हैं । जूम्भरिणी-से आदि लेकर अचलेन्दर के अन्त तक हैं--ऐसे कहे अवे हैं जो. त्रेलोक्य क्रे.पावन हैं । ४:

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 35

विनैवाज्ञां महेशस्य को वा तान्हन्तुमीश्वरः ।बिभ्रतः कवचान्यङ्गे शक्तीश्चापि दुरासदाः

vinaivājñāṃ maheśasya ko vā tānhantumīśvaraḥ / bibhrataḥ kavacānyaṅge śaktīścāpi durāsadāḥ

हिन्दी अर्थ

यत्र गेयरथस्तत्र किरिचक्करथोत्तमः ॥८७.. एतद्रथत्रयं तत्र त्रैलोक्यमिव जंगमम् । शक्तिसेनासहन्स्यांतश्चचार तदा शुभम

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 36

उपायं कुरु यत्नेन जयबीजं शुभावहम् ।उपाये तु समारब्धे सर्वे सिध्यन्त्युपक्रमाः

upāyaṃ kuru yatnena jayabījaṃ śubhāvaham / upāye tu samārabdhe sarve sidhyantyupakramāḥ

हिन्दी अर्थ

ललिता चक्रकरांजोख्यो रथनोंथस्प कीतितों:। षट्सारथय उद्देण्डपा शेंग्रहेणको विदा: (६२ रभ

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 37

श्रीकृष्णमन्त्रं कवचं गृह्ण वत्स गुरोर्हरात् ।दुर्ल्लङ्घ्यं वैष्णवं तेजः शिवशक्तिर्विजेष्यति

śrīkṛṣṇamantraṃ kavacaṃ gṛhṇa vatsa gurorharāt / durllaṅghyaṃ vaiṣṇavaṃ tejaḥ śivaśaktirvijeṣyati

हिन्दी अर्थ

इति देवी प्रथमतस्तथा त्रिपुरभरबी 8१"

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 38

त्रैलोक्यविजयं नाम कवचं परमाद्भुतम् ।यथाकथं च विज्ञाप्य शङ्करं लभदुर्लभम्

trailokyavijayaṃ nāma kavacaṃ paramādbhutam / yathākathaṃ ca vijñāpya śaṅkaraṃ labhadurlabham

हिन्दी अर्थ

किरिचक्ररवददेवता प्रकाशनं २६९

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

अध्याय ६९

श्लोक 39

प्रसन्नः स गुणैस्तुभ्यं कृपालुर्दीनवत्सलः ।दिव्यपाशुपतं चापि दास्यत्येव न संशयः

prasannaḥ sa guṇaistubhyaṃ kṛpālurdīnavatsalaḥ / divyapāśupataṃ cāpi dāsyatyeva na saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

उस संग्राम में वहाँ के देवताओं के समूहों के दारो बहुत से दानव

English

As her husband lay senseless, she thought that he had been killed. Thereupon, she fell down on thegrouna and fainted as though struck by a thunderbolt.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_brahmANDapurANa.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Brahmanda Purana — Chapter 69
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.