Brahmanda Purana· Brahmāṇḍa Purāṇa
74
अध्याय 74 / 156

Book 2 - Adhyaya 36

61 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ61 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ७४

श्लोक 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवच रिते पञ्चत्रिंशत्तमो ऽध्यायः ॥ ३५॥ वसिष्ठ उवाच अवगत्य स वै सर्वं कारणं प्रीतमानसः ।उवाच भार्गवं राममगस्त्यः कुंभसंभवः

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyamabhāge tṛtīya upoddhātapāde bhārgavaca rite pañcatriṃśattamo 'dhyāyaḥ // 35// vasiṣṭha uvāca avagatya sa vai sarvaṃ kāraṇaṃ prītamānasaḥ / uvāca bhārgavaṃ rāmamagastyaḥ kuṃbhasaṃbhavaḥ

हिन्दी अर्थ

उष्ट्रारोहा वृका रोहा शुनकारोहिणः परे ।

English

O lord, I am born as the son of Jamadagni in the family of Bhrgu. My name is Rama. I seek refuge in you, who are worthy of being honoured by the whole universe.

अध्याय ७४

श्लोक 2

अगस्त्य उवाच शृणु राम महाभाग कथयामि हितं तव ।मन्त्रस्य सिद्धिं येन त्वं शीघ्रमेव समाप्नुयाः

agastya uvāca śṛṇu rāma mahābhāga kathayāmi hitaṃ tava / mantrasya siddhiṃ yena tvaṃ śīghrameva samāpnuyāḥ

हिन्दी अर्थ

काकादिरोहिणो गृधारोहाः कंकादिरोहिणः

English

O lord of the Universe, fulfil my cherished desire for the work of which I have come to your presence, O lord.

अध्याय ७४

श्लोक 3

भक्तेस्तु लक्षणं ज्ञात्वा त्रिविधाया महामते ।यो यतेत नरस्तस्य सिद्धिर्भवति सत्वरम्

bhaktestu lakṣaṇaṃ jñātvā trividhāyā mahāmate / yo yateta narastasya siddhirbhavati satvaram

हिन्दी अर्थ

सूकरारोहिणो व्यालारूढा: प्रेतादिरोहिणः ।

English

Jamadagni, my father, O lord, accorded hospitable reception to king Karttavirya who had been on a hunting expedition.

अध्याय ७४

श्लोक 4

एकदाहमनुप्राप्तो ऽनन्तदर्शनकाङ्क्षया ।पातालं नागराचैन्द्रैः शोभितं परया मुदा

ekadāhamanuprāpto 'nantadarśanakāṅkṣayā / pātālaṃ nāgarācaindraiḥ śobhitaṃ parayā mudā

हिन्दी अर्थ

प्रचेलु: प्रबलकोधसंमूरच्छितनिजाशया: ।

English

Out of greed that silly and foolish king struck that sage down by using force. On seeing him killed, the cow went away to the world of cows.

अध्याय ७४

श्लोक 5

तत्र दृष्टा महाभाग मया सिद्धाः समन्ततः ।सनकाद्या नारदश्च गौतमो जाजलिःक्रतुः

tatra dṛṣṭā mahābhāga mayā siddhāḥ samantataḥ / sanakādyā nāradaśca gautamo jājaliḥkratuḥ

हिन्दी अर्थ

कुटिलं सेन्यभर्त्तारं दुमंद नाम दानवम् ।

English

Without feeling any remorse for the death of my innocent father the king returned to his city. Afterwards, my mother lamented very bitterly.

अध्याय ७४

श्लोक 6

ऋभुर्हंसो ऽरुणिश्चैव वाल्मीकिः शक्तिरासुरिः ।एते ऽन्ये च महासिद्धा वात्स्यायनमुखा द्विज

ṛbhurhaṃso 'ruṇiścaiva vālmīkiḥ śaktirāsuriḥ / ete 'nye ca mahāsiddhā vātsyāyanamukhā dvija

हिन्दी अर्थ

दशाक्षौहिणिकायुक्त प्राहिणोल्ललितां प्रति

English

On coming to know of it, our great-grandfather Bhrgu who is aware of the events of the world, came there, O great lord. Indeed I too came back from th forest.

अध्याय ७४

श्लोक 7

उपासत ह्युपा सीना ज्ञानार्थं फणिनायकम् ।तं नमस्कृत्य नागैन्द्रैः सह सिद्धैर्महात्मभिः

upāsata hyupā sīnā jñānārthaṃ phaṇināyakam / taṃ namaskṛtya nāgaindraiḥ saha siddhairmahātmabhiḥ

हिन्दी अर्थ

भटैयु क्त: स सेनानी ललिताभिमुखे ययौ

English

After consoling the extremely distressed brothers of mine along with me and my mother, that sage who is con- versant with Mantras resuscitated my father back to life.

अध्याय ७४

श्लोक 8

उपविष्टः कथात्तत्र शृण्वानो वैष्णवीर्मुदा ।येयं भूमिर्महाभाग भूतधात्री स्वरूपिणी

upaviṣṭaḥ kathāttatra śṛṇvāno vaiṣṇavīrmudā / yeyaṃ bhūmirmahābhāga bhūtadhātrī svarūpiṇī

हिन्दी अर्थ

परिकल्पिता हस्तों के अग्रवाली वर्भित देत्यों की कोटियाँ हैं। कुछ

English

Before the arrival of Bhrgu, I had been highly infuriated by the grief of my mother. Consoling my mother, O lord, I had taken a vow.

अध्याय ७४

श्लोक 9

निविष्टा पुरतस्तस्य शृण्वन्ती ताः कथाः सदा ।यद्यत्पृच्छति सा भूमिः शेषं साक्षान्महीधरम्

niviṣṭā puratastasya śṛṇvantī tāḥ kathāḥ sadā / yadyatpṛcchati sā bhūmiḥ śeṣaṃ sākṣānmahīdharam

हिन्दी अर्थ

बैठे हुए ये।१५। कुछ ऊटों पर सवार--कुछ वृको पर समारूढ़ तथा इबानों पर सबार ये। काक आदिको पर भी सवार ये तथा गृध्रो पर डर कंकों पर सवार कुछ हो रहे थे ।१६। कुछ व्याध्न आदि पर सवार थे तथा

English

Since her chest had been beaten twentyone times

अध्याय ७४

श्लोक 10

शृण्वन्ति ऋषयः सर्वे तत्रस्था तदनुग्रहात् ।मया तत्र श्रुतं वत्स कृष्णप्रेमामृतं शुभम्

śṛṇvanti ṛṣayaḥ sarve tatrasthā tadanugrahāt / mayā tatra śrutaṃ vatsa kṛṣṇapremāmṛtaṃ śubham

हिन्दी अर्थ

पर समाहूढ़ हो रहे थे ।१७। सूकरों पर कुछ दंत्य सवारी किये हुए ये एबं ब्यालों पर और प्रेतों पर कुछ सघार थे। इस रोति से अनेक प्रकार के बाहूनों पर बैठकर हैत्यगण ललिता देवी के प्रति आक्रमण कर रहे थे

English

On hearing these words of his and glancing at the face of Durga, Hara remained absorbed in thought for a moment with his face bent down.

अध्याय ७४

श्लोक 11

स्तोत्रं तत्ते प्रवक्ष्यामि यस्यार्थं त्वमिहागतः ।वाराहाद्यवताराणां चरितं पापनाशनम्

stotraṃ tatte pravakṣyāmi yasyārthaṃ tvamihāgataḥ / vārāhādyavatārāṇāṃ caritaṃ pāpanāśanam

हिन्दी अर्थ

प्रबल कोध से उनका अपना आशय भी मूच्छित हो रहा था । परम कुटिल दुमद नामक सेनापति को दश अक्षोहिणी सेना से संयुत करके ललितादेवी पर आकूमण करने के लिए भेजा था ।१६। अपने अत्युत्कट बल के द्वारा सम्पूर्ण विश्व को दग्ध करने की इच्छा वाले की तरह ही भटों से युक्त वह

English

In the meantime surprised as she was, DurgS, laughed a lot, O great king and said to Bhargava who was bent on wreaking revenge.

अध्याय ७४

श्लोक 12

सुखदं मोक्षदं चैव ज्ञानविज्ञान कारणम् ।श्रुत्वा सर्वं धरा वत्स प्रत्दृष्टा तं धराधरम्

sukhadaṃ mokṣadaṃ caiva jñānavijñāna kāraṇam / śrutvā sarvaṃ dharā vatsa pratdṛṣṭā taṃ dharādharam

हिन्दी अर्थ

सेनानी ललिता देवी के सामने गया था ।२०। बह अपने पटहों के महाघोषों से चौदह भुव्सों का भेदन करता हुआ गया था । वह दुमंद अट्टहास से सम- हवत होकर उस देवी के समक में प्राप्त हुआ चा

English

''O ascetic, O son of a Brahmana, out of anger you wish to make this Earth devoid of kings twentyone times. Great indeed is your daring rashness, O boy.

अध्याय ७४

श्लोक 13

उवाच प्रणता भूयो ज्ञातुं कृष्णविचेष्टितम् ।धरण्युवाच अलङ्कृतं जन्म पुंसामपि नन्दव्रजौकसाम्

uvāca praṇatā bhūyo jñātuṃ kṛṣṇaviceṣṭitam / dharaṇyuvāca alaṅkṛtaṃ janma puṃsāmapi nandavrajaukasām

हिन्दी अर्थ

अर्वाचीने पुरद्वारे दशाक्षीहिणिकायुतम् ।

English

Without any weapon you wish to kill Arjuna, the king with a thousand arms, by whom even Ravana was con- temptuously discomfited by a sportive knitting of his eyebrows.

अध्याय ७४

श्लोक 14

तस्य देवस्य कृष्णस्य लीलाविग्रहधारिणः ।जयोपाधिनियुक्तानि संति नामान्यनेकशः

tasya devasya kṛṣṇasya līlāvigrahadhāriṇaḥ / jayopādhiniyuktāni saṃti nāmānyanekaśaḥ

हिन्दी अर्थ

नाम्ना तालभुजं हैत्यं रक्षणाथंमकल्पयत्

English

To him the coat of mail of Lord Visnu had been given as also the Sakti (Divine javelin) of excessive poten- tiality. How do you aspire to kill him?.

अध्याय ७४

श्लोक 15

तेषु नामानि मुख्यानि श्रोतुकामा चिरादहम् ।तत्तानि ब्रूहि नामानि वासुदेवस्य वासुके

teṣu nāmāni mukhyāni śrotukāmā cirādaham / tattāni brūhi nāmāni vāsudevasya vāsuke

हिन्दी अर्थ

२७ ब्रह्माण्ड पुराण

English

Thereupon, after obtaining the consent of the god- dess (by the previous hint) Lord Sambhu, the ocean of mercy

अध्याय ७४

श्लोक 16

नातः परतरं पुण्यं त्रिषु लोकेषु विद्यते ।शेष उवाच वसुंधरे वरारोहे जनानामस्ति मुक्तिदम्

nātaḥ parataraṃ puṇyaṃ triṣu lokeṣu vidyate / śeṣa uvāca vasuṃdhare varārohe janānāmasti muktidam

हिन्दी अर्थ

प्रतीचीने पुरद्वारे दशाक्रौहिणिकायुतम् ।

English

From today onwards O Br&hmana, you shall be like Skanda to me. O highly intelligent one, I shall give you the divine coat of mail and teach you the mantra thereof.

अध्याय ७४

श्लोक 17

सर्वमङ्गलमूर्द्धन्यमणिमाद्यष्टसिद्धिदम् ।महापातककोटिघ्न सर्वतीर्थफलप्रदम्

sarvamaṅgalamūrddhanyamaṇimādyaṣṭasiddhidam / mahāpātakakoṭighna sarvatīrthaphalapradam

हिन्दी अर्थ

उत्तरे ठु पुरद्वारे तालकेतु' महावलम् ।

English

Due to its favour, you will sportingly kill Kartta- virya and make the earth devoid of kings, twentyone times."

अध्याय ७४

श्लोक 18

समस्तजपयज्ञानां फलदं पापनाशनम् ।शृणु देवि प्रवक्ष्यामि नाम्नामष्टोतरं शतम्

samastajapayajñānāṃ phaladaṃ pāpanāśanam / śṛṇu devi pravakṣyāmi nāmnāmaṣṭotaraṃ śatam

हिन्दी अर्थ

आदिदेण स रक्षार्थ दशाक्षोहिणिकायुतम्

English

Everything glorified by you, O holy lord, O excellent sage has been heard. Recount to me the Kavaca (Protective Mantra) which grants the conquest of the three worlds, everywhere.

अध्याय ७४

श्लोक 19

महस्रनाम्नां पुण्यानां त्रिरावृत्त्या तु यत्फलम् ।एकावृत्त्या तु कृष्णस्य नामैकं तत्प्रयच्छति

mahasranāmnāṃ puṇyānāṃ trirāvṛttyā tu yatphalam / ekāvṛttyā tu kṛṣṇasya nāmaikaṃ tatprayacchati

हिन्दी अर्थ

मण्डलाकारतो वस्तु दशाक्षौहिणिमादिशत्

English

Listen, O dcarcne, I shall recount to you the ex- tremely miraculous Kavaca. I shall teach you the Mantra also that bestows spiritual attainment and which always brings happiness to those who aspire to achieve it and practise it.

अध्याय ७४

श्लोक 20

तस्मात्पुण्यतरं चैतत्स्तोत्रं पातकनाशनम् ।नाम्नामष्टोत्तरशतस्याहमेव ऋषिः प्रिये

tasmātpuṇyataraṃ caitatstotraṃ pātakanāśanam / nāmnāmaṣṭottaraśatasyāhameva ṛṣiḥ priye

हिन्दी अर्थ

देव त्ववाज्ञया दत्त सेन्यं नगररक्षणे ।

English

At the end of the word Gopijana one shall utter the word Vallabhdya. Ending with Svdhd, this great Mantra (viz. Gopijana-Vallabhaya Svdhd meaning 'Svaha unto the lover of cowherdess folks' ) of ten syllables is the bestower of worldly pleasure as well as salvation.

अध्याय ७४

श्लोक 21

छन्दो ऽनुष्टुब्देवता तु योगः कृष्णप्रियावहः ।श्रीकृष्णः कमलानाथो वासुदेवः सनातनः

chando 'nuṣṭubdevatā tu yogaḥ kṛṣṇapriyāvahaḥ / śrīkṛṣṇaḥ kamalānātho vāsudevaḥ sanātanaḥ

हिन्दी अर्थ

इसके पश्चात् भंडासुर की आज्ञा पाकर महान बलवान कुटिलाक्ष ने शूस्यक के प्राचीन पुरद्वार पर रक्षा करने के लिए दश अक्षो हिणो सेना से समस्वित तालजंथ को कल्पित किया या ।२२। जो अर्वाचोन तगर का द्वार था उस पर दश अक्षौहिणी सेना से संयुत तालभुज नामक द्य को रक्षण

English

'Obeisance to Gopala; let this Mantra always protect my cheek. 'Klim, obeisance to Krsna'. Let the wish-yielding Kalpa-tree protect my ears.

अध्याय ७४

श्लोक 22

वसुदेवात्मजः पुण्यो लीलामानुषविग्रहः ।श्रीवत्सकौस्तभधरो यशोदावत्सलो हरिः

vasudevātmajaḥ puṇyo līlāmānuṣavigrahaḥ / śrīvatsakaustabhadharo yaśodāvatsalo hariḥ

हिन्दी अर्थ

के लिए नियुक्त किया था ।२३। पश्चिमके पुर द्वार पर भी दश अक्षौहिक्षियों से युक्त तालग्रीव नाम वाले देव्य को कल्पित किया था ।२४। उत्तर में जो पुर द्वार था उस पर महान वली तालकेतु को रक्षा के लिए उसने आज्ञा प्रदान की थी बहू भी दश अक्षौहिणी सेना से समन्वित था ।२५। तगर के

English

'Srim, obeisance to Krsna', let this always protect the pair of my lips. Om Svaha unto Goplfa, let this protect the row of my teeth.

अध्याय ७४

श्लोक 23

चतुर्भुजात्तचक्रासिगदाशङ्खाद्युदायुधः ।देवकीनन्दनः श्रीशो नन्दगोपप्रियात्मजः

caturbhujāttacakrāsigadāśaṅkhādyudāyudhaḥ / devakīnandanaḥ śrīśo nandagopapriyātmajaḥ

हिन्दी अर्थ

साल वलय में कपि शीर्षक ग़ृहों में मण्डल के आकार से वास करने के लिये बण अक्षौहिणी सेना को आदेश दिया था ।२६। इस रीति से पाँच सो अक्षो- हिणी सेना को पुर की रक्षा के लिये नियुक्त किया था। उस नगर शून्यक को सुरक्षा के पूरे प्रबन्ध का समाचार अपने स्वामी से निवेदन कर दिया

English

Let this Mantra of three syllables viz. 'Srikrsna'

अध्याय ७४

श्लोक 24

यमुनावेगसंहारी बलभद्रप्रियानुजः ।पूतनाजीवितहरः शकटासुरभञ्जनः

yamunāvegasaṃhārī balabhadrapriyānujaḥ / pūtanājīvitaharaḥ śakaṭāsurabhañjanaḥ

हिन्दी अर्थ

था ।२९। कुटिलाक्ष ने कहा--हे स्वामिन ! आपकी आज्ञा से नगर की सुरक्षा के लिए सेना नियुक्त करदी है ओर उस ललिता पर धावा करने के ए जो कि बहुत ही दुष्टा स्त्री है पहिले ही दुंद को भेज दिया गया

English

' Svdhd unto Rdmefvara (prob. Rdsefvara).* Let this always protect my palate. ' Svdhd unto Rddhikd's lord \ Let this always protect my neck (throat).

अध्याय ७४

श्लोक 25

नन्दप्रजजनानन्दी सच्चिदानन्दविग्रहः ।नवनीतविलिप्ताङ्गो नवनीतनटो ऽनघः

nandaprajajanānandī saccidānandavigrahaḥ / navanītaviliptāṅgo navanītanaṭo 'naghaḥ

हिन्दी अर्थ

अस्म॒त्किकरमात्र ण सुनिराशा हि सावला । तथापि राज्ञामाचार: कत्तं व्यं पुररक्षणम्

English

Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 26

नवनीतलवाहारी मुचुकुन्दप्रसादकृत् ।षोडशस्त्रीसहस्रेशस्त्रिभङ्गी मधुराकृतिः

navanītalavāhārī mucukundaprasādakṛt / ṣoḍaśastrīsahasreśastribhaṅgī madhurākṛtiḥ

हिन्दी अर्थ

इत्यक्त. वा भंडहैस्येंद्रं कुटिलाक्षोशतिगवित: । स्वसेन्यं सज्जयामास सेनापतिभिरन्वितः

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 27

शुकवागमृताब्धीन्दुर्गोविन्दो गोविदांपतिः ।वत्सपालनसंचारी धेनुकासुरमर्द्दनः

śukavāgamṛtābdhīndurgovindo govidāṃpatiḥ / vatsapālanasaṃcārī dhenukāsuramarddanaḥ

हिन्दी अर्थ

रथवंशेषु मूच्छंत्यः करिकंठैः प्रपञ्चिताः । अश्वनिःश्वासबिक्षिप्ता धूलयः खं प्रपेदिरे ॥

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 28

तृणीकृततृणावर्त्तो यमलार्जुनभञ्जनः ।उत्तालतालभेत्ता च तमालश्यामला कृतिः

tṛṇīkṛtatṛṇāvartto yamalārjunabhañjanaḥ / uttālatālabhettā ca tamālaśyāmalā kṛtiḥ

हिन्दी अर्थ

आपकी आज्ञा थी और राजाओं का यह आचार भी है कि अपने नगर की सुरक्षा करनी चाहिए ।२९। भंडासुर से यह कहकर कुटिलाक्ष बहुत ग्व से युक्त हुआ था और सेनापतियों के साथ उसने अपनी सेना को सुसज्जित किया था ।३०। इसके अनन्तर कुटिलाक्ष ने एक दानव दूत को भेजा था ।

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 29

गोपगोपीश्वरो योगी सूर्यकोटिसमप्रभः ।इलापतिः परञ्ज्योतिर्यादवेन्द्रो यदूद्वहः

gopagopīśvaro yogī sūryakoṭisamaprabhaḥ / ilāpatiḥ parañjyotiryādavendro yadūdvahaḥ

हिन्दी अर्थ

बह ध्वजिनी से संयुत ध्वनि करता हुआ आया था और उसने ललिता की सेना को आवृत कर लिया था । उसने किल-किल की ध्वनि की थी । वहाँ पर सहस्रो की संख्या में योधा ये ओर कम्पायमान असियों के द्वारा शक्ति के लंतिको ने निपात किया था ।३१-३२। वे शक्तियां बहुत हो उदण्ड थी

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 30

वनमाली पीतवासाः पारिजातापहरकः ।गोवर्द्धनाचलोद्धर्त्ता गोपालः सर्वपालकः

vanamālī pītavāsāḥ pārijātāpaharakaḥ / govarddhanācaloddharttā gopālaḥ sarvapālakaḥ

हिन्दी अर्थ

तथा स्फुरित अट्टहास के घोष वाली थीं । वे देदीप्यमान अस्त्रों की आभा से समन्वित थीं और उन्होंने दानवों के साथ भली भाँति से युद्ध किया था ।३३। उन शक्तियों का और दानवों का ऐसा अदुभुत संग्राम हुआ था जिससे ये तीनों लोक संशोभित ये तथा उस संग्राम में इतनी धूलि उड़ी थी वह

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 31

अजो निरञ्जनः कामजनकः कञ्जलोचनः ।मधुहा मथुरानाथो द्वारकानाथको बली

ajo nirañjanaḥ kāmajanakaḥ kañjalocanaḥ / madhuhā mathurānātho dvārakānāthako balī

हिन्दी अर्थ

नभोमण्डल तक छा गयी थी ।३४। रथों के बाँसों में छाई हुई उठकर गजों के कण्ठों तक फेल गई थी तथा अश्वों के निश्वासों से विक्षिप्त होकर वे धूलियाँ ऊपर आकाश में पहुँच गयी बीं

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 32

वृन्दावनान्तसंचारी तुलसीदामभूषणः ।स्यमन्तकमणेर्हर्त्ता नरनारायणात्मकः

vṛndāvanāntasaṃcārī tulasīdāmabhūṣaṇaḥ / syamantakamaṇerharttā naranārāyaṇātmakaḥ

हिन्दी अर्थ

२६२ ब्रह्माण्ड पुराण

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 33

कुब्जाकृष्टांबरधरो मायी परमपूरुषः ।मुष्टिकासुरचाणूरमल्लयुद्धविशारदः

kubjākṛṣṭāṃbaradharo māyī paramapūruṣaḥ / muṣṭikāsuracāṇūramallayuddhaviśāradaḥ

हिन्दी अर्थ

तमापतन्तमालोक्य दशाक्षौहिणिकावृतस् । संपत्सरस्वती कोधादभिवुद्राव संगरे

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 34

संसारवैरी कंसारिर्मुरारिर्नरकान्तकः ।अनादि ब्रह्मचारी च कृष्णाव्यसनकर्षकः

saṃsāravairī kaṃsārirmurārirnarakāntakaḥ / anādi brahmacārī ca kṛṣṇāvyasanakarṣakaḥ

हिन्दी अर्थ

सम्पत्करीसमानाभिः शक्तिभिः समधिष्ठिताः । अश्वाश्च द तिनो मत्ता व्यमदं न्दानवीं चमूम्

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 35

शिशुपालशिरस्छेत्ता दुर्योधनकुलान्तकृत ।विदुराक्रूरवरदो विश्वरूपप्रदर्शकः

śiśupālaśiraschettā duryodhanakulāntakṛta / vidurākrūravarado viśvarūpapradarśakaḥ

हिन्दी अर्थ

विस्नस्ततत्तच्चिहनानि समं छत्रकदम्बकेः ।

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 36

सत्यवाक्सत्यसंकल्पः सत्यभामारतो जयी ।सुभद्रापूर्वजो विष्णुर्भीष्ममुक्तिप्रदायकः

satyavāksatyasaṃkalpaḥ satyabhāmārato jayī / subhadrāpūrvajo viṣṇurbhīṣmamuktipradāyakaḥ

हिन्दी अर्थ

हैत्यसैत्यानि निवहाः शक्तीनां पयेवारयन् ।

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 37

जगद्गुरुर्जगन्नाथो वेणुवाद्य विशारदः ।वृषभासुरविध्वंसी बकारिर्बाणबाहुकृत्

jagadgururjagannātho veṇuvādya viśāradaḥ / vṛṣabhāsuravidhvaṃsī bakārirbāṇabāhukṛt

हिन्दी अर्थ

उस दानव को अपने ऊपर चढ़कर आते हुए को देखकर जो कि दश अक्षौहिणी सेना से समावृत या सम्पत्सरस्वती देवी कोघ से उस संग्राम में अभिद्रुत हो गयी थीं ।३६। सम्पत्करी के समान ही शक्तियों से यह समधि- छित थी । उसके अश्व ओर मदमत्त गज थे । उसने दानवों की उस सेना

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 38

युधिष्टिरप्रतिष्ठाता बर्हिबर्हावतंसकः ।पार्थसारथिरव्यक्तो गीतामृतमहोदधिः

yudhiṣṭirapratiṣṭhātā barhibarhāvataṃsakaḥ / pārthasārathiravyakto gītāmṛtamahodadhiḥ

हिन्दी अर्थ

का यिमर्देन कर दिया था ।३७। परस्पर में यह बहुत ही तुमुल युद्ध हुआ था जिसमें सभी ओर किल-किलाहट कीध्वनि होरही थी । धूलियां धूममान

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 39

कालीयफणिमाणिक्यरञ्जितः श्रीपदांबुजः ।दामोदरो यज्ञभोक्ता दानवैद्रविनाशनः

kālīyaphaṇimāṇikyarañjitaḥ śrīpadāṃbujaḥ / dāmodaro yajñabhoktā dānavaidravināśanaḥ

हिन्दी अर्थ

रुधिर की नदी वह निकली थी । शक्तियों के द्वारा जो सहस्रों दानव मार- काटकर गिरा दिये थे उनके हो रुधिर की नदी बह चली थो ।३६। बाणों के द्वारा काटी गयी ध्वजाए' पड़ी हुई थी जिनमें उन-उनके छिन्न विखस्त हो गये थे तथा उनके ही साथ उन दानवों के छत्रो का समुदाय भी गिरा

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 40

नारायणः परं ब्रह्म पन्नगाशनवाहनः ।जलक्रीडासमासक्तगोपीवस्त्रापहारकः

nārāyaṇaḥ paraṃ brahma pannagāśanavāhanaḥ / jalakrīḍāsamāsaktagopīvastrāpahārakaḥ

हिन्दी अर्थ

हुआ था ।४०। युद्ध की भूमि रुधिर से लाल हो गयी थी उसी में दानवों के छत्र पड़े हुए थे । उस समय में सन्ध्या कालीन चन्द्रमा की लालिमा से

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 41

पुण्यश्लोकस्तीर्थपादो वेदवेद्यो दयानिधिः ।सर्वतीर्थान्मकः सर्वग्रहरूपी परात्परः

puṇyaślokastīrthapādo vedavedyo dayānidhiḥ / sarvatīrthānmakaḥ sarvagraharūpī parātparaḥ

हिन्दी अर्थ

तुलना हो रही थो ।४१। ज्वालाओं का समुदाय वाला कल्पान्त की अग्नि के ही समान चारु पयोनिधि में देत्यों की सेनाओं को शक्तियों के समूह ने परिवारित कर दिया था

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 42

इत्येवं कृष्णदेवस्य नाम्नामष्टोत्तरं शतम् ।कृष्णोन कृष्णभक्तेन श्रुत्वा गीतामृतं पुरा

ityevaṃ kṛṣṇadevasya nāmnāmaṣṭottaraṃ śatam / kṛṣṇona kṛṣṇabhaktena śrutvā gītāmṛtaṃ purā

हिन्दी अर्थ

एवं प्रवृत्त समये जगच्चक्रभयंकरे ।

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 43

स्तोत्रं कृष्णप्रियकरं कृतं तस्मान्मया श्रुतम् ।कृष्णप्रेमामृतं नाम परमानन्ददायकम्

stotraṃ kṛṣṇapriyakaraṃ kṛtaṃ tasmānmayā śrutam / kṛṣṇapremāmṛtaṃ nāma paramānandadāyakam

हिन्दी अर्थ

शक्तयो भृशसंक्रद्ा हैत्यसेनाममर्देयच्

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 44

अत्युपद्रवदुः खघ्नं परमायुष्य वर्द्धनम् ।दानं व्रतं तपस्तीर्थं यत्कृतं त्विह जन्मनि

atyupadravaduḥ khaghnaṃ paramāyuṣya varddhanam / dānaṃ vrataṃ tapastīrthaṃ yatkṛtaṃ tviha janmani

हिन्दी अर्थ

शक्तियों के समुदाय के जाज्वल्यमान शस्त्रो की धारों से कटे हुए दानवों की कन्धराएँ तथा मुण्डों की राशियाँ उस रणस्यल में भूमि पर पड़ी हुई थीं ।४३। उन मुन्डं में दातो से अपने होठों को चबाते हुए तथा भूकुटियाँ करते हुए और कोध से लाल नेत्र स्पष्ट दिखाई दे रहे ये और वे

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 45

पठतां शृण्वतां चैव कोटिकोटिगुणं भवेत् ।पुत्रप्रदमपुत्राणामगती नां गतिप्रदम्

paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ caiva koṭikoṭiguṇaṃ bhavet / putrapradamaputrāṇāmagatī nāṃ gatipradam

हिन्दी अर्थ

इतनी अधिक संख्या में थे कि समस्त धरणी तल एक समान हो गया था अर्थात् सर्वत्र नर मुन्ड ही मुन्ड दिखाई दे रहे ये।उड। इस प्रकार से जव महान् भीषण एवं परम घोर गृद्ध हो रहा था तो उस समय में जबकि सम्पूर्ण जगत् के लिए वह बहुत ही भयंकर था वे सब शक्तियाँ अत्यन्त कुद

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 46

धनवाहं दरिद्राणां जयेच्छूनां जयावहम् ।शिशूनां गोकुलानां च पुष्टिदं पुण्यवर्द्धनम्

dhanavāhaṃ daridrāṇāṃ jayecchūnāṃ jayāvaham / śiśūnāṃ gokulānāṃ ca puṣṭidaṃ puṇyavarddhanam

हिन्दी अर्थ

हो गयी थीं ओर उन्होंने देत्यों की सेनाओं का विमर्दन कर दिया था

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 47

बालरोगग्रहादीनां शमनं शान्तिकारकम् ।अन्ते कृष्णस्मरणदं भवतापत्रयापहम्

bālarogagrahādīnāṃ śamanaṃ śāntikārakam / ante kṛṣṇasmaraṇadaṃ bhavatāpatrayāpaham

हिन्दी अर्थ

सम्पददेवी के सैनिकों से समाहृत होकर वहाँ दानव इधर-उधर शक्तियों के

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 48

असिद्धसाधकं भद्रे जपादिकरमात्मनाम् ।कृष्णाय यादवेन्द्राय ज्ञानमुद्राय योगिने

asiddhasādhakaṃ bhadre japādikaramātmanām / kṛṣṇāya yādavendrāya jñānamudrāya yogine

हिन्दी अर्थ

२९४ ब्रह्माण्ड पुराण शर्त्रों से प्रताड़ित होकर मूच्छ को प्राप्त हो गये ये और अन्त में विनष्ट हो गये थे ।४६। इसके अनन्तर अरियों का दमन करने वाले दुमद ने भग्न हुए अपने सैनिकों को समाश्वासन दिया था और फिर एक ऊट पर चढ़कर

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 49

नाथाय रुक्मिणीशाय नमो वेदान्तवेदिने ।इमं मन्त्रं महादेवि जपन्नेव दिवा निशम्

nāthāya rukmiṇīśāya namo vedāntavedine / imaṃ mantraṃ mahādevi japanneva divā niśam

हिन्दी अर्थ

बह तुरन्त ही सेना के ऊपर आकुमण करने लगा था ।४७। दीभंग्रीव निष्ठुर- तोदन वाला समुन्नद्ध होकर पीछे दुमद के साथ अधिष्ठित था और उसका वाहुन वह ऊंट वहाँ से चल दिया था ।४८। उस उष्ट्र के वाहन वाले दृष्ट के पीछे अन्य दानव भी बड़े ही क.द्ध होकर अनुगमन कर रहे थे और वे

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 50

सर्वग्रहानुग्रहभाक्सर्वप्रियतमो भवेत् ।पुत्रपौत्रैः परिवृतः सर्वसिद्धिसमृद्धिमान्

sarvagrahānugrahabhāksarvapriyatamo bhavet / putrapautraiḥ parivṛtaḥ sarvasiddhisamṛddhimān

हिन्दी अर्थ

अम्य दानवों को समाश्वासन देते जा रहे ये जो कि शक्ति के साथ युद्ध करने में डरे हुए ये

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 51

निषेव्य भोगानन्ते ऽपिकृष्णासायुज्यमाप्नुयात् ।अगस्त्य उवाच एतावदुक्तो भागवाननन्तो मूर्त्तिस्तु संकर्षणसंज्ञिता विभो

niṣevya bhogānante 'pikṛṣṇāsāyujyamāpnuyāt / agastya uvāca etāvadukto bhāgavānananto mūrttistu saṃkarṣaṇasaṃjñitā vibho

हिन्दी अर्थ

संपत्करीचमूचक्रं वनं वाभिरिवांबुदः ।

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 52

धराधरो ऽलं जगतां धरायै निर्दिश्य भूयो विरराम मानदः ।ततस्तु सर्वे सनकादयो ये समास्थितास्तत्परितः कथादृताः ।आनन्द पूर्ण्णंबुनिधौ निमग्नाः सभाजयामासुरहीश्वरं तम्

dharādharo 'laṃ jagatāṃ dharāyai nirdiśya bhūyo virarāma mānadaḥ / tatastu sarve sanakādayo ye samāsthitāstatparitaḥ kathādṛtāḥ / ānanda pūrṇṇaṃbunidhau nimagnāḥ sabhājayāmāsurahīśvaraṃ tam

हिन्दी अर्थ

स्तंभितेवाभवत्सेना संपत्कर्या: क्षणं रणे

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 53

ऋषय ऊचुः नमो नमस्ते ऽखिलविश्वाभावन प्रपन्नभक्तार्त्तिहराव्ययात्मन् ।धराधरायापि कृपार्णवाय शेषाय विश्वप्रभवे नमस्ते

ṛṣaya ūcuḥ namo namaste 'khilaviśvābhāvana prapannabhaktārttiharāvyayātman / dharādharāyāpi kṛpārṇavāya śeṣāya viśvaprabhave namaste

हिन्दी अर्थ

अथ क्रोधारुणं चक्षुर्हैधाना संपदम्विका ।

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 54

कृष्णामृतं नः परिपायितं विभो विधूतपापा भवता कृता वयम् ।भवादृशा दीनदयालवो विभो समुद्धरन्त्येव निजान्हि संनतान्

kṛṣṇāmṛtaṃ naḥ paripāyitaṃ vibho vidhūtapāpā bhavatā kṛtā vayam / bhavādṛśā dīnadayālavo vibho samuddharantyeva nijānhi saṃnatān

हिन्दी अर्थ

रणकोलाहलगजमारूढायुध्यतामुना

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 55

एवं नमस्कृत्य फणीश पादयोर्मनो विधायाखिलकामपूरयोः ।प्रदक्षिणीकृत्य धराधराधरं सर्वे वयं स्वावसथानुपागताः

evaṃ namaskṛtya phaṇīśa pādayormano vidhāyākhilakāmapūrayoḥ / pradakṣiṇīkṛtya dharādharādharaṃ sarve vayaṃ svāvasathānupāgatāḥ

हिन्दी अर्थ

आलोलकंकणक्वाणरमणीयतरः करः ।

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 56

इति ते ऽभिहितं राम स्तोत्रं प्रेमामृताभिधम् ।कृष्णस्य राधाकान्तस्य सिद्धिदम्

iti te 'bhihitaṃ rāma stotraṃ premāmṛtābhidham / kṛṣṇasya rādhākāntasya siddhidam

हिन्दी अर्थ

तस्याश्चाकृष्य कोदण्डमौर्वीमाकणेमाहवे

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 57

इदं राम महाभाग स्तोत्रं परमदुर्लभम् ।श्रुतं साक्षाद्भगवतः शेषात्कथयतः कथाः

idaṃ rāma mahābhāga stotraṃ paramadurlabham / śrutaṃ sākṣādbhagavataḥ śeṣātkathayataḥ kathāḥ

हिन्दी अर्थ

लघुहस्ततयापश्यन्नाकृष्टन्न च मोक्षणम् ।

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 58

यावन्ति मन्त्रजालानि स्तोत्राणि कवचानि च

yāvanti mantrajālāni stotrāṇi kavacāni ca

हिन्दी अर्थ

ददृशे धनुषश्चक्' केवलं शरघारणे

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 59

त्रैलोक्ये तानि सर्वाणि सिद्ध्यन्त्येवास्य शीलनात् ।वसिष्ठ उवाच एवमुक्त्वा महाराज कृष्णप्रेमामृतं स्तवम् ।यावद्व्यरसींत्स मुनिस्तावत्स्वर्यानमागतम्

trailokye tāni sarvāṇi siddhyantyevāsya śīlanāt / vasiṣṭha uvāca evamuktvā mahārāja kṛṣṇapremāmṛtaṃ stavam / yāvadvyarasīṃtsa munistāvatsvaryānamāgatam

हिन्दी अर्थ

आश्वर्कावरसंपर्कस्फुटप्रतिफलत्फलाः ।

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 60

चतुर्भिरद्भुतैः सिद्धैः कामरूपैर्मनोजवैः ।अनुयातमथोत्प्लुत्य स्त्रीपुंसौ हरिणौ तदा ।अगस्त्यचरणौ नत्वा समारुरुहतुर्मुदा

caturbhiradbhutaiḥ siddhaiḥ kāmarūpairmanojavaiḥ / anuyātamathotplutya strīpuṃsau hariṇau tadā / agastyacaraṇau natvā samāruruhaturmudā

हिन्दी अर्थ

शराः सम्पत्करीचापच्युताः समदहन्नरीच्

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

अध्याय ७४

श्लोक 61

दिव्यदेहधरौ भूत्वा संखचक्रादिचिह्नितौ ।गतौ च वैष्णवं लोकं सर्व देवन मस्कृतम् ।पश्यतां सर्वभूतानां भार्गवागस्त्ययोस्तथा

divyadehadharau bhūtvā saṃkhacakrādicihnitau / gatau ca vaiṣṇavaṃ lokaṃ sarva devana maskṛtam / paśyatāṃ sarvabhūtānāṃ bhārgavāgastyayostathā

हिन्दी अर्थ

उल्लसित फलों बाले भालों से समस्त दिशाओं को अवकीणं कर दिया था और सम्पत्करी देबी की सेना का जो समूह था उसको इसी तरह

English

6 Obeisance to the lord of the group of cowherdesses'. Let this always protect my neck. '0m Svdhd unto the lord of the cow- herds', let this always protect my shoulders.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_brahmANDapurANa.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Brahmanda Purana — Chapter 74
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.