Brahma Purana· Brahma Purāṇa
65
अध्याय 65 / 246

Adhyaya 65

99 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ99 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ६५

श्लोक 1

कस्मिन् काले भवेत् स्नानं कृष्णस्य कमलोद्भव विधिना केन तद् ब्रूहि ततो विधिविदां वर

kasmin kāle bhavet snānaṃ kṛṣṇasya kamalodbhava vidhinā kena tad brūhi tato vidhividāṃ vara

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Those who observe Kr?na, Balarama and Subhadra seated in a chariot and going in a procession to the Mandapa called Gundika go to the abode of lord Visnu.

अध्याय ६५

श्लोक 2

शृणुध्वं मुनयः स्नानं कृष्णस्य वदतो मम रामस्य च सुभद्रायाः पुण्यं सर्वाघनाशनम्

śṛṇudhvaṃ munayaḥ snānaṃ kṛṣṇasya vadato mama rāmasya ca subhadrāyāḥ puṇyaṃ sarvāghanāśanam

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Those who visit Krsna, Balarama and Subhadra occu¬ pying the Mandapa for seven days, go to the world of Visnu.

अध्याय ६५

श्लोक 3

मासि ज्येष्ठे च संप्राप्ते नक्षत्रे चन्द्रदैवते पौर्णमास्यां तदा स्नानं सर्वकालं हरेर् द्विजाः

māsi jyeṣṭhe ca saṃprāpte nakṣatre candradaivate paurṇamāsyāṃ tadā snānaṃ sarvakālaṃ harer dvijāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Who initiated the procession to the auspicious Gundika Mandapa? What is the benefit of witnessing this procession?

अध्याय ६५

श्लोक 4

सर्वतीर्थमयः कूपस् तत्रास्ते निर्मलः शुचिः तदा भोगवती तत्र प्रत्यक्षा भवति द्विजाः

sarvatīrthamayaḥ kūpas tatrāste nirmalaḥ śuciḥ tadā bhogavatī tatra pratyakṣā bhavati dvijāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

O king, there shall be a procession for seven days on the banks of your lake. It will be called Gundika. It will bestow all desired benefits.

अध्याय ६५

श्लोक 5

तस्माज् ज्यैष्ठ्यां समुद्धृत्य हैमाढ्यैः कलशैर् जलम् कृष्णरामाभिषेकार्थं सुभद्रायाश् च भो द्विजाः

tasmāj jyaiṣṭhyāṃ samuddhṛtya haimāḍhyaiḥ kalaśair jalam kṛṣṇarāmābhiṣekārthaṃ subhadrāyāś ca bho dvijāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

After saying this to him the lord vanished there itself. That glorious and excellent king was fully satisfied.

अध्याय ६५

श्लोक 6

कृत्वा सुशोभनं मञ्चं पताकाभिर् अलंकृतम् सुदृढं सुखसंचारं वस्त्रैः पुष्पैर् अलंकृतम्

kṛtvā suśobhanaṃ mañcaṃ patākābhir alaṃkṛtam sudṛḍhaṃ sukhasaṃcāraṃ vastraiḥ puṣpair alaṃkṛtam

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Hence, O excellent brahmins, one shall by all means visit lord Visnu, the bestower of all desires, at Gundika.

अध्याय ६५

श्लोक 7

विस्तीर्णं धूपितं धूपैः स्नानार्थं रामकृष्णयोः सितवस्त्रपरिच्छन्नं मुक्ताहारावलम्बितम्

vistīrṇaṃ dhūpitaṃ dhūpaiḥ snānārthaṃ rāmakṛṣṇayoḥ sitavastraparicchannaṃ muktāhārāvalambitam

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

A man if he has no son, obtains sons, if poor, gets riches, if sick, is liberated from ailments. A virgin will get a good husband.

अध्याय ६५

श्लोक 8

तत्र नानाविधैर् वाद्यैः कृष्णं नीलाम्बरं द्विजाः मध्ये सुभद्रां चास्थाप्य जयमङ्गलनिस्वनैः

tatra nānāvidhair vādyaiḥ kṛṣṇaṃ nīlāmbaraṃ dvijāḥ madhye subhadrāṃ cāsthāpya jayamaṅgalanisvanaiḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The man derives longevity, glory, fame, intelligence, strength, learning, courage and obtains cattle, progeny and the wealth of handsome features and blooming youth.

अध्याय ६५

श्लोक 9

ब्राह्मणैः क्षत्रियैर् वैश्यैः शूद्रैश् चान्यैश् च जातिभिः अनेकशतसाहस्रैर् वृतं स्त्रीपुरुषैर् द्विजाः

brāhmaṇaiḥ kṣatriyair vaiśyaiḥ śūdraiś cānyaiś ca jātibhiḥ anekaśatasāhasrair vṛtaṃ strīpuruṣair dvijāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

By visiting lord Visnu a man or woman devotee attains whatever pleasure he or she wishes for.

अध्याय ६५

श्लोक 10

गृहस्थाः स्नातकाश् चैव यतयो ब्रह्मचारिणः स्नापयन्ति तदा कृष्णं मञ्चस्थं सहलायुधम्

gṛhasthāḥ snātakāś caiva yatayo brahmacāriṇaḥ snāpayanti tadā kṛṣṇaṃ mañcasthaṃ sahalāyudham

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Householders, graduates, ascetics and celibate students then bathe Krishna, seated on the platform with the plough-armed one.

अध्याय ६५

श्लोक 11

तथा समस्ततीर्थानि पूर्वोक्तानि द्विजोत्तमाः स्वोदकैः पुष्पमिश्रैश् च स्नापयन्ति पृथक् पृथक्

tathā samastatīrthāni pūrvoktāni dvijottamāḥ svodakaiḥ puṣpamiśraiś ca snāpayanti pṛthak pṛthak

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Likewise all the holy places mentioned before, O best of brahmins, bathe them separately with their own waters mixed with flowers.

अध्याय ६५

श्लोक 12

पश्चात् पटहशङ्खाद्यैर् भेरीमुरजनिस्वनैः काहलैस् तालशब्दैश् च मृदङ्गैर् झर्झरैस् तथा

paścāt paṭahaśaṅkhādyair bherīmurajanisvanaiḥ kāhalais tālaśabdaiś ca mṛdaṅgair jharjharais tathā

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Then with kettledrums, conches and the like, with the sounds of drums and tabors, with horns, cymbals, mridangas and jharjharas,

अध्याय ६५

श्लोक 13

अन्यैश् च विविधैर् वाद्यैर् घण्टास्वनविभूषितैः स्त्रीणां मङ्गलशब्दैश् च स्तुतिशब्दैर् मनोहरैः

anyaiś ca vividhair vādyair ghaṇṭāsvanavibhūṣitaiḥ strīṇāṃ maṅgalaśabdaiś ca stutiśabdair manoharaiḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

and other various instruments adorned with the sound of bells, with women's auspicious cries and charming sounds of praise,

अध्याय ६५

श्लोक 14

जयशब्दैस् तथा स्तोत्रैर् वीणावेणुनिनादितैः श्रूयते सुमहाञ् शब्दः सागरस्येव गर्जतः

jayaśabdais tathā stotrair vīṇāveṇunināditaiḥ śrūyate sumahāñ śabdaḥ sāgarasyeva garjataḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

with cries of victory, hymns and the sounds of lute and flute, a very great sound is heard, like the roaring ocean.

अध्याय ६५

श्लोक 15

मुनीनां वेदशब्देन मन्त्रशब्दैस् तथापरैः नानास्तोत्ररवैः पुण्यैः सामशब्दोपबृंहितैः

munīnāṃ vedaśabdena mantraśabdais tathāparaiḥ nānāstotraravaiḥ puṇyaiḥ sāmaśabdopabṛṃhitaiḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

With the Vedic recitation of the sages and other sounds of mantras, with the holy sounds of various hymns enriched by the sound of the Saman,

अध्याय ६५

श्लोक 16

यतिभिः स्नातकैश् चैव गृहस्थैर् ब्रह्मचारिभिः स्नानकाले सुरश्रेष्ठ स्तुवन्ति परया मुदा

yatibhiḥ snātakaiś caiva gṛhasthair brahmacāribhiḥ snānakāle suraśreṣṭha stuvanti parayā mudā

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

ascetics, graduates, householders and celibate students praise him with supreme joy at the time of bathing, O best of gods.

अध्याय ६५

श्लोक 17

श्यामैर् वेश्याजनैश् चैव कुचभारावनामिभिः पीतरक्ताम्बराभिश् च माल्यदामावनामिभिः

śyāmair veśyājanaiś caiva kucabhārāvanāmibhiḥ pītaraktāmbarābhiś ca mālyadāmāvanāmibhiḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

By youthful courtesans bent with the weight of their breasts, in yellow and red garments, bent with garlands,

अध्याय ६५

श्लोक 18

सरत्नकुण्डलैर् दिव्यैः सुवर्णस्तबकान्वितैः चामरै रत्नदण्डैश् च वीज्येते रामकेशवौ

saratnakuṇḍalair divyaiḥ suvarṇastabakānvitaiḥ cāmarai ratnadaṇḍaiś ca vījyete rāmakeśavau

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

with divine jewelled earrings and golden clusters, Rama and Keshava are fanned with chowries with jewelled handles.

अध्याय ६५

श्लोक 19

यक्षविद्याधरैः सिद्धैः किंनरैश् चाप्सरोगणैः परिवार्याम्बरगतैर् देवगन्धर्वचारणैः

yakṣavidyādharaiḥ siddhaiḥ kiṃnaraiś cāpsarogaṇaiḥ parivāryāmbaragatair devagandharvacāraṇaiḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Surrounded by Yakshas, Vidyadharas, Siddhas, Kinnaras and hosts of Apsarases, and by gods, Gandharvas and Charanas in the sky,

अध्याय ६५

श्लोक 20

आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे मरुद्गणाः लोकपालास् तथा चान्ये स्तुवन्ति पुरुषोत्तमम्

ādityā vasavo rudrāḥ sādhyā viśve marudgaṇāḥ lokapālās tathā cānye stuvanti puruṣottamam

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

the Adityas, Vasus, Rudras, Sadhyas, Vishvedevas, hosts of Maruts, guardians of the worlds and others praise Purushottama:

अध्याय ६५

श्लोक 21

नमस् ते देवदेवेश पुराण पुरुषोत्तम सर्गस्थित्यन्तकृद् देव लोकनाथ जगत्पते

namas te devadeveśa purāṇa puruṣottama sargasthityantakṛd deva lokanātha jagatpate

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

"Salutation to you, lord of the god of gods, ancient Purushottama, god who makes creation, sustenance and end, lord of the worlds, master of the universe.

अध्याय ६५

श्लोक 22

त्रैलोक्यधारिणं देवं ब्रह्मण्यं मोक्षकारणम् तं नमस्यामहे भक्त्या सर्वकामफलप्रदम्

trailokyadhāriṇaṃ devaṃ brahmaṇyaṃ mokṣakāraṇam taṃ namasyāmahe bhaktyā sarvakāmaphalapradam

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

We bow with devotion to the god who upholds the three worlds, friendly to brahmins, the cause of liberation, granting the fruit of every desire."

अध्याय ६५

श्लोक 23

स्तुत्वैवं विबुधाः कृष्णं रामं चैव महाबलम् सुभद्रां च मुनिश्रेष्ठास् तदाकाशे व्यवस्थिताः

stutvaivaṃ vibudhāḥ kṛṣṇaṃ rāmaṃ caiva mahābalam subhadrāṃ ca muniśreṣṭhās tadākāśe vyavasthitāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Having thus praised Krishna, the mighty Rama and Subhadra, the gods, O best of sages, stood in the sky.

अध्याय ६५

श्लोक 24

गायन्ति देवगन्धर्वा नृत्यन्त्य् अप्सरसस् तथा देवतूर्याण्य् अवाद्यन्त वाता वान्ति सुशीतलाः

gāyanti devagandharvā nṛtyanty apsarasas tathā devatūryāṇy avādyanta vātā vānti suśītalāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The divine Gandharvas sing, the Apsarases dance, the instruments of the gods are played, and very cool winds blow.

अध्याय ६५

श्लोक 25

पुष्पमिश्रं तदा मेघा वर्षन्त्य् आकाशगोचराः जयशब्दं च कुर्वन्ति मुनयः सिद्धचारणाः

puṣpamiśraṃ tadā meghā varṣanty ākāśagocarāḥ jayaśabdaṃ ca kurvanti munayaḥ siddhacāraṇāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Then the clouds moving in the sky rain flowers mixed with water, and sages, Siddhas and Charanas raise cries of victory,

अध्याय ६५

श्लोक 26

शक्राद्या विबुधाः सर्व ऋषयः पितरस् तथा प्रजानां पतयो नागा ये चान्ये स्वर्गवासिनः

śakrādyā vibudhāḥ sarva ṛṣayaḥ pitaras tathā prajānāṃ patayo nāgā ye cānye svargavāsinaḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

all the gods led by Shakra, the sages and ancestors, the lords of creatures, the Nagas and other heaven-dwellers.

अध्याय ६५

श्लोक 27

ततो मङ्गलसंभारैर् विधिमन्त्रपुरस्कृतम् आभिषेचनिकं द्रव्यं गृहीत्वा देवतागणाः

tato maṅgalasaṃbhārair vidhimantrapuraskṛtam ābhiṣecanikaṃ dravyaṃ gṛhītvā devatāgaṇāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Then with auspicious provisions, led by rites and mantras, the hosts of gods, taking the materials for consecration —

अध्याय ६५

श्लोक 28

इन्द्रो विष्णुर् महावीर्यः सूर्याचन्द्रमसौ तथा धाता चैव विधाता च तथा चैवानिलानलौ

indro viṣṇur mahāvīryaḥ sūryācandramasau tathā dhātā caiva vidhātā ca tathā caivānilānalau

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Indra, the mighty Vishnu, the sun and moon, Dhatri and Vidhatri, wind and fire,

अध्याय ६५

श्लोक 29

पूषा भगो ऽर्यमा त्वष्टा अंशुनैव विवस्वता पत्नीभ्यां सहितो धीमान् मित्रेण वरुणेन च

pūṣā bhago 'ryamā tvaṣṭā aṃśunaiva vivasvatā patnībhyāṃ sahito dhīmān mitreṇa varuṇena ca

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Pushan, Bhaga, Aryaman, Tvashtri, Amshu with Vivasvan, the wise one with his two wives, with Mitra and Varuna,

अध्याय ६५

श्लोक 30

रुद्रैर् वसुभिर् आदित्यैर् अश्विभ्यां च वृतः प्रभुः विश्वैर् देवैर् मरुद्भिश् च साध्यैश् च पितृभिः सह

rudrair vasubhir ādityair aśvibhyāṃ ca vṛtaḥ prabhuḥ viśvair devair marudbhiś ca sādhyaiś ca pitṛbhiḥ saha

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

the Lord surrounded by Rudras, Vasus, Adityas and the Ashvins, with the Vishvedevas, Maruts, Sadhyas and ancestors,

अध्याय ६५

श्लोक 31

गन्धर्वैर् अप्सरोभिश् च यक्षराक्षसपन्नगैः देवर्षिभिर् असंख्येयैस् तथा ब्रह्मर्षिभिर् वरैः

gandharvair apsarobhiś ca yakṣarākṣasapannagaiḥ devarṣibhir asaṃkhyeyais tathā brahmarṣibhir varaiḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

with Gandharvas and Apsarases, Yakshas, Rakshasas and serpents, with countless divine sages and excellent brahmin sages,

अध्याय ६५

श्लोक 32

वैखानसैर् वालखिल्यैर् वाय्वाहारैर् मरीचिपैः भृगुभिश् चाङ्गिरोभिश् च सर्वविद्यासुनिष्ठितैः

vaikhānasair vālakhilyair vāyvāhārair marīcipaiḥ bhṛgubhiś cāṅgirobhiś ca sarvavidyāsuniṣṭhitaiḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

with Vaikhanasas, Valakhilyas, air-eaters and ray-drinkers, with Bhrigus and Angirases well established in all knowledge,

अध्याय ६५

श्लोक 33

सर्वविद्याधरैः पुण्यैर् योगसिद्धिभिर् आवृतः पितामहः पुलस्त्यश् च पुलहश् च महातपाः

sarvavidyādharaiḥ puṇyair yogasiddhibhir āvṛtaḥ pitāmahaḥ pulastyaś ca pulahaś ca mahātapāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

surrounded by all holy Vidyadharas and those perfected in yoga; the Grandsire, Pulastya, Pulaha of great austerity,

अध्याय ६५

श्लोक 34

अङ्गिराः कश्यपो ऽत्रिश् च मरीचिर् भृगुर् एव च क्रतुर् हरः प्रचेताश् च मनुर् दक्षस् तथैव च

aṅgirāḥ kaśyapo 'triś ca marīcir bhṛgur eva ca kratur haraḥ pracetāś ca manur dakṣas tathaiva ca

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Angiras, Kashyapa, Atri, Marichi and Bhrigu, Kratu, Hara, Prachetas, Manu and Daksha,

अध्याय ६५

श्लोक 35

ऋतवश् च ग्रहाश् चैव ज्योतींषि च द्विजोत्तमाः मूर्तिमत्यश् च सरितो देवाश् चैव सनातनाः

ṛtavaś ca grahāś caiva jyotīṃṣi ca dvijottamāḥ mūrtimatyaś ca sarito devāś caiva sanātanāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

the seasons, planets and luminaries, O best of brahmins, the embodied rivers and the eternal gods,

अध्याय ६५

श्लोक 36

समुद्राश् च ह्रदाश् चैव तीर्थानि विविधानि च पृथिवी द्यौर् दिशश् चैव पादपाश् च द्विजोत्तमाः

samudrāś ca hradāś caiva tīrthāni vividhāni ca pṛthivī dyaur diśaś caiva pādapāś ca dvijottamāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

oceans, pools and various holy places, earth, heaven, the directions and the trees, O best of brahmins,

अध्याय ६५

श्लोक 37

अदितिर् देवमाता च ह्रीः श्रीः स्वाहा सरस्वती उमा शची सिनीवाली तथा चानुमतिः कुहूः

aditir devamātā ca hrīḥ śrīḥ svāhā sarasvatī umā śacī sinīvālī tathā cānumatiḥ kuhūḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Aditi mother of the gods, Hri, Shri, Svaha, Sarasvati, Uma, Shachi, Sinivali, Anumati and Kuhu,

अध्याय ६५

श्लोक 38

राका च धिषणा चैव पत्न्यश् चान्या दिवौकसाम् हिमवांश् चैव विन्ध्यश् च मेरुश् चानेकशृङ्गवान्

rākā ca dhiṣaṇā caiva patnyaś cānyā divaukasām himavāṃś caiva vindhyaś ca meruś cānekaśṛṅgavān

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Raka and Dhishana and other wives of the heaven-dwellers, Himavan, Vindhya and many-peaked Meru,

अध्याय ६५

श्लोक 39

ऐरावतः सानुचरः कलाकाष्ठास् तथैव च मासार्धं मास-ऋतवस् तथा रात्र्यहनी समाः

airāvataḥ sānucaraḥ kalākāṣṭhās tathaiva ca māsārdhaṃ māsa-ṛtavas tathā rātryahanī samāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Airavata with his followers, kalas and kashthas, half-months, months and seasons, nights, days and years,

अध्याय ६५

श्लोक 40

उच्चैःश्रवा हयश्रेष्ठो नागराजश् च वामनः अरुणो गरुडश् चैव वृक्षाश् चौषधिभिः सह

uccaiḥśravā hayaśreṣṭho nāgarājaś ca vāmanaḥ aruṇo garuḍaś caiva vṛkṣāś cauṣadhibhiḥ saha

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Uchchaihshravas the best of horses, the king of Nagas and Vamana, Aruna and Garuda, trees with herbs,

अध्याय ६५

श्लोक 41

धर्मश् च भगवान् देवः समाजग्मुर् हि संगताः कालो यमश् च मृत्युश् च यमस्यानुचराश् च ये

dharmaś ca bhagavān devaḥ samājagmur hi saṃgatāḥ kālo yamaś ca mṛtyuś ca yamasyānucarāś ca ye

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

and the Lord Dharma came together; Time, Yama, Death and Yama's followers,

अध्याय ६५

श्लोक 42

बहुलत्वाच् च नोक्ता ये विविधा देवतागणाः ते देवस्याभिषेकार्थं समायान्ति ततस् ततः

bahulatvāc ca noktā ye vividhā devatāgaṇāḥ te devasyābhiṣekārthaṃ samāyānti tatas tataḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

and the various hosts of gods not named because of their multitude — they come from here and there for the god's consecration.

अध्याय ६५

श्लोक 43

गृहीत्वा ते तदा विप्राः सर्वे देवा दिवौकसः आभिषेचनिकं द्रव्यं मङ्गलानि च सर्वशः

gṛhītvā te tadā viprāḥ sarve devā divaukasaḥ ābhiṣecanikaṃ dravyaṃ maṅgalāni ca sarvaśaḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Then, O brahmins, all the gods, dwellers of heaven, taking the materials of consecration and all auspicious things,

अध्याय ६५

श्लोक 44

दिव्यसंभारसंयुक्तैः कलशैः काञ्चनैर् द्विजाः सारस्वतीभिः पुण्याभिर् दिव्यतोयाभिर् एव च

divyasaṃbhārasaṃyuktaiḥ kalaśaiḥ kāñcanair dvijāḥ sārasvatībhiḥ puṇyābhir divyatoyābhir eva ca

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

with golden pitchers joined with divine provisions, with holy waters of the Sarasvati and divine waters,

अध्याय ६५

श्लोक 45

तोयेनाकाशगङ्गायाः कृष्णं रामेण संगतम् सपुष्पैः काञ्चनैः कुम्भैः स्नापयन्त्य् अवनिस्थिताः

toyenākāśagaṅgāyāḥ kṛṣṇaṃ rāmeṇa saṃgatam sapuṣpaiḥ kāñcanaiḥ kumbhaiḥ snāpayanty avanisthitāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

with water of the heavenly Ganga, standing on the earth, they bathe Krishna together with Rama with golden pots containing flowers.

अध्याय ६५

श्लोक 46

संचरन्ति विमानानि देवानाम् अम्बरे तथा उच्चावचानि दिव्यानि कामगानि स्थिराणि च

saṃcaranti vimānāni devānām ambare tathā uccāvacāni divyāni kāmagāni sthirāṇi ca

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The celestial cars of the gods move in the sky, high and low, divine, moving at will and steady,

अध्याय ६५

श्लोक 47

दिव्यरत्नविचित्राणि सेवितान्य् अप्सरोगणैः गीतैर् वाद्यैः पताकाभिः शोभितानि समन्ततः

divyaratnavicitrāṇi sevitāny apsarogaṇaiḥ gītair vādyaiḥ patākābhiḥ śobhitāni samantataḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

variegated with divine jewels, attended by hosts of Apsarases, adorned all around with songs, music and banners.

अध्याय ६५

श्लोक 48

एवं तदा मुनिश्रेष्ठाः कृष्णं रामेण संगतम् स्नापयित्वा सुभद्रां च संस्तुवन्ति मुदान्विताः

evaṃ tadā muniśreṣṭhāḥ kṛṣṇaṃ rāmeṇa saṃgatam snāpayitvā subhadrāṃ ca saṃstuvanti mudānvitāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Thus, O best of sages, having bathed Krishna together with Rama and Subhadra, they joyfully praise them:

अध्याय ६५

श्लोक 49

जय जय लोकपाल भक्तरक्षक जय जय प्रणतवत्सल जय जय भूतचरण जय जयादिदेव बहुकारण जय जय वासुदेव जय जयासुरसंहरण जय जय दिव्यमीन जय जय त्रिदशवर जय जय जलधिशयन ।१ ।जय जय योगिवर जय जय सूर्यनेत्र जय जय देवराज जय जय कैटभारे जय जय वेदवर जय जय कूर्मरूप जय जय यज्ञवर जय जय कमलनाभ जय जय शैलचर ।२ ।जय जय योगशायिञ् जय जय वेगधर जय जय विश्वमूर्ते जय जय चक्रधर जय जय भूतनाथ जय जय धरणीधर जय जय शेषशायिञ् जय जय पीतवासो जय जय सोमकान्त ।३ ।जय जय योगवास जय जय दहनवक्त्र जय जय धर्मवास जय जय गुणनिधान जय जय श्रीनिवास जय जय गरुडगमन जय जय सुखनिवास जय जय धर्मकेतो जय जय महीनिवास ।४ ।जय जय गहनचरित्र जय जय योगिगम्य जय जय मखनिवास जय जय वेदवेद्य जय शान्तिकर जय जय योगिचिन्त्य जय जय पुष्टिकर जय जय ज्ञानमूर्ते जय जय कमलाकर ।५ ।जय जय भाववेद्य जय जय मुक्तिकर जय जय विमलदेह जय जय सत्त्वनिलय जय जय गुणसमृद्ध जय जय यज्ञकर जय जय गुणविहीन जय जय मोक्षकर जय जय भूशरण्य ।६ ।जय जय कान्तियुत जय जय लोकशरण जय जय लक्ष्मीयुत जय जय पङ्कजाक्ष जय जय सृष्टिकर जय जय योगयुत जय जयातसीकुसुमश्यामदेह जय जय समुद्राविष्टदेह जय जय लक्ष्मीपङ्कजषट्चरण ।७ ।जय जय भक्तवश जय जय लोककान्त जय जय परमशान्त जय जय परमसार जय जय चक्रधर जय जय भोगियुत जय जय नीलाम्बर जय जय शान्तिकर जय जय मोक्षकर जय जय कलुषहर

jaya jaya lokapāla bhaktarakṣaka jaya jaya praṇatavatsala jaya jaya bhūtacaraṇa jaya jayādideva bahukāraṇa jaya jaya vāsudeva jaya jayāsurasaṃharaṇa jaya jaya divyamīna jaya jaya tridaśavara jaya jaya jaladhiśayana | 1 | jaya jaya yogivara jaya jaya sūryanetra jaya jaya devarāja jaya jaya kaiṭabhāre jaya jaya vedavara jaya jaya kūrmarūpa jaya jaya yajñavara jaya jaya kamalanābha jaya jaya śailacara | 2 | jaya jaya yogaśāyiñ jaya jaya vegadhara jaya jaya viśvamūrte jaya jaya cakradhara jaya jaya bhūtanātha jaya jaya dharaṇīdhara jaya jaya śeṣaśāyiñ jaya jaya pītavāso jaya jaya somakānta | 3 | jaya jaya yogavāsa jaya jaya dahanavaktra jaya jaya dharmavāsa jaya jaya guṇanidhāna jaya jaya śrīnivāsa jaya jaya garuḍagamana jaya jaya sukhanivāsa jaya jaya dharmaketo jaya jaya mahīnivāsa | 4 | jaya jaya gahanacaritra jaya jaya yogigamya jaya jaya makhanivāsa jaya jaya vedavedya jaya śāntikara jaya jaya yogicintya jaya jaya puṣṭikara jaya jaya jñānamūrte jaya jaya kamalākara | 5 | jaya jaya bhāvavedya jaya jaya muktikara jaya jaya vimaladeha jaya jaya sattvanilaya jaya jaya guṇasamṛddha jaya jaya yajñakara jaya jaya guṇavihīna jaya jaya mokṣakara jaya jaya bhūśaraṇya | 6 | jaya jaya kāntiyuta jaya jaya lokaśaraṇa jaya jaya lakṣmīyuta jaya jaya paṅkajākṣa jaya jaya sṛṣṭikara jaya jaya yogayuta jaya jayātasīkusumaśyāmadeha jaya jaya samudrāviṣṭadeha jaya jaya lakṣmīpaṅkajaṣaṭcaraṇa | 7 | jaya jaya bhaktavaśa jaya jaya lokakānta jaya jaya paramaśānta jaya jaya paramasāra jaya jaya cakradhara jaya jaya bhogiyuta jaya jaya nīlāmbara jaya jaya śāntikara jaya jaya mokṣakara jaya jaya kaluṣahara

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

"Victory, victory, protector of the worlds, protector of devotees; victory, victory, loving to the humble; victory, victory, whose feet are the elements; victory, victory, primal god, cause of many; victory, victory, Vasudeva; victory, victory, destroyer of Asuras; victory, victory, divine Fish; victory, victory, best of the gods; victory, victory, lying on the ocean. Victory, victory, best of yogins; victory, victory, sun-eyed; victory, victory, king of gods; victory, victory, enemy of Kaitabha; victory, victory, best of the Vedas; victory, victory, Tortoise in form; victory, victory, best of sacrifices; victory, victory, lotus-naveled; victory, victory, mountain-dweller. Victory, victory, lying in yoga; victory, victory, bearer of speed; victory, victory, universal form; victory, victory, discus-bearer; victory, victory, lord of beings; victory, victory, upholder of the earth; victory, victory, lying on Shesha; victory, victory, clad in yellow; victory, victory, lovely as the moon. Victory, victory, dwelling in yoga; victory, victory, fire-mouthed; victory, victory, dwelling of dharma; victory, victory, treasury of virtues; victory, victory, abode of Shri; victory, victory, riding Garuda; victory, victory, dwelling of happiness; victory, victory, banner of dharma; victory, victory, dwelling in the earth. Victory, victory, of profound deeds; victory, victory, reached by yogins; victory, victory, dwelling in sacrifice; victory, victory, known through the Vedas; victory, giver of peace; victory, victory, meditated on by yogins; victory, victory, giver of nourishment; victory, victory, embodiment of knowledge; victory, victory, mine of lotuses. Victory, victory, known by feeling; victory, victory, giver of liberation; victory, victory, of spotless body; victory, victory, abode of sattva; victory, victory, rich in virtues; victory, victory, maker of sacrifice; victory, victory, without qualities; victory, victory, giver of liberation; victory, victory, refuge of the earth. Victory, victory, full of radiance; victory, victory, refuge of the worlds; victory, victory, joined with Lakshmi; victory, victory, lotus-eyed; victory, victory, maker of creation; victory, victory, joined with yoga; victory, victory, whose body is dark as the atasi flower; victory, victory, whose body is pervaded by the ocean; victory, victory, bee at the lotus of Lakshmi. Victory, victory, subject to devotees; victory, victory, beloved of the world; victory, victory, supremely tranquil; victory, victory, supreme essence; victory, victory, discus-bearer; victory, victory, joined with the serpent; victory, victory, clad in blue; victory, victory, giver of peace; victory, victory, giver of liberation; victory, victory, remover of impurity.

अध्याय ६५

श्लोक 50

८ ।जय कृष्ण जगन्नाथ जय संकर्षणानुज जय पद्मपलाशाक्ष जय वाञ्छाफलप्रद

8 | jaya kṛṣṇa jagannātha jaya saṃkarṣaṇānuja jaya padmapalāśākṣa jaya vāñchāphalaprada

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Victory, Krishna, lord of the world; victory, younger brother of Sankarshana; victory, lotus-eyed one; victory, giver of the fruit of wishes;

अध्याय ६५

श्लोक 51

जय मालावृतोरस्क जय चक्रगदाधर जय पद्मालयाकान्त जय विष्णो नमो ऽस्तु ते

jaya mālāvṛtoraska jaya cakragadādhara jaya padmālayākānta jaya viṣṇo namo 'stu te

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

victory, you whose chest is covered with the garland; victory, bearer of discus and mace; victory, beloved of the lotus-dwelling one; victory, Vishnu — salutation to you!"

अध्याय ६५

श्लोक 52

एवं स्तुत्वा तदा देवाः शक्राद्या हृष्टमानसाः सिद्धचारणसंघाश् च ये चान्ये स्वर्गवासिनः

evaṃ stutvā tadā devāḥ śakrādyā hṛṣṭamānasāḥ siddhacāraṇasaṃghāś ca ye cānye svargavāsinaḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Having praised thus, the gods led by Shakra, glad at heart, the hosts of Siddhas and Charanas and other heaven-dwellers,

अध्याय ६५

श्लोक 53

मुनयो वालखिल्याश् च कृष्णं रामेण संगतम् सुभद्रां च मुनिश्रेष्ठाः प्रणिपत्याम्बरे स्थिताः

munayo vālakhilyāś ca kṛṣṇaṃ rāmeṇa saṃgatam subhadrāṃ ca muniśreṣṭhāḥ praṇipatyāmbare sthitāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

the sages and Valakhilyas, bowed to Krishna together with Rama and to Subhadra, O best of sages, and stood in the sky.

अध्याय ६५

श्लोक 54

दृष्ट्वा स्तुत्वा नमस्कृत्वा तदा ते त्रिदिवौकसः कृष्णं रामं सुभद्रां च यान्ति स्वं स्वं निवेशनम्

dṛṣṭvā stutvā namaskṛtvā tadā te tridivaukasaḥ kṛṣṇaṃ rāmaṃ subhadrāṃ ca yānti svaṃ svaṃ niveśanam

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Having seen, praised and bowed to Krishna, Rama and Subhadra, those dwellers of heaven go each to their own abode.

अध्याय ६५

श्लोक 55

संचरन्ति विमानानि देवानाम् अम्बरे तदा उच्चावचानि दिव्यानि कामगानि स्थिराणि च

saṃcaranti vimānāni devānām ambare tadā uccāvacāni divyāni kāmagāni sthirāṇi ca

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Then the celestial cars of the gods move in the sky, high and low, divine, moving at will and steady,

अध्याय ६५

श्लोक 56

दिव्यरत्नविचित्राणि सेवितान्य् अप्सरोगणैः गीतैर् वाद्यैः पताकाभिः शोभितानि समन्ततः

divyaratnavicitrāṇi sevitāny apsarogaṇaiḥ gītair vādyaiḥ patākābhiḥ śobhitāni samantataḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

variegated with divine jewels, attended by hosts of Apsarases, adorned all around with songs, music and banners.

अध्याय ६५

श्लोक 57

तस्मिन् काले तु ये मर्त्याः पश्यन्ति पुरुषोत्तमम् बलभद्रं सुभद्रां च ते यान्ति पदम् अव्ययम्

tasmin kāle tu ye martyāḥ paśyanti puruṣottamam balabhadraṃ subhadrāṃ ca te yānti padam avyayam

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Mortals who see Purushottama, Balabhadra and Subhadra at that time go to the imperishable state.

अध्याय ६५

श्लोक 58

सुभद्रारामसहितं मञ्चस्थं पुरुषोत्तमम् दृष्ट्वा निरामयं स्थानं यान्ति नास्त्य् अत्र संशयः

subhadrārāmasahitaṃ mañcasthaṃ puruṣottamam dṛṣṭvā nirāmayaṃ sthānaṃ yānti nāsty atra saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Having seen Purushottama on the platform with Subhadra and Rama, they go to the faultless abode; there is no doubt.

अध्याय ६५

श्लोक 59

कपिलाशतदानेन यत् फलं पुष्करे स्मृतम् तत् फलं कृष्णम् आलोक्य मञ्चस्थं सहलायुधम् सुभद्रां च मुनिश्रेष्ठाः प्राप्नोति शुभकृन् नरः

kapilāśatadānena yat phalaṃ puṣkare smṛtam tat phalaṃ kṛṣṇam ālokya mañcasthaṃ sahalāyudham subhadrāṃ ca muniśreṣṭhāḥ prāpnoti śubhakṛn naraḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit remembered for giving a hundred tawny cows at Pushkara, the doer of good obtains by seeing Krishna on the platform with the plough-armed one and Subhadra, O best of sages.

अध्याय ६५

श्लोक 60

कन्याशतप्रदानेन यत् फलं समुदाहृतम् तत् फलं कृष्णम् आलोक्य मञ्चस्थं लभते नरः

kanyāśatapradānena yat phalaṃ samudāhṛtam tat phalaṃ kṛṣṇam ālokya mañcasthaṃ labhate naraḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared for giving a hundred maidens in marriage, a man obtains by seeing Krishna on the platform.

अध्याय ६५

श्लोक 61

सुवर्णशतनिष्काणां दानेन यत् फलं स्मृतम् तत् फलं कृष्णम् आलोक्य मञ्चस्थं लभते नरः

suvarṇaśataniṣkāṇāṃ dānena yat phalaṃ smṛtam tat phalaṃ kṛṣṇam ālokya mañcasthaṃ labhate naraḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit remembered for giving a hundred gold nishkas, a man obtains by seeing Krishna on the platform.

अध्याय ६५

श्लोक 62

गोसहस्रप्रदानेन यत् फलं परिकीर्तितम् तत् फलं कृष्णम् आलोक्य मञ्चस्थं लभते नरः

gosahasrapradānena yat phalaṃ parikīrtitam tat phalaṃ kṛṣṇam ālokya mañcasthaṃ labhate naraḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared for giving a thousand cows, a man obtains by seeing Krishna on the platform.

अध्याय ६५

श्लोक 63

भूमिदानेन विधिवद् यत् फलं समुदाहृतम् तत् फलं कृष्णम् आलोक्य मञ्चस्थं लभते नरः

bhūmidānena vidhivad yat phalaṃ samudāhṛtam tat phalaṃ kṛṣṇam ālokya mañcasthaṃ labhate naraḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared for a proper gift of land, a man obtains by seeing Krishna on the platform.

अध्याय ६५

श्लोक 64

यत् फलं चान्नदानेन अर्घातिथ्येन कीर्तितम् तत् फलं कृष्णम् आलोक्य मञ्चस्थं लभते नरः

yat phalaṃ cānnadānena arghātithyena kīrtitam tat phalaṃ kṛṣṇam ālokya mañcasthaṃ labhate naraḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared for giving food and for hospitality with offerings, a man obtains by seeing Krishna on the platform.

अध्याय ६५

श्लोक 65

वृषोत्सर्गेण विधिवद् यत् फलं समुदाहृतम् तत् फलं कृष्णम् आलोक्य मञ्चस्थं लभते नरः

vṛṣotsargeṇa vidhivad yat phalaṃ samudāhṛtam tat phalaṃ kṛṣṇam ālokya mañcasthaṃ labhate naraḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared for the proper release of a bull, a man obtains by seeing Krishna on the platform.

अध्याय ६५

श्लोक 66

यत् फलं तोयदानेन ग्रीष्मे वान्यत्र कीर्तितम् तत् फलं कृष्णम् आलोक्य मञ्चस्थं लभते नरः

yat phalaṃ toyadānena grīṣme vānyatra kīrtitam tat phalaṃ kṛṣṇam ālokya mañcasthaṃ labhate naraḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared for giving water in summer or at other times, a man obtains by seeing Krishna on the platform.

अध्याय ६५

श्लोक 67

तिलधेनुप्रदानेन यत् फलं संप्रकीर्तितम् तत् फलं कृष्णम् आलोक्य मञ्चस्थं लभते नरः

tiladhenupradānena yat phalaṃ saṃprakīrtitam tat phalaṃ kṛṣṇam ālokya mañcasthaṃ labhate naraḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared for giving a sesame-cow, a man obtains by seeing Krishna on the platform.

अध्याय ६५

श्लोक 68

गजाश्वरथदानेन यत् फलं समुदाहृतम् तत् फलं कृष्णम् आलोक्य मञ्चस्थं लभते नरः

gajāśvarathadānena yat phalaṃ samudāhṛtam tat phalaṃ kṛṣṇam ālokya mañcasthaṃ labhate naraḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared for giving elephants, horses and chariots, a man obtains by seeing Krishna on the platform.

अध्याय ६५

श्लोक 69

सुवर्णशृङ्गीदानेन यत् फलं समुदाहृतम् तत् फलं कृष्णम् आलोक्य मञ्चस्थं लभते नरः

suvarṇaśṛṅgīdānena yat phalaṃ samudāhṛtam tat phalaṃ kṛṣṇam ālokya mañcasthaṃ labhate naraḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared for giving a cow with golden horns, a man obtains by seeing Krishna on the platform.

अध्याय ६५

श्लोक 70

जलधेनुप्रदानेन यत् फलं समुदाहृतम् तत् फलं कृष्णम् आलोक्य मञ्चस्थं लभते नरः

jaladhenupradānena yat phalaṃ samudāhṛtam tat phalaṃ kṛṣṇam ālokya mañcasthaṃ labhate naraḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared for giving a water-cow, a man obtains by seeing Krishna on the platform.

अध्याय ६५

श्लोक 71

दानेन घृतधेन्वाश् च फलं यत् समुदाहृतम् तत् फलं कृष्णम् आलोक्य मञ्चस्थं लभते नरः

dānena ghṛtadhenvāś ca phalaṃ yat samudāhṛtam tat phalaṃ kṛṣṇam ālokya mañcasthaṃ labhate naraḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared for giving a ghee-cow, a man obtains by seeing Krishna on the platform.

अध्याय ६५

श्लोक 72

चान्द्रायणेन चीर्णेन यत् फलं समुदाहृतम् तत् फलं कृष्णम् आलोक्य मञ्चस्थं लभते नरः

cāndrāyaṇena cīrṇena yat phalaṃ samudāhṛtam tat phalaṃ kṛṣṇam ālokya mañcasthaṃ labhate naraḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared for performing the Chandrayana penance, a man obtains by seeing Krishna on the platform.

अध्याय ६५

श्लोक 73

मासोपवासैर् विधिवद् यत् फलं समुदाहृतम् तत् फलं कृष्णम् आलोक्य मञ्चस्थं लभते नरः

māsopavāsair vidhivad yat phalaṃ samudāhṛtam tat phalaṃ kṛṣṇam ālokya mañcasthaṃ labhate naraḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared for month-long fasts duly observed, a man obtains by seeing Krishna on the platform.

अध्याय ६५

श्लोक 74

अथ किं बहुनोक्तेन भाषितेन पुनः पुनः तस्य देवस्य माहात्म्यं मञ्चस्थस्य द्विजोत्तमाः

atha kiṃ bahunoktena bhāṣitena punaḥ punaḥ tasya devasya māhātmyaṃ mañcasthasya dvijottamāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

What need to say more, repeating it again and again, about the greatness of that god on the platform, O best of brahmins?

अध्याय ६५

श्लोक 75

यत् फलं सर्वतीर्थेषु व्रतैर् दानैश् च कीर्तितम् तत् फलं कृष्णम् आलोक्य मञ्चस्थं सहलायुधम्

yat phalaṃ sarvatīrtheṣu vratair dānaiś ca kīrtitam tat phalaṃ kṛṣṇam ālokya mañcasthaṃ sahalāyudham

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared for vows and gifts at all holy places, the doer of good obtains by seeing Krishna on the platform with the plough-armed one

अध्याय ६५

श्लोक 76

सुभद्रां च मुनिश्रेष्ठाः प्राप्नोति शुभकृन् नरः तस्मान् नरो ऽथवा नारी पश्येत् तं पुरुषोत्तमम्

subhadrāṃ ca muniśreṣṭhāḥ prāpnoti śubhakṛn naraḥ tasmān naro 'thavā nārī paśyet taṃ puruṣottamam

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

and Subhadra, O best of sages. Therefore man or woman should see that Purushottama;

अध्याय ६५

श्लोक 77

ततः समस्ततीर्थानां लभेत् स्नानादिकं फलम् स्नानशेषेण कृष्णस्य तोयेनात्माभिषिच्यते

tataḥ samastatīrthānāṃ labhet snānādikaṃ phalam snānaśeṣeṇa kṛṣṇasya toyenātmābhiṣicyate

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

then one obtains the fruit of bathing and the rest at all holy places. With the water remaining from Krishna's bath one anoints oneself.

अध्याय ६५

श्लोक 78

वन्ध्या मृतप्रजा या तु दुर्भगा ग्रहपीडिता राक्षसाद्यैर् गृहीता वा तथा रोगैश् च संहताः

vandhyā mṛtaprajā yā tu durbhagā grahapīḍitā rākṣasādyair gṛhītā vā tathā rogaiś ca saṃhatāḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

A barren woman, one whose children have died, the unfortunate, one afflicted by planets, one seized by Rakshasas and the like, or those beset by diseases —

अध्याय ६५

श्लोक 79

सद्यस् ताः स्नानशेषेण उदकेनाभिषेचिताः प्राप्नुवन्तीप्सितान् कामान् यान् यान् वाञ्छन्ति चेप्सितान्

sadyas tāḥ snānaśeṣeṇa udakenābhiṣecitāḥ prāpnuvantīpsitān kāmān yān yān vāñchanti cepsitān

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

anointed at once with the water remaining from the bath, they obtain whatever desires they wish.

अध्याय ६५

श्लोक 80

पुत्रार्थिनी लभेत् पुत्रान् सौभाग्यं च सुखार्थिनी रोगार्ता मुच्यते रोगाद् धनं च धनकाङ्क्षिणी

putrārthinī labhet putrān saubhāgyaṃ ca sukhārthinī rogārtā mucyate rogād dhanaṃ ca dhanakāṅkṣiṇī

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

One seeking a son obtains sons, one seeking happiness obtains good fortune, the sick is freed from disease, and one wanting wealth obtains wealth.

अध्याय ६५

श्लोक 81

पुण्यानि यानि तोयानि तिष्ठन्ति धरणीतले तानि स्नानावशेषस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्

puṇyāni yāni toyāni tiṣṭhanti dharaṇītale tāni snānāvaśeṣasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

All the holy waters that exist on the earth are not worth a sixteenth part of the water remaining from the bath.

अध्याय ६५

श्लोक 82

तस्मात् स्नानावशेषं यत् कृष्णस्य सलिलं द्विजाः तेनाभिषिञ्चेद् गात्राणि सर्वकामप्रदं हि तत्

tasmāt snānāvaśeṣaṃ yat kṛṣṇasya salilaṃ dvijāḥ tenābhiṣiñced gātrāṇi sarvakāmapradaṃ hi tat

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Therefore, O brahmins, one should anoint one's limbs with the water remaining from Krishna's bath, for it grants every desire.

अध्याय ६५

श्लोक 83

स्नातं पश्यन्ति ये कृष्णं व्रजन्तं दक्षिणामुखम् ब्रह्महत्यादिभिः पापैर् मुच्यन्ते ते न संशयः

snātaṃ paśyanti ye kṛṣṇaṃ vrajantaṃ dakṣiṇāmukham brahmahatyādibhiḥ pāpair mucyante te na saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

Those who see Krishna, after his bath, going toward the south are freed from sins such as brahmin-slaying; there is no doubt.

अध्याय ६५

श्लोक 84

शास्त्रेषु यत् फलं प्रोक्तं पृथिव्-यस् त्रिप्रदक्षिणैः दृष्ट्वा नरो लभेत् कृष्णं व्रजन्तं दक्षिणामुखम्

śāstreṣu yat phalaṃ proktaṃ pṛthiv-yas tripradakṣiṇaiḥ dṛṣṭvā naro labhet kṛṣṇaṃ vrajantaṃ dakṣiṇāmukham

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared in the scriptures for circumambulating the earth three times, a man obtains by seeing Krishna going toward the south.

अध्याय ६५

श्लोक 85

तीर्थयात्राफलं यत् तु पृथिव्यां समुदाहृतम् दृष्ट्वा नरो लभेत् कृष्णं तत् फलं दक्षिणामुखम्

tīrthayātrāphalaṃ yat tu pṛthivyāṃ samudāhṛtam dṛṣṭvā naro labhet kṛṣṇaṃ tat phalaṃ dakṣiṇāmukham

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared for pilgrimage to holy places on earth, a man obtains by seeing Krishna facing south.

अध्याय ६५

श्लोक 86

बदर्यां यत् फलं प्रोक्तं दृष्ट्वा नारायणं नरम् दृष्ट्वा नरो लभेत् कृष्णं तत् फलं दक्षिणामुखम्

badaryāṃ yat phalaṃ proktaṃ dṛṣṭvā nārāyaṇaṃ naram dṛṣṭvā naro labhet kṛṣṇaṃ tat phalaṃ dakṣiṇāmukham

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared at Badari for seeing Nara and Narayana, a man obtains by seeing Krishna facing south.

अध्याय ६५

श्लोक 87

गङ्गाद्वारे कुरुक्षेत्रे स्नानदानेन यत् फलम् दृष्ट्वा नरो लभेत् कृष्णं तत् फलं दक्षिणामुखम्

gaṅgādvāre kurukṣetre snānadānena yat phalam dṛṣṭvā naro labhet kṛṣṇaṃ tat phalaṃ dakṣiṇāmukham

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit of bathing and giving at Gangadvara and Kurukshetra, a man obtains by seeing Krishna facing south.

अध्याय ६५

श्लोक 88

प्रयागे च महामाघ्यां यत् फलं समुदाहृतम् दृष्ट्वा नरो लभेत् कृष्णं तत् फलं दक्षिणामुखम्

prayāge ca mahāmāghyāṃ yat phalaṃ samudāhṛtam dṛṣṭvā naro labhet kṛṣṇaṃ tat phalaṃ dakṣiṇāmukham

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit declared at Prayaga on the great Magha full moon, a man obtains by seeing Krishna facing south.

अध्याय ६५

श्लोक 89

शालग्रामे महाचैत्र्यां स्नानदानेन यत् फलम् दृष्ट्वा नरो लभेत् कृष्णं तत् फलं दक्षिणामुखम्

śālagrāme mahācaitryāṃ snānadānena yat phalam dṛṣṭvā naro labhet kṛṣṇaṃ tat phalaṃ dakṣiṇāmukham

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit of bathing and giving at Shalagrama on the great Chaitra full moon, a man obtains by seeing Krishna facing south.

अध्याय ६५

श्लोक 90

महाभिधानकार्त्तिक्यां पुष्करे यत् फलं स्मृतम् दृष्ट्वा नरो लभेत् कृष्णं तत् फलं दक्षिणामुखम्

mahābhidhānakārttikyāṃ puṣkare yat phalaṃ smṛtam dṛṣṭvā naro labhet kṛṣṇaṃ tat phalaṃ dakṣiṇāmukham

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit remembered at Pushkara on the great Karttika full moon, a man obtains by seeing Krishna facing south.

अध्याय ६५

श्लोक 91

यत् फलं स्नानदानेन गङ्गासागरसंगमे दृष्ट्वा नरो लभेत् कृष्णं तत् फलं दक्षिणामुखम्

yat phalaṃ snānadānena gaṅgāsāgarasaṃgame dṛṣṭvā naro labhet kṛṣṇaṃ tat phalaṃ dakṣiṇāmukham

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit of bathing and giving at the confluence of the Ganga and the sea, a man obtains by seeing Krishna facing south.

अध्याय ६५

श्लोक 92

ग्रस्ते सूर्ये कुरुक्षेत्रे स्नानदानेन यत् फलम् दृष्ट्वा नरो लभेत् कृष्णं तत् फलं दक्षिणामुखम्

graste sūrye kurukṣetre snānadānena yat phalam dṛṣṭvā naro labhet kṛṣṇaṃ tat phalaṃ dakṣiṇāmukham

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

The fruit of bathing and giving at Kurukshetra during a solar eclipse, a man obtains by seeing Krishna facing south.

अध्याय ६५

श्लोक 93

गङ्गायां सर्वतीर्थेषु यामुनेषु च भो द्विजाः सारस्वतेषु तीर्थेषु तथान्येषु सरःसु च

gaṅgāyāṃ sarvatīrtheṣu yāmuneṣu ca bho dvijāḥ sārasvateṣu tīrtheṣu tathānyeṣu saraḥsu ca

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

In the Ganga, at all holy places, at the holy places of the Yamuna, O brahmins, at the holy places of the Sarasvati and in other lakes,

अध्याय ६५

श्लोक 94

यत् फलं स्नानदानेन विधिवत् समुदाहृतम् दृष्ट्वा नरो लभेत् कृष्णं तत् फलं दक्षिणामुखम्

yat phalaṃ snānadānena vidhivat samudāhṛtam dṛṣṭvā naro labhet kṛṣṇaṃ tat phalaṃ dakṣiṇāmukham

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

the fruit declared for bathing and giving duly, a man obtains by seeing Krishna facing south.

अध्याय ६५

श्लोक 95

पुष्करे चाथ तीर्थेषु गये चामरकण्टके नैमिषादिषु तीर्थेषु क्षेत्रेष्व् आयतनेषु च

puṣkare cātha tīrtheṣu gaye cāmarakaṇṭake naimiṣādiṣu tīrtheṣu kṣetreṣv āyataneṣu ca

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

At Pushkara and other holy places, at Gaya and Amarakantaka, at Naimisha and other holy places, regions and shrines,

अध्याय ६५

श्लोक 96

यत् फलं स्नानदानेन राहुग्रस्ते दिवाकरे दृष्ट्वा नरो लभेत् कृष्णं तत् फलं दक्षिणामुखम्

yat phalaṃ snānadānena rāhugraste divākare dṛṣṭvā naro labhet kṛṣṇaṃ tat phalaṃ dakṣiṇāmukham

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

the fruit of bathing and giving when the sun is seized by Rahu, a man obtains by seeing Krishna facing south.

अध्याय ६५

श्लोक 97

अथ किं पुनर् उक्तेन भाषितेन पुनः पुनः यत् किंचित् कथितं चात्र फलं पुण्यस्य कर्मणः

atha kiṃ punar uktena bhāṣitena punaḥ punaḥ yat kiṃcit kathitaṃ cātra phalaṃ puṇyasya karmaṇaḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

What need to say it again and again? Whatever fruit of meritorious action has been told here,

अध्याय ६५

श्लोक 98

वेदशास्त्रे पुराणे च भारते च द्विजोत्तमाः धर्मशास्त्रेषु सर्वेषु तथान्यत्र मनीषिभिः

vedaśāstre purāṇe ca bhārate ca dvijottamāḥ dharmaśāstreṣu sarveṣu tathānyatra manīṣibhiḥ

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

in the Vedas and scriptures, in the Puranas and the Bharata, O best of brahmins, in all the law books and elsewhere by the wise,

अध्याय ६५

श्लोक 99

दृष्ट्वा नरो लभेत् कृष्णं तत् फलं सहलायुधम् सकलं भद्रया सार्धं व्रजन्तं दक्षिणामुखम्

dṛṣṭvā naro labhet kṛṣṇaṃ tat phalaṃ sahalāyudham sakalaṃ bhadrayā sārdhaṃ vrajantaṃ dakṣiṇāmukham

हिन्दी अर्थ

गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये

English

a man obtains all that fruit by seeing Krishna with the plough-armed one and Bhadra, going toward the south.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_brahmapurANa-1-246.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Brahma Purana — Chapter 65
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.