अध्याय ९०
गारुडं नाम यत् तीर्थं सर्वविघ्नप्रशान्तिदम् तस्य प्रभावं वक्ष्यामि शृणु नारद यत्नतः
gāruḍaṃ nāma yat tīrthaṃ sarvavighnapraśāntidam tasya prabhāvaṃ vakṣyāmi śṛṇu nārada yatnataḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
O brahmins, Syala called a brahmin of the cowherds colony (named) Gargya by the (ignoble remark) Sandha
अध्याय ९०
मणिनाग इति त्व् आसीच् छेषपुत्रो महाबलः गरुडस्य भयाद् भक्त्या तोषयाम् आस शंकरम्
maṇināga iti tv āsīc cheṣaputro mahābalaḥ garuḍasya bhayād bhaktyā toṣayām āsa śaṃkaram
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Thereupon, the infuriated brahmin went to Southern territory and performed a penance. He was desirous of a son who would be a terror to the Yadavas.
अध्याय ९०
ततः प्रसन्नो भगवान् परमेष्ठी महेश्वरः तम् उवाच महानागं वरं वरय पन्नग
tataḥ prasanno bhagavān parameṣṭhī maheśvaraḥ tam uvāca mahānāgaṃ varaṃ varaya pannaga
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
The \ avanesa (a Greek King) who had no son honour¬ ed him. As a result of sexual intercourse withhis wife a son of fiery splendour was born to him.
अध्याय ९०
नागः प्राह प्रभो मह्यं देहि मे गरुडाभयम् तथेत्य् आह च तं शंभुर् गरुडाद् अभयं भवेत्
nāgaḥ prāha prabho mahyaṃ dehi me garuḍābhayam tathety āha ca taṃ śaṃbhur garuḍād abhayaṃ bhavet
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Proud and arrogant by virtue of his prowess, he asked about the powerful kings on the Earth. Narada told him about the Yadavas.
अध्याय ९०
निर्गतो निर्भयो नागो गरुडाद् अरुणानुजात् क्षीरोदशायी यत्रास्ते क्षीरार्णवसमीपतः
nirgato nirbhayo nāgo garuḍād aruṇānujāt kṣīrodaśāyī yatrāste kṣīrārṇavasamīpataḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
After thinking thus Kjrsna begged of the great ocean a piece twelve Yojana. He created the city of Dvaraka there.
अध्याय ९०
इतश् चेतश् च चरति नागो ऽसौ सुखशीतले गरुडो ऽपि च यत्रास्ते तं देशम् अपि यात्य् असौ
itaś cetaś ca carati nāgo 'sau sukhaśītale garuḍo 'pi ca yatrāste taṃ deśam api yāty asau
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
When the army (of Kalayavana) encamped outside Mathura, he came out without any weapon and the Yavana saw him.
अध्याय ९०
गरुडः पन्नगं दृष्ट्वा चरन्तं निर्भयेन तु तं गृहीत्वा महानागं प्राक्षिपत् स्वस्य वेश्मनि
garuḍaḥ pannagaṃ dṛṣṭvā carantaṃ nirbhayena tu taṃ gṛhītvā mahānāgaṃ prākṣipat svasya veśmani
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
The Yavana also entered the cave. He saw a man lying on a bed. Thinking him to be Krsna, the wicked Yavana kicked him with his foot.
अध्याय ९०
तं बद्ध्वा गारुडैः पाशैर् गरुडो नागसत्तमम् एतस्मिन्न् अन्तरे नन्दी प्रोवाचेशं जगत्प्रभुम्
taṃ baddhvā gāruḍaiḥ pāśair garuḍo nāgasattamam etasminn antare nandī provāceśaṃ jagatprabhum
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
That king had taken part in the battle between Devas and Asuras and defeated Asuras. He had to remain for many nights without sleep and so was distressed. He requested Suras for the boon of slumber.
अध्याय ९०
नूनं नागो न चायाति भक्षितो बद्ध एव वा गरुडेन सुरेशान जीवन् नागो न संव्रजेत्
nūnaṃ nāgo na cāyāti bhakṣito baddha eva vā garuḍena sureśāna jīvan nāgo na saṃvrajet
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
After reducing that sinner he looked at Krsna and said—"Who are you?" Krsna said: "I am born of the lunar race.
अध्याय ९०
नन्दिनो वचनं श्रुत्वा ज्ञात्वा शंभुर् अथाब्रवीत्
nandino vacanaṃ śrutvā jñātvā śaṃbhur athābravīt
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
You are everything viz-oceans, mountains, rivers, forests, Earth, sky, wind, water, fire, you are the highest being.
अध्याय ९०
गरुडस्य गृहे नागो बद्धस् तिष्ठति सत्वरम् गत्वा तं जगताम् ईशं विष्णुं स्तुहि जनार्दनम्
garuḍasya gṛhe nāgo baddhas tiṣṭhati satvaram gatvā taṃ jagatām īśaṃ viṣṇuṃ stuhi janārdanam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
O lord, miseries alone were taken up by me as pleasures, like the mirages that are understood as water-reser¬ voirs. They were conducive to my agony alone.
अध्याय ९०
बद्धं नागं काश्यपेन मद्वाक्याद् आनय स्वयम् तत् प्रभोर् वचनं श्रुत्वा नन्दी गत्वा श्रियः पतिम्
baddhaṃ nāgaṃ kāśyapena madvākyād ānaya svayam tat prabhor vacanaṃ śrutvā nandī gatvā śriyaḥ patim
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
O lord, even Devas attaining the goal of the common world became desirous of help from me. Where is permanent happiness (available)?
अध्याय ९०
व्यज्ञापयत् स्वयं वाक्यं विष्णुं लोकपरायणम् नारायणः प्रीतमना गरुडं वाक्यम् अब्रवीत्
vyajñāpayat svayaṃ vākyaṃ viṣṇuṃ lokaparāyaṇam nārāyaṇaḥ prītamanā garuḍaṃ vākyam abravīt
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Without propitiating you, the basis and source of origin of all the worlds, by whom is permanent happiness attained?
अध्याय ९०
विनतात्मज मे वाक्यान् नन्दिने देहि पन्नगम् कम्पमानस् तद् आकर्ण्य नेत्य् उवाच विहंगमः विष्णुम् अप्य् अब्रवीत् कोपात् सुपर्णो नन्दिनो ऽन्तिके
vinatātmaja me vākyān nandine dehi pannagam kampamānas tad ākarṇya nety uvāca vihaṃgamaḥ viṣṇum apy abravīt kopāt suparṇo nandino 'ntike
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
People whose minds are deluded try your Maya attain
अध्याय ९०
यद् यत् प्रियतमं किंचिद् भृत्येभ्यः प्रभविष्णवः दास्यन्त्य् अन्ये भवान् नैव मयानीतं हरिष्यति
yad yat priyatamaṃ kiṃcid bhṛtyebhyaḥ prabhaviṣṇavaḥ dāsyanty anye bhavān naiva mayānītaṃ hariṣyati
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
"Whatever is dearest, powerful masters give to their servants; others give, but you will take away what I have brought.
अध्याय ९०
पश्य देवं त्रिनयनं नागं मोक्ष्यति नन्दिना मयोपपादितं नागं त्वं तु दास्यसि नन्दिने
paśya devaṃ trinayanaṃ nāgaṃ mokṣyati nandinā mayopapāditaṃ nāgaṃ tvaṃ tu dāsyasi nandine
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Look, the three-eyed god will release the serpent through Nandin; you will give Nandin the serpent I obtained.
अध्याय ९०
त्वां वहामि सदा स्वामिन् मम देयं सदा त्वया मयोपपादितं नागं वक्तुं देहीति नोचितम्
tvāṃ vahāmi sadā svāmin mama deyaṃ sadā tvayā mayopapāditaṃ nāgaṃ vaktuṃ dehīti nocitam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
I always carry you, master; you should always give to me. It is not fitting to say 'give' about the serpent I obtained.
अध्याय ९०
सतां प्रभूणां नेयं स्याद् वृत्तिः सद्वृत्तिकारिणाम् सन्तो दास्यन्ति भृत्येभ्यो मदुपात्तहरो भवान्
satāṃ prabhūṇāṃ neyaṃ syād vṛttiḥ sadvṛttikāriṇām santo dāsyanti bhṛtyebhyo madupāttaharo bhavān
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
This is not the conduct of good masters who act rightly; the good give to their servants, but you take what I have gained.
अध्याय ९०
दैत्याञ् जयसि संग्रामे मद्बलेनैव केशव अहं महाबलीत्य् एवं मुधैव श्लाघते भवान्
daityāñ jayasi saṃgrāme madbalenaiva keśava ahaṃ mahābalīty evaṃ mudhaiva ślāghate bhavān
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
You conquer the Daityas in battle only by my strength, O Keshava, yet you vainly boast, 'I am very mighty.'"
अध्याय ९०
गरुडस्येति तद् वाक्यं श्रुत्वा चक्रगदाधरः विहस्य नन्दिनः पार्श्वे पश्यद्भिर् लोकपालकैः
garuḍasyeti tad vākyaṃ śrutvā cakragadādharaḥ vihasya nandinaḥ pārśve paśyadbhir lokapālakaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Hearing these words of Garuda, the bearer of discus and mace laughed and, near Nandin, as the guardians of the worlds looked on,
अध्याय ९०
इदम् आह महाबुद्धिर् मां समुह्य कृशो भवान् त्वद्बलाद् असुरान् सर्वाञ् जेष्ये ऽहं खगसत्तम
idam āha mahābuddhir māṃ samuhya kṛśo bhavān tvadbalād asurān sarvāñ jeṣye 'haṃ khagasattama
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
the wise one said: "Carrying me you have become lean, O best of birds; by your strength I shall conquer all the Asuras."
अध्याय ९०
इत्य् उक्त्वा श्रीपतिर् ब्रह्मञ् शान्तकोपो ऽब्रवीद् इदम् वहाङ्गुलिं करस्याशु कनिष्ठां नन्दिनो ऽन्तिके
ity uktvā śrīpatir brahmañ śāntakopo 'bravīd idam vahāṅguliṃ karasyāśu kaniṣṭhāṃ nandino 'ntike
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Having said this, O Brahman, the lord of Shri, his anger calmed, said: "Carry just the little finger of my hand, near Nandin."
अध्याय ९०
गरुडस्य ततो मूर्ध्नि न्यस्येदं पुनर् अब्रवीत् सत्यं मां वहसे नित्यं पश्य धर्मं विहंगम
garuḍasya tato mūrdhni nyasyedaṃ punar abravīt satyaṃ māṃ vahase nityaṃ paśya dharmaṃ vihaṃgama
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Then, placing it on Garuda's head, he said again: "If you truly carry me always, see what is right, O bird."
अध्याय ९०
न्यस्तायां च ततो ऽङ्गुल्यां शिरः कुक्षौ समाविशत् कुक्षिश् च चरणस्यान्तः प्राविशच् चूर्णितो ऽभवत् ततः कृताञ्जलिर् दीनो व्यथितो लज्जयान्वितः
nyastāyāṃ ca tato 'ṅgulyāṃ śiraḥ kukṣau samāviśat kukṣiś ca caraṇasyāntaḥ prāviśac cūrṇito 'bhavat tataḥ kṛtāñjalir dīno vyathito lajjayānvitaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
When the finger was placed, his head sank into his belly, and his belly sank between his feet, and he was crushed. Then, wretched, pained and ashamed, with joined palms:
अध्याय ९०
त्राहि त्राहि जगन्नाथ भृत्यं माम् अपराधिनम् त्वं प्रभुः सर्वलोकानां धर्ता धार्यस् त्वम् एव च
trāhi trāhi jagannātha bhṛtyaṃ mām aparādhinam tvaṃ prabhuḥ sarvalokānāṃ dhartā dhāryas tvam eva ca
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
"Save me, save me, lord of the world, your offending servant; you are the lord of all worlds, the upholder and the one to be upheld.
अध्याय ९०
अपराधसहस्राणि क्षमन्ते प्रभविष्णवः कृतापराधे ऽपि जने महती यस्य वै कृपा
aparādhasahasrāṇi kṣamante prabhaviṣṇavaḥ kṛtāparādhe 'pi jane mahatī yasya vai kṛpā
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
The mighty forgive thousands of offences; great is the compassion of one who shows it even to an offender.
अध्याय ९०
वदन्ति मुनयः सर्वे त्वाम् एव करुणाकरम् रक्षस्वार्तं जगन्मातर् माम् अम्बुजनिवासिनि कमले बालकं दीनम् आर्तं तनयवत्सले
vadanti munayaḥ sarve tvām eva karuṇākaram rakṣasvārtaṃ jaganmātar mām ambujanivāsini kamale bālakaṃ dīnam ārtaṃ tanayavatsale
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
All the sages call you alone the mine of compassion. Protect me, distressed, Mother of the world who dwells in the lotus; O Kamala, protect this wretched, suffering child, you who love your children."
अध्याय ९०
ततः कृपान्विता देवी श्रीर् अप्य् आह जनार्दनम्
tataḥ kṛpānvitā devī śrīr apy āha janārdanam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Then the goddess Shri, full of compassion, also said to Janardana:
अध्याय ९०
रक्ष नाथ स्वकं भृत्यं गरुडं विपदं गतम् जनार्दन उवाचेदं नन्दिनं शंभुवाहनम्
rakṣa nātha svakaṃ bhṛtyaṃ garuḍaṃ vipadaṃ gatam janārdana uvācedaṃ nandinaṃ śaṃbhuvāhanam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
"Protect, Lord, your own servant Garuda who has fallen into distress." Janardana said this to Nandin, Shambhu's mount:
अध्याय ९०
नय नागं सगरुडं शंभोर् अन्तिकम् एव च तत्प्रसादाच् च गरुडो महेश्वरनिरीक्षितः आत्मीयं च पुना रूपं गरुडः समवाप्स्यति
naya nāgaṃ sagaruḍaṃ śaṃbhor antikam eva ca tatprasādāc ca garuḍo maheśvaranirīkṣitaḥ ātmīyaṃ ca punā rūpaṃ garuḍaḥ samavāpsyati
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
"Take the serpent together with Garuda to Shambhu. By his grace, when Garuda is looked upon by Maheshvara, Garuda will regain his own form."
अध्याय ९०
तथेत्य् उक्त्वा च वृषभो नागेन गरुडेन च शनैः स शंकरं गत्वा सर्वं तस्मै न्यवेदयत् शंकरो ऽपि गरुत्मन्तं प्रोवाच शशिशेखरः
tathety uktvā ca vṛṣabho nāgena garuḍena ca śanaiḥ sa śaṃkaraṃ gatvā sarvaṃ tasmai nyavedayat śaṃkaro 'pi garutmantaṃ provāca śaśiśekharaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Saying "So be it," the bull went slowly with the serpent and Garuda to Shankara and told him everything. Shankara, the moon-crested, said to Garutman:
अध्याय ९०
याहि गङ्गां महाबाहो गौतमीं लोकपावनीम् सर्वकामप्रदां शान्तां ताम् आप्लुत्य पुनर् वपुः
yāhi gaṅgāṃ mahābāho gautamīṃ lokapāvanīm sarvakāmapradāṃ śāntāṃ tām āplutya punar vapuḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
"Go, mighty-armed one, to the Ganga, the Gautami, purifier of the world, granting all desires and peaceful; bathing in her, you will regain your body
अध्याय ९०
प्राप्स्यसे सर्वकामांश् च शतधाथ सहस्रधा सर्वपापोपतप्ता ये दुर्दैवोन्मूलितोद्यमाः प्राणिनो ऽभीष्टदा तेषां शरणं खग गौतमी
prāpsyase sarvakāmāṃś ca śatadhātha sahasradhā sarvapāpopataptā ye durdaivonmūlitodyamāḥ prāṇino 'bhīṣṭadā teṣāṃ śaraṇaṃ khaga gautamī
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
and obtain all desires a hundredfold and a thousandfold. For living beings tormented by all sins, whose efforts have been uprooted by ill fortune, the Gautami is the refuge that grants their wishes, O bird."
अध्याय ९०
तद्वाक्यं प्रणतो भूत्वा श्रुत्वा तु गरुडो ऽभ्यगात् गङ्गाम् आप्लुत्य गरुडः शिवं विष्णुं ननाम सः
tadvākyaṃ praṇato bhūtvā śrutvā tu garuḍo 'bhyagāt gaṅgām āplutya garuḍaḥ śivaṃ viṣṇuṃ nanāma saḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Hearing his words, bowing, Garuda went; having bathed in the Ganga, Garuda bowed to Shiva and Vishnu.
अध्याय ९०
ततः स्वर्णमयः पक्षी वज्रदेहो महाबलः वेगी भवन् मुनिश्रेष्ठ पुनर् विष्णुम् इयात् सुधीः
tataḥ svarṇamayaḥ pakṣī vajradeho mahābalaḥ vegī bhavan muniśreṣṭha punar viṣṇum iyāt sudhīḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Then the bird became golden, with a body of diamond, mighty and swift, O best of sages, and the wise one returned to Vishnu.
अध्याय ९०
ततः प्रभृति तत् तीर्थं गारुडं सर्वकामदम् तत्र स्नानादि यत् किंचित् करोति प्रयतो नरः सर्वं तद् अक्षयं वत्स शिवविष्णुप्रियावहम्
tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ gāruḍaṃ sarvakāmadam tatra snānādi yat kiṃcit karoti prayato naraḥ sarvaṃ tad akṣayaṃ vatsa śivaviṣṇupriyāvaham
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
From then on that holy place is called Garuda, granting all desires; whatever bathing and the like a disciplined man does there is all imperishable, my child, and brings the love of Shiva and Vishnu.
स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_brahmapurANa-1-246.txt · प्राप्त 3/6/2026
धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।
अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)
मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।
पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)
व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।
आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)
प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।
भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)
आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।
समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)
दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।
पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)
पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।
Brahma Purana — Chapter 90
ब्रह्मपुराण
Imported text; printed edition not recorded
Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.
Open Sanskrit text archives (see the source link)
डिजिटल पुरालेख देखेंNumbering follows the imported source and may differ from other editions.
Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.
Numbering follows the imported source and may differ from other editions.