Garuda Purana· Garuḍa Purāṇa
107
अध्याय 107 / 317

Book 1 - Adhyaya 108

29 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ29 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय १०७

श्लोक 1

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाक्ये आचारकाण्डे पराशरोक्तधर्मनिरूपणं नाम सप्तोत्तरशततमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- १०८ सूत उवाच ।नीतिसारं प्रवक्ष्यामि अर्थशास्त्रादिसंश्रितम् ।राजादिभ्यो हितं पुण्यमायुः स्वर्गादिदायकम्

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākye ācārakāṇḍe parāśaroktadharmanirūpaṇaṃ nāma saptottaraśatatamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 108 sūta uvāca / nītisāraṃ pravakṣyāmi arthaśāstrādisaṃśritam / rājādibhyo hitaṃ puṇyamāyuḥ svargādidāyakam

हिन्दी अर्थ

वेगपूर्ण उस प्रवाहसे शुद्ध हो जाती है जो प्रवाह नदीको जलमय बना दे और उसके किनारोंको काट देनेमें समर्थ हो।

English

Parkiara narrated to Vyisa the various duties of the diflferent castes and stages in life. At the end of every Kalpa there is dissolution and a new creation. But the unborn god docs not perish.

अध्याय १०७

श्लोक 2

सद्भिः सङ्गं प्रकुर्वीत सिद्धिकामः सदा नरः ।नासद्भिरिहलोकाय परलोकाय वा हितम्

sadbhiḥ saṅgaṃ prakurvīta siddhikāmaḥ sadā naraḥ / nāsadbhirihalokāya paralokāya vā hitam

हिन्दी अर्थ

आपत्कालमें ब्राह्मणको क्षत्रिय एवं वैश्यवर्णकी वृत्तिसे जीविकाका निर्वाह करना चाहिए, किंतु वैश्यवृत्ति करनेवाले ब्राह्मणके लिये फल, सोमलता, क्षौमवस्त्र (सभी वस्त्र), वेत्र आदिकी लताएँ,

English

rutis (Vedas), Smftis and the conduct of the good not repugnant to the Vedas (arcto be followed by all). At first Brahma remembered the Vedas (andjtaught Manu and others). Manu and others propagated Dharma through their Smftis.

अध्याय १०७

श्लोक 3

वर्जयेत्क्षुद्रसंवादमदुष्टस्य तु दर्शनम् ।विरोधं सह मित्रेण संप्रीतिं शत्रुसेविना

varjayetkṣudrasaṃvādamaduṣṭasya tu darśanam / virodhaṃ saha mitreṇa saṃprītiṃ śatrusevinā

हिन्दी अर्थ

ओदन, रस, क्षार, मधु, लाक्षा, पकाया हुआ

English

By strictly adhering to the performance of sitl rites every day man obtains everything. They are—taking bath» sandhya prayers, recital of mantras, homas, worship of gods and hospitality to guests.

अध्याय १०७

श्लोक 4

मूर्खशिष्योपदेशेन दुष्टस्त्रीभरणेन च ।दुष्टानां संप्रयोगेण पण्डितो ऽप्यवसीदति

mūrkhaśiṣyopadeśena duṣṭastrībharaṇena ca / duṣṭānāṃ saṃprayogeṇa paṇḍito 'pyavasīdati

हिन्दी अर्थ

पुष्प, शाक, मिट्टी, चर्म, पादुका, मृगचर्म, कौशेय

English

By eating forbidden food» by stealings and by approa¬ ching unworthy >vomen a man becomes degraded. A twice- born engaged in cultivation shall not employ tired bullocks in ploughing,

अध्याय १०७

श्लोक 5

ब्राह्मणं बालिशं क्षत्त्रमयोद्धारं विशं जडम् ।शूद्रमक्षरसंयुक्तं दूरतः परिवर्जयेत्

brāhmaṇaṃ bāliśaṃ kṣattramayoddhāraṃ viśaṃ jaḍam / śūdramakṣarasaṃyuktaṃ dūrataḥ parivarjayet

हिन्दी अर्थ

और सुगन्धित द्रव्य-पदार्थांका विक्रय वर्जित है।

English

Upto midday one shall be engaged in religious rites such as bathing, yogic rites and then feed bralunins. The five sacrifices shall be performed. The cruel shall be created with contempt.

अध्याय १०७

श्लोक 6

कालेन रिपुणासन्धिः काले मित्रेण विग्रहः ।कार्यकारणमाश्रित्य कालं क्षिपति पण्डितः

kālena ripuṇāsandhiḥ kāle mitreṇa vigrahaḥ / kāryakāraṇamāśritya kālaṃ kṣipati paṇḍitaḥ

हिन्दी अर्थ

ब्राह्मणके द्वारा अपने श्रौत-स्मार्त-यज्ञकी पूर्णताके

English

A katriya, a vaiiya and a iudra engaged in agri¬ culture shall be considered a thief if he does not give the tax mentioned before. A pure brahmin shall be cleansed of the impurity of death in three days.

अध्याय १०७

श्लोक 7

कालः पचति भूतानि कालः संहरते प्रजाः ।कालः सुप्तेषु जागर्ति कालो हि दुरतिक्रमः

kālaḥ pacati bhūtāni kālaḥ saṃharate prajāḥ / kālaḥ supteṣu jāgarti kālo hi duratikramaḥ

हिन्दी अर्थ

औषधि आदिकी व्यवस्थाके लिये अपेक्षित धान्यके बराबर तिलका विक्रय करके धान्यका संग्रह किया जा सकता है। किंतु आपत्कालमें भी लवणादिका व्यापार ब्राह्मणके लिये अवश्य वर्जित

English

A katriya becomes pure in ten days, a vaiiya in twelve days and a iudra in a month. If proper rites are not maintained a brahmin shall become pure in ten days and a katriya in twelve days.

अध्याय १०७

श्लोक 8

कालेषु हरते वीर्यं काले गर्भे च वर्तते ।कालो जनयते सृष्टिं पुनः कालो ऽपि संहरेत्

kāleṣu harate vīryaṃ kāle garbhe ca vartate / kālo janayate sṛṣṭiṃ punaḥ kālo 'pi saṃharet

हिन्दी अर्थ

है। (आपत्तियोंक कारण नमकादिके अतिरिक्त) ब्राह्मण अन्य जो कुछ हीन आवैश्यवृत्ति करता है, उसमें वह उसी प्रकार निष्कलुष रहता है जैसे सूर्य । आपत्कालमें ब्राह्मण कृषि एवं पशुपालनादि

English

A vaiiya shall be pure in fifteen days and a sudra in a month. Some kinsmen living separately have a single rice-ball in common.

अध्याय १०७

श्लोक 9

कालः सूक्ष्मगतिर्नित्यं द्विविधश्चेह भाव्यते ।स्थूलसंग्रहचारेण सूक्ष्मचारान्तरेण च

kālaḥ sūkṣmagatirnityaṃ dvividhaśceha bhāvyate / sthūlasaṃgrahacāreṇa sūkṣmacārāntareṇa ca

हिन्दी अर्थ

कार्य कर सकता है, किंतु उसके द्वारा अश्वोंका विक्रय त्याज्य है।

English

In the event of birth and death su kinsmen shall observe inpurity. If the kinsmen are removed to the fourth degree the impurity lasts for ten days; if they are of the fifth remove the imptu'ity is for six days.

अध्याय १०७

श्लोक 10

नीतिसारं सुरेन्द्राय इममूच बृहस्पतिः ।सर्वज्ञो येन चेन्द्रो ऽभूद्दैत्यान्हत्वाप्नुयाद्दिवम्

nītisāraṃ surendrāya imamūca bṛhaspatiḥ / sarvajño yena cendro 'bhūddaityānhatvāpnuyāddivam

हिन्दी अर्थ

१-पिता ही यदि गुरु होते हैं तो उनकी मृत्युपर पिताकी मृत्युपर होनेवाला अशौच होगा। २-यहाँ मामा मात्रको नहीं लेना है, अपितु मातृ-पक्ष एवं पितृ-पक्षके जितने भी बन्धु हैं उन सबको लेना है।

English

If the child dies before the naming ceremony, there is no impurity; if it dies before the rite of first cutting of the forelock, the impurity is for one day and night; if he dies before the ly rite of investiture with the sacred thread, the impurity is for three days, beyond that the impurity is for ten days only.

अध्याय १०७

श्लोक 11

राजर्षिब्राह्मणैः कार्यं देवविप्रादिपूजनम् ।अश्वमेधेन यष्टब्यं महापातकनाशनम्

rājarṣibrāhmaṇaiḥ kāryaṃ devaviprādipūjanam / aśvamedhena yaṣṭabyaṃ mahāpātakanāśanam

हिन्दी अर्थ

३-वेदकी एक शाखामात्रका अध्येता। ४-औरसके अतिरिक्त क्षेत्रज, दत्तक आदि पुत्र।

English

Abortion usually occurs within four months and miscarriage and still births in the fifth and sixth months. No impurity in case these are observed strictly—celibacy rites in fire and abstention from evil association.

अध्याय १०७

श्लोक 12

उत्तमैः सह साङ्गत्यं पण्डितैः सह सत्कथाम् ।अलुब्धैः सह मित्रत्वं कुर्वाणो नावसीदति

uttamaiḥ saha sāṅgatyaṃ paṇḍitaiḥ saha satkathām / alubdhaiḥ saha mitratvaṃ kurvāṇo nāvasīdati

हिन्दी अर्थ

यदि किसी कारण ब्राह्मण कृषि आदिसे भी अब्राह्मणसे धान्य लेकर आज जीवन-निर्वाह किया अपने जीवनकी रक्षा न कर सके तो तीन दिन है। ऐसे वृत्तिसंकरसे ग्रस्त ब्राह्मणके वृत्त, कुल, बुभुक्षित ही रहे। तदनन्तर ब्राह्मणके अतिरिक्त रीति, शास्त्राध्ययन, वेदाध्ययन और तप आदि और किसीके यहाँसे केवल एक दिनके लिये विशेषताओंको जानकर राजाका यह कर्तव्य होता

English

Artisans, craftsmen, physicians, servants, a Vcdic scholar maintaining holy fire, the king—all these are of imme¬ diate purity (i.c. no impurity is observed on their death).

अध्याय १०७

श्लोक 13

परीवादं परार्थं च परिहासं परस्त्रियम् ।परवेश्मनि वासं च न कुर्वीत कदाचन

parīvādaṃ parārthaṃ ca parihāsaṃ parastriyam / paraveśmani vāsaṃ ca na kurvīta kadācana

हिन्दी अर्थ

धान्य प्राप्त करे तथा अब्राह्मणसे प्राप्त इस धान्यका है कि वह उस ब्राह्मणके लिये धर्मानुकूल जीवन- उपभोग करते समय वह प्रकाशित भी करे कि मैंने यापनकी व्यवस्था करे । (अध्याय १०६)

English

After the birth of a child the mother becomes pure after ten days and the father by taking bath. The impurity due to birth is removed by touching water.

अध्याय १०७

श्लोक 14

परो ऽपि हितवाबन्धुर्बन्धुरप्यहितः परः ।अहितो देहजो व्याधिर्हितमारण्यमौषधम्

paro 'pi hitavābandhurbandhurapyahitaḥ paraḥ / ahito dehajo vyādhirhitamāraṇyamauṣadham

हिन्दी अर्थ

महर्षि पराशरप्रोक्त वर्ण तथा आश्रम-धर्म एवं प्रायश्चित्त-

English

In the rites of marriage, festivals and sacrifices, in» terrupted by the impurity of death or birth, all further rites shall be given up except what had been already undertaken-

अध्याय १०७

श्लोक 15

स बन्धुर्यो हिते युक्तः स पिता यस्तु पोषकः ।तन्मित्रं यत्र विश्वासः स देशो यत्र जीव्यते

sa bandhuryo hite yuktaḥ sa pitā yastu poṣakaḥ / tanmitraṃ yatra viśvāsaḥ sa deśo yatra jīvyate

हिन्दी अर्थ

सूतजीने कहा--महर्षि पराशरने वेदव्यासजीसे। व्यक्तिका पतन अभक्ष्य-भक्षण (शास्त्र-निषिद्ध वर्णाश्रमादिके धर्मका वर्णन किया था। उनका भोजन), चोरी और अगम्यागमन करनेसे हो जाता यही कहना है कि कल्प-कल्पमें उत्पत्ति और है । यदि द्विज कृषिकार्य करता है तो वह थके हुए विनाशके कारण प्रजाएँ आदि क्षीण होती रहती हैं। बैलसे हल न खींचे तथा उसे भार ढोनेके कार्यमें

English

If a child dies within the period of impurity, both the impurities cease with the former. If anyone dies in a cowshed the impurity is only for a day.

अध्याय १०७

श्लोक 16

स भृत्यो यो विधेयस्तु तद्बीजं यत्प्ररोहति ।सा भार्या या प्रियं ब्रूते स पुत्रो यस्तु जीवति

sa bhṛtyo yo vidheyastu tadbījaṃ yatprarohati / sā bhāryā yā priyaṃ brūte sa putro yastu jīvati

हिन्दी अर्थ

कल्पके प्रारम्भमें मन्वादि ऋषि वेदोंका स्मरण करके नियोजित न करे। स्त्रान और योगादि कार्योंसे ब्राह्मणादि वर्णोके धर्मोका पुनः निरूपण करते हैं। निवृत्त होकर पञ्चयज्ञ करे मध्याह्ृकालमें ब्राह्मणोंको

English

By carrying the corpse of an unknown person the impurity incurred is very little and that very little is removed by Praiiayama. If the dead man is a Sudra, the impurity is for three nights*

अध्याय १०७

श्लोक 17

स जीवति गुणा यस्य धर्मो यस्य स जीवति ।गुणधर्मविहीनो यो निष्फल तस्य जीवनम्

sa jīvati guṇā yasya dharmo yasya sa jīvati / guṇadharmavihīno yo niṣphala tasya jīvanam

हिन्दी अर्थ

कलियुगमें दान ही धर्म है। कलियुगमें केवल भोजन कराये और क्रूरकर्माकी निन्दा करे। पाप करनेवालेका परित्याग करना चाहिए तिल तथा घृतका विक्रय नहीं करना चाहिए । कलियुगमें पाप तथा शाप--ये दोनों एक वर्षमें पञ्चसूनाजनितं दोषके निवारणार्थ बलिवैश्वदेव फलीभूत हो जाते हैं। होम करे। कृषिकर्ता द्विजद्वारा अपनी उपजका

English

If a person forsakes an undefiled undegiaded wife in the prime of her youth he shall be bom as a woman in seven successive births and suffer widowhood over and over again.

अध्याय १०७

श्लोक 18

सा भार्या या गृहे दक्षा सा भार्याया प्रियंवदा ।सा भार्या या पतिप्राणा सा भार्या या पतिव्रता

sā bhāryā yā gṛhe dakṣā sā bhāryāyā priyaṃvadā / sā bhāryā yā patiprāṇā sā bhāryā yā pativratā

हिन्दी अर्थ

मनुष्य आचार (सदाचार तथा शौचाचार)-से क्रमश: छठा भाग राजा, बीसवाँ भाग देवता और ही सब कुछ प्राप्त करे। संध्या, स्नान, जप, होम, तैंतीसवाँ भाग ब्राह्मणोंको देय है, इससे (कृषिजनित) देव और अतिथिपूजन--इन षट्कर्मोको प्रतिदिन पाप नहीं लगता। कुषिकार्य करनेवाले क्षत्रिय, करना चाहिए। आचारवान् ब्राह्मण तथा संन्यासी इस वैश्य तथा शूद्र यदि खलिहानमें उक्त निर्धारित

English

If a man does not cohabit with bi> after the fourth day from menstruation he shall inoir the sin of infanti¬ cide. A woman not allowing her hitahimd to have intercourse during those days shall be bom a sow. Unworthy women though they perform Vratae avc no right for a rice-ball or water-offerings.

अध्याय १०७

श्लोक 19

नित्य स्नाता सुगन्धा च नित्यं च प्रियवादिनी ।अल्पभुक्ताल्पभाषी च सततं मङ्गलैर्युता

nitya snātā sugandhā ca nityaṃ ca priyavādinī / alpabhuktālpabhāṣī ca satataṃ maṅgalairyutā

हिन्दी अर्थ

कलियुगमें दुर्लभ हैं। क्षत्रियको चाहिए कि वह भाग राजा आदिको प्रदान नहीं करते हैं तो वे शत्रुसेनाओंको जीतकर पृथिवीका भलीभाँति पालन चोरके समान पापके भागी होते हैं। करे। वैश्य कृषि एवं पशुपालन तथा व्यापारादि करे मृत्युका अशौच होनेपर सामान्यतः ब्राह्मण और शूद्र इन तीन द्विजवर्णोंकी सेवामें अनुरक्त रहे। तीन दिनके पश्चात् शुद्ध हो जाता हैं । इसी प्रकार

English

litM son legitimately bom or after Niyoga in one's Mifehrough another, shall offer a rtce-ball to the legal father. A person committing the minor sin of Parivedana shall perform Kfcchra and the girl who marries him too shall perform Kfcchra.

अध्याय १०७

श्लोक 20

सततं धर्मबहुला सततं च पतिप्रिया ।सततं प्रियवक्री च सततं त्वृतुकामिनी

satataṃ dharmabahulā satataṃ ca patipriyā / satataṃ priyavakrī ca satataṃ tvṛtukāminī

हिन्दी अर्थ

१--त्यजेद्देशं कृतयुगे त्रेतायां ग्राममुत्सृजेत् । द्वापरे कुलमेकं तु कर्तारं तु कलौ युगे॥

English

The man who gives his daughter in a Parivedana marriage and the priest who officiates in the same shall perform Atikrcchra and Cindriyapa respectively. If the elder brother is dwarfish, hunch-backed, stammerer, idiotic, blind, deaf or dumb, Parivedana is no offence at all.

अध्याय १०७

श्लोक 21

एतदादिक्रियायुक्ता सर्वसौ भाग्यवर्धिनी ।यस्येदृशी भवेद्भाय्या स देवेन्द्रोन मानुषः

etadādikriyāyuktā sarvasau bhāgyavardhinī / yasyedṛśī bhavedbhāyyā sa devendrona mānuṣaḥ

हिन्दी अर्थ

“सत्ययुगमें जिस देशमें पाप होता हो उस देशका, त्रेतामें जिस ग्राममें पाप होता हो उस ग्रामका, द्वापरमें जिस कुलमें पाप होता हो उस कुलका और कलियुगमें केवल पाप करनेवालेका त्याग कर देना चाहिए ।'

English

A wife who dies in the company of her husband shall remain in heaven as many years as there are hairs on his person.

अध्याय १०७

श्लोक 22

यस्य भार्या विरूपाक्षी कश्मला कलहप्रिया ।उत्तरोत्तरवादा स्या सा जरा न जरा जरा

yasya bhāryā virūpākṣī kaśmalā kalahapriyā / uttarottaravādā syā sā jarā na jarā jarā

हिन्दी अर्थ

२-सूनाका अर्थ है-पशुके वधका स्थान। यहाँ सूनाका अर्थ है-हिंसाका स्थान। गृहस्थके घरमें हिंसाके पाँच स्थान होते हैं-चूल्हा, पेषणी (कूटने-पीसनेका साधन, खल-बट्टा, सिल आदि), मार्जनी (झाडू आदि), ऊखल, मूसल और जलका 'कलश--ये ही पाँच सूना हैं।

English

The act of one's marrying before one's elder Imther. CSC,

अध्याय १०७

श्लोक 23

यस्य भार्या श्रितान्यञ्च परवेश्माभिकाङ्क्षिणी ।कुक्रिया त्यक्तलज्जा च सा जरा न जरा जरा

yasya bhāryā śritānyañca paraveśmābhikāṅkṣiṇī / kukriyā tyaktalajjā ca sā jarā na jarā jarā

हिन्दी अर्थ

३-यहाँपर ब्राह्मण आदिकी अशौच-निवृत्तिके लिये दो प्रकारके वचन दिये गये हैं। पहलेके अनुसार तीन दिनमें तथा दूसरेके अनुसार दस दिनमें शुद्धि लिखी है। कलियुगमें दूसरा वचन ही मानकर अशौच-निवृत्तिकी व्यवस्था समझनी चाहिए।

English

A person who kiUs Swam, Sarasas, Krauftcas, Cak- ravakas, hens, peacocks and sheep becoims pure in a day and night.

अध्याय १०७

श्लोक 24

यस्य भार्या गुणज्ञा च भर्तारमनुगामिनी ।अल्पाल्पेन तु सन्तुष्टा सा प्रिया न प्रिया प्रिया

yasya bhāryā guṇajñā ca bhartāramanugāminī / alpālpena tu santuṣṭā sā priyā na priyā priyā

हिन्दी अर्थ

मासके पश्चात् शुद्ध होता है। ब्राह्मण दस दिन,

English

The killer of any bird becomes pure in a day and night. After killing quadrupeds one shall observe fast for a day and night and perform Japa.

अध्याय १०७

श्लोक 25

दुष्टा भार्या शठं मित्रं भृत्यश्चोत्तरदायकः ।ससर्पे च गृहे वासोमृत्युरेव न संशयः

duṣṭā bhāryā śaṭhaṃ mitraṃ bhṛtyaścottaradāyakaḥ / sasarpe ca gṛhe vāsomṛtyureva na saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

मासमें शुद्ध होते हैं। जो सपिण्ड-कुल-परम्परासे प्राप्त होनेवाली भू-सम्पत्ति आदिके हिस्सेदार हैं। और पृथक् आवास बनाकर रहनेवाले बन्धु- बान्धव हैं, उन्हें जन्म तथा मृत्यु आदिको विपत्तिमें

English

After killing a judra, the rite of Kfcchra shall be performed; if a vaiiya b killed atikrcchra shall be performed. If a katriya is killed Candriyaoa shall be performed twenty times and if a brahmin is killed it is performed thirty times.

अध्याय १०७

श्लोक 26

त्यज दुर्जनसंसर्गं भज साधुसमागमम् ।कुरु पुण्यमहोरात्र स्मर नित्यमनित्यताम्

tyaja durjanasaṃsargaṃ bhaja sādhusamāgamam / kuru puṇyamahorātra smara nityamanityatām

हिन्दी अर्थ

अशौच होता है। चौथी पीढ़ीतक दस दिन, पाँचबीं पीढ़ीमें छ: दिन, छठीं पीढ़ीमें चार दिन, सातवीं पीढ़ीमें तीन दिन मरणाशौच होता है। देशान्तरमें बालककी मृत्यु होनेपर सद्य: स्नानमात्रसे

English

After killing a judra, the rite of Kfcchra shall be performed; if a vaiiya b killed atikrcchra shall be performed. If a katriya is killed Candriyaoa shall be performed twenty times and if a brahmin is killed it is performed thirty times.

अध्याय १०७

श्लोक 27

व्यालीकण्ठप्रदेशाह्यपि च फणभृद्भाषणा या च रौद्री या कृष्णा व्याकुलागी रुधिरनयनसंव्याकुला व्याघ्रकल्पा ।क्रोधे यैवोग्रवक्त्रा स्फुरदनलशिखा काकजिह्वा कराला सेव्या न स्त्री विदग्धा परपुरगमना भ्रान्तचित्ता विराक्त

vyālīkaṇṭhapradeśāhyapi ca phaṇabhṛdbhāṣaṇā yā ca raudrī yā kṛṣṇā vyākulāgī rudhiranayanasaṃvyākulā vyāghrakalpā / krodhe yaivogravaktrā sphuradanalaśikhā kākajihvā karālā sevyā na strī vidagdhā parapuragamanā bhrāntacittā virākta

हिन्दी अर्थ

जो बालक जन्म होनेके पश्चात् दाँत निकलनेके पूर्व ही मर जाते हैं या जिनको मृत्यु गर्भसे बाहर होनेके समय हो जाती है, उन सबका अग्नि- संस्कार, पिण्डदान तथा जल-संतर्पण-कार्य नहीं

English

After killing a judra, the rite of Kfcchra shall be performed; if a vaiiya b killed atikrcchra shall be performed. If a katriya is killed Candriyaoa shall be performed twenty times and if a brahmin is killed it is performed thirty times.

अध्याय १०७

श्लोक 28

सक्तिः सुतोके सुकृतं कृतघ्ने शतिं च वह्नौ (सीतापहौ ह्यतपयैव)?हैमे ।उत्पद्यते दैववशात्कदाचिद्वेश्यासु रागो न भवेत्कदाचित्

saktiḥ sutoke sukṛtaṃ kṛtaghne śatiṃ ca vahnau (sītāpahau hyatapayaiva)?haime / utpadyate daivavaśātkadācidveśyāsu rāgo na bhavetkadācit

हिन्दी अर्थ

होता है । यदि स्त्रीका गर्भस्राव हो जाता है अथवा गर्भपात हो जाता है तो जितने मासका वह गर्भ होता है, उतने दिनतक सूतक मानना चाहिए। जन्मसे लेकर नामकरणतक बालकको मृत्यु होनेपर

English

After killing a judra, the rite of Kfcchra shall be performed; if a vaiiya b killed atikrcchra shall be performed. If a katriya is killed Candriyaoa shall be performed twenty times and if a brahmin is killed it is performed thirty times.

अध्याय १०७

श्लोक 29

भुजङ्गमे वेश्मनि दृष्टिदृष्टे व्याधौ चिकित्साविनिवर्तिते च ।देहे च बाल्यादिवयो ऽन्विते च काला वृतो ऽसौ लभते धृतिं कः

bhujaṅgame veśmani dṛṣṭidṛṣṭe vyādhau cikitsāvinivartite ca / dehe ca bālyādivayo 'nvite ca kālā vṛto 'sau labhate dhṛtiṃ kaḥ

हिन्दी अर्थ

सद्यः स्नानमात्रसे शुद्धि होती है । यदि नामकरणके पश्चात् चूडाकरण-संस्कारके मध्य बालककी मृत्यु होती है तो एक दिन और एक रात्रिका अशौच होता है। यदि उपनयन-संस्कारके पूर्व बालककी

English

After killing a judra, the rite of Kfcchra shall be performed; if a vaiiya b killed atikrcchra shall be performed. If a katriya is killed Candriyaoa shall be performed twenty times and if a brahmin is killed it is performed thirty times.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_garuDapurANa.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Garuda Purana — Chapter 107
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.