Garuda Purana· Garuḍa Purāṇa
33
अध्याय 33 / 317

Book 1 - Adhyaya 33

16 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ16 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ३३

श्लोक 1

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे पञ्चतत्त्वा(विष्णवर्) च नविधिर्नाम द्वात्रिंशो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- ३३ रुद्र उवाच ।सुदर्शनस्य पूजां मे वद शङ्खगदाधर ।ग्रहरोगादिकं सर्वं यत्कृत्वा नाशमेति वै

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe pañcatattvā(viṣṇavar) ca navidhirnāma dvātriṃśo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 33 rudra uvāca / sudarśanasya pūjāṃ me vada śaṅkhagadādhara / graharogādikaṃ sarvaṃ yatkṛtvā nāśameti vai

हिन्दी अर्थ

चक्र तथा एक कमलवाली विस्तीर्ण शिला ' ब्रह्मशिला ' है, ये सब हम सबकी रक्षा करें। विस्तृत छिद्रवाली

English

Then he shall meditate on the great Lord an the mifdsslot O Rudra. After meditation he shall again give pddya and other things to the deity, O Safrkara.

अध्याय ३३

श्लोक 2

हरिरुवाच ।सुदर्शनस्य चक्रस्य शृणु पूजां वृषध्वज ।स्नानमादौ प्रकुर्वीत पूजयेच्च हरिं तत

hariruvāca / sudarśanasya cakrasya śṛṇu pūjāṃ vṛṣadhvaja / snānamādau prakurvīta pūjayecca hariṃ tata

हिन्दी अर्थ

बिल्वाकार शिला 'विष्णुशिला' है। अंकुशके आकारवाली, पाँच रेखाओंवाली तथा कौस्तुभ- चिहसे युक्त शिला 'हयग्रीब' शिला है। एक चक्र तथा एक कमलसे अंकित, मणि तथा रत्नोंकी

English

Ht shall give it to Bhairava-deva with the AfS/a- mariira. OfA KSm obeisance to the heart. With this he shall worship the heart.

अध्याय ३३

श्लोक 3

मूलमन्त्रेण वै न्यासं मूलमन्त्रं शृणुष्वच ।सहस्रारं हुं फट् नमो मन्त्रः प्रणवपूर्वकः

mūlamantreṇa vai nyāsaṃ mūlamantraṃ śṛṇuṣvaca / sahasrāraṃ huṃ phaṭ namo mantraḥ praṇavapūrvakaḥ

हिन्दी अर्थ

आभासे युक्त कृष्णवर्णकी शिला “वैकुण्ठ' शिला

English

OrA AVim obeisance to the head, then the worship of the head. OrA KsQm obeisance to the tuft. With this let him worship the tuft.

अध्याय ३३

श्लोक 4

कथितः सर्वदुष्टानां नाशको मन्त्रभेदकः ।ध्यायेत्मुदर्शनं देवं हृदि पद्मे ऽमले शुभे

kathitaḥ sarvaduṣṭānāṃ nāśako mantrabhedakaḥ / dhyāyetmudarśanaṃ devaṃ hṛdi padme 'male śubhe

हिन्दी अर्थ

'मत्स्यशिला' है--ये हम सबकी रक्षा करें। दाहिनी ओर रेखायुक्त, श्यामवर्णसे समन्वित, रामचक्रसे अंकित 'त्रिविक्रम' नामवाली शिला हम सबकी रक्षा करे। द्वारकामें स्थित, शालग्राममें निवास

English

OrA Kfaim obeisance iothtKavaea; let him worship the Kavaca. OrA Kfoum obeisance to the eye. With this let him worship the eye.

अध्याय ३३

श्लोक 5

शङ्कचक्रगदापद्मधरं सौम्यं किरीटिनम् ।आवाह्य मण्डले देवं पूर्वोक्तविधिना हर

śaṅkacakragadāpadmadharaṃ saumyaṃ kirīṭinam / āvāhya maṇḍale devaṃ pūrvoktavidhinā hara

हिन्दी अर्थ

करनेवाले गदाधारी भगवान्को नमस्कार है। एक द्वारवाली, चार चक्रोंसे युक्त, वनमालासे विभूषित, स्वर्णरेखासमन्वित, गोपदसे सुशोभित तथा कदम्बके पुष्पको आकृतिवाली 'लक्ष्मीनारायण' नामवाली

English

Om Kah obeisance to the weapon. With this let him worship the weapon. (Thus let him worship) the heart, head, tuft and Kavacc.

अध्याय ३३

श्लोक 6

पूजयेद्रन्धपुष्पाद्यैरुपचारैर्महेश्वर ।पूजयित्वा जपेन्मन्त्रं शतमष्टोत्तरं नरः

pūjayedrandhapuṣpādyairupacārairmaheśvara / pūjayitvā japenmantraṃ śatamaṣṭottaraṃ naraḥ

हिन्दी अर्थ

शिला हम सबको रक्षा करे।

English

In the places beginning with the east let him worship these. O Rudra, let him worship the Astra in the comers and the eye in the middle.

अध्याय ३३

श्लोक 7

एवं यः कुरुते रुद्र ! चक्रस्यार्चनमुत्तमम् ।सर्वरोगविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं समाप्नुयात्

evaṃ yaḥ kurute rudra ! cakrasyārcanamuttamam / sarvarogavinirmukto viṣṇulokaṃ samāpnuyāt

हिन्दी अर्थ

एक चक्रवाले शालग्रामको 'सुदर्शन' कहते हैं, उनके रूपमें वे गदाधारी श्रीविष्णु हम सबकी रक्षा करें। दो चक्र होनेसे शालग्रामशिलाकी “लक्ष्मीनारायण' संज्ञा होती है। जिसमें तीन चक्र

English

Let him worship the great goddia Lakml, the auspicious giver of prosperity. He shall worship SaAkhat Padma Cakra and Gadd beginning with the east.

अध्याय ३३

श्लोक 8

एतत्स्तोत्रं जपेत्पश्चात्सर्वव्याधिविनाशनम् ।नमः सुदर्शनायैव सहस्रादित्यवर्चसे

etatstotraṃ japetpaścātsarvavyādhivināśanam / namaḥ sudarśanāyaiva sahasrādityavarcase

हिन्दी अर्थ

हैं, वह (शिला) 'त्रिविक्रम' की मूर्ति है, चार चक्रवाली चतुर्व्यूह, पाँच चक्रवाली 'वासुदेव', छ:

English

O Rudra, let him worship the sword, pestle, noose, goad and the bow with the arrow from the east with these mantras with thdr own name.s

अध्याय ३३

श्लोक 9

ज्वालामालाप्रदीप्ताय सहस्राराय चक्षुषे ।सर्वदुष्टविनाशाय सर्वपातकमर्दिने

jvālāmālāpradīptāya sahasrārāya cakṣuṣe / sarvaduṣṭavināśāya sarvapātakamardine

हिन्दी अर्थ

शिला 'संकर्षण', आठ चक्रवाली 'पुरुषोत्तम',

English

Xt him then worship the ten weapons Vajra

अध्याय ३३

श्लोक 10

सुचक्राय विचक्राय सर्वमन्त्रविभेदिने ।प्रसवित्रे जगद्धात्रे जगद्विध्वंसिने नमः

sucakrāya vicakrāya sarvamantravibhedine / prasavitre jagaddhātre jagadvidhvaṃsine namaḥ

हिन्दी अर्थ

कहलाती है-ये हम सबकी रक्षा करें। बारह चक्रोसे युक्त शिला 'द्वादशात्मा' है। बारहसे अधिक चक्रकी शिला 'अनन्त' नामवाली है।

English

Xt him then worship the ten weapons Vajra

अध्याय ३३

श्लोक 11

पालनार्थाय लोकानां दुष्टासुरविनाशिने ।उग्राय चैव सौम्याय चण्डाय च नमोनमः

pālanārthāya lokānāṃ duṣṭāsuravināśine / ugrāya caiva saumyāya caṇḍāya ca namonamaḥ

हिन्दी अर्थ

जो मनुष्य इस विष्णुमूर्तिमय स्तोत्रका पाठ करता है, उसे स्वर्गकी प्राप्ति होती है।

English

Xt him then worship the ten weapons Vajra

अध्याय ३३

श्लोक 12

नमश्चक्षुः क्वरूपाय संसारभयभेदिने ।मायापञ्जरभेत्रे च शिवाय च नमोनमः

namaścakṣuḥ kvarūpāya saṃsārabhayabhedine / māyāpañjarabhetre ca śivāya ca namonamaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रीहरिने कहा-- गृहनिर्माणके प्रारम्भमें जिसके पूर्ण की जानी चाहिए।

English

Xt him then worship the ten weapons Vajra

अध्याय ३३

श्लोक 13

ग्रहातिग्रहरूपाय ग्रहाणां पतेय नमः ।कालाय मृत्यवे चैव भीमाय च नमोनमः

grahātigraharūpāya grahāṇāṃ pateya namaḥ / kālāya mṛtyave caiva bhīmāya ca namonamaḥ

हिन्दी अर्थ

करनेसे समस्त विघ्न नष्ट हो जाते हैं। संक्षेपमें उस

English

Xt him then worship the ten weapons Vajra

अध्याय ३३

श्लोक 14

भक्तानुग्रहदात्रे च भक्तगोप्त्रे नमोनमः ।विष्णुरूपाय शान्ताय चायुधानां धराय च

bhaktānugrahadātre ca bhaktagoptre namonamaḥ / viṣṇurūpāya śāntāya cāyudhānāṃ dharāya ca

हिन्दी अर्थ

इस मण्डलके इशानकोणमें वास्तुदेवताका मस्तके

English

Xt him then worship the ten weapons Vajra

अध्याय ३३

श्लोक 15

विष्णुशस्त्राय चक्राय नमो भूयो नमोनमः ।इति स्तोत्रं महापुण्यं चक्रस्य तव कीर्तितम्

viṣṇuśastrāya cakrāya namo bhūyo namonamaḥ / iti stotraṃ mahāpuṇyaṃ cakrasya tava kīrtitam

हिन्दी अर्थ

वास्तुपूजाकी विधि कहता हूँ, यह पूजा ईशानकोणसे होता है। नैक्रत्यकोणमें उनके दोनों पाद तथा अग्नि

English

Xt him then worship the ten weapons Vajra

अध्याय ३३

श्लोक 16

यः पठेत्परया भक्त्या विष्णुलोकं स गच्छति ।चक्रपूजाविधिं यश्च पठेद्रुद्र जितोन्द्रियः ।स पापं भस्मसात्कृत्वा विष्णुलोकाय कल्पते

yaḥ paṭhetparayā bhaktyā viṣṇulokaṃ sa gacchati / cakrapūjāvidhiṃ yaśca paṭhedrudra jitondriyaḥ / sa pāpaṃ bhasmasātkṛtvā viṣṇulokāya kalpate

हिन्दी अर्थ

प्रारम्भ होकर इक्यासी पदवाले मण्डपके अन्तर्गत और वायुकोणमें दोनों हाथ होते हैं॥ आवास

English

Xt him then worship the ten weapons Vajra

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_garuDapurANa.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Garuda Purana — Chapter 33
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.