Narada Purana· Nārada Purāṇa
108
अध्याय 108 / 167

Book 1 - Adhyaya 109

42 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ42 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय १०८

श्लोक 1

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे गारुडानुक्रमणीवर्णनं नामाष्टोत्तरशततमो ऽध्यायः ब्रह्मोवाच शृणु वत्स प्रवक्ष्यामि ब्रह्माण्डाख्यं पुरातनम् ।यच्च द्वादशसाहस्रमादिकल्पकथायुतम्

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde gāruḍānukramaṇīvarṇanaṃ nāmāṣṭottaraśatatamo 'dhyāyaḥ brahmovāca śṛṇu vatsa pravakṣyāmi brahmāṇḍākhyaṃ purātanam / yacca dvādaśasāhasramādikalpakathāyutam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

It has four Padas (quarters), the first one is called Prakriyapada, then is the Anusangapada, the third one is Upodghata Pada (quarter of Introductory matter) and the- fourth one is Upasamhara (conclusion).

अध्याय १०८

श्लोक 2

प्रक्रियाख्यो ऽनुषङ्गाख्य उपोद्घातस्तृतीयकः ।चतुर्थ उपसंहारः पादाश्चत्वार एव हि

prakriyākhyo 'nuṣaṅgākhya upodghātastṛtīyakaḥ / caturtha upasaṃhāraḥ pādāścatvāra eva hi

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The first two quarters constitute the first or earlier section, the third quarter forms the middle section and the fourth quarter, the final section.

अध्याय १०८

श्लोक 3

पूर्वपादद्वयं पूर्वो भागो ऽत्र समुदाहृतः ।तृतीयो मध्यमो भागश्चतुर्थस्तूत्तरो मतः

pūrvapādadvayaṃ pūrvo bhāgo 'tra samudāhṛtaḥ / tṛtīyo madhyamo bhāgaścaturthastūttaro mataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of the mental creation, the description of Rudra's offsprings, the elegance and prowess of Mahadeva and thereafter, the creation by the sages.

अध्याय १०८

श्लोक 4

आदौ कृत्यसमुद्देशो नैमिषाख्यानकं ततः ।हिरण्यगर्भोत्पत्तिश्च लोककल्पनमेव च

ādau kṛtyasamuddeśo naimiṣākhyānakaṃ tataḥ / hiraṇyagarbhotpattiśca lokakalpanameva ca

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The conquest of fires, the description of the exis¬ tence of Kala (Time), the specification of the family of Priya- vrata, the length and extent of the Earth.

अध्याय १०८

श्लोक 5

एष वै प्रथमः पादो द्वितीयं शृणु मानद ।कल्पमन्वन्तराख्यानं लोकज्ञानं ततः परम्

eṣa vai prathamaḥ pādo dvitīyaṃ śṛṇu mānada / kalpamanvantarākhyānaṃ lokajñānaṃ tataḥ param

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The description of the (sub-continent) Bharata and then the review of other sub-continents, the description of Jam- budvlpa and other continents, then the description of the nether-worlds.

अध्याय १०८

श्लोक 6

मानसीसृष्टिकथनं रुद्रप्रसववर्णनम् ।महादेवविभूतिश्च ऋषिसर्गस्ततः परम्

mānasīsṛṣṭikathanaṃ rudraprasavavarṇanam / mahādevavibhūtiśca ṛṣisargastataḥ param

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The enumeration of the upper worlds, and thereafter, the movements of the planets, the narration of the Solar Array (Planetary system), the enumeration of the Divine planets.

अध्याय १०८

श्लोक 7

अग्नीनां विजयश्चाथ कालसद्भाववर्णनम् ।प्रियव्रतान्वयोद्देशः पृथिव्यायामविस्तरः

agnīnāṃ vijayaścātha kālasadbhāvavarṇanam / priyavratānvayoddeśaḥ pṛthivyāyāmavistaraḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The explanation of the name Nilakantha, prowess of Mahadeva, description of the New moon day, the review of the principles of the different Yugas.

अध्याय १०८

श्लोक 8

वर्णनं भारतस्यास्य ततो ऽन्येषां निरूपणम् ।जम्ब्वादिसप्तद्वीपाख्या ततो ऽधोलोकवर्णनम्

varṇanaṃ bhāratasyāsya tato 'nyeṣāṃ nirūpaṇam / jambvādisaptadvīpākhyā tato 'dholokavarṇanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The institution of the Yajnas, the last two Yugas and their activity, the characteristic features of the human beings etc. in different Yugas, the description of the spiritual lineage of the sages.

अध्याय १०८

श्लोक 9

उर्द्ध्वलोकानुकथनं ग्रहचारस्ततः परम् ।आदित्यव्यूहकथनं देवग्रहानुकीर्तनम्

urddhvalokānukathanaṃ grahacārastataḥ param / ādityavyūhakathanaṃ devagrahānukīrtanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of the classification of the Vedas, the description of Svayambhuva Manu and the enumeration of the remaining Manvantaras and then the milking of the Earth.

अध्याय १०८

श्लोक 10

नीलकण्ठाह्वयाख्यानं महादेवस्य वैभवम् ।अमावास्यानुकथनं युगतत्त्वनिरूपणम्

nīlakaṇṭhāhvayākhyānaṃ mahādevasya vaibhavam / amāvāsyānukathanaṃ yugatattvanirūpaṇam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The first part, the second quarter ends with the cur¬ rent creation in the Caksusa Manvantara. Then in the Upod- ghata quarter, the glorification of the seven sages.

अध्याय १०८

श्लोक 11

यज्ञप्रवर्तनं चाथ युगयोरन्त्ययोः कृतिः ।युगप्रजालक्षणं च ऋषिप्रवरवर्णनम्

yajñapravartanaṃ cātha yugayorantyayoḥ kṛtiḥ / yugaprajālakṣaṇaṃ ca ṛṣipravaravarṇanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The family of Prajapati; the birth of the Devas and others therefrom; the desire for victory, the narration of the origin of the Maruts.

अध्याय १०८

श्लोक 12

वेदानां व्यसनाख्यानं स्वायम्भुवनिरूपणम् ।शेषमन्वन्तराख्यानं पृथिवीदोहनं ततः

vedānāṃ vyasanākhyānaṃ svāyambhuvanirūpaṇam / śeṣamanvantarākhyānaṃ pṛthivīdohanaṃ tataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of the descendants of Kasyapa, the review of the families of the sages, the narration of the Pitp Kalpa, and thereafter, the Sraddha Kalpa (the rituals regarding

अध्याय १०८

श्लोक 13

चाक्षुषे ऽद्यतने सर्गे द्वितीयो ऽङ्घ्रिः पुरोदले ।अथोपोद्घातपादे तु सप्तर्षिपरिकीर्तनम्

cākṣuṣe 'dyatane sarge dvitīyo 'ṅghriḥ purodale / athopodghātapāde tu saptarṣiparikīrtanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The narration of the family of Iksvaku, the family

अध्याय १०८

श्लोक 14

प्रजापत्यन्वयस्तस्माद्देवादीनां समुद्भवः ।ततो जयाभिलाषश्च मरुदुत्पत्तिकीर्तनम्

prajāpatyanvayastasmāddevādīnāṃ samudbhavaḥ / tato jayābhilāṣaśca marudutpattikīrtanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The story of Yayati, the review of the family of Yadu; the story of Karttavlrya, thereafter, the story of Jamada- agni and his son.

अध्याय १०८

श्लोक 15

काश्यपेयानुकथनं ऋषिवंशनिरूपणम् ।पितृकल्पानुकथनं श्राद्धकल्पस्ततः परम्

kāśyapeyānukathanaṃ ṛṣivaṃśanirūpaṇam / pitṛkalpānukathanaṃ śrāddhakalpastataḥ param

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The description of the family ofVrsni, the birth of Sagara, the story ofBhargava (Parasu-Rama) subsequent to the killing of his father.

अध्याय १०८

श्लोक 16

वैवस्वतसमुत्पत्तिः सृष्टिस्तस्य ततः परम् ।मनुपुत्रान्वयश्चान्तो गान्धर्वस्य निरूपणम्

vaivasvatasamutpattiḥ sṛṣṭistasya tataḥ param / manuputrānvayaścānto gāndharvasya nirūpaṇam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The story of Sagara, the story of Bhargava once again, the story of the battle between the Devas and Asuras, the description of the manifestation of Krsna.

अध्याय १०८

श्लोक 17

इक्ष्वाकुवंशकथनं वंशो ऽत्रेः सुमहात्मनः ।अमावसोरन्वयश्च रजेश्चरितमद्भुतम्

ikṣvākuvaṃśakathanaṃ vaṃśo 'treḥ sumahātmanaḥ / amāvasoranvayaśca rajeścaritamadbhutam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The meritorious hymn in praise of Indra glorified by Sukra, the narration of the greatness of Visnu and the review of the family of Bali.

अध्याय १०८

श्लोक 18

ययातिचरितं चाथ यदुवंशनिरूपणम् ।कार्तवीर्यस्य चरितं जामदग्न्यं ततः परम्

yayāticaritaṃ cātha yaduvaṃśanirūpaṇam / kārtavīryasya caritaṃ jāmadagnyaṃ tataḥ param

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The story of the future kings after the advent of the Kali age. This is the quarter of Upodghata in the middle section, the third quarter (in the Purana).

अध्याय १०८

श्लोक 19

वृष्णिवंशानुकथनं सगरस्याथ संभवः ।भार्गवस्यानुचरितं पितृकार्यवधाश्रयम्

vṛṣṇivaṃśānukathanaṃ sagarasyātha saṃbhavaḥ / bhārgavasyānucaritaṃ pitṛkāryavadhāśrayam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

I shall recount the fourth quarter viz. Upasamhara (Conclusion) in the final section, the narration of Vaivasvata Manvantara precisely and in detail.

अध्याय १०८

श्लोक 20

सगरस्याथ चरितं भार्गवस्य कथा पुनः ।देवासुराहवकथा कृष्णाविर्भाववर्णनम्

sagarasyātha caritaṃ bhārgavasya kathā punaḥ / devāsurāhavakathā kṛṣṇāvirbhāvavarṇanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The specification of the Kalpas and the dissolution (then), thereafter the measurement of Time, then the fourteen worlds are mentioned along with their respective characteristics.

अध्याय १०८

श्लोक 21

इन्द्रस्य तु स्तवः पुण्यः शुक्रेण परिकीर्तितः ।विष्णुमाहात्म्यकथनं बलिवंशनिरूपणम्

indrasya tu stavaḥ puṇyaḥ śukreṇa parikīrtitaḥ / viṣṇumāhātmyakathanaṃ balivaṃśanirūpaṇam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Thereafter, the description of Siva's city. The three- old goal of creatures, thanks to the contact with the Gunas, is described.

अध्याय १०८

श्लोक 22

भविष्यराजचरितं संप्राप्ते ऽथ कलौ युगे ।समुपोद्धातपादो ऽयं तृतीयो मध्यमे दले

bhaviṣyarājacaritaṃ saṃprāpte 'tha kalau yuge / samupoddhātapādo 'yaṃ tṛtīyo madhyame dale

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Thereafter, the description by means of positive and negative assertions (i. e. invariable concomitance and logical iscontmuance) of the Brahman, the great Atman, that is beyond specifications and argumentation.

अध्याय १०८

श्लोक 23

चतुर्थमुपसंहारं वक्ष्ये खण्डे तथोत्तरे ।वैवस्वतान्तराख्यानं विस्तरेण यथातथाम्

caturthamupasaṃhāraṃ vakṣye khaṇḍe tathottare / vaivasvatāntarākhyānaṃ vistareṇa yathātathām

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Thus the quarter section on Upasamhara has been

अध्याय १०८

श्लोक 24

पूर्वमेव समुद्दिष्टं संक्षेपादिह कथ्यते ।भविष्याणां मनूनां च चरितं हि ततः परम्

pūrvameva samuddiṣṭaṃ saṃkṣepādiha kathyate / bhaviṣyāṇāṃ manūnāṃ ca caritaṃ hi tataḥ param

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O Brahmana, this Purana called Brahmanda is the eighteenth Purana, the most essential of all chief (Puranas). What is originally composed of four hundred thousand verses has been narrated separately in eighteen books, O bestower of honour, by the sage Vyasa the son of Parasara who is the real instructor of all the sages of purified souls. Those sages who by nature practise religious virtues and bless the wretched ones, heard these Puranas from me and revealed them to the world.

अध्याय १०८

श्लोक 25

कल्पप्रलयनिर्देशः कालमानं ततः परम् ।लोकाश्चतुर्द्दश ततः कथिताः प्राप्तलक्षणैः

kalpapralayanirdeśaḥ kālamānaṃ tataḥ param / lokāścaturddaśa tataḥ kathitāḥ prāptalakṣaṇaiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O Marici, these eighteen Puranas narrated briefly by me to you should be heard in full.

अध्याय १०८

श्लोक 26

वर्णनं नरकाणां च विकर्माचरणैस्ततः ।मनोमयपुराख्यानं लयः प्राकृतिकस्ततः

varṇanaṃ narakāṇāṃ ca vikarmācaraṇaistataḥ / manomayapurākhyānaṃ layaḥ prākṛtikastataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The excellent man who listens to the eighteen Puranas or narrates them in accordance with the injunctions, is not born here again.

अध्याय १०८

श्लोक 27

शैवस्याथ पुरस्यापि वर्णनं च ततः परम् ।त्रिविधा गुणसंबन्धाज्जन्तूनां कीर्तिता गतिः

śaivasyātha purasyāpi varṇanaṃ ca tataḥ param / trividhā guṇasaṃbandhājjantūnāṃ kīrtitā gatiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The Sutra (summarised form) of the Puranas which has been mentioned by me to you now, should be prac¬ tised everyday by one who desires the benefit out of the Puranas.

अध्याय १०८

श्लोक 28

अनिर्देश्याप्रतर्क्यस्य ब्रह्मणः परमात्मनः ।अन्वयव्यतिरेकाभ्यां वर्णनं हि ततः परम्

anirdeśyāpratarkyasya brahmaṇaḥ paramātmanaḥ / anvayavyatirekābhyāṃ varṇanaṃ hi tataḥ param

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

This should not be narrated to any one who is arrogant, hypocrite, sinful, malicious to the Devas and preceptors, knavish or one who hates good men.

अध्याय १०८

श्लोक 29

इत्येष उपसंहारपादो वृत्तः सहोत्तरः ।चतुष्पादं पुराणं ते ब्रह्माण्डं समुदाहृतकम्

ityeṣa upasaṃhārapādo vṛttaḥ sahottaraḥ / catuṣpādaṃ purāṇaṃ te brahmāṇḍaṃ samudāhṛtakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Thus the concluding part together with the latter has been told; the Brahmanda Purana in four parts has been declared to you,

अध्याय १०८

श्लोक 30

अष्टादशमनौपम्यं सारात्सारतरं द्विज ।ब्रह्माण्डं यच्चतुर्लक्षं पुराणं येन वठ्यते

aṣṭādaśamanaupamyaṃ sārātsārataraṃ dvija / brahmāṇḍaṃ yaccaturlakṣaṃ purāṇaṃ yena vaṭhyate

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the eighteenth, incomparable, the essence of essences, O brahmin. The Brahmanda Purana of four lakh verses by which it is recited —

अध्याय १०८

श्लोक 31

तदेतदस्य गदितमत्राष्टादशधा पृथक् ।पासशर्येण मुनिना सर्वेषामपि मानद

tadetadasya gaditamatrāṣṭādaśadhā pṛthak / pāsaśaryeṇa muninā sarveṣāmapi mānada

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

that has been declared here separately in eighteen parts by the sage Parashara's son for all, O giver of honour.

अध्याय १०८

श्लोक 32

वस्तुतस्तूपदेष्ट्राथ मुनीनां भावितात्मनाम् ।मत्तः श्रुत्वा पुराणानि लोकेभ्यः प्रचकाशिरे

vastutastūpadeṣṭrātha munīnāṃ bhāvitātmanām / mattaḥ śrutvā purāṇāni lokebhyaḥ pracakāśire

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

In truth, having heard the Puranas from me, the teacher, the sages of cultivated minds made them known to the world —

अध्याय १०८

श्लोक 33

मुनयो धर्मशीलास्ते दीनानुग्रहकारिणः ।मयाचेदं पुराणं तु वसिष्टाय पुरोदितम्

munayo dharmaśīlāste dīnānugrahakāriṇaḥ / mayācedaṃ purāṇaṃ tu vasiṣṭāya puroditam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

those sages devoted to dharma, showing grace to the lowly. And this Purana was told by me long ago to Vasishtha;

अध्याय १०८

श्लोक 34

तेन शक्तिसुतायोक्तं जातूकर्ण्याय तेन च ।व्यासो लब्ध्वा ततश्चैतत्प्रभञ्जनमुखोद्गतम्

tena śaktisutāyoktaṃ jātūkarṇyāya tena ca / vyāso labdhvā tataścaitatprabhañjanamukhodgatam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

he told it to Shakti's son, and he to Jatukarnya; Vyasa then received it as it came from the mouth of Prabhanjana,

अध्याय १०८

श्लोक 35

प्रमाणीकृत्य लोके ऽस्मिन्प्रावर्तयदनुत्तमम् ।य इदं कीर्तयेद्वत्स शृणोति च समाहितः

pramāṇīkṛtya loke 'sminprāvartayadanuttamam / ya idaṃ kīrtayedvatsa śṛṇoti ca samāhitaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

and establishing it as authoritative, set this unsurpassed one going in the world. Whoever recites it, child, or hears it with concentration,

अध्याय १०८

श्लोक 36

स विधूयेह पापानि याति लोकमनामयम् ।लिखित्वैतत्पुराणं तु स्वर्णसिंहासनस्थितम्

sa vidhūyeha pāpāni yāti lokamanāmayam / likhitvaitatpurāṇaṃ tu svarṇasiṃhāsanasthitam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

shakes off his sins here and goes to the world free from ill. Whoever writes out this Purana, placed on a golden lion-throne,

अध्याय १०८

श्लोक 37

वस्त्रेणाच्छादितं यस्तु ब्राह्मणाय प्रयच्छति ।स यादि ब्रह्मणो लोकं नात्र कार्या विचारणा

vastreṇācchāditaṃ yastu brāhmaṇāya prayacchati / sa yādi brahmaṇo lokaṃ nātra kāryā vicāraṇā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

covered with cloth, and gives it to a brahmin goes to Brahma's world; there is no need to doubt this.

अध्याय १०८

श्लोक 38

मरीचे ऽष्टादशैतानि मया प्रोक्तानि यानि ते ।पुराणानि तु संक्षेपाच्छ्रोतव्यानि च विस्तरात्

marīce 'ṣṭādaśaitāni mayā proktāni yāni te / purāṇāni tu saṃkṣepācchrotavyāni ca vistarāt

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O Marichi, these eighteen Puranas that I have told you in brief should also be heard in full.

अध्याय १०८

श्लोक 39

अष्टादश पुराणानि यः शृणोति नरोत्तमः ।कथयेद्वा विधानेन नेह भूयः स जायते

aṣṭādaśa purāṇāni yaḥ śṛṇoti narottamaḥ / kathayedvā vidhānena neha bhūyaḥ sa jāyate

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The best of men who hears the eighteen Puranas or recites them according to rule is not born here again.

अध्याय १०८

श्लोक 40

सूत्रमेतत्पुराणानां यन्मयोक्तं तवाधुना ।तन्नित्यं शीलनीयं हि पुराणफलमिच्छता

sūtrametatpurāṇānāṃ yanmayoktaṃ tavādhunā / tannityaṃ śīlanīyaṃ hi purāṇaphalamicchatā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

This thread of the Puranas that I have now told you should be studied daily by one who desires the fruit of the Puranas.

अध्याय १०८

श्लोक 41

न दांभिकाय पापाय देवगुर्वनुसूयवे ।देयं कदापि साधूनां द्वेषिणे न शठाय च

na dāṃbhikāya pāpāya devagurvanusūyave / deyaṃ kadāpi sādhūnāṃ dveṣiṇe na śaṭhāya ca

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

It should never be given to the hypocrite, the sinner, one who envies gods and teachers, one who hates the good, or the deceitful;

अध्याय १०८

श्लोक 42

शान्ताय शमचित्ताय शुश्रूषाभिरताय च ।निर्मत्सराय शुचये देयं सद्वैष्णवाय च

śāntāya śamacittāya śuśrūṣābhiratāya ca / nirmatsarāya śucaye deyaṃ sadvaiṣṇavāya ca

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

it should be given to the peaceful, the calm-minded, one devoted to service, the unenvious, the pure and the true Vaishnava.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_nAradapurANa.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Narada Purana — Chapter 108
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.