Narada Purana· Nārada Purāṇa
116
अध्याय 116 / 167

Book 1 - Adhyaya 117

99 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ99 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ११६

श्लोक 1

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थितसप्पमीव्रतनिरूपणं नाम षोडशाधिकशततमो ऽध्यायः सनातन उवाच शुक्लाष्टम्यां चैत्रमासे भवान्याः प्रोच्यते जनिः ।प्रदक्षिणशतं कृत्वा कार्यो यात्रामहोत्सवः

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde dvādaśamāsasthitasappamīvratanirūpaṇaṃ nāma ṣoḍaśādhikaśatatamo 'dhyāyaḥ sanātana uvāca śuklāṣṭamyāṃ caitramāse bhavānyāḥ procyate janiḥ / pradakṣiṇaśataṃ kṛtvā kāryo yātrāmahotsavaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The vision of the mother of the Universe is the bestower of all joys and pleasures on men. On this very same day the holy rite of Asoka-Kalika-Prasana( drinking of water mixed

अध्याय ११६

श्लोक 2

दर्शनं जगदम्बायाः सर्वानन्दप्रदं नृणाम् ।अत्रैवाशो ककलिकाप्राशनं समुदाहृतम्

darśanaṃ jagadambāyāḥ sarvānandapradaṃ nṛṇām / atraivāśo kakalikāprāśanaṃ samudāhṛtam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Those who drink (water mixed with) eight buds of the ASoka tree on the eighth day in the bright half of

अध्याय ११६

श्लोक 3

अशोककलिकाश्चाष्टौ ये पिबन्ति पुनर्वसौ ।चैत्रे मासि सिताष्टम्यां न ते शोकमवाप्नुयुः

aśokakalikāścāṣṭau ye pibanti punarvasau / caitre māsi sitāṣṭamyāṃ na te śokamavāpnuyuḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The NP has omitted the mantra at the time of worshipping Asoka as the worship of the Asoka tree is deleted. But this verse (and the mantra tvam aioka hardbhiffa) are given in the GP. I. 133. 1-2, and in the LP quoted in Hemadri's Vrata I. 862-63.

अध्याय ११६

श्लोक 4

महाष्टमीति च प्रोक्ता देव्याः पूजाविधानतः ।वैशाखस्य सिताष्टम्यां समुपोष्यात्र वारिणा

mahāṣṭamīti ca proktā devyāḥ pūjāvidhānataḥ / vaiśākhasya sitāṣṭamyāṃ samupoṣyātra vāriṇā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The holy rite called Dasaphala vrata* 1 is on the -eighth day in the dark half of the month of Sravana. The devotee decides on fasting, takes his bath and performs the.Nitya (usual, prescribed) rites.

अध्याय ११६

श्लोक 5

स्नात्वापराजितां देवीं मांसीबालकवारिभिः ।स्नापयित्वार्च्य गन्धाद्यैर्नैवेद्यं शर्करामयम्

snātvāparājitāṃ devīṃ māṃsībālakavāribhiḥ / snāpayitvārcya gandhādyairnaivedyaṃ śarkarāmayam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

He should then circumambulate the deity and pros¬ trate himself before it. Thus he should perform the most excellent of ail the Vratas for ten days.

अध्याय ११६

श्लोक 6

कुमारीर्भोजयेच्चापि नवम्यां पारणाग्रतः ।ज्योतिर्मयविमानेन भ्राजमानो यथा रविः

kumārīrbhojayeccāpi navamyāṃ pāraṇāgrataḥ / jyotirmayavimānena bhrājamāno yathā raviḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

In the beginning, in the middle and in the end, he should perform horna in accordance with the injunctions. Uttering the Mantra of (the names of) Krsna, he should perform hundred and eight Homas with Caru (cooked rice soaked in ghee).

अध्याय ११६

श्लोक 7

लोकेषु विचरेद्विप्र देव्याश्चैव प्रसादतः ।कृष्णाष्टम्यां ज्येष्ठमासे पूजयित्वा त्रिलोचनम्

lokeṣu vicaredvipra devyāścaiva prasādataḥ / kṛṣṇāṣṭamyāṃ jyeṣṭhamāse pūjayitvā trilocanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

VV. 15-26 describe the Dafd-phala Vrata in honour of Lord Krsna. The Vrata is detailed in VRJ. ff. and is briefly described in HD. V. i. 312. The misprint site for asite is pointed out in a footnote to that verse.

अध्याय ११६

श्लोक 8

शिवलोके वसेत्कल्पं सर्वदेवनमस्कृतः ।ज्येष्ठशुक्ले तथाष्टम्यां यो देवीं पूजयेन्नरः

śivaloke vasetkalpaṃ sarvadevanamaskṛtaḥ / jyeṣṭhaśukle tathāṣṭamyāṃ yo devīṃ pūjayennaraḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

He should place the image in the vessel and offer it to the preceptor. A cow alongwith its calf, should be given fully bedecked in ornaments and clothes.

अध्याय ११६

श्लोक 9

स विमानेन चरति गन्धर्वाप्सरसां गणैः ।शुक्लाष्टम्यां तथाऽषाढे स्नात्वा चैव निशांबुना

sa vimānena carati gandharvāpsarasāṃ gaṇaiḥ / śuklāṣṭamyāṃ tathā'ṣāḍhe snātvā caiva niśāṃbunā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

For ten days, he should offer ten Purikas (fried cakes of wheat flour) to the Lord Krsna. The observer of the rite shall either offer these Purikas to a knower of the mode (of worship) or eat them himself.

अध्याय ११६

श्लोक 10

तेनैव स्नापयेद्देवीं पूजयेच्च विधानतः ।ततः शुद्धजलैः स्नाप्य विलिंपेत्सेंदुचन्दनैः

tenaiva snāpayeddevīṃ pūjayecca vidhānataḥ / tataḥ śuddhajalaiḥ snāpya viliṃpetseṃducandanaiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O excellent Brahmana, a bed also should be given as gift in accordance with his capacity. On the tenth day he should give the image to the preceptor.

अध्याय ११६

श्लोक 11

नैवेद्यं शर्करोपेतं दत्वाऽचमनमर्पयेत् ।भोजयित्वा ततो विप्रान्दत्वा स्वर्णं च दक्षिणाम्

naivedyaṃ śarkaropetaṃ datvā'camanamarpayet / bhojayitvā tato viprāndatvā svarṇaṃ ca dakṣiṇām

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

This day remembered as (Krsna-JanmastamI) 1 removes the sins of men. Merely by observing fast on this birth-

अध्याय ११६

श्लोक 12

विसृज्य च ततः पश्चात्स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः ।एतद्व्रतं नरः कृत्वा देवीलोकमवाप्नुयात्

visṛjya ca tataḥ paścātsvayaṃ bhuñjīta vāgyataḥ / etadvrataṃ naraḥ kṛtvā devīlokamavāpnuyāt

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

W 27-40 describe the Kxwa-Janmdtfami Vrata, popular all over India. Not merely the NP but other Puranas like Pd. P. III. Ch, 13, Mt. P. Ch. 56, AP Ch. 183 highly glorify this Vrata. In the Bhavifyottara 1-60 Krsna himself narrates this Vrata to Yudhis{hira: Mediaeval writers on Dharma Sastra relying on Puranas, other than the Bhdgavata, have discussed a great deal about the procedure etc. of performing this Vrata and brought in the MImamsa and Astronomy in distinguishing between the Jantnd$(ami and Jayanti-Vratas. But that is academic. The NP gives the main features of fast, worship, jagara (remaining awake that night), though he does not mention the breaking of the fast. By the way, it may be noted that the Vardha Purdna (46.14) records that Krsna was bom on 12 th day in the bright half of Asadha.

अध्याय ११६

श्लोक 13

नभःशुक्लेतथाष्टम्यां देवीमिष्ट्वा विधानतः ।क्षीरेण स्नापयित्वा च मिष्टान्नं विनिवेदयेत्

nabhaḥśukletathāṣṭamyāṃ devīmiṣṭvā vidhānataḥ / kṣīreṇa snāpayitvā ca miṣṭānnaṃ vinivedayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

After performing the Arartika (waving of lights in front of the deity) rite once again, he should think of the Lord as assuming ten different forms. He should then offer Arghya to the rising moon.

अध्याय ११६

श्लोक 14

ततो द्विजान् भोजयित्वा परे ऽह्नि स्वयमप्युत ।भुक्त्वा समापयेदद्व्रतं संततिवर्धनम्

tato dvijān bhojayitvā pare 'hni svayamapyuta / bhuktvā samāpayedadvrataṃ saṃtativardhanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

After requesting the Lord of the Devas for forgive¬ ness the observer of the holy rite should pass the rest of the night by reciting hymns from the Puranas and sing diverse songs in accompaniment of instrumental music.

अध्याय ११६

श्लोक 15

नभोमासे सिताष्टम्यां दशाफलमिति व्रतम् ।उपवासं तु संकल्प्य स्नात्वा कृत्वा च नैत्यिकम्

nabhomāse sitāṣṭamyāṃ daśāphalamiti vratam / upavāsaṃ tu saṃkalpya snātvā kṛtvā ca naityikam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

After the daybreak, he should feed eminent Brahmanas with sweet cooked rice. Delighted in his mind, he should offer Daksina and bid them farewell.

अध्याय ११६

श्लोक 16

तुलस्याः कृष्णावर्णाया दलैर्दशभिरर्चयेत् ।कृष्णं विष्णुं तथानन्तं गोविन्दं गरुडध्वजम्

tulasyāḥ kṛṣṇāvarṇāyā dalairdaśabhirarcayet / kṛṣṇaṃ viṣṇuṃ tathānantaṃ govindaṃ garuḍadhvajam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Thereafter, he should give that image of Visnu to the preceptor alongwith gold, cow and plot of land as well as monetary gifts. After bidding farewell to him, the devotee should partake of his food.

अध्याय ११६

श्लोक 17

दामोदरं हृषीकेशं पद्मनाभं हरिं प्रभुम् ।एतैश्च नामभिर्नित्यं कृष्णदेवं समर्चयेत्

dāmodaraṃ hṛṣīkeśaṃ padmanābhaṃ hariṃ prabhum / etaiśca nāmabhirnityaṃ kṛṣṇadevaṃ samarcayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

After performing thus the holy rite, the man attains Goloka itself, in the company of his wife, children, friends

अध्याय ११६

श्लोक 18

नमस्कारं ततः कुर्यात्प्रदक्षिणसमन्वितम् ।एवं दशदिनं कुर्याद्व्रतानामुत्तमं व्रतम्

namaskāraṃ tataḥ kuryātpradakṣiṇasamanvitam / evaṃ daśadinaṃ kuryādvratānāmuttamaṃ vratam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

In the whole of the three worlds, there is no other holy Vrata equal to this. By performing this, the benefit of a crore ofEkadasI Vratas is acquired.

अध्याय ११६

श्लोक 19

आदौ मध्ये तथा चान्ते होमं कुर्याद्विधानतः ।कृष्णमन्त्रेण जुहुयाच्चरुणाष्टोत्तरं शतम्

ādau madhye tathā cānte homaṃ kuryādvidhānataḥ / kṛṣṇamantreṇa juhuyāccaruṇāṣṭottaraṃ śatam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

VV. 25-52 describe the Durvaami Vrata associated with Siva Lihga. Women and men of all castes are eligible for this. The Smrti Kaustubha 228-230 and the Bhavijyottara give another variety in which the Durva-grass itself (unassociatcd with any deity like Siva or Ganes'a) is the deity — that tenacity of the Durva grass for its spread and survival is prayed for the spread of one's own race. VV. 47 -49a arc repeated as the prayer to Durva-grass,

अध्याय ११६

श्लोक 20

होमान्ते विधिना सम्यगाचार्य्यं पूजयेत्सुधीः ।सौवर्णे ताम्रपात्रे वा मृन्मये वेणुपात्रके

homānte vidhinā samyagācāryyaṃ pūjayetsudhīḥ / sauvarṇe tāmrapātre vā mṛnmaye veṇupātrake

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Thus, O Brahmana, the holy rite of DurvastamI is sacred and destructive of the sins of men of all the four castes and particularly of the woman folk.

अध्याय ११६

श्लोक 21

तुलसीदलं सुवर्णेन कारयित्वा सुलक्षणम् ।हैमीं च प्रतिमां कृत्वा पूजयित्वा विधानतः

tulasīdalaṃ suvarṇena kārayitvā sulakṣaṇam / haimīṃ ca pratimāṃ kṛtvā pūjayitvā vidhānataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

If any woman, out of delusion, does not worship Durva duly, undoubtedly she becomes a widow for three births.

अध्याय ११६

श्लोक 22

निधाय प्रतिमां पात्रे ह्याचार्याय निवेदयेत् ।दातव्या गौः सवत्सा च वस्त्रालङ्कारभूषिता

nidhāya pratimāṃ pātre hyācāryāya nivedayet / dātavyā gauḥ savatsā ca vastrālaṅkārabhūṣitā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O Brahmana, if the Astaml coincides with the constellation Jyestha, it should be known as Jyesthastaml.* 1 If worshipped, it is destructive of sins.

अध्याय ११६

श्लोक 23

दशाहं कृष्णदेवाय पूरिका दश चार्पयेत् ।ताश्च दद्याद्विधिज्ञाय स्वयं वा भक्षयेद्व्रती

daśāhaṃ kṛṣṇadevāya pūrikā daśa cārpayet / tāśca dadyādvidhijñāya svayaṃ vā bhakṣayedvratī

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The holy rite of MahalaksmI begins on this day and lasts for sixteen days. It brings about all riches.

अध्याय ११६

श्लोक 24

शयनं च प्रदातव्यं यथाशक्ति द्विजोत्तम ।दशमे ऽह्नि ततो मूर्तिं सद्रव्यां गुरवेर्ऽपयेत्

śayanaṃ ca pradātavyaṃ yathāśakti dvijottama / daśame 'hni tato mūrtiṃ sadravyāṃ guraver'payet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

"O MahalaksmI, I am devoted to you and I shall perform your Vrata. Hence, thanks to your grace, may it come to a conclusion (May it be completed) without any impedi¬ ment."

अध्याय ११६

श्लोक 25

व्रतान्ते दशविप्रेभ्यः प्रत्येकं दश पूरिकाः ।दद्यादेव दशाब्दं तु कृत्वा व्रतमनुत्तमम्

vratānte daśaviprebhyaḥ pratyekaṃ daśa pūrikāḥ / dadyādeva daśābdaṃ tu kṛtvā vratamanuttamam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

After saying this, the devotee twists round sixteen threads to form a string. He ties sixteen knots therein and ties the string round his right hand.

अध्याय ११६

श्लोक 26

उपोष्य विधिना भूयात्सर्वका मसमन्वितः ।अन्ते कृष्णस्य सायुज्यं लभते नात्र संशयः

upoṣya vidhinā bhūyātsarvakā masamanvitaḥ / ante kṛṣṇasya sāyujyaṃ labhate nātra saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The observer of the holy rite should worship Maha¬ laksmI everyday, with scents and other things, upto the following Astaml in the dark half.

अध्याय ११६

श्लोक 27

कृष्णजन्माष्टमी चेयं स्मृता पापहरा नृणाम् ।केवलेनोपवासेन तस्मिञ्जन्मदिने हरेः

kṛṣṇajanmāṣṭamī ceyaṃ smṛtā pāpaharā nṛṇām / kevalenopavāsena tasmiñjanmadine hareḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

VV. 53-74a describe Jyeffhdftami Vrata which is in honour of goddess Lak$mi. The wearing of threads with sixteen knots is still popularly practised by women in Maharashtra, but not other details of gold images, Homa etc. VRJ. (p -156) gives the details of this Vrata, Puja and Udyapana ( concluding rite) on the basis of the Bhavi$yoltara P. vide HD. V.

अध्याय ११६

श्लोक 28

सप्तजन्मकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः ।उपवासी तिलैः स्नातो नद्यादौ विमले जले

saptajanmakṛtātpāpānmucyate nātra saṃśayaḥ / upavāsī tilaiḥ snāto nadyādau vimale jale

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

"O Moon, born of the ocean of milk, brother of MahalaksmI, O storehouse of nectar, accompanied by RohinI, accept my Arghya."

अध्याय ११६

श्लोक 29

सुदेशे मण्डपे कॢप्ते मण्डलं रचयेत्सुधीः ।तन्मध्ये कलशं स्थाप्य ताम्रजं वापि मृन्मयम्

sudeśe maṇḍape kḷpte maṇḍalaṃ racayetsudhīḥ / tanmadhye kalaśaṃ sthāpya tāmrajaṃ vāpi mṛnmayam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

"O Kamala, born of the ocean of milk, a resident of the Lotus, resting on the chest of Visnu, be the bestower of all the cherished desires on me."

अध्याय ११६

श्लोक 30

तस्योपरि न्यसेत्पात्रं ताम्रं तस्योपरि स्थिताम् ।हैमीं वस्त्रयुगाच्छन्नां कृष्णस्य प्रतिमां शुभम्

tasyopari nyasetpātraṃ tāmraṃ tasyopari sthitām / haimīṃ vastrayugācchannāṃ kṛṣṇasya pratimāṃ śubham

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

"O gentle lady Renuka, O beloved wife of Jamadagni, O Mistress of the Universe, having only a single Lord, O unchanging one, O mother of Parasurama, do what is auspicious to me".

अध्याय ११६

श्लोक 31

पाद्याद्यैरुपचारैस्तु पूजयेत्स्निग्धमानसः ।देवकीं वसुदेवं च यशोदां नन्दमेव च

pādyādyairupacāraistu pūjayetsnigdhamānasaḥ / devakīṃ vasudevaṃ ca yaśodāṃ nandameva ca

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Thereafter, with sweet cooked rice he shall feed four Brahmanas and sixteen Suvasinxs (married women whose husbands are alive). He should bid farewell to them giving them their due Daksinas.

अध्याय ११६

श्लोक 32

व्रजं गोपांस्तथा गोपीर्गाश्च दिक्षु समर्चयेत् ।तत आरार्तिकं कृत्वा क्षमाप्यानम्य भक्तितः

vrajaṃ gopāṃstathā gopīrgāśca dikṣu samarcayet / tata ārārtikaṃ kṛtvā kṣamāpyānamya bhaktitaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

On this day, the Asoka tree is worshipped and only a single meal is taken every day. By performing the Asoka Vrata, the lady, wherever she is born in this world of sorrow, becomes free from sorrow. No doubt need be entertained in this respect.

अध्याय ११६

श्लोक 33

तिष्ठेत्तथैवार्द्धरात्रे पुनः संस्नापयेद्धरिम् ।पञ्चामृतैः शुद्धजलैर्गन्धाद्यैः पूजयेत्पुनः

tiṣṭhettathaivārddharātre punaḥ saṃsnāpayeddharim / pañcāmṛtaiḥ śuddhajalairgandhādyaiḥ pūjayetpunaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The holy rite of Sraddha called Astaka1 is to be observed on the eighth day in the dark half of the month of Pausa. It makes the Pitrs (manes) satisfied for a year. It in¬ creases the line of children in the family.

अध्याय ११६

श्लोक 34

धान्याकं च यवानीं च शुण्ठीं खण्डं च नारद ।साज्यं रौप्ये धृतं पात्रे नैवेद्यं विनिवेदयेत्

dhānyākaṃ ca yavānīṃ ca śuṇṭhīṃ khaṇḍaṃ ca nārada / sājyaṃ raupye dhṛtaṃ pātre naivedyaṃ vinivedayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

By worshipping Siva devotedly on the eighth day in the bright half of the month of Pausa, one attains worldly pleasures and liberation by acting in pursuance of his (unflin¬ ching) devotion.

अध्याय ११६

श्लोक 35

पुनरारार्तिकं कृत्वा दशधा रूपधारिणम् ।विचिन्तयन्मृगाङ्काय दद्यादर्घ्यं समुद्यते

punarārārtikaṃ kṛtvā daśadhā rūpadhāriṇam / vicintayanmṛgāṅkāya dadyādarghyaṃ samudyate

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

On the eighth day in the dark half of the month of Magha, one should, with great devotion, worship Bhadrakall, the destroyer of the hosts of enemies, and the bestower of all cherished desires to her devotees.

अध्याय ११६

श्लोक 36

ततः क्षमाप्य देवेशं रात्रिखण्डं नयेद्व्रती ।पौराणिकैः स्तोत्रपाठैर्गीतवाद्यैरनेकधा

tataḥ kṣamāpya deveśaṃ rātrikhaṇḍaṃ nayedvratī / paurāṇikaiḥ stotrapāṭhairgītavādyairanekadhā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Although the NP. limited the term A, taka to the 8th day in Pau§a, the Aivalayana Gr. 5. II. 4. 1. states that the 8th tithis in the dark halves of Hemanta and Siiira (i.e. the months of Margasir§a, Pausa, Magha and Phalguna) are Affakd days.

अध्याय ११६

श्लोक 37

ततः प्रभाते विप्रग्र्यान्भोजयेन्मधुरान्नकैः ।दत्वा च दक्षिणां तेभ्यो विसृजेत्तुष्टमानसः

tataḥ prabhāte vipragryānbhojayenmadhurānnakaiḥ / datvā ca dakṣiṇāṃ tebhyo visṛjettuṣṭamānasaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O Brahmana, one who wishes for an unbroken line of children and absence of defeat in battle, should propitiate Bhlsma on the eighth day in the bright half of the month of Magha.

अध्याय ११६

श्लोक 38

ततस्तां प्रतिमां विष्णोः स्वर्णधेनुधरान्विताम् ।गुरवे दक्षिणां दत्वा विसृज्याश्रीत च स्वयम्

tatastāṃ pratimāṃ viṣṇoḥ svarṇadhenudharānvitām / gurave dakṣiṇāṃ datvā visṛjyāśrīta ca svayam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O Brahmana, on the eighth day in the dark half of the month of Phalguna, one should worship goddess Bhlma. For the achievement of all cherished desires, he should be devoted to the Vrata.

अध्याय ११६

श्लोक 39

दारापत्यसुहृद्भृत्यरेवं कृत्वा व्रत नरः ।साक्षाद्गोकमाप्नोति विमानवरमास्थितः

dārāpatyasuhṛdbhṛtyarevaṃ kṛtvā vrata naraḥ / sākṣādgokamāpnoti vimānavaramāsthitaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O Brahmana, by worshipping properly with scents and other things, Siva and Siva on the eighth day in the bright half of the month of Phalguna, one shall become the Lord of all Siddhis (Super- natural Powers.)

अध्याय ११६

श्लोक 40

नैतेन सदृशं चान्यद्व्रतमस्ति जगत्त्रये ।कृतेन येन लभ्येत कोट्यैकादशकं फलम्

naitena sadṛśaṃ cānyadvratamasti jagattraye / kṛtena yena labhyeta koṭyaikādaśakaṃ phalam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

One should worship goddess Sltala1 on the eighth day in the second fortnight of the month of Phalguna, with all kinds of cooked food prepared duly on the previous Saptami (seventh) day.

अध्याय ११६

श्लोक 41

शुक्लाष्टम्यां नभस्यस्य कुर्याद्राधाव्रतं नरः ।पूर्ववद्राधिकां हैमीं कलशस्थां प्रपूजयेत्

śuklāṣṭamyāṃ nabhasyasya kuryādrādhāvrataṃ naraḥ / pūrvavadrādhikāṃ haimīṃ kalaśasthāṃ prapūjayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

"O Sltala, you are the mother of the Universe. O Sltala, you are the father of the Universe. O Sltala, you are the support and base of the Universe. Obeisance, to you, salutations to you, O Sltala.

अध्याय ११६

श्लोक 42

मध्याह्ने पूजयित्वेनामेकभक्तं समापयेत् ।शक्तो भक्तश्चोपवासं परे ऽह्नि विधिना ततः

madhyāhne pūjayitvenāmekabhaktaṃ samāpayet / śakto bhaktaścopavāsaṃ pare 'hni vidhinā tataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Goddess Sltala shall be the bestower of calmness and queller of swellings to those who stand in water and repeat the name "Sltala, Sltala".

अध्याय ११६

श्लोक 43

सुवासिनीर्भोजयित्वा गुरवे प्रतिमार्पणम् ।कृत्वा स्वयं च भुञ्जीतं व्रतमेवं समापयेत्

suvāsinīrbhojayitvā gurave pratimārpaṇam / kṛtvā svayaṃ ca bhuñjītaṃ vratamevaṃ samāpayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O Brahmana, thanks to the grace of goddess Sltala, he (the devotee) shall be tranquil for a year;— he who worships Sltala by means of these Mantras of Sltala.

अध्याय ११६

श्लोक 44

व्रतेनानेन विप्रर्षे कृतेन विधिना व्रती ।रहस्यं गोष्ठजं लब्ध्वा राधापरिकरे वसेत्

vratenānena viprarṣe kṛtena vidhinā vratī / rahasyaṃ goṣṭhajaṃ labdhvā rādhāparikare vaset

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

By worshipping Siva and Siva on the eighth day in any of the halves and in any of the months, one attains the desired benefit.

अध्याय ११६

श्लोक 45

दूर्वाष्टमीव्रतं चात्र कथितं तच्च मे शृणु ।शुचौ देशे प्रजातायां द्वर्वायां द्विजसत्तम

dūrvāṣṭamīvrataṃ cātra kathitaṃ tacca me śṛṇu / śucau deśe prajātāyāṃ dvarvāyāṃ dvijasattama

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The Durva Ashtami vow is declared here; hear it from me. On durva grass grown in a clean place, O best of brahmins,

अध्याय ११६

श्लोक 46

स्थाप्य लिङ्गं ततो गन्धैः पुष्पैर्धूपैश्च दीपकैः ।नैवेद्यैरर्चयेद्भक्त्या दध्यक्षतफलादिभिः

sthāpya liṅgaṃ tato gandhaiḥ puṣpairdhūpaiśca dīpakaiḥ / naivedyairarcayedbhaktyā dadhyakṣataphalādibhiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

placing a linga, one should worship with devotion with perfumes, flowers, incense, lamps, food offerings, curd, unbroken rice, fruits and the like,

अध्याय ११६

श्लोक 47

अर्घ्यं प्रदद्यात्पूजान्ते मन्त्राभ्यां सुसमाहितः ।त्वं दूर्वे ऽमृतजन्मासि सुरासुरनमस्कृते

arghyaṃ pradadyātpūjānte mantrābhyāṃ susamāhitaḥ / tvaṃ dūrve 'mṛtajanmāsi surāsuranamaskṛte

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

and at the end of worship give an arghya with two mantras, with full concentration: "O Durva, you are born of nectar, saluted by gods and asuras;

अध्याय ११६

श्लोक 48

सौभाग्यं संततिं देहि सर्वकार्यकरी भव ।यथा शाखा प्रशाखाभिर्विस्तृतासि महीतले

saubhāgyaṃ saṃtatiṃ dehi sarvakāryakarī bhava / yathā śākhā praśākhābhirvistṛtāsi mahītale

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

grant good fortune and offspring; be the accomplisher of all tasks. As you spread over the earth with branches and sub-branches,

अध्याय ११६

श्लोक 49

तथा विस्तृतसंतानं देहि मे ऽप्यजरामरम् ।ततः प्रदक्षिणीकृत्य विप्रान्संभोज्य तत्र वै

tathā vistṛtasaṃtānaṃ dehi me 'pyajarāmaram / tataḥ pradakṣiṇīkṛtya viprānsaṃbhojya tatra vai

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

so grant me widespread offspring, unageing and immortal." Then circumambulating and feeding brahmins there,

अध्याय ११६

श्लोक 50

भुक्त्वा स्वयं गृहं गच्छेदत्वा विप्रेषु दक्षिणाम् ।फलानि च प्रशस्तानि मिष्टानि सुरभीणि च

bhuktvā svayaṃ gṛhaṃ gacchedatvā vipreṣu dakṣiṇām / phalāni ca praśastāni miṣṭāni surabhīṇi ca

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

eating oneself, one should go home, having given the brahmins a fee, and excellent, sweet and fragrant fruits.

अध्याय ११६

श्लोक 51

एवं पुण्या पापहरा नृणा दूर्वाष्टमी द्विज ।चतुर्णामपि वर्णानां स्त्रीजनानां विशेषतः

evaṃ puṇyā pāpaharā nṛṇā dūrvāṣṭamī dvija / caturṇāmapi varṇānāṃ strījanānāṃ viśeṣataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Thus the Durva Ashtami is holy and removes men's sins, O brahmin, for all four classes and especially for women.

अध्याय ११६

श्लोक 52

या न पूजयते दूर्वा नारी मोहाद्यथाविधि ।जन्मानि त्रीणि वैधव्यं लभते सा न संशयः

yā na pūjayate dūrvā nārī mohādyathāvidhi / janmāni trīṇi vaidhavyaṃ labhate sā na saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The woman who out of delusion does not worship durva duly suffers widowhood for three births; there is no doubt.

अध्याय ११६

श्लोक 53

यदा ज्येष्ठर्क्षसंयुक्ता भवेच्जैवाष्टभी द्विज ।ज्येष्ठा नाम्नी तु सा ज्ञेया पूजिता पापनाशिनी

yadā jyeṣṭharkṣasaṃyuktā bhavecjaivāṣṭabhī dvija / jyeṣṭhā nāmnī tu sā jñeyā pūjitā pāpanāśinī

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

When the eighth falls with the constellation Jyeshtha, O brahmin, it is to be known as the one named Jyeshtha; worshipped, it destroys sin.

अध्याय ११६

श्लोक 54

अथैनां तु समारभ्य व्रतं षोडशवासरम् ।महालक्ष्म्याः समुद्दिष्टं सर्वसंपद्विवर्धनम्

athaināṃ tu samārabhya vrataṃ ṣoḍaśavāsaram / mahālakṣmyāḥ samuddiṣṭaṃ sarvasaṃpadvivardhanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Beginning from this day is the sixteen-day vow declared for Mahalakshmi, increasing all prosperity:

अध्याय ११६

श्लोक 55

करिष्ये ऽहं महालक्ष्मीव्रतं ते त्वत्परायणः ।तदविघ्नेन मे यातु समाप्तिं त्वत्प्रसादतः

kariṣye 'haṃ mahālakṣmīvrataṃ te tvatparāyaṇaḥ / tadavighnena me yātu samāptiṃ tvatprasādataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

"I shall keep your Mahalakshmi vow, devoted to you; may it reach completion without obstacle by your grace."

अध्याय ११६

श्लोक 56

इत्युच्चार्य ततो बद्धा डोरक दक्षिणे करे ।षोडशग्रन्थिसहितं गुणैः षोडशभिर्युतम्

ityuccārya tato baddhā ḍoraka dakṣiṇe kare / ṣoḍaśagranthisahitaṃ guṇaiḥ ṣoḍaśabhiryutam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Saying this, one should tie a thread on the right hand with sixteen knots and sixteen strands,

अध्याय ११६

श्लोक 57

ततो ऽन्वहं महालक्ष्मीं गन्धाद्यैरर्च्चयेद्व्रती ।यावत्कृष्णाष्टमी तत्र चरेदुद्यापनं सुधीः

tato 'nvahaṃ mahālakṣmīṃ gandhādyairarccayedvratī / yāvatkṛṣṇāṣṭamī tatra caredudyāpanaṃ sudhīḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

and then the vow-keeper should worship Mahalakshmi daily with perfumes and the like until the dark eighth, when the wise should perform the concluding rite:

अध्याय ११६

श्लोक 58

वस्त्रमण्डपिकां कृत्वा सर्वतोभद्रमण्डले ।कलशं सुप्रतिष्ठाप्य दीपमुद्द्योतयेत्ततः

vastramaṇḍapikāṃ kṛtvā sarvatobhadramaṇḍale / kalaśaṃ supratiṣṭhāpya dīpamuddyotayettataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

making a cloth pavilion over a sarvatobhadra mandala, installing a pitcher well and lighting a lamp,

अध्याय ११६

श्लोक 59

उत्तार्य डोरकं बाहोः कुंभस्याधो निवेदयेत् ।चतस्रः प्रतिमाः कृत्वा सौवर्णीस्तत्स्वरूपिणीः

uttārya ḍorakaṃ bāhoḥ kuṃbhasyādho nivedayet / catasraḥ pratimāḥ kṛtvā sauvarṇīstatsvarūpiṇīḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

taking the thread off the arm and placing it below the pitcher, making four golden images of her form,

अध्याय ११६

श्लोक 60

स्नपनं कारयेत्तासाः जलैः पञ्चामृतैस्तथा ।उपचारैः षोडशभिः पूजयित्वा विधानतः

snapanaṃ kārayettāsāḥ jalaiḥ pañcāmṛtaistathā / upacāraiḥ ṣoḍaśabhiḥ pūjayitvā vidhānataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

one should have them bathed with water and the five nectars and duly worship them with the sixteen offerings.

अध्याय ११६

श्लोक 61

जागरस्तत्र कर्तव्यो गीतवादित्रनिः स्वनैः ।ततो निशीथे संप्राप्ते ऽभ्युदिते ऽमृतदीधितौ

jāgarastatra kartavyo gītavāditraniḥ svanaiḥ / tato niśīthe saṃprāpte 'bhyudite 'mṛtadīdhitau

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

A vigil should be kept there with the sound of songs and instruments; then, when midnight comes and the nectar-rayed moon has risen,

अध्याय ११६

श्लोक 62

दत्वार्घ्यं बन्धनं द्रव्यैः श्रीखण्डाद्यैर्विधानतः ।चन्द्रमण्डलसंस्थायै महालक्ष्यै प्रदापयेत्

datvārghyaṃ bandhanaṃ dravyaiḥ śrīkhaṇḍādyairvidhānataḥ / candramaṇḍalasaṃsthāyai mahālakṣyai pradāpayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

giving an arghya with sandal and other substances duly, one should offer it to Mahalakshmi dwelling in the moon's orb:

अध्याय ११६

श्लोक 63

क्षीरोदार्णवसंभूत महालक्ष्मीसहोदर ।पीयूषधाम रोहिण्याः सहितार्ऽघ्यं गृहाण मे

kṣīrodārṇavasaṃbhūta mahālakṣmīsahodara / pīyūṣadhāma rohiṇyāḥ sahitār'ghyaṃ gṛhāṇa me

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

"O brother of Mahalakshmi, born of the ocean of milk, abode of nectar, with Rohini accept my arghya.

अध्याय ११६

श्लोक 64

क्षीरोदार्णवसम्भूते कमले कमलालये ।विष्णुवक्षस्थलस्थे मे सर्वकामप्रदा भव

kṣīrodārṇavasambhūte kamale kamalālaye / viṣṇuvakṣasthalasthe me sarvakāmapradā bhava

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O Kamala, born of the ocean of milk, dwelling in the lotus, dwelling on Vishnu's breast, grant me all desires.

अध्याय ११६

श्लोक 65

एकनाथे जगन्नाथे जमदग्निप्रिये ऽव्यये ।रेणुके त्राहि मां देवि राममातः शिवं कुरु

ekanāthe jagannāthe jamadagnipriye 'vyaye / reṇuke trāhi māṃ devi rāmamātaḥ śivaṃ kuru

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O sole lord, lord of the world, beloved of Jamadagni, imperishable Renuka, protect me, Goddess; mother of Rama, bring me good."

अध्याय ११६

श्लोक 66

मन्त्रैरेतैर्महालक्ष्मीं प्रार्थ्य श्रोत्रिययोषितः ।सम्यक्संपूज्य ताः सम्यग्गन्धयावककज्जलैः

mantrairetairmahālakṣmīṃ prārthya śrotriyayoṣitaḥ / samyaksaṃpūjya tāḥ samyaggandhayāvakakajjalaiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Having prayed to Mahalakshmi with these mantras, one should properly honour the wives of Vedic scholars with perfumes, lac and collyrium,

अध्याय ११६

श्लोक 67

संभोज्य जुहुयादग्नौ बिल्वपद्मकपायसैः ।तदलाभे घृतैर्विप्र गृहेभ्यः समिधस्तिलान्

saṃbhojya juhuyādagnau bilvapadmakapāyasaiḥ / tadalābhe ghṛtairvipra gṛhebhyaḥ samidhastilān

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

feed them, and offer into the fire bilva, lotuses and milk-rice, or failing these, ghee, O brahmin, and fuel sticks and sesame from homes,

अध्याय ११६

श्लोक 68

मृत्युञ्जयाय च परं सर्वरोगप्रशान्तये ।चन्दनं तालपत्रं च पुष्पमालां तथाक्षतान्

mṛtyuñjayāya ca paraṃ sarvarogapraśāntaye / candanaṃ tālapatraṃ ca puṣpamālāṃ tathākṣatān

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

and then to Mrityunjaya for the quelling of all diseases. Sandal, palm leaf, a flower garland and unbroken rice,

अध्याय ११६

श्लोक 69

दुर्वां कौसुम्भसूत्रं च युगं श्रीफलमेव वा ।भक्ष्याणि च नवे शूर्पे प्रतिद्रव्यं तु षोडश

durvāṃ kausumbhasūtraṃ ca yugaṃ śrīphalameva vā / bhakṣyāṇi ca nave śūrpe pratidravyaṃ tu ṣoḍaśa

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

durva, safflower thread, a pair [of cloths] or a bilva fruit, and foods — sixteen of each item — in a new winnowing basket,

अध्याय ११६

श्लोक 70

समाच्छाद्यान्यशूर्पेण व्रती दद्यात्समन्त्रकम् ।क्षीरोदार्णवसंभूता लक्ष्मीश्चन्द्रसहोदरा

samācchādyānyaśūrpeṇa vratī dadyātsamantrakam / kṣīrodārṇavasaṃbhūtā lakṣmīścandrasahodarā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

covered with another basket, the vow-keeper should give with the mantra: "Lakshmi, born of the ocean of milk, sister of the moon,

अध्याय ११६

श्लोक 71

व्रतेनानेन संतुष्टा भवताद्विष्णुवल्लभा ।चेतस्रः प्रतिमास्तास्तु श्रोत्रियेभ्यः समर्पयेत्

vratenānena saṃtuṣṭā bhavatādviṣṇuvallabhā / cetasraḥ pratimāstāstu śrotriyebhyaḥ samarpayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

beloved of Vishnu, be pleased by this vow." And those four images should be given to Vedic scholars;

अध्याय ११६

श्लोक 72

ततस्तु चतुरो विप्रान् षोडशापि सुवासिनीः ।मिष्टान्नेनाशयित्वा तु विसृजेत्ताः सदक्षिणाः

tatastu caturo viprān ṣoḍaśāpi suvāsinīḥ / miṣṭānnenāśayitvā tu visṛjettāḥ sadakṣiṇāḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

then, feeding four brahmins and sixteen married women with sweet food, one should dismiss them with fees.

अध्याय ११६

श्लोक 73

समाप्तिनियमः पश्चाद्भञ्जीतेष्टैः समन्वितः ।एतद्व्रतं महालक्ष्म्याः कृत्वा विप्र विधानतः

samāptiniyamaḥ paścādbhañjīteṣṭaiḥ samanvitaḥ / etadvrataṃ mahālakṣmyāḥ kṛtvā vipra vidhānataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then, with the rules completed, one should eat with loved ones. Having kept this vow of Mahalakshmi duly, O brahmin,

अध्याय ११६

श्लोक 74

भुक्त्वेष्टानैहिकान् कामांल्लक्ष्मीलोके वसेच्चिरम् ।एषाषोकाष्टमी चोक्ता यस्यां पूर्णं रमाव्रतम्

bhuktveṣṭānaihikān kāmāṃllakṣmīloke vasecciram / eṣāṣokāṣṭamī coktā yasyāṃ pūrṇaṃ ramāvratam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

enjoying desired pleasures of this world, one dwells long in Lakshmi's world. This is also declared the Ashoka Ashtami, on which Rama's vow is completed;

अध्याय ११६

श्लोक 75

अत्राशोकस्य पूजा स्यादेकभक्तं तथा स्मृतम् ।कृत्वाशोकव्रतं नारी ह्यशोका शोकजन्मनि

atrāśokasya pūjā syādekabhaktaṃ tathā smṛtam / kṛtvāśokavrataṃ nārī hyaśokā śokajanmani

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

here the worship of the ashoka is prescribed, and one meal is remembered. A woman who keeps the Ashoka vow becomes free from sorrow in every birth,

अध्याय ११६

श्लोक 76

यत्र कुत्रापि संजाता नात्र कार्या विचारणा ।आश्विने शुक्लपक्षे तु प्रोक्ता विप्र महाष्टमी

yatra kutrāpi saṃjātā nātra kāryā vicāraṇā / āśvine śuklapakṣe tu proktā vipra mahāṣṭamī

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

wherever she is born; there is no doubt. In the bright half of Ashvina, O brahmin, is declared the Mahashtami;

अध्याय ११६

श्लोक 77

तत्र दुर्गाचनं प्रोक्तं सव्रैरप्युपचारकैः ।उपवासं चैकभक्तं महाष्टम्यां विधाय तु

tatra durgācanaṃ proktaṃ savrairapyupacārakaiḥ / upavāsaṃ caikabhaktaṃ mahāṣṭamyāṃ vidhāya tu

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

on it the worship of Durga with all offerings is declared; observing a fast or one meal on the Mahashtami,

अध्याय ११६

श्लोक 78

सर्वतो विभवं प्राप्य मोदते देववच्चिरम् ।ऊर्ज्जे कृष्णादिके ऽष्टम्यां करकाख्यं व्रतं स्मृतम्

sarvato vibhavaṃ prāpya modate devavacciram / ūrjje kṛṣṇādike 'ṣṭamyāṃ karakākhyaṃ vrataṃ smṛtam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

one obtains glory on every side and rejoices long like a god. On the eighth of the dark half of Urja the vow called Karaka is remembered;

अध्याय ११६

श्लोक 79

तत्रोमासहितः शंभुः पूजनीयः प्रयत्नतः ।चन्द्रोदयेर्ऽघदानं च विधेयं व्रतिभिः सदा

tatromāsahitaḥ śaṃbhuḥ pūjanīyaḥ prayatnataḥ / candrodayer'ghadānaṃ ca vidheyaṃ vratibhiḥ sadā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

on it Shambhu with Uma should be worshipped with care, and the vow-keepers should always give an arghya at moonrise,

अध्याय ११६

श्लोक 80

पुत्रं सर्वगुणोपेतमिच्छद्भिर्विविधं सुखम् ।गोपाष्टमीति संप्रोक्ता कार्तिके धवले दले

putraṃ sarvaguṇopetamicchadbhirvividhaṃ sukham / gopāṣṭamīti saṃproktā kārtike dhavale dale

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

desiring a son endowed with all virtues and various happiness. On the bright half of Kartika is declared the Gopashtami;

अध्याय ११६

श्लोक 81

तत्रकुर्याद्गवां पूजां गोग्रासं गोप्रदक्षिणाम् ।गवानुगमनं दानं वाञ्छन्सर्वाश्च संपदः

tatrakuryādgavāṃ pūjāṃ gogrāsaṃ gopradakṣiṇām / gavānugamanaṃ dānaṃ vāñchansarvāśca saṃpadaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

on it one should worship cows, give them mouthfuls, circumambulate them, follow them and give gifts, desiring all prosperity.

अध्याय ११६

श्लोक 82

कृष्णाष्टम्यां मार्गशीर्षे मिथुनं दर्भनिर्मितम् ।अनघां चानघां तत्र बहुपुत्रसमन्वितम्

kṛṣṇāṣṭamyāṃ mārgaśīrṣe mithunaṃ darbhanirmitam / anaghāṃ cānaghāṃ tatra bahuputrasamanvitam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

On the dark eighth of Margashirsha, a couple made of darbha, Anagha and Anagha, with many sons,

अध्याय ११६

श्लोक 83

स्थापयित्वा शुभे देशे गोमयेनोपलेपिते ।पूजयेद्गन्धपुष्पाद्यैरुपचारैः पृथग्विधैः

sthāpayitvā śubhe deśe gomayenopalepite / pūjayedgandhapuṣpādyairupacāraiḥ pṛthagvidhaiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

placed in a fine spot smeared with cow dung, should be worshipped with perfumes, flowers and various offerings;

अध्याय ११६

श्लोक 84

संभोज्य द्विजदांपत्यं विसृजेल्लब्धदक्षिणम् ।व्रतमेतन्नरः कृत्वा नारी वा विधिपूर्वकम्

saṃbhojya dvijadāṃpatyaṃ visṛjellabdhadakṣiṇam / vratametannaraḥ kṛtvā nārī vā vidhipūrvakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

feeding a brahmin couple, one should dismiss them with a fee. A man or woman who keeps this vow duly

अध्याय ११६

श्लोक 85

पुत्रं सल्लक्षणोपेतं लभते नात्र संशयः

putraṃ sallakṣaṇopetaṃ labhate nātra saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

obtains a son endowed with good marks; there is no doubt.

अध्याय ११६

श्लोक 86

मार्गाशीर्षसिताष्टम्यां कालभैरवसन्निदौ ।उपोष्य जागरं कृत्वा महापापैः प्रमुच्यते

mārgāśīrṣasitāṣṭamyāṃ kālabhairavasannidau / upoṣya jāgaraṃ kṛtvā mahāpāpaiḥ pramucyate

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

On the bright eighth of Margashirsha, fasting and keeping vigil in the presence of Kalabhairava, one is freed from great sins;

अध्याय ११६

श्लोक 87

यत्किञ्चिदशुभं कर्म कृतं मानुषजन्मनि ।तत्सर्वं विलयं याति कालभैरवदर्शनात्

yatkiñcidaśubhaṃ karma kṛtaṃ mānuṣajanmani / tatsarvaṃ vilayaṃ yāti kālabhairavadarśanāt

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

whatever evil deed has been done in human birth is all dissolved by the sight of Kalabhairava.

अध्याय ११६

श्लोक 88

अथ पौषसिताष्टम्यां श्राद्धमष्टकसंज्ञितम् ।पितॄणां तृप्तिदं वर्षं कुलसन्ततिवर्द्धनम्

atha pauṣasitāṣṭamyāṃ śrāddhamaṣṭakasaṃjñitam / pitṝṇāṃ tṛptidaṃ varṣaṃ kulasantativarddhanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then on the bright eighth of Pausha is the shraddha called Ashtaka, which satisfies the ancestors for a year and increases the family line.

अध्याय ११६

श्लोक 89

शुक्लाष्टम्यां तु पौषस्य शिवं सम्पूज्य भक्तितः ।भुक्तिमुक्तिमवाप्नोति भक्तिमेकां समाचरन्

śuklāṣṭamyāṃ tu pauṣasya śivaṃ sampūjya bhaktitaḥ / bhuktimuktimavāpnoti bhaktimekāṃ samācaran

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

On the bright eighth of Pausha, worshipping Shiva with devotion, practising devotion alone, one gains enjoyment and liberation.

अध्याय ११६

श्लोक 90

कृष्णाष्टम्यां तु माघस्य भद्रकालीं समर्चयेत् ।भक्तितो वैरिवृन्दघ्नीं सर्वकामप्रदायिनीम्

kṛṣṇāṣṭamyāṃ tu māghasya bhadrakālīṃ samarcayet / bhaktito vairivṛndaghnīṃ sarvakāmapradāyinīm

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

On the dark eighth of Magha one should devoutly worship Bhadrakali, destroyer of hosts of enemies and giver of all desires.

अध्याय ११६

श्लोक 91

माघमासे सिताष्टम्यां भीष्मं संतर्पयद्द्विज ।संततिं त्वव्यवच्छिन्नामिच्छंश्चाप्यपराजयम्

māghamāse sitāṣṭamyāṃ bhīṣmaṃ saṃtarpayaddvija / saṃtatiṃ tvavyavacchinnāmicchaṃścāpyaparājayam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

On the bright eighth of the month of Magha one should offer libations to Bhishma, O brahmin, desiring unbroken offspring and invincibility.

अध्याय ११६

श्लोक 92

फआल्गुने त्वसिताष्टम्यां भीप्रां देवीं समर्चयेत् ।तत्र व्रतपरो विप्र सर्वकामसमृद्धये

phaālgune tvasitāṣṭamyāṃ bhīprāṃ devīṃ samarcayet / tatra vrataparo vipra sarvakāmasamṛddhaye

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

On the dark eighth of Phalguna one should worship the goddess Bhima; there, devoted to the vow, O brahmin, for the fulfilment of all desires.

अध्याय ११६

श्लोक 93

शुक्लाष्टम्यां फआल्गुनस्य शिवं चापि शिवां द्विज ।गन्धाद्यैः सम्यगभ्यर्च्य सर्वसिद्धीश्वरो भवेत्

śuklāṣṭamyāṃ phaālgunasya śivaṃ cāpi śivāṃ dvija / gandhādyaiḥ samyagabhyarcya sarvasiddhīśvaro bhavet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

On the bright eighth of Phalguna, worshipping Shiva and Shiva's consort properly with perfumes and the like, one becomes lord of all siddhis.

अध्याय ११६

श्लोक 94

फआल्गुनापरपक्षे तु शीतलामष्टमीदिने ।पूजयेत्सर्ववपक्कानैः सप्तम्यां विधिवत्कृतैः

phaālgunāparapakṣe tu śītalāmaṣṭamīdine / pūjayetsarvavapakkānaiḥ saptamyāṃ vidhivatkṛtaiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

In the latter half of Phalguna, on the eighth, one should worship Shitala with all kinds of cooked food duly prepared on the seventh:

अध्याय ११६

श्लोक 95

शीतले त्वं जगन्माता शीतले त्वं जगत्पिता ।शीतले त्वं जगद्वात्री शीतलायै नमोनमः

śītale tvaṃ jaganmātā śītale tvaṃ jagatpitā / śītale tvaṃ jagadvātrī śītalāyai namonamaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

"Shitala, you are the mother of the world; Shitala, you are the father of the world; Shitala, you are the upholder of the world; salutations again and again to Shitala.

अध्याय ११६

श्लोक 96

वन्दे ऽहं शीतलां देवीं रासभस्थां दिगंबराम् ।मार्जनी कलशोपेतां विस्फोटकविनाशिनीम्

vande 'haṃ śītalāṃ devīṃ rāsabhasthāṃ digaṃbarām / mārjanī kalaśopetāṃ visphoṭakavināśinīm

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

I salute the goddess Shitala, seated on a donkey, naked, with broom and pitcher, destroyer of pustular disease."

अध्याय ११६

श्लोक 97

शीतले शीतले चेत्थं ये जपन्ति जले ल्थिताः ॥ठ तेषां तु शीतला देवी स्याद्विस्फोटकशान्तिदा

śītale śītale cetthaṃ ye japanti jale lthitāḥ //ṭha teṣāṃ tu śītalā devī syādvisphoṭakaśāntidā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

For those who, standing in water, recite "Shitala, Shitala" thus, the goddess Shitala quells pustular disease.

अध्याय ११६

श्लोक 98

इत्येवं शीतलामन्त्रैर्यः समर्चयते द्विज ।तस्य वर्षं भवेच्छान्तिः शीतलायाः प्रसादतः

ityevaṃ śītalāmantrairyaḥ samarcayate dvija / tasya varṣaṃ bhavecchāntiḥ śītalāyāḥ prasādataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Whoever worships Shitala with these mantras, O brahmin, has peace for a year by Shitala's grace.

अध्याय ११६

श्लोक 99

सर्वमासोभये पक्षे विधिवच्चाष्टमीदिने ।शिवां वापिशिवं प्रार्च्यलभते वाञ्छितं फलम्

sarvamāsobhaye pakṣe vidhivaccāṣṭamīdine / śivāṃ vāpiśivaṃ prārcyalabhate vāñchitaṃ phalam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

On the eighth of both fortnights in every month, worshipping Shiva or Shiva's consort duly, one obtains the fruit one desires.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_nAradapurANa.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Narada Purana — Chapter 116
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.