Narada Purana· Nārada Purāṇa
117
अध्याय 117 / 167

Book 1 - Adhyaya 118

33 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ33 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ११७

श्लोक 1

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थिताष्टमीव्रतकथनं नाम सप्तदशाधिकशततमो ऽध्यायः सनातन उवाच अथ वक्ष्यामि विप्रेन्द्र नवम्यास्ते व्रतानि वै ।यानि कृत्वा नरा लोके लभन्ते वाञ्छितं फलम्

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde dvādaśamāsasthitāṣṭamīvratakathanaṃ nāma saptadaśādhikaśatatamo 'dhyāyaḥ sanātana uvāca atha vakṣyāmi viprendra navamyāste vratāni vai / yāni kṛtvā narā loke labhante vāñchitaṃ phalam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O leading Brahmana, henceforth, I shall recount to you the Vratas to be observed on the Navami day (i.e. ninth day in the lunar fortnight). On performing these rites, people in the world attain the desired fruit.

अध्याय ११७

श्लोक 2

चैत्रस्य शुक्लपक्षे तु श्रीरामनवमीव्रतम् ।तत्रोपवासं विधिवच्छक्तो भक्तः समाचरेत्

caitrasya śuklapakṣe tu śrīrāmanavamīvratam / tatropavāsaṃ vidhivacchakto bhaktaḥ samācaret

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

By means of (gifts of) cows, plots of lands, gingel- ly seeds, gold etc, and by means (of gifts of) clothes and orna¬ ments, Brahmanas should be propitiated. He who devoutly performs the holy rite of Sri Ramanavami shall shake off all his sins in this world and attain the region of Visnu.

अध्याय ११७

श्लोक 3

अशक्तश्चैकभक्तं वै मध्याह्नोत्सवतः परम् ।विप्रान्संभोज्य मिष्टान्नै रामप्रीति सुमाचरेत्

aśaktaścaikabhaktaṃ vai madhyāhnotsavataḥ param / viprānsaṃbhojya miṣṭānnai rāmaprīti sumācaret

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

He who worships Canika on the ninth day in either of the fortnights of the month of Vaisakha, in accordance with the injunctions in the matter, rejoices alongwith the Devas.

अध्याय ११७

श्लोक 4

गोभूतिलहरिरण्याद्येर्वस्त्रालङ्करणेस्तथा ।एव यः कुरुते भक्त्या श्रीरामनवमीव्रतम्

gobhūtilahariraṇyādyervastrālaṅkaraṇestathā / eva yaḥ kurute bhaktyā śrīrāmanavamīvratam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

VV. gluTdcscribc a special Uma Vrata not recorded by Kane

अध्याय ११७

श्लोक 5

विधूय चेहपापानि व्रजे द्विष्णोः परं पदम् ।उक्तं मातृव्रतं चात्र भैरवेण समन्विताः

vidhūya cehapāpāni vraje dviṣṇoḥ paraṃ padam / uktaṃ mātṛvrataṃ cātra bhairaveṇa samanvitāḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

After offering oblations and after partaking of only cooked rice, the devotee should give the monetary gifts to the Brahmana and formally conclude the Vrata.

अध्याय ११७

श्लोक 6

स्रग्गन्धवस्रनमनैवेद्यैश्चतुःष्टिस्तु योगिनीः ।अत्रैव भद्रकालो तु योगिनीनां महाबला

sraggandhavasranamanaivedyaiścatuḥṣṭistu yoginīḥ / atraiva bhadrakālo tu yoginīnāṃ mahābalā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

He who thus worships Durga, the destroyer of mise¬ ries and sufferings of men, enjoys excellent worldly pleasures here and shall attain heavenly region in the end.

अध्याय ११७

श्लोक 7

ब्राह्मणश्रेष्ठः सर्वासामाधिपत्ये ऽभिषेचिता ।तस्मात्तां पूजयेच्चात्र सोपवासो जितेन्द्रियः

brāhmaṇaśreṣṭhaḥ sarvāsāmādhipatye 'bhiṣecitā / tasmāttāṃ pūjayeccātra sopavāso jitendriyaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The best of brahmins [Chandika] was consecrated to sovereignty over all; so one should worship her here, fasting and with senses controlled.

अध्याय ११७

श्लोक 8

राधे नवम्यां दलयोश्चण्डिकां यस्तु पूजयेत् ।विधिना स विमानेन देवतैः सह मोदते

rādhe navamyāṃ dalayoścaṇḍikāṃ yastu pūjayet / vidhinā sa vimānena devataiḥ saha modate

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Whoever worships Chandika duly on the ninth of both fortnights of Radha rejoices with the gods in a celestial car.

अध्याय ११७

श्लोक 9

ज्येष्ठशुक्लनवम्यां तु सोपवासो नरोत्तमः ।उमां संपूज्य विधिवत्कुमारीर्भोजयेद्द्विजान्

jyeṣṭhaśuklanavamyāṃ tu sopavāso narottamaḥ / umāṃ saṃpūjya vidhivatkumārīrbhojayeddvijān

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

On the bright ninth of Jyeshtha the best of men, fasting, should duly worship Uma and feed maidens and brahmins,

अध्याय ११७

श्लोक 10

स्वभक्त्या दक्षिणां दत्वा शाल्यन्नं पयसाश्नुयात् ।उमाव्रतमिदं विप्र यः कुर्याद्विधिवन्नरः

svabhaktyā dakṣiṇāṃ datvā śālyannaṃ payasāśnuyāt / umāvratamidaṃ vipra yaḥ kuryādvidhivannaraḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

give fees according to his devotion, and eat rice with milk. Whoever keeps this Uma vow duly, O brahmin,

अध्याय ११७

श्लोक 11

स भुक्त्वेह वरान्भोगानन्ते स्वर्गगतिं लभेत् ।आषाढे मासि विप्रेन्द्र यः कुर्यात्पक्षयोर्द्विज

sa bhuktveha varānbhogānante svargagatiṃ labhet / āṣāḍhe māsi viprendra yaḥ kuryātpakṣayordvija

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

enjoys excellent pleasures here and at the end attains heaven. In the month of Ashadha, O best of brahmins, whoever in both fortnights

अध्याय ११७

श्लोक 12

नक्तं चैन्द्रीं समभ्यर्च्येदैरावतगतां सिताम् ।स भवेद्वै वलोके तु भोगभारग्देवयानगः

naktaṃ caindrīṃ samabhyarcyedairāvatagatāṃ sitām / sa bhavedvai valoke tu bhogabhāragdevayānagaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

eats at night and worships the white Aindri seated on Airavata becomes an enjoyer of pleasures in the world of the gods, travelling by the path of the gods.

अध्याय ११७

श्लोक 13

श्रावणे मासि विप्रेन्द्र यः कुर्यान्नक्तभोजनम् ।पक्षयोरुपवासं वा कौमारीं चण्डिकां यजेत्

śrāvaṇe māsi viprendra yaḥ kuryānnaktabhojanam / pakṣayorupavāsaṃ vā kaumārīṃ caṇḍikāṃ yajet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

In the month of Shravana, O best of brahmins, whoever eats at night or fasts in both fortnights and worships Kaumari Chandika,

अध्याय ११७

श्लोक 14

एवं पापहरां गन्धैः पुष्पैर्धूपैश्च दीपकैः ।नैवेद्यैर्विविधैश्चैव कुमारीभोजनैस्तथा

evaṃ pāpaharāṃ gandhaiḥ puṣpairdhūpaiśca dīpakaiḥ / naivedyairvividhaiścaiva kumārībhojanaistathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the remover of sins, with perfumes, flowers, incense, lamps, various food offerings and feeding of maidens —

अध्याय ११७

श्लोक 15

एवं यः कुरुते भक्त्या कौमारीव्रतमुत्तमम् ।स विमानेन गच्छेद्वै देवीलोकं सनातनम्

evaṃ yaḥ kurute bhaktyā kaumārīvratamuttamam / sa vimānena gacchedvai devīlokaṃ sanātanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

whoever keeps this excellent Kaumari vow with devotion goes in a celestial car to the eternal world of the Goddess.

अध्याय ११७

श्लोक 16

भाद्रे तु नवमी शुक्ला नन्दाह्वा परिकीर्तिता ।तस्यां यः पूजयेद्दुर्गां विधिवच्चोपचारकैः

bhādre tu navamī śuklā nandāhvā parikīrtitā / tasyāṃ yaḥ pūjayeddurgāṃ vidhivaccopacārakaiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The bright ninth in Bhadra is declared as the one called Nanda; whoever duly worships Durga on it with offerings

अध्याय ११७

श्लोक 17

सो ऽश्वमेधफलं लब्ध्वा विष्णुलोके महीयते ।आश्विने शुक्लनवमी महापूर्वा प्रकीर्तिता

so 'śvamedhaphalaṃ labdhvā viṣṇuloke mahīyate / āśvine śuklanavamī mahāpūrvā prakīrtitā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

obtains the fruit of the horse-sacrifice and is honoured in Vishnu's world. The bright ninth of Ashvina is declared as the Mahanavami;

अध्याय ११७

श्लोक 18

अपराह्ने शमीपूजा कार्यास्यां प्राग्दिशि द्विज ।ततो निशायां प्राग्यामे खड्गं धनुरिषून्गदाम्

aparāhne śamīpūjā kāryāsyāṃ prāgdiśi dvija / tato niśāyāṃ prāgyāme khaḍgaṃ dhanuriṣūngadām

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

on it, in the afternoon, the worship of the shami should be performed toward the east, O brahmin; then at night, in the first watch, sword, bow, arrows, mace,

अध्याय ११७

श्लोक 19

शूलं शक्तिं च परशुं छिरिकां चर्म खेटकम् ।छत्रं ध्वजं गजं चाश्व गोवृषं पुस्तकं तुलाम्

śūlaṃ śaktiṃ ca paraśuṃ chirikāṃ carma kheṭakam / chatraṃ dhvajaṃ gajaṃ cāśva govṛṣaṃ pustakaṃ tulām

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

trident, spear, axe, dagger, shield, buckler, umbrella, banner, elephant, horse, cow and bull, book, scales,

अध्याय ११७

श्लोक 20

दण्डं पाशं चक्रशङ्खौ गन्धाद्यैरुपचारकैः ।संपूज्य महिषं तत्र भद्रकाल्यै समालभेत्

daṇḍaṃ pāśaṃ cakraśaṅkhau gandhādyairupacārakaiḥ / saṃpūjya mahiṣaṃ tatra bhadrakālyai samālabhet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

staff, noose, discus and conch — worshipping these with perfumes and other offerings, one should sacrifice a buffalo there to Bhadrakali.

अध्याय ११७

श्लोक 21

एवं बलिं विधायाथ भुक्त्वा पक्कान्न मेव च ।द्विजेभ्यो दक्षिणां दत्वा व्रतं तत्र समापयेत्

evaṃ baliṃ vidhāyātha bhuktvā pakkānna meva ca / dvijebhyo dakṣiṇāṃ datvā vrataṃ tatra samāpayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Having made the offering thus and eaten cooked food, and given fees to brahmins, one should complete the vow there.

अध्याय ११७

श्लोक 22

एवं यः पूजयेद्दुर्गां नॄणां दुर्गतिनाशिनीम् ।इह भुक्त्वा वरान्भोगानन्ते स्वर्गतिमाप्नुयात्

evaṃ yaḥ pūjayeddurgāṃ nṝṇāṃ durgatināśinīm / iha bhuktvā varānbhogānante svargatimāpnuyāt

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Whoever thus worships Durga, destroyer of men's misfortunes, enjoys excellent pleasures here and at the end attains heaven.

अध्याय ११७

श्लोक 23

कार्तिके शुक्लनवमी याक्षया सा प्रकीर्तता ।तस्यामश्वत्थमूले वै तर्प्पणं सम्यगाचरेत्

kārtike śuklanavamī yākṣayā sā prakīrtatā / tasyāmaśvatthamūle vai tarppaṇaṃ samyagācaret

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The bright ninth of Kartika is declared as the Akshaya; on it one should properly offer libations at the foot of the ashvattha

अध्याय ११७

श्लोक 24

देवानां च ऋषीणां च पितॄणां चापि नारद ।स्वशाखोक्तैस्तथा मन्त्रैः सूर्यायार्घ्यं ततोर्ऽपयेत्

devānāṃ ca ṛṣīṇāṃ ca pitṝṇāṃ cāpi nārada / svaśākhoktaistathā mantraiḥ sūryāyārghyaṃ tator'payet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

to the gods, sages and ancestors, O Narada, and with the mantras of one's own Vedic branch give an arghya to the Sun;

अध्याय ११७

श्लोक 25

ततो द्विजान्भोजयित्वा मिष्टान्नेन मुनूश्वर ।स्वयं भुक्त्वा च विहरेद्द्विजेभ्यो दत्तदक्षिणः

tato dvijānbhojayitvā miṣṭānnena munūśvara / svayaṃ bhuktvā ca vihareddvijebhyo dattadakṣiṇaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

then feeding brahmins with sweet food, O lord of sages, and eating oneself, one should go about freely, having given the brahmins fees.

अध्याय ११७

श्लोक 26

एवं यः कुरुते भक्त्या जपदानं द्विजार्चनम् ।होमं च सर्वमक्षय्यं भवेदिति विधेर्वयः

evaṃ yaḥ kurute bhaktyā japadānaṃ dvijārcanam / homaṃ ca sarvamakṣayyaṃ bhavediti vidhervayaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

For whoever does this with devotion, japa, giving, worship of brahmins and oblation all become imperishable — such is the word of the ordinance.

अध्याय ११७

श्लोक 27

मार्गे तु शुक्लनवमी नन्दिनी परिकीर्तिता ।तस्यामुपोषितो यस्तु जगदंबां प्रपूजयेत्

mārge tu śuklanavamī nandinī parikīrtitā / tasyāmupoṣito yastu jagadaṃbāṃ prapūjayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The bright ninth of Margashirsha is declared as the Nandini; whoever, fasting on it, worships the Mother of the world

अध्याय ११७

श्लोक 28

गन्धाद्यैः सो ऽश्वमेधस्य फलभाङ्नात्र संशयः ।पौषे शुक्लनवम्यां तु महामायां प्रपूजयेत्

gandhādyaiḥ so 'śvamedhasya phalabhāṅnātra saṃśayaḥ / pauṣe śuklanavamyāṃ tu mahāmāyāṃ prapūjayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

with perfumes and the like shares in the fruit of the horse-sacrifice; there is no doubt. On the bright ninth of Pausha one should worship Mahamaya,

अध्याय ११७

श्लोक 29

एकभक्तपरो विप्र वाजपेयफलाप्तये ।माघमासे तु वा शुक्ला नवमी लोकपूजिता

ekabhaktaparo vipra vājapeyaphalāptaye / māghamāse tu vā śuklā navamī lokapūjitā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

keeping one meal, O brahmin, to gain the fruit of the Vajapeya. The bright ninth in the month of Magha is worshipped by the world;

अध्याय ११७

श्लोक 30

महानन्देति सा प्रोक्ता सदानन्दकरी नृणाम् ।तस्यां स्नानं तथा दानं जपो होम उपोषणम्

mahānandeti sā proktā sadānandakarī nṛṇām / tasyāṃ snānaṃ tathā dānaṃ japo homa upoṣaṇam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

it is called Mahananda, ever bringing men bliss; bathing, giving, japa, oblation and fasting on it

अध्याय ११७

श्लोक 31

सर्वमक्षयतां याति नात्र कार्या विचारणा ।फआल्गुनामलपक्षस्य नवमी या द्विजोत्तम

sarvamakṣayatāṃ yāti nātra kāryā vicāraṇā / phaālgunāmalapakṣasya navamī yā dvijottama

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

all become imperishable; there is no doubt. The ninth of the bright half of Phalguna, O best of brahmins,

अध्याय ११७

श्लोक 32

आनन्दा सा महापुण्या सर्वपापहरा स्मृता ।सोपवासोर्ऽचयेत्तत्र यस्त्वानन्दां द्विजोत्तम

ānandā sā mahāpuṇyā sarvapāpaharā smṛtā / sopavāsor'cayettatra yastvānandāṃ dvijottama

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

is Ananda, most holy, remembered as removing all sins; whoever, fasting, worships Ananda on it, O best of brahmins,

अध्याय ११७

श्लोक 33

स लभेद्वाञ्छितान्कामान्सत्यं सत्यं मयोदितम्

sa labhedvāñchitānkāmānsatyaṃ satyaṃ mayoditam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

obtains the desires he wishes — truly, truly, I declare it.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_nAradapurANa.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Narada Purana — Chapter 117
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.