Narada Purana· Nārada Purāṇa
136
अध्याय 136 / 167

Book 2 - Adhyaya 12

33 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ33 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय १३६

श्लोक 1

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरेभागे मोहिनीदर्शनं नाम एकादशो ऽध्यायः वसिष्ट उवाच व्याहृते शोभने वाक्ये मोहिन्या नृपतिस्तदा ।उन्मील्य नेत्रे राजेन्द्र शतपत्रनिभे तथा

iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarebhāge mohinīdarśanaṃ nāma ekādaśo 'dhyāyaḥ vasiṣṭa uvāca vyāhṛte śobhane vākye mohinyā nṛpatistadā / unmīlya netre rājendra śatapatranibhe tathā

हिन्दी अर्थ

लोकमें ऐसा लाभदायक ब्रत दूसरा नहीं देखा जाता। यह बड़े-बड़े पातकोंका नाश करनेवाला तथा तत्काल फल देकर अपने प्रति विश्वास बढ़ानेवाला है। शोक और संताप देनेवाले अनेक

English

O fair-faced lady, by your sheer sight I have been struck and hit by the arrows of Cupid. I have suddenly fallen on the Earth. O gentle lady, I prattled much on being fascinated

अध्याय १३६

श्लोक 2

सगद्गदमुवाचेदं मुग्धो मोहिनिदर्शनात् ।मया बाले सुबहुशः पूर्णचन्द्रनिभाननाः

sagadgadamuvācedaṃ mugdho mohinidarśanāt / mayā bāle subahuśaḥ pūrṇacandranibhānanāḥ

हिन्दी अर्थ

पुत्रोंके जन्मसे क्या लाभ ? समूचे कुलको सहारा देनेवाला एक ही पुत्र श्रेष्ठ है, जिसके भरोसे समस्त कुल सुख-शान्तिका अनुभव करता है । तुम्हें अपने गर्भमें पाकर मैं तीनों लोकोंसे ऊपर

English

O lady of beautiful thighs resembling the trunk ot

अध्याय १३६

श्लोक 3

दृष्टास्तथानुभूताश्च नेदृग्दृष्टं वपुः क्वचित् ।यादृशं त्वं धारयसे रूपं लोकविमोहनम्

dṛṣṭāstathānubhūtāśca nedṛgdṛṣṭaṃ vapuḥ kvacit / yādṛśaṃ tvaṃ dhārayase rūpaṃ lokavimohanam

हिन्दी अर्थ

उठ गयी। पुत्र! तुम शूरवीर, सातों द्वीपोंके अधिपति तथा पिताके आज्ञापालक हो एवं पिता और माता दोनोंको आह्वाद प्रदान करते हो। ऐसे पुत्रको ही दिद्वानोंने पुत्र कहा है। दूसरे सभी

English

O Mohinl of charming limbs, for a contact with you I will give even my soul; what then about wealth, gems etc? Be favourable to me.

अध्याय १३६

श्लोक 4

सो ऽहं दर्शनमात्रेण त्वदीयेन वरानने ।मनोभवशरैर्विद्धः पतितः सहसा क्षितौ ।अजल्पितवचो देवि मोहितस्तव तेजसा

so 'haṃ darśanamātreṇa tvadīyena varānane / manobhavaśarairviddhaḥ patitaḥ sahasā kṣitau / ajalpitavaco devi mohitastava tejasā

हिन्दी अर्थ

ऐसा वचन कहकर उस समय देवी संध्यावलीने षड्रस भोजन रखनेके लिये पात्रोंकी ओर दृष्टिपात किया। राजन! उसकी दृष्टि पड़नेमात्रसे वे सभी

English

On hearing the words of the king Mohinl smiled raised the king up and said in sweet voice.

अध्याय १३६

श्लोक 5

कुरु प्रसादं करभोरु मह्यं दास्यामि सर्वं तव चित्तसंस्थम् ।नादेयमस्तीह जगत्त्रये ऽपि तवानुरागेण निबद्धचेतसः

kuru prasādaṃ karabhoru mahyaṃ dāsyāmi sarvaṃ tava cittasaṃstham / nādeyamastīha jagattraye 'pi tavānurāgeṇa nibaddhacetasaḥ

हिन्दी अर्थ

पात्र उत्तम भोजनसे भर गये। महीपते मोहिनीको भोजन करानेके लिये कुछ-कुछ गरम और षड्रसयुक्त भोजनकी तथा अमृतके समान स्वादिष्ट जलकी व्यवस्था हो गयी। तदनन्तर रत्नजटित

English

O king, I do not wish to choose the Earth along- "with the mountains and oceans.. Whatever I say on a certain occasion must be carried out without hesitation.

अध्याय १३६

श्लोक 6

इमां धरां भूधरभूषिताङ्गीं समुद्रवस्त्रां शशिसूर्यनेत्राम् ।घनस्तनीं व्योमसुबद्धदेहां निष्काननां सुंदरि वामशीलाम्

imāṃ dharāṃ bhūdharabhūṣitāṅgīṃ samudravastrāṃ śaśisūryanetrām / ghanastanīṃ vyomasubaddhadehāṃ niṣkānanāṃ suṃdari vāmaśīlām

हिन्दी अर्थ

सुवर्णमयी चम्मच लेकर मनोहर हास्यवाली रानी संध्यावलीने शान्तभावसे मोहिनीको भोजन परोसा। सोनेके चिकने पात्रमें, जिसमें उचितमात्रामें सब प्रकारका भोज्य पदार्थ रखा हुआ था, मोहिनी

English

You are a king. You practise religious and holy rites regularly. You have won fame for truthfulness in the three worlds. You will never utter a lie on any occasion. Still this is

अध्याय १३६

श्लोक 7

पातालगुह्यां बहुवृक्षरोम्णीं सप्ताधरां सुभ्रु तवास्मि दाता ।सकोशबद्धां गजवाजिपूर्णां समन्त्रिहृद्यां नगरैः समेताम्

pātālaguhyāṃ bahuvṛkṣaromṇīṃ saptādharāṃ subhru tavāsmi dātā / sakośabaddhāṃ gajavājipūrṇāṃ samantrihṛdyāṃ nagaraiḥ sametām

हिन्दी अर्थ

देवी सोनेके सुन्दर आसनपर बैठकर अपनी रुचिके अनुकूल सुसंस्कृत अन्न धीरे-धीरे भोजन करने लगी। उस समय धर्माद्गभदके द्वारा व्यजन

English

Or of what avail are these words uttered by me by

अध्याय १३६

श्लोक 8

आत्मानमपि दास्यामि तवा चार्वङ्गि संगमे ।किं पुनर्द्धनरत्नादि प्रसीद मम मोहिनि

ātmānamapi dāsyāmi tavā cārvaṅgi saṃgame / kiṃ punarddhanaratnādi prasīda mama mohini

हिन्दी अर्थ

मोहिनीके भोजन कर लेनेके अनन्तर राजकुमारने उसे प्रणाम करके कहा--'देवि! इन संध्यावली देवीने मुझे तीन वर्षतक अपने गर्भमें धारण किया है तथा आपके पतिदेवके प्रसादसे पलकर

English

O beautiful woman, of lovelv thio-kc -c t a

अध्याय १३६

श्लोक 9

नृपस्य वचनं श्रुत्वा मोहिनी मधुराक्षरम् ।समुवाच स्मितं कृत्वा तमुत्थाप्य नृपं तदा

nṛpasya vacanaṃ śrutvā mohinī madhurākṣaram / samuvāca smitaṃ kṛtvā tamutthāpya nṛpaṃ tadā

हिन्दी अर्थ

मैं इतना बड़ा हुआ हूँ। मनोहर अड्भोंवाली देवि! तीनों लोकोंमें ऐसी कोई वस्तु नहीं है, जिसे देकर पुत्र अपनी मातासे उऋण हो सके।!'

English

(In case I fail to carry out your words) my virtue and piety have been given in exchange to you. O lady become my wife. I have been forcibly and extremely perturbed and excited by your beauty.

अध्याय १३६

श्लोक 10

न धरां भूधरोपेतां वरये वसुधाधिप ।यद्विदिष्याम्यहं काल तत्कार्यमविशङ्कया

na dharāṃ bhūdharopetāṃ varaye vasudhādhipa / yadvidiṣyāmyahaṃ kāla tatkāryamaviśaṅkayā

हिन्दी अर्थ

पुत्र धर्मज्ञदके ऐसा कहनेपर मोहिनीको बड़ा आश्चर्य हुआ। वह सोचने लगी--'जिसमें पिताकी सेवाका भाव है, उसके समान इस पृथ्वीपर दूसरा कोई नहीं है। जो इस प्रकार

English

I am a king by name Rukmangada, the son of Rtadhvaja, born in the race of Iksvaku. Dharmahgada is my son.

अध्याय १३६

श्लोक 11

भजिष्यामि न संदेहः कुरुष्व समयं मम ।राजोवाच येन संतुष्यसे देवि समयं तं करोम्यहम्

bhajiṣyāmi na saṃdehaḥ kuruṣva samayaṃ mama / rājovāca yena saṃtuṣyase devi samayaṃ taṃ karomyaham

हिन्दी अर्थ

गुणोंमें बढ़ा-चढ़ा है, उस धर्मात्मा पुत्रके प्रति मैं माता होकर कैसे कुत्सित बर्ताव कर सकती हूँ।' मोहिनी इस तरह नाना प्रकारके विचार करके पुत्रसे बोली--' तुम मेरे पतिको शीघ्र बुला लाओ,

English

O lady of charming eyes, under the pretext of hunting the deer, I have entered the forest. Then the pleasant hermitage of Vamadeva was seen by me.

अध्याय १३६

श्लोक 12

दशावस्थां गतो देहो मम त्वत्संगमं विना

daśāvasthāṃ gato deho mama tvatsaṃgamaṃ vinā

हिन्दी अर्थ

मैं उनके बिना दो घड़ी भी नहीं रह सकती।' तब उसने तुरंत ही पिताके पास जा उन्हें प्रणाम करके कहा--'तात ! मेरी छोटी माँ आपका शीघ्र दर्शन करना चाहती है।' पुत्रकी यह बात सुनकर

English

With my mind curious and enthusiastic I was roaming over the excellent mountain, when the sweet song emanating from your mouth reached my ears.

अध्याय १३६

श्लोक 13

मोहिन्युवाच दीयतां दक्षिणो हस्तो बहुधर्मकरस्तव ।येन मे प्रत्ययो राजन् वचने तावके भवेत्

mohinyuvāca dīyatāṃ dakṣiṇo hasto bahudharmakarastava / yena me pratyayo rājan vacane tāvake bhavet

हिन्दी अर्थ

कि जातैर्बहुभि: पुत्री: शोकसंतापकारकै:। वरमेक: कुलालम्बी यत्र विश्रमते कुलम्॥

English

Attracted by that song, I have approached you. O lady of charming eyes, you have come within the range of my vision.

अध्याय १३६

श्लोक 14

राजा त्वं धर्मशीलो ऽसि सत्यकीर्तिर्जगत्त्रये ।न वक्तास्यनृतं काले मार्गायं लौकिकः कृतः

rājā tvaṃ dharmaśīlo 'si satyakīrtirjagattraye / na vaktāsyanṛtaṃ kāle mārgāyaṃ laukikaḥ kṛtaḥ

हिन्दी अर्थ

राजा रुक्‍्माड्भद तत्काल वहाँ जानेको उद्यत हुए। उनके मुखपर प्रसन्नता छा गयी। उन्होंने महलमें प्रवेश करके देखा, मोहिनी पलंगपर सो रही है। उसके शरीरसे तपाये हुए सुवर्णकी-सी प्रभा फैल

English

Thereafter, O gentle lady, I fell unconscious on the ground. Now I have regained consciousness, thanks to your nectarine words.

अध्याय १३६

श्लोक 15

एवं ब्रवाणां राजेन्द्रो मोहिनीं हृच्छयातुरः ।अब्रवीन्नृपतिस्तां तु सुप्रसन्नमना नृप

evaṃ bravāṇāṃ rājendro mohinīṃ hṛcchayāturaḥ / abravīnnṛpatistāṃ tu suprasannamanā nṛpa

हिन्दी अर्थ

रही है और उस बालाकी महारानी संध्यावली धीरे-धीरे सेवा कर रही हैं। प्रचुर दक्षिणा देनेवाले राजा रुक्‍्माड्रदको शय्याके समीप आया देख सुन्दरी मोहिनीका मुख प्रसन्नतासे खिल उठा

English

O enchantress of the worlds, I consider myself as a person born again. It behoves you to favour me by replying to me suitably.

अध्याय १३६

श्लोक 16

जन्मप्रभृति वामोरु नानृतं भाषितं मया ।स्वैरेष्वपि विहारेषु कदापि वरवाणिंनि

janmaprabhṛti vāmoru nānṛtaṃ bhāṣitaṃ mayā / svaireṣvapi vihāreṣu kadāpi varavāṇiṃni

हिन्दी अर्थ

और उसने राजासे कहा--'प्राणनाथ! कोमल बिछोौनोंसे युक्त इस पलंगपर बैठिये। जो मानव दूसरे-दूसरे कार्योमें आसक्त होकर अपनी युवती भार्याका सेवन नहीं करता, उसकी वह भार्या

English

On being requested by the king thus, Mohini spoke in reply: —

अध्याय १३६

श्लोक 17

अथवा व्याहृतैर्वाक्यैः किमेभिः प्रत्ययाक्षरैः ।दतो ह्येष मया हस्तो दक्षिणः पुण्यलाञ्छनः

athavā vyāhṛtairvākyaiḥ kimebhiḥ pratyayākṣaraiḥ / dato hyeṣa mayā hasto dakṣiṇaḥ puṇyalāñchanaḥ

हिन्दी अर्थ

कैसे रह सकती है? जिसका दान नहीं किया जाता, वह धन भी चला जाता है, जिसकी रक्षा नहीं की जाती, वह राज्य अधिक कालतक नहीं टिक पाता और जिसका अभ्यास नहीं किया

English

With my mind in concentration, I stayed here engaged in penance. I am worshipping God Sankara, the Lord of the Devas, by offering (singing) songs unto him.

अध्याय १३६

श्लोक 18

यन्मया सुकृतं किञ्चित्कृतमाजन्म सुन्दरि ।तत्सर्वं तव वामोरु यदि कुर्यान्न ते वचः

yanmayā sukṛtaṃ kiñcitkṛtamājanma sundari / tatsarvaṃ tava vāmoru yadi kuryānna te vacaḥ

हिन्दी अर्थ

जाता, वह शास्त्रज्ञान भी टिकाऊ नहीं होता। आलसी लोगोंको विद्या नहीं मिलती। सदा ब्रतमें ही लगे रहनेवालोंको पत्नीकी प्राप्ति नहीं होती। पुरुषार्थके बिना लक्ष्मी नहीं मिलतीं। भगवान्की

English

"Whatever merit I have done since birth, fair one, all of it is yours, fair-thighed, if I do not do your word.

अध्याय १३६

श्लोक 19

अन्तरे ह्येष दत्तो मे धर्मो भार्या भवाङ्गने ।तव रूपेण मे क्षोभः सहसा प्रत्युपस्थितः

antare hyeṣa datto me dharmo bhāryā bhavāṅgane / tava rūpeṇa me kṣobhaḥ sahasā pratyupasthitaḥ

हिन्दी अर्थ

भक्तिके बिना यशकी प्राप्ति नहीं होती। बिना उद्यमके सुख नहीं मिलता और बिना पत्नीके संतानकी प्राप्ति नहीं होती। अपवित्र रहनेवालेको धर्म-लाभ नहीं होता। अप्रिय वचन बोलनेवाला

English

In the meantime this dharma has been given to me: become my wife, O fair-bodied one. Through your beauty an agitation has suddenly come upon me.

अध्याय १३६

श्लोक 20

ऋतध्वजसुतश्चाहं नाम्ना रुक्मां गदो नृपः ।इक्ष्वाकुवशसंभूतः सुतो धर्माङ्गदो मम

ṛtadhvajasutaścāhaṃ nāmnā rukmāṃ gado nṛpaḥ / ikṣvākuvaśasaṃbhūtaḥ suto dharmāṅgado mama

हिन्दी अर्थ

ब्राह्मण धन नहीं पाता। जो गुरुजनोंसे प्रश्न नहीं करता, उसे तत्त्वका ज्ञान नहीं होता तथा जो चलता नहीं, वह कहीं पहुँच नहीं सकता। जो सदा जागता रहता है, उसे भय नहीं होता।

English

I am the son of Ritadhvaja, the king named Rukmangada, born in Ikshvaku's line; my son is Dharmangada.

अध्याय १३६

श्लोक 21

मृगव्याजेन गहनं प्रविष्टश्चारुलोचने ।ततो दृष्टो वने हृद्यो वामदेवाश्रमो मया

mṛgavyājena gahanaṃ praviṣṭaścārulocane / tato dṛṣṭo vane hṛdyo vāmadevāśramo mayā

हिन्दी अर्थ

भूपाल! प्रभो! आप राज्यकाजमें समर्थ पुत्रके होते हुए भी मुझे धर्माड्रदके सुन्दर महलमें अकेली छोड़ राजका कार्य क्‍यों देखते हैं ?' तब राजा रुक्‍्माड्भद उसे सान्त्वना देते हुए बोले।

English

O lovely-eyed one, I entered a thicket on a pretext of hunting; there I saw a charming hermitage of Vamadeva in the forest.

अध्याय १३६

श्लोक 22

मुनिना जल्पितं तत्र किञ्चित्तेन विसर्जितः ।आरुह्य वाहनश्रेष्ठंमन्दरं द्रष्टुमागतः

muninā jalpitaṃ tatra kiñcittena visarjitaḥ / āruhya vāhanaśreṣṭhaṃmandaraṃ draṣṭumāgataḥ

हिन्दी अर्थ

धर्माड्दका माताओंसे पिता और मोहिनीके प्रति उदार होनेका अनुरोध तथा पुत्रद्दारा माताओंका धन-वस्त्र आदिसे समादर

English

Having talked with the sage there, I was dismissed; mounting my excellent horse I came to see Mandara.

अध्याय १३६

श्लोक 23

भ्रममाणो गिरिवरं कुतूहलमनास्तदा ।प्राप्तं मच्छ्रवणे गीतं तव वक्त्रविनिर्गतम्

bhramamāṇo girivaraṃ kutūhalamanāstadā / prāptaṃ macchravaṇe gītaṃ tava vaktravinirgatam

हिन्दी अर्थ

राजाने कहा--भीरु! मैंने राजलक्ष्मी तथा राजकीय वस्तुओंपर पुनः अधिकार नहीं स्थापित किया है। मैंने धर्माड्भोदको पुकारकर यह आदेश दिया था कि '“कमलनयन ! तुम मोहिनीको सम्पूर्ण

English

Wandering the best of mountains, curious in mind, the song that came from your mouth reached my ear.

अध्याय १३६

श्लोक 24

तेन गीतेन चाकृष्टस्त्वत्समीपमुपागतः ।दृष्टेः पथमनुप्राप्ता मम त्वं चारुलोचने

tena gītena cākṛṣṭastvatsamīpamupāgataḥ / dṛṣṭeḥ pathamanuprāptā mama tvaṃ cārulocane

हिन्दी अर्थ

रत्रोंसे विभूषित अपने महलमें ले जाओ और इसकी सेवा करो; क्योंकि यह मेरी सबसे प्यारी पत्नी है। तुम्हारा महल हवादार भी है और उसमें हवासे बचनेका भी उपाय है। वह सभी ऋतुओंमें

English

Drawn by that song, I came near you. You, lovely-eyed, came within the path of my sight.

अध्याय १३६

श्लोक 25

ततो ऽहं मूर्च्छितो देवि विसंज्ञः पतितः क्षितौ ।सांप्रतं चेतनायुक्तस्तव वाक्यामृतेन हि

tato 'haṃ mūrcchito devi visaṃjñaḥ patitaḥ kṣitau / sāṃprataṃ cetanāyuktastava vākyāmṛtena hi

हिन्दी अर्थ

सुख देनेवाला है, अत: वहीं ले जाओ।' पुत्रको इस प्रकार आदेश देकर मैं कष्टसे बचनेके लिये

English

Then I fainted, goddess, and fell senseless on the ground. Now I have my senses by the nectar of your words.

अध्याय १३६

श्लोक 26

पुनर्जातमिवात्मानं मन्ये ऽहं लोकमोहिनि ।प्रत्युत्तरप्रदानेन प्रसादं कर्त्तुमर्हसि

punarjātamivātmānaṃ manye 'haṃ lokamohini / pratyuttarapradānena prasādaṃ karttumarhasi

हिन्दी अर्थ

सहसा तुम्हारे पास चला आया हूँ। देवि! तुम जो कुछ भी कहोगी, उसे निस्संदेह पूर्ण करूँगा।

English

I feel as if born again, O bewilderer of the world. By giving an answer you should show favour."

अध्याय १३६

श्लोक 27

नृपेणैव समुद्दिष्टा मोहिन्याहोत्तरं वचः ।अहं ब्रह्मभवा राजंस्त्वदर्थं समुपागता

nṛpeṇaiva samuddiṣṭā mohinyāhottaraṃ vacaḥ / ahaṃ brahmabhavā rājaṃstvadarthaṃ samupāgatā

हिन्दी अर्थ

मोहिनी बोली--राजेन्द्र ! मेरे विवाहसे अत्यन्त

English

Thus asked by the king, Mohini gave a reply: "I, born of Brahma, have come for your sake, O king,

अध्याय १३६

श्लोक 28

श्रुत्वा कीर्ति स्मरोपेता मन्दरं कनकाचलम् ।परित्यज्य सुरान्सर्वान्विश्वंभरपुरोगमान्

śrutvā kīrti smaropetā mandaraṃ kanakācalam / parityajya surānsarvānviśvaṃbharapurogamān

हिन्दी अर्थ

दुःखित हुई इन अपनी पत्नियोंको धीरज बँधाओ। इन पतिब्रताओंके आँसुओंसे दग्ध होनेपर मेरे मनमें क्‍या शान्ति होगी? भूपाल! ये पतिव्रता देवियाँ तो मेरे पिता ब्रह्माजीको भी भस्म कर

English

having heard your fame and been touched by love, leaving Mandara, the golden mountain, and all the gods led by Vishvambhara,

अध्याय १३६

श्लोक 29

समाहितमनास्त्वत्र तपस्यानिरता स्थिता ।संपूजयन्ती देवेशं गीतदानेन शङ्करम्

samāhitamanāstvatra tapasyāniratā sthitā / saṃpūjayantī deveśaṃ gītadānena śaṅkaram

हिन्दी अर्थ

सकती हैं। फिर आप-जैसे प्राकृत नरेशको और मेरी-जैसी स्त्रीको जला देना इनके लिये कौन बड़ी बात है? भूमिपाल! महारानी संध्यावलीके समान नारी तीनों लोकोंमें कहीं नहीं है। इनका

English

here I stay intent on austerity with concentrated mind, worshipping the God of gods, Shankara, with the gift of song.

अध्याय १३६

श्लोक 30

गीतदानमहं मन्ये सुराणामतिवल्लभम् ।सर्वदानाधिकं भूप ह्यनन्तगतिदायकम्

gītadānamahaṃ manye surāṇāmativallabham / sarvadānādhikaṃ bhūpa hyanantagatidāyakam

हिन्दी अर्थ

एक-एक अड्ग आपके स्नेहपाशसे बँधा हुआ है; इसीलिये ये मुझे बड़े प्यारसे षड्रस भोजन कराती हैं और आपके ही गौरवसे मुझे प्रिय लगनेवाली मीठी-मीठी बातें सुनाती हैं। इन्हींके

English

I think the gift of song is very dear to the gods, greater than all gifts, O king, giving an endless goal,

अध्याय १३६

श्लोक 31

येन तुष्टः पशुपतिः सद्यः प्रत्युपकारकः ।ईप्सितो ऽयं मया प्राप्तो भवानवनिपालकः

yena tuṣṭaḥ paśupatiḥ sadyaḥ pratyupakārakaḥ / īpsito 'yaṃ mayā prāpto bhavānavanipālakaḥ

हिन्दी अर्थ

स्वभावकी सैकड़ों देवियाँ आपके घरकी शोभा बढ़ा रही हैं। महीपते! मैं कभी इन सबके चरणोंकी धूलके बराबर भी नहीं हो सकती।

English

by which the Lord of beings is pleased and at once repays. I have obtained you, whom I desired, protector of the earth.

अध्याय १३६

श्लोक 32

अभिप्रीतो ऽसि मे राजन्नभिप्रीता ह्यहं तव

abhiprīto 'si me rājannabhiprītā hyahaṃ tava

हिन्दी अर्थ

पुत्रके साथ खड़ी हुई जेठी रानीके समीप मोहिनीका यह वचन सुनकर राजा रुक्माड्भद बहुत लज्जित हुए। तब धर्माज्भदने कहा--'माताओ ! मेरे पिताको मोहिनीदेवी तुम सबसे अधिक प्रिय

English

You are pleased with me, O king; I am pleased with you."

अध्याय १३६

श्लोक 33

तमेवं मुक्त्वा द्विजराजवक्त्रा करं गृहीत्वा नृपतेस्तु वेगात् ।उत्थापयामास धराशयानमिन्द्रस्य यष्टीमिव मोहिनी सा

tamevaṃ muktvā dvijarājavaktrā karaṃ gṛhītvā nṛpatestu vegāt / utthāpayāmāsa dharāśayānamindrasya yaṣṭīmiva mohinī sā

हिन्दी अर्थ

है। वे मन्दराचलके शिखरसे उस बालाको अपने साथ क्रीडाके लिये ले आये हैं। (अतः ईर्ष्या छोड़कर तुम सब लोग पिताके सुखमें योग दो।')

English

Having so spoken, Mohini, with a face like the king of Brahmins (the moon), took the king's hand with speed and raised him from lying on the ground, like Indra's staff.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_nAradapurANa.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Narada Purana — Chapter 136
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.