Narada Purana· Nārada Purāṇa
85
अध्याय 85 / 167

Book 1 - Adhyaya 86

115 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ115 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ८५

श्लोक 1

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे यक्षिणीमन्त्रभेदनिरूपणं नाम पञ्चाशीतितमो ऽध्यायः सनत्कुमार उवाच सरस्वत्यवतारास्ते कथिताः सिद्धिदा नृणाम् ।अथ लक्ष्म्यवतारांस्ते वक्ष्ये सर्वार्थसिद्धिदान्

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne tṛtīyapāde yakṣiṇīmantrabhedanirūpaṇaṃ nāma pañcāśītitamo 'dhyāyaḥ sanatkumāra uvāca sarasvatyavatārāste kathitāḥ siddhidā nṛṇām / atha lakṣmyavatārāṃste vakṣye sarvārthasiddhidān

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then Hanuman> the lord of the monkeys, sang sweetly. What was fading and gloomy became revived in spirit and lustre. The weak and lean ones became welUnourished.

अध्याय ८५

श्लोक 2

वाणीमन्मथशक्त्याख्यं बीजत्रितयमीरितम् ।ऋषिः स्याद्दक्षिणामूर्तिः पङ्क्तिश्छन्दः प्रकीर्तितम्

vāṇīmanmathaśaktyākhyaṃ bījatritayamīritam / ṛṣiḥ syāddakṣiṇāmūrtiḥ paṅktiśchandaḥ prakīrtitam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Hence everyone decided his own song (i.c. mode of singing) and sang. Devas, the groups of sages and D&navas became silent.

अध्याय ८५

श्लोक 3

देवता त्रिपुरा बाला मध्यान्ते शक्तिबीजके ।नाभेरापादमाद्यं तु नाभ्यन्तं हृदयात्परम्

devatā tripurā bālā madhyānte śaktibījake / nābherāpādamādyaṃ tu nābhyantaṃ hṛdayātparam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Face me and sing me a song'*. Then the leading monkey spoke to lord Mahelvara.

अध्याय ८५

श्लोक 4

मृर्ध्नो ह्रदन्तं तर्तीयं क्रमाद्देहेषु विन्यसेत् ।आद्यं वामकरे दक्षकरे तदुभयोः परम्

mṛrdhno hradantaṃ tartīyaṃ kramāddeheṣu vinyaset / ādyaṃ vāmakare dakṣakare tadubhayoḥ param

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

You alone have the ability to ride on the bull. None else. O lord, by riding on your vehicle I would be a sinner.

अध्याय ८५

श्लोक 5

पुनर्बीजत्रयं न्यस्य मूर्ध्नि गुह्ये च वक्षसि ।नव योन्पाभिधं न्यासे नवकृत्वो मनुं न्यसेत्

punarbījatrayaṃ nyasya mūrdhni guhye ca vakṣasi / nava yonpābhidhaṃ nyāse navakṛtvo manuṃ nyaset

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O lord of Devas, ride on me. I shall traverse the sky lifting up Siva. Facing you I shall sing too, see.**

अध्याय ८५

श्लोक 6

कर्णयोश्चिबुके न्यस्येच्छङ्खयोर्मुखपङ्कजे ।नेत्रयोर्नासिकायां च स्कन्धयोरुदरे तथा

karṇayościbuke nyasyecchaṅkhayormukhapaṅkaje / netrayornāsikāyāṃ ca skandhayorudare tathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then Vi|i>u said these words to Maheiana» In the entire sphere of the cosmos there is none equal to Hanuman.

अध्याय ८५

श्लोक 7

न्यसेत्कूर्परयोर्नाभौ जानुनोर्लिङ्गमस्तके ।पादयोरपि गुह्ये च पार्श्वयोर्हृदये पुनः

nyasetkūrparayornābhau jānunorliṅgamastake / pādayorapi guhye ca pārśvayorhṛdaye punaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

lia, you have been devoutly worshipped everyday for a thousand years, nay, crores of years. Still your state has not been shown by you.

अध्याय ८५

श्लोक 8

स्तनयोः कण्ठदेशे च वामाङ्गादिषु विन्यसेत् ।वाग्भवाद्यां रतिं गुह्ये प्रीतिमत्यादिकां हृदि

stanayoḥ kaṇṭhadeśe ca vāmāṅgādiṣu vinyaset / vāgbhavādyāṃ ratiṃ guhye prītimatyādikāṃ hṛdi

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

On hearing these words ofVinu Sambhu said joyously. " O Hari, nowhere is any one so much loved by me as you.

अध्याय ८५

श्लोक 9

कामबीजादिकान्पश्येद्भूमध्ये तु मनोभवाम् ।पुनर्वागकात्ममाद्यास्तिस्रएव च विन्यसेत्

kāmabījādikānpaśyedbhūmadhye tu manobhavām / punarvāgakātmamādyāstisraeva ca vinyaset

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then after performing the acainana rite, lord Maha- deva entered the house of Gautama along with Vitpu and started taking his food.

अध्याय ८५

श्लोक 10

अमृतेशीं च योगेशीं विश्वयोनिं तृतीयकाम् ।मूर्ध्निं वक्त्रे हृदि न्यस्येद्गुह्ये चरणयोरपि

amṛteśīṃ ca yogeśīṃ viśvayoniṃ tṛtīyakām / mūrdhniṃ vaktre hṛdi nyasyedguhye caraṇayorapi

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The two excellent deities Hari and I<a were seated facing each other, with great devotion. Gautama offered them cooked rice in gold vessel.

अध्याय ८५

श्लोक 11

कामेशी पञ्चबीजाढ्यां स्मरात्पञ्चन्यसेत्क्रमात् ।मायाकामौ च वाग्लक्ष्मी कामेशी पञ्चबीजकम्

kāmeśī pañcabījāḍhyāṃ smarātpañcanyasetkramāt / māyākāmau ca vāglakṣmī kāmeśī pañcabījakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

When all of them started taking food Gautama him¬ self took up a delicate and large fan and fanned 8iva and Visu.

अध्याय ८५

श्लोक 12

मनोभवश्च मकरध्वजकन्दर्पमन्मथाः ।कामदेवः स्मरः पञ्च कीर्तितान्याससिद्धिदाः

manobhavaśca makaradhvajakandarpamanmathāḥ / kāmadevaḥ smaraḥ pañca kīrtitānyāsasiddhidāḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Paramelvara wished to play a practical joke. He told Hari Visnu, look at Hanuman, how that monkey eats.*"

अध्याय ८५

श्लोक 13

शिरःपन्मुखागुह्येषु हृदये बाणदेवताः ।द्राविण्याद्याः क्रमान्न्यस्येद्वाणेशीबीजपूर्वकः

śiraḥpanmukhāguhyeṣu hṛdaye bāṇadevatāḥ / drāviṇyādyāḥ kramānnyasyedvāṇeśībījapūrvakaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

He filled the water pot with the water of the lake. The body of the water pots was slightly red. They were glossy and very delicate. Since they had been washed many times they shone well. The water of the lake was purified by means of the nut of the clearing nut plant (before filling up the pots).

अध्याय ८५

श्लोक 14

द्रान्द्रीं क्लीञ्जूंस इति वैबाणेशबीजकं च कम् ।द्राविणी क्षोभिणी वशीकरण्याङ्कर्षणी तथा

drāndrīṃ klīñjūṃsa iti vaibāṇeśabījakaṃ ca kam / drāviṇī kṣobhiṇī vaśīkaraṇyāṅkarṣaṇī tathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The fresh sand bank of the river must be covered with fine white new cloths. The water pots filled with water should be placed over them. He shall then smear it and put in* side the cavity nalaka (lotus stalk) J&ti (jasmine flower) musta

अध्याय ८५

श्लोक 15

संमोहनी च बाणानां देवताः पञ्च कीर्तिताः ।तार्तीयवाग्मध्यगेन कामेन स्यात्षडङ्गकम्

saṃmohanī ca bāṇānāṃ devatāḥ pañca kīrtitāḥ / tārtīyavāgmadhyagena kāmena syātṣaḍaṅgakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

For the purificalion of wBter prescribes seven methods. They

अध्याय ८५

श्लोक 16

षड्दीर्घस्वरयुक्तेन ततो देवीं विचिन्तयेत् ।ध्यायेद्रक्तसरोजस्थां रक्तवस्त्रां त्रिलोचनम्

ṣaḍdīrghasvarayuktena tato devīṃ vicintayet / dhyāyedraktasarojasthāṃ raktavastrāṃ trilocanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

He shall then place the water vessels in a shady place free from the sun with gentle breeze blowing and fanning them with delicate fans.

अध्याय ८५

श्लोक 17

उद्यदर्कनिभां विद्यां मालाभयवरोद्वहाम् ।लक्षत्रयं जपेन्मन्त्रं दशांशं किंशुकोद्भवैः

udyadarkanibhāṃ vidyāṃ mālābhayavarodvahām / lakṣatrayaṃ japenmantraṃ daśāṃśaṃ kiṃśukodbhavaiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Hari (the monkey) accepted tambula with his left hand alongwith the arecaout piece (and candied sugar). Then he collected and handed over the candied sugar.

अध्याय ८५

श्लोक 18

पुष्पैर्हयारिजैर्वापि जुहुयान्मधुरान्वितैः ।नवयोन्यात्मकं यन्त्रं बहिरष्टदलावृतम्

puṣpairhayārijairvāpi juhuyānmadhurānvitaiḥ / navayonyātmakaṃ yantraṃ bahiraṣṭadalāvṛtam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

On seeing the goddess Parvail smiling, Gautama said, shall be obliged if you take food in my house."

अध्याय ८५

श्लोक 19

केसरेषु स्वरान्न्यस्येद्वर्गानष्टौदलेष्वपि ।दलाग्रेषु त्रिशूलानि पद्म तु मातृकावृतम्

kesareṣu svarānnyasyedvargānaṣṭaudaleṣvapi / dalāgreṣu triśūlāni padma tu mātṛkāvṛtam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then Siva said to the brahmin Gautama who kept his palms joined in reverence, brahmin, I shall take food in your house with the permission of Sankara.*

अध्याय ८५

श्लोक 20

एवं विलिखिते यन्त्रे पीठशक्तीः प्रपूजयेत् ।इच्छा ज्ञाना क्रिया चैव कामिनी कामदायिनी

evaṃ vilikhite yantre pīṭhaśaktīḥ prapūjayet / icchā jñānā kriyā caiva kāminī kāmadāyinī

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then Gautama went to Sankara and within a twentieth part of an hour obtained his permission. He hastened to the house and fed the goddess Girtja and Arundhati.

अध्याय ८५

श्लोक 21

रती रतिप्रिया नन्दा मनोन्मन्यपि चोदिताः ।पीठशक्तीरिमा इष्ट्वा पीठं तन्मनुना दिशेत्

ratī ratipriyā nandā manonmanyapi coditāḥ / pīṭhaśaktīrimā iṣṭvā pīṭhaṃ tanmanunā diśet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then Sankara said to the goddess, **Go to the abode of Gautama. I shall perform my Sandhya prayers and then come to you.*'

अध्याय ८५

श्लोक 22

व्योमपूर्वे तु तार्तीयं सदाशिवमहापदम् ।प्रेतपद्मासनं ङेंतं नमोन्तः पीठमन्त्रकः

vyomapūrve tu tārtīyaṃ sadāśivamahāpadam / pretapadmāsanaṃ ṅeṃtaṃ namontaḥ pīṭhamantrakaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The goddess, thus being addressed, went to Gautama's abode. All those who were desirous of saying their sandhya prayers came out.

अध्याय ८५

श्लोक 23

षोडशार्णस्ततो मूर्तौं कॢप्तायां मूलमन्त्रतः ।आवाह्य प्रजपेद्देवीमुपचारैः पृथग्विधैः

ṣoḍaśārṇastato mūrtauṃ kḷptāyāṃ mūlamantrataḥ / āvāhya prajapeddevīmupacāraiḥ pṛthagvidhaiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O Maheivara, you are the bestower of fruits of pious deeds like obeisance etc. You are the eminent one of all Devas. To whom have you joined your palms in reverence?

अध्याय ८५

श्लोक 24

देवीमिष्ट्वा मध्ययोनौ त्रिकोणे रतिपूर्विकाम् ।वामकोणे रतिं दक्षे प्रीतिमग्रे मनोभवाम्

devīmiṣṭvā madhyayonau trikoṇe ratipūrvikām / vāmakoṇe ratiṃ dakṣe prītimagre manobhavām

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

auspicious lady, come and sit in front of me. 1 shall arrange your plaited tresses.*'

अध्याय ८५

श्लोक 25

योन्यन्तर्वह्निकोणादवङ्गान्यग्नेर्विदिक्ष्वपि ।मध्ययोमेर्हहिः पूर्वादिषु चाग्रे स्मरानपि

yonyantarvahnikoṇādavaṅgānyagnervidikṣvapi / madhyayomerhahiḥ pūrvādiṣu cāgre smarānapi

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

In the activity of bedecking the hair a slip and a mishap is likely to occur. O lord, in arranging the plaits all the principles are to be observed but usually they are not followed.

अध्याय ८५

श्लोक 26

वाणदेवीस्तद्वदेव शक्तीरष्टसु योनिषु ।सुभगाख्या भागा पश्चात्तृतीया भगसर्पिणी

vāṇadevīstadvadeva śaktīraṣṭasu yoniṣu / subhagākhyā bhāgā paścāttṛtīyā bhagasarpiṇī

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

After the tresses have been properly tied up, the extremities of the shoulders have to be wiped off. Thereafter, one should wipe off and remove the last traces of hair or bits of flowers.

अध्याय ८५

श्लोक 27

भगमाला तथानङ्गा नगाद्या कुसुमापरा ।अनङ्गमेखलानङ्गमदनेत्यष्टशक्तयः

bhagamālā tathānaṅgā nagādyā kusumāparā / anaṅgamekhalānaṅgamadanetyaṣṭaśaktayaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Moreover* O lord who are worshipped by Devas and othen what should the reply be given by you. Should noble*souled ones come when this activity is going on?

अध्याय ८५

श्लोक 28

पद्मकेशरगा ब्राह्मी मुखाः पत्रेषु भैरवाः ।दीर्घाद्या मातरः पूज्या ह्रस्वाद्याश्चाष्टभैरवाः

padmakeśaragā brāhmī mukhāḥ patreṣu bhairavāḥ / dīrghādyā mātaraḥ pūjyā hrasvādyāścāṣṭabhairavāḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Observing that the knot of the garment worn by the goddess was getting loosened (he took his hand) beneath the folds of her dress. Saying, gentle lady what is this?" he tied the knot of the underwear.

अध्याय ८५

श्लोक 29

दलाग्रेष्वष्टपीठानि कामरूपाख्यमादिमम् ।मलयं कोल्लगिर्य्याख्यं चौहाराख्यं कुलान्तकम्

dalāgreṣvaṣṭapīṭhāni kāmarūpākhyamādimam / malayaṃ kollagiryyākhyaṃ cauhārākhyaṃ kulāntakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

'See here is your nose screw. I say 1 am telling you the truth.'* Then Sivi, the daughter of the mountain, smiled and spoke to Sambhu.

अध्याय ८५

श्लोक 30

जालन्धरं तथोन्नासं कोटपीठमथाष्टमम् ।भूगृहे दशदिक्ष्वर्चेद्धेतुकं त्रिपुरान्तकम्

jālandharaṃ tathonnāsaṃ koṭapīṭhamathāṣṭamam / bhūgṛhe daśadikṣvarceddhetukaṃ tripurāntakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

I already know chat at your abode every object is in a flourishing state.

अध्याय ८५

श्लोक 31

वैतालमग्नि जिह्वं च कमलान्तकालिनौ ।एकपादं भीमरूपं विमलं हाटकेश्वरम्

vaitālamagni jihvaṃ ca kamalāntakālinau / ekapādaṃ bhīmarūpaṃ vimalaṃ hāṭakeśvaram

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Your garments are the quarters (i.e. you art naked); the matted hair is what you have by way of your tresses. The white ash constitutes your unguent, the great bull u your vehicle. Your Gotra (spiritual lineage) and the family are not known.

अध्याय ८५

श्लोक 32

शक्राद्यानायुधैः सार्द्धं स्वस्वदिक्षु समर्चयेत् ।तद्बहिर्दिक्षु बटुकं योगिनीं क्षेत्रनायकम्

śakrādyānāyudhaiḥ sārddhaṃ svasvadikṣu samarcayet / tadbahirdikṣu baṭukaṃ yoginīṃ kṣetranāyakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

HrIkea, you'are desiring to perform the deed which is unpleasant to me." saying 'Om* (well) lord Hari was silent.

अध्याय ८५

श्लोक 33

गणेशं विदिशास्वर्चेद्वसून्सूर्याच्छिवांस्तथा ।भूतांश्चेत्थं भजन्बालामीशः स्याद्धनविद्ययोः

gaṇeśaṃ vidiśāsvarcedvasūnsūryācchivāṃstathā / bhūtāṃścetthaṃ bhajanbālāmīśaḥ syāddhanavidyayoḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

''Whose puja is it? What is the pQji? What is its flower? What is the petal? Tell me who are Guru (teacher) to us all? What is mantra and what is the nature of your worship

अध्याय ८५

श्लोक 34

रक्तांभोजैर्हुतेर्नार्योवश्याः स्युः सर्षपैर्नृपाः ।नन्द्यावर्तै राजवृक्षैः कुन्दैः पाटलचंपकैः

raktāṃbhojairhuternāryovaśyāḥ syuḥ sarṣapairnṛpāḥ / nandyāvartai rājavṛkṣaiḥ kundaiḥ pāṭalacaṃpakaiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

When the lord of Devas said thus» Hanuman endowed with judiciousness, began to eulogise thus, while all his limbs quaked.

अध्याय ८५

श्लोक 35

पुष्पैर्बिल्वफलैर्वापि होमाल्लक्ष्मीः स्थिरा भवेत् ।अपमृत्युं जयेन्मन्त्री गुडूच्या दुग्धयुक्तया

puṣpairbilvaphalairvāpi homāllakṣmīḥ sthirā bhavet / apamṛtyuṃ jayenmantrī guḍūcyā dugdhayuktayā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Obeisance unto the great Deva, unto Sankara of unmeasured soul, unto Yogin, unto the dispenser of Y<a. Obeisance unto the preceptor of Yogins.

अध्याय ८५

श्लोक 36

यथोक्तदूर्वाहोमेन नीरोगायुः समश्नुते ।ज्ञानं कवित्वं लभते चन्द्रागुरुसुरैर्हुतैः

yathoktadūrvāhomena nīrogāyuḥ samaśnute / jñānaṃ kavitvaṃ labhate candrāgurusurairhutaiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Obeisance unto the lord, comprehensible through Yoga. Obeisance to the lord of wise ones. Obeisance to the lord of Vedas. Obeisance tmto the lord of Devas.

अध्याय ८५

श्लोक 37

पलाशपुष्पैर्वाक्सिद्धिरन्नाप्तिश्चान्नहोमतः ।सुरभिक्षीरदध्यक्तांल्लाजान्हुत्वा रुजो जयेत्

palāśapuṣpairvāksiddhirannāptiścānnahomataḥ / surabhikṣīradadhyaktāṃllājānhutvā rujo jayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Obeisance to Ambaka (eye of Siva), to the three¬ eyed lord, to the lord who has the moon, the sun and the Are as eyes; unto the one who is fond of flowers of bhrflgardja (EcUpta prostrata), dhattura (thorn-apple) and drona flower.

अध्याय ८५

श्लोक 38

रक्तचन्दनकर्पूरकर्चूरागुरुरोचनाः ।चन्दनं केशरं मांसीं क्रमाद्भागैनिंयोजयेत्

raktacandanakarpūrakarcūrāgururocanāḥ / candanaṃ keśaraṃ māṃsīṃ kramādbhāgainiṃyojayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Siva spoke to Hanuman, ''Do not be afraid. Tell me everything.*'Then eachewii all fear, Hanumin, clever in the use of words spoke.

अध्याय ८५

श्लोक 39

भूमिचन्द्रैकनन्दाब्धिदिक्सप्तनिगमोन्मितैः ।श्मशाने कृष्णभूतस्य निशि नीहारपाथसा

bhūmicandraikanandābdhidiksaptanigamonmitaiḥ / śmaśāne kṛṣṇabhūtasya niśi nīhārapāthasā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

''The worship of 6ivalinga should be performed by the one who has smeared his body, with water etc. and with the flowers of similar nature."

अध्याय ८५

श्लोक 40

कुमार्या पेषयेत्तानि मन्त्रेणाथाभिमन्त्र्य च ।विदद्ध्यात्तिलकं तेन दर्शनाद्वशयेज्जनान्

kumāryā peṣayettāni mantreṇāthābhimantrya ca / vidaddhyāttilakaṃ tena darśanādvaśayejjanān

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

O lord, I shall intimate to you the auspicious mode of worshipping Siva, when the evening sets in, one shall per¬ form the rite of ablution excluding the head.

अध्याय ८५

श्लोक 41

गजसिंहादिभूतानि राक्षसाञ्छाकिनीरपि ।प्रयोजनानां सिद्ध्यै तु देव्याः शापं निवर्त्य च

gajasiṃhādibhūtāni rākṣasāñchākinīrapi / prayojanānāṃ siddhyai tu devyāḥ śāpaṃ nivartya ca

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

After putting on a washed and dried cloth be shall perform the sipping of water thrice and remain concentrated in the mind. Thereafter, takii the hhatmft he shall perform the igneya (fiery) bath.

अध्याय ८५

श्लोक 42

विधायोत्कीलितां पश्चाज्जपमस्य समाचरेत् ।यो जपेदादिमे बीजे वराहभृगुपावकान्

vidhāyotkīlitāṃ paścājjapamasya samācaret / yo japedādime bīje varāhabhṛgupāvakān

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

After saying (Tatpurusaya vidmahe (we know of that Purusa) he shall apply Bbasma on the face. (AAer saying), Aghorebhyah atha ghorebhyab (unto the nonfierce and the fierce one), he shall apply Bhasma on the chest.

अध्याय ८५

श्लोक 43

मध्यमादौ नभोहंसौ मध्यमान्ते तु पावकम् ।आदावन्ते च तार्तूयक्रमात्स्वं धूम्रकेतनम्

madhyamādau nabhohaṃsau madhyamānte tu pāvakam / ādāvante ca tārtūyakramātsvaṃ dhūmraketanam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

After saying obeisance unto Vasuadeva he shall apply Bhasma in the private parts. After saying, resort unto Sadyojata' he shall apply Bbasma over the feet.

अध्याय ८५

श्लोक 44

एवं जप्त्वा शतं विद्या शापहीना फलप्रदा ।यद्वाद्ये चरमे बीजे नैव रेफं वियोजयेत्

evaṃ japtvā śataṃ vidyā śāpahīnā phalapradā / yadvādye carame bīje naiva rephaṃ viyojayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The clever devotee shall dust all the limbs by means of the praava. The excellent method of the rite of ablution etc. in regard to the three higher castes has been mentioned.

अध्याय ८५

श्लोक 45

शापोद्धारप्रकारो ऽन्यो यद्वायं कीर्तितो बुधैः ।आद्यमाद्यं हि तार्तीयं कामः कामो ऽथ वाग्भवम्

śāpoddhāraprakāro 'nyo yadvāyaṃ kīrtito budhaiḥ / ādyamādyaṃ hi tārtīyaṃ kāmaḥ kāmo 'tha vāgbhavam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

I shall now mention the procedure in regard to the Sudras etc. as recounted by the teacher. The intelligent devotee shall utter the word *Siva* and charge the Bhasma.

अध्याय ८५

श्लोक 46

अन्त्यमन्त्थमनङ्गश्च नवार्णः कीर्तितो मनुः ।जप्तो ऽयं शतधा शापं बालाया विनिवर्तयेत्

antyamantthamanaṅgaśca navārṇaḥ kīrtito manuḥ / japto 'yaṃ śatadhā śāpaṃ bālāyā vinivartayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

He shall take Bhasma seven times separately and apply on the head saying Stvaya (unto Siva). He shall apply it over the face saying Sahkaraya (unto Sankara). After saying sarvajftaya, over the heart.

अध्याय ८५

श्लोक 47

चैतन्याह्लादिनूमन्त्रौ जप्तौ निष्कीलताकरौ ।त्रिस्वराश्चेतनं मन्त्री धरः शान्तिरनुग्रहः

caitanyāhlādinūmantrau japtau niṣkīlatākarau / trisvarāścetanaṃ mantrī dharaḥ śāntiranugrahaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

After performing Sandhya worship and the japa (repetition) of the mantra of the goddess, he shall go to the abode of the lord. The rites, then, are to be performed in the altar or on the spot of ground made for it.

अध्याय ८५

श्लोक 48

तारादिहृदयान्तः स्यात्काम आह्लादिनीमनुः ।तथा त्रयाणां बीजानां दीपनैर्मनुभिस्त्रिभिः

tārādihṛdayāntaḥ syātkāma āhlādinīmanuḥ / tathā trayāṇāṃ bījānāṃ dīpanairmanubhistribhiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

For details of mantras, tee under f.fi. 1,

अध्याय ८५

श्लोक 49

सुदीप्तानि विधायादौ जपेत्तानीष्टसिद्धये ।वदयुग्मं सदीर्घांबु स्मृतिवालावनङ्गतौ

sudīptāni vidhāyādau japettānīṣṭasiddhaye / vadayugmaṃ sadīrghāṃbu smṛtivālāvanaṅgatau

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

He shall face either the north-east or the east. I shall (now) recount the Asana (seat) which I have seen and heard.

अध्याय ८५

श्लोक 50

सत्यः सनेत्रो नस्तादृग्वा वाग्वर्णाद्यदीपिनी ।क्लिन्ने क्लेदिनि वैकुण्ठो दीर्घं स्वं सद्यगोन्तिमः

satyaḥ sanetro nastādṛgvā vāgvarṇādyadīpinī / klinne kledini vaikuṇṭho dīrghaṃ svaṃ sadyagontimaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The devotee shall sit in the posture of Padmasana (Lotus pose) or Svastika. He shall apply Bhasma and hold the Darbha grass in the hand. He shall restrain hb breath and be silent.

अध्याय ८५

श्लोक 51

निद्रा सचन्द्रा कुर्वीत शिवार्णा मध्यदीपिनी ।तारो मोक्षं च कुरुते नायं वर्णास्यदीपिनी

nidrā sacandrā kurvīta śivārṇā madhyadīpinī / tāro mokṣaṃ ca kurute nāyaṃ varṇāsyadīpinī

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Afer meditating on the form one should retain it in the mind. He shall then fill the body with the lustre there¬ of and with that lustre the sin of the body has perished.

अध्याय ८५

श्लोक 52

दीपिनीमन्तरा बाला साधितापि न सिद्ध्यति ।वागन्त्यकामान् प्रजयेदरीणा क्षोभहेतवे

dīpinīmantarā bālā sādhitāpi na siddhyati / vāgantyakāmān prajayedarīṇā kṣobhahetave

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

In a purified jar he shall take purified water ren¬ dered fragrant with sweet scents. He shall then put a fragrant flower charged with pranava.

अध्याय ८५

श्लोक 53

कामवागन्त्यबीजानि त्रैलोक्यस्य वशीकृतौ ।कामान्त्यवाणीबीजानि मुक्तये नियतो जपेत्

kāmavāgantyabījāni trailokyasya vaśīkṛtau / kāmāntyavāṇībījāni muktaye niyato japet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The Kama, Vak and final seed-syllables bring the three worlds under control; one should, restrained, recite the Kama, final and Vani seed-syllables for liberation.

अध्याय ८५

श्लोक 54

पूजारंभे तु बालायास्त्रिविधानर्चयेद्गुरून् ।दिव्यौघश्चैव सिद्धौघो मानवौघ इति त्रिधा

pūjāraṃbhe tu bālāyāstrividhānarcayedgurūn / divyaughaścaiva siddhaugho mānavaugha iti tridhā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

At the beginning of Bala's worship one should worship the three kinds of teachers: the divine stream, the stream of Siddhas and the human stream — thus threefold.

अध्याय ८५

श्लोक 55

परप्रकाशः परमे शानः परशिवस्तथा ।कामेश्वरस्ततो मोक्षः षष्ठः कामो ऽमृत्ॐऽतिमः

paraprakāśaḥ parame śānaḥ paraśivastathā / kāmeśvarastato mokṣaḥ ṣaṣṭhaḥ kāmo 'mṛtoṃ'timaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Paraprakasha, Parameshana, Parashiva, Kameshvara, then Moksha, the sixth Kama, and Amrita last —

अध्याय ८५

श्लोक 56

एते दप्तैव दिव्यौघा आनन्दपदपश्चिमाः ।ईशानाख्यस्तत्पुरुषो ऽघोराख्योवामदेवकः

ete daptaiva divyaughā ānandapadapaścimāḥ / īśānākhyastatpuruṣo 'ghorākhyovāmadevakaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

these seven are the divine stream, each followed by the word 'Ananda.' Ishana, Tatpurusha, the one called Aghora, Vamadeva

अध्याय ८५

श्लोक 57

सद्योजात इमे पञ्च सिद्धौधाख्याः स्मृता मुने ।मानवौघाः परिज्ञेयाः स्वगुरोः सम्प्रदायतः

sadyojāta ime pañca siddhaudhākhyāḥ smṛtā mune / mānavaughāḥ parijñeyāḥ svaguroḥ sampradāyataḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

and Sadyojata — these five are remembered as the stream of Siddhas, O sage. The human stream is to be known through the tradition of one's own teacher.

अध्याय ८५

श्लोक 58

नवयोन्यात्मके यन्त्रे विलिखेन्मध्ययोनितः ।प्रादक्षिण्येन बीजानि त्रिवारं साधकोत्तमः

navayonyātmake yantre vilikhenmadhyayonitaḥ / prādakṣiṇyena bījāni trivāraṃ sādhakottamaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

In a yantra formed of nine triangles, the best practitioner should write the seed-syllables three times, clockwise, starting from the central triangle.

अध्याय ८५

श्लोक 59

त्रींस्त्रीन्वर्णांस्तु गायत्र्या अष्टपत्रेषु संलिखेत् ।बहिर्मातृकयाऽवेष्ट्य तद्बहिर्भूपुरद्वयम्

trīṃstrīnvarṇāṃstu gāyatryā aṣṭapatreṣu saṃlikhet / bahirmātṛkayā'veṣṭya tadbahirbhūpuradvayam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

He should write three syllables each of the Gayatri on the eight petals, encircle it outside with the alphabet, and outside that two earth-squares,

अध्याय ८५

श्लोक 60

कामबीजलसत्कोणन व्यतिभिन्नं परस्परम् ।पत्रे त्रैपुरमाख्यातं जपसंपातसाधितम्

kāmabījalasatkoṇana vyatibhinnaṃ parasparam / patre traipuramākhyātaṃ japasaṃpātasādhitam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

intersecting one another with corners shining with the Kama seed. On a leaf this is called the Traipura yantra, perfected by japa and invocation.

अध्याय ८५

श्लोक 61

बाहुना विधृते दद्याद्धनं कीर्तिं सुखं सुतान् ।कामान्ते त्रिपुरा देवी विद्महे कविषं भहिम्

bāhunā vidhṛte dadyāddhanaṃ kīrtiṃ sukhaṃ sutān / kāmānte tripurā devī vidmahe kaviṣaṃ bhahim

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Worn on the arm it gives wealth, fame, happiness and sons. After Kama: 'Tripura devi vidmahe, kamesvari dhimahi,'

अध्याय ८५

श्लोक 62

बकः खड्गी समारूढः सनेत्रो ऽग्निश्च धीमहि ।तत्र क्लिन्ने प्रचोदान्ते यादित्येषा प्रकीर्तिता

bakaḥ khaḍgī samārūḍhaḥ sanetro 'gniśca dhīmahi / tatra klinne pracodānte yādityeṣā prakīrtitā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

'tan nah klinne prachodayat' — so this is declared,

अध्याय ८५

श्लोक 63

गायत्री त्रैपुरा सर्सिद्धिदा सुरसेविता ।अथ लक्ष्म्यवतारो ऽन्यः कीर्त्यते सिद्धिदो नृणाम्

gāyatrī traipurā sarsiddhidā surasevitā / atha lakṣmyavatāro 'nyaḥ kīrtyate siddhido nṛṇām

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the Traipura Gayatri, granting all success and served by the gods. Now another incarnation of Lakshmi is described, granting success to men.

अध्याय ८५

श्लोक 64

वेदादिर्गिरिजा पद्मा मन्यथो हृदयं भृगुः ।भगवति माहेश्वरी ङेन्ते ऽन्नपूर्णे दहनाङ्गना

vedādirgirijā padmā manyatho hṛdayaṃ bhṛguḥ / bhagavati māheśvarī ṅente 'nnapūrṇe dahanāṅganā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The Veda's first (Om), Girija (Hrim), Padma (Shrim), Manmatha (Klim), the heart syllable (namah), Bhrigu, 'bhagavati maheshvari annapurne' in the dative, and the wife of Fire (svaha) —

अध्याय ८५

श्लोक 65

प्रोक्ता विंशतिवर्णेयं विद्या स्याद्द्रुहिणो मुनिः ।धृतिश्छन्दो ऽन्नपूर्णेशी देवता परिकीर्तिता

proktā viṃśativarṇeyaṃ vidyā syāddruhiṇo muniḥ / dhṛtiśchando 'nnapūrṇeśī devatā parikīrtitā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

this is declared the twenty-syllable vidya; its seer is Druhina, its metre Dhriti, and its deity is proclaimed to be Annapurneshi.

अध्याय ८५

श्लोक 66

षड्दीर्घाढ्येन हृल्लेखाबीऽजेन स्यात्षडङ्गकम् ।मुखनासाक्षिकर्णांसगुदेषु नवसु न्यसेत्

ṣaḍdīrghāḍhyena hṛllekhābī'jena syātṣaḍaṅgakam / mukhanāsākṣikarṇāṃsagudeṣu navasu nyaset

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The six-limbed placement is made with the Hrillekha seed joined with the six long vowels. One should place it at nine places — mouth, nose, eyes, ears, shoulders and anus.

अध्याय ८५

श्लोक 67

पदानि नव तद्वर्णसंख्येदानीमुदीर्यते ।भूमिचन्द्रधरैकाक्षिवेदाब्धियुगबाहुभिः

padāni nava tadvarṇasaṃkhyedānīmudīryate / bhūmicandradharaikākṣivedābdhiyugabāhubhiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

There are nine words; their numbers of syllables are now stated: one, one, one, two, four, four, four, two, one —

अध्याय ८५

श्लोक 68

पदसंख्यामिता वर्णैस्ततो ध्यायेत्सुरेश्वरीम् ।स्वर्णाभाङ्गां त्रिनयनां वस्त्रालङ्कारशोभिताम्

padasaṃkhyāmitā varṇaistato dhyāyetsureśvarīm / svarṇābhāṅgāṃ trinayanāṃ vastrālaṅkāraśobhitām

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

measured by the syllables according to the words. Then one should meditate on the queen of the gods, golden-limbed, three-eyed, beautiful with clothes and ornaments,

अध्याय ८५

श्लोक 69

भूरमासं युतां देवीं स्वर्णामत्रकरांबुजाम् ।लक्षं जपो ऽयुतं होमो घृताक्तचरुणा तथा

bhūramāsaṃ yutāṃ devīṃ svarṇāmatrakarāṃbujām / lakṣaṃ japo 'yutaṃ homo ghṛtāktacaruṇā tathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the Goddess joined with Bhu and Rama, holding in her lotus hands a golden vessel. Japa is one lakh and oblation ten thousand, with charu smeared with ghee.

अध्याय ८५

श्लोक 70

जयादिनवशक्तयाढ्ये पीठे पूजा समीरिता ।त्रिकोणा वेदपत्राष्टपत्रषोडशपत्रके

jayādinavaśaktayāḍhye pīṭhe pūjā samīritā / trikoṇā vedapatrāṣṭapatraṣoḍaśapatrake

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Worship is prescribed on a pedestal furnished with the nine Shaktis beginning with Jaya, in a yantra with a triangle, four petals, eight petals and sixteen petals,

अध्याय ८५

श्लोक 71

भूपुरेण युते यन्त्रे प्रदद्यान्मायया मनुम् ।अग्न्यादिकोणत्रितये शिववाराहमाधवान्

bhūpureṇa yute yantre pradadyānmāyayā manum / agnyādikoṇatritaye śivavārāhamādhavān

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

joined with an earth-square; one should place the mantra with Maya. In the three corners beginning with the south-east, Shiva, Varaha and Madhava

अध्याय ८५

श्लोक 72

अचर्ययेत्स्वस्वमन्त्रैस्तु प्रोच्यन्ते मनवस्तु ते ।प्रणवो मनुचन्द्राढ्यं गगनं हृदयं शिवा

acaryayetsvasvamantraistu procyante manavastu te / praṇavo manucandrāḍhyaṃ gaganaṃ hṛdayaṃ śivā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

should be worshipped with their own mantras, which are now stated. The pranava, the sky with Manu and the moon, the heart syllable, Shiva

अध्याय ८५

श्लोक 73

मारुतः शिवमन्त्रो ऽयं सप्तार्णः शिवपूजने ।वाराहनारायणयोर्मन्त्रौ पूर्वमुदीरयेत्

mārutaḥ śivamantro 'yaṃ saptārṇaḥ śivapūjane / vārāhanārāyaṇayormantrau pūrvamudīrayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

and the wind — this seven-syllable mantra of Shiva is for Shiva's worship. One should first recite the mantras of Varaha and Narayana.

अध्याय ८५

श्लोक 74

षडङ्गानि ततो ऽभ्यर्च्य वामे दक्षे धरां रमाम् ।यजेत्स्वस्वमनुभ्यां तु तावुच्येते मुनीश्वर

ṣaḍaṅgāni tato 'bhyarcya vāme dakṣe dharāṃ ramām / yajetsvasvamanubhyāṃ tu tāvucyete munīśvara

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Then, having worshipped the six limbs, one should worship Dhara on the left and Rama on the right with their own mantras, which are stated, O lord of sages:

अध्याय ८५

श्लोक 75

अन्नं मह्यन्नमित्युक्त्वा मे देह्यन्नाधिपोर्णकाः ।नयेममन्नं प्राणान्ते दापयानलसुंदरी

annaṃ mahyannamityuktvā me dehyannādhiporṇakāḥ / nayemamannaṃ prāṇānte dāpayānalasuṃdarī

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

saying 'annam mahyannam me dehi annadhipataye,' 'mamemam annam pradapaya,' ending with the beautiful one of Fire —

अध्याय ८५

श्लोक 76

द्वाविंशत्यक्षरो मन्त्रो भूमीष्टौ भूमिसंपुटः ।लक्ष्मीष्टौ श्रीपुटो विप्र स्नृतिर्लभनुचन्द्रयुक्

dvāviṃśatyakṣaro mantro bhūmīṣṭau bhūmisaṃpuṭaḥ / lakṣmīṣṭau śrīpuṭo vipra snṛtirlabhanucandrayuk

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

a twenty-two-syllable mantra; for the earth's favour it is enclosed with the earth seed, for Lakshmi's favour with the Shri seed, O brahmin; the earth seed is Smriti with 'la,' Manu and the moon.

अध्याय ८५

श्लोक 77

भुवो बीजमिति प्रोक्तं श्रीबीजं प्रागुदाहृतम् ।मन्त्रादिस्थचतुर्बीजपूर्विकाः परिपूजयेत्

bhuvo bījamiti proktaṃ śrībījaṃ prāgudāhṛtam / mantrādisthacaturbījapūrvikāḥ paripūjayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

This is declared the seed of the earth, and the Shri seed was stated before. One should worship those preceded by the four seeds at the beginning of the mantra:

अध्याय ८५

श्लोक 78

शक्तीश्चतस्रो वेदास्रे परा च भुवनेश्वरी ।कमला सुभगा चति ब्राह्म्याद्या अष्टपत्रगाः

śaktīścatasro vedāsre parā ca bhuvaneśvarī / kamalā subhagā cati brāhmyādyā aṣṭapatragāḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the four Shaktis in the square — Para and Bhuvaneshvari, Kamala and Subhaga — and Brahmi and the others on the eight petals;

अध्याय ८५

श्लोक 79

षोडशारे स्मृते चव मानदातुष्टिपुष्टयः ।प्रीती रतिर्ह्नीः श्रीश्चापि स्वधा स्वाहा दशम्यथ

ṣoḍaśāre smṛte cava mānadātuṣṭipuṣṭayaḥ / prītī ratirhnīḥ śrīścāpi svadhā svāhā daśamyatha

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

and on the sixteen petals: Manada, Tushti, Pushti, Priti, Rati, Hri, Shri, Svadha, Svaha as the tenth,

अध्याय ८५

श्लोक 80

ज्योत्स्ना हैमवती छाया पूर्णिमा संहतिस्तथा ।अमावास्येति संपूज्या मन्त्रेशे प्राणपूर्विका

jyotsnā haimavatī chāyā pūrṇimā saṃhatistathā / amāvāsyeti saṃpūjyā mantreśe prāṇapūrvikā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Jyotsna, Haimavati, Chhaya, Purnima, Samhati and Amavasya are to be worshipped, preceded by Prana, in the lord of mantras.

अध्याय ८५

श्लोक 81

भूपुरे लोकपालाः स्युस्तदस्त्राणि तदग्रतः ।इत्थं जपादिभिः सिद्धे मन्त्रे ऽस्मिन्धनसंचयैः

bhūpure lokapālāḥ syustadastrāṇi tadagrataḥ / itthaṃ japādibhiḥ siddhe mantre 'smindhanasaṃcayaiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

In the earth-square are the guardians of the world, and their weapons before them. When this mantra has been perfected by japa and the rest, through heaps of wealth

अध्याय ८५

श्लोक 82

कुबेरसदृशो मन्त्री जायते जनवन्दितः ।अथ लक्ष्म्यवतारो ऽन्यः कीर्त्यते मुनिसत्तम

kuberasadṛśo mantrī jāyate janavanditaḥ / atha lakṣmyavatāro 'nyaḥ kīrtyate munisattama

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

the practitioner becomes like Kubera, honoured by people. Now another incarnation of Lakshmi is described, best of sages.

अध्याय ८५

श्लोक 83

प्रणवः शान्तिररुणाक्रियाढ्याचन्द्रभूषिताः ।बगलामुखसर्वान्ते इन्धिकाह्रादिनीयुता

praṇavaḥ śāntiraruṇākriyāḍhyācandrabhūṣitāḥ / bagalāmukhasarvānte indhikāhrādinīyutā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The pranava, Shanti, Aruna joined with Kriya and adorned with the moon; 'Bagalamukhi sarva-' at the end, joined with Indhika and Hladini,

अध्याय ८५

श्लोक 84

पीताजरायुक्प्रतिष्ठा पुनर्दीर्धोदसंयुता ।वाचं मुखं पदं स्तंभयान्ते जिह्वापदं वदेत्

pītājarāyukpratiṣṭhā punardīrdhodasaṃyutā / vācaṃ mukhaṃ padaṃ staṃbhayānte jihvāpadaṃ vadet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

yellow, with Jara and Pratishtha, again with long vowel and 'd'; 'vacham mukham padam stambhaya,' then say the word 'jihvam,'

अध्याय ८५

श्लोक 85

कीलयेति च बुद्धिं विनाशयान्ते स्वबीजकम् ।तारो ऽग्निसुंदरी मन्त्रो बगलायाः प्रकीर्तितः

kīlayeti ca buddhiṃ vināśayānte svabījakam / tāro 'gnisuṃdarī mantro bagalāyāḥ prakīrtitaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

'kilaya,' 'buddhim vinashaya,' ending with her own seed; Tara and the beautiful one of Fire — this is declared the mantra of Bagala.

अध्याय ८५

श्लोक 86

मुनिस्तु नारदश्छदो बृहती बगलामुखी ।देवता नेत्रपञ्चेषुनवपञ्चदिगर्णकैः

munistu nāradaśchado bṛhatī bagalāmukhī / devatā netrapañceṣunavapañcadigarṇakaiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Its seer is Narada, its metre Brihati, and its deity Bagalamukhi; with syllables numbering two, five, five, nine, five and ten,

अध्याय ८५

श्लोक 87

अङ्गानि कल्पयित्वा च ध्यायेत्पीताम्बरां ततः ।स्वर्णासनस्थां हेमाभां स्तंभिनीमिन्दुशेखराम्

aṅgāni kalpayitvā ca dhyāyetpītāmbarāṃ tataḥ / svarṇāsanasthāṃ hemābhāṃ staṃbhinīminduśekharām

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

one should form the limbs and then meditate on her clad in yellow, seated on a golden throne, golden in colour, the paralyser, crowned with the moon,

अध्याय ८५

श्लोक 88

दधतीं मुद्गरं पाशं वज्रं च रसनां करैः ।एवं ध्यात्वाजपेल्लक्षमयुतं चंपकोद्भवैः

dadhatīṃ mudgaraṃ pāśaṃ vajraṃ ca rasanāṃ karaiḥ / evaṃ dhyātvājapellakṣamayutaṃ caṃpakodbhavaiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

holding in her hands a hammer, a noose, a thunderbolt and a tongue. Meditating thus, one should recite a lakh times and offer ten thousand oblations with champaka

अध्याय ८५

श्लोक 89

कुसुमैर्जुहुयात्पीठे बालायाः पूजयेदिमाम् ।चन्दनागुरुचन्द्राद्यैः पूजार्थं यन्त्रमालिखेत्

kusumairjuhuyātpīṭhe bālāyāḥ pūjayedimām / candanāgurucandrādyaiḥ pūjārthaṃ yantramālikhet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

flowers; one should worship her on Bala's pedestal. For worship one should draw the yantra with sandal, aloe-wood, camphor and the like,

अध्याय ८५

श्लोक 90

त्रिकोणषड्दलाष्टास्रषोडशारे यजेदिमाम् ।मङ्गला स्तंभिनी चैव जृंभिणी मोहिनी तथा

trikoṇaṣaḍdalāṣṭāsraṣoḍaśāre yajedimām / maṅgalā staṃbhinī caiva jṛṃbhiṇī mohinī tathā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

and worship her in the triangle, six petals, eight-cornered figure and sixteen petals: Mangala, Stambhini, Jrimbhini, Mohini,

अध्याय ८५

श्लोक 91

वश्या चला बलाका च भूधरा कल्मषाभिधा ।धात्री च कलना कालकर्षिणी भ्रामिकापि च

vaśyā calā balākā ca bhūdharā kalmaṣābhidhā / dhātrī ca kalanā kālakarṣiṇī bhrāmikāpi ca

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Vashya, Chala, Balaka, Bhudhara, the one called Kalmasha, Dhatri, Kalana, Kalakarshini, Bhramika,

अध्याय ८५

श्लोक 92

मन्दगापि च भोगस्था भाविका षोडशी स्मृता ।भूगृहस्य चतुर्दिक्षु पूर्वादिषु यजेत्क्रमात्

mandagāpi ca bhogasthā bhāvikā ṣoḍaśī smṛtā / bhūgṛhasya caturdikṣu pūrvādiṣu yajetkramāt

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Mandaga, Bhogastha and Bhavika, the sixteenth. In the four directions of the earth-square, beginning with the east, one should worship in order

अध्याय ८५

श्लोक 93

गणेशं बटुकं चापि योगिनीः क्षेत्रपालकम् ।इन्द्रादींश्च ततो बाह्ये निजायुधसमन्वितान्

gaṇeśaṃ baṭukaṃ cāpi yoginīḥ kṣetrapālakam / indrādīṃśca tato bāhye nijāyudhasamanvitān

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Ganesha, Batuka, the Yoginis and Kshetrapala, and outside them Indra and the others with their weapons.

अध्याय ८५

श्लोक 94

इत्थं सिद्धे मनौ मन्त्री स्तंभयेद्देवतादिकान् ।पीतवस्त्रपदासीनः पीतमाल्यानुलेपनः

itthaṃ siddhe manau mantrī staṃbhayeddevatādikān / pītavastrapadāsīnaḥ pītamālyānulepanaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

When the mantra is thus perfected, the practitioner can paralyse even gods and others. Seated on yellow cloth, wearing yellow garlands and unguents,

अध्याय ८५

श्लोक 95

पीतपुष्पैर्यजेद्देवीं हरिद्रोत्थस्रजा जपेत् ।पीतां ध्यायन्भगवतीं पयोमध्ये ऽयुतं जपेत्

pītapuṣpairyajeddevīṃ haridrotthasrajā japet / pītāṃ dhyāyanbhagavatīṃ payomadhye 'yutaṃ japet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

one should worship the Goddess with yellow flowers and recite with a rosary of turmeric; meditating on the yellow Goddess, standing in water, one should recite ten thousand times.

अध्याय ८५

श्लोक 96

त्रिमध्वा ज्यतिलैर्हेमो नॄणां वश्यकरो मतः ।मधुरत्रितयाक्तैः स्यादाकर्षो लवर्णैर्ध्रुवम्

trimadhvā jyatilairhemo nṝṇāṃ vaśyakaro mataḥ / madhuratritayāktaiḥ syādākarṣo lavarṇairdhruvam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

An oblation of sesame with the three sweets is held to bring men under control; with salt smeared with the three sweets there is surely attraction.

अध्याय ८५

श्लोक 97

तैलाभ्यक्तैर्निम्बपत्रैर्हेमो विद्वेषकारकः ।ताललोणहरिद्राभिर्द्विषां संस्तंभनं भवेत्

tailābhyaktairnimbapatrairhemo vidveṣakārakaḥ / tālaloṇaharidrābhirdviṣāṃ saṃstaṃbhanaṃ bhavet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

An oblation of neem leaves smeared with oil causes enmity; with tala, salt and turmeric there is paralysis of enemies.

अध्याय ८५

श्लोक 98

आगारधूमं राजीश्च माहिषं गुग्गुलं निशि ।श्मशाने पावके हुत्वा नाशयेदचिरादरीन्

āgāradhūmaṃ rājīśca māhiṣaṃ guggulaṃ niśi / śmaśāne pāvake hutvā nāśayedacirādarīn

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Offering house-soot, mustard, buffalo ghee and guggulu at night in a cremation-ground fire, one quickly destroys enemies.

अध्याय ८५

श्लोक 99

गरुतो गृध्रकाकानां कटुतैलं विभीतकम् ।गृहधूमं चितावह्नौ हुत्वा प्रोच्चाटयेद्रिपून्

garuto gṛdhrakākānāṃ kaṭutailaṃ vibhītakam / gṛhadhūmaṃ citāvahnau hutvā proccāṭayedripūn

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Offering the feathers of vultures and crows, pungent oil, vibhitaka and house-soot in a pyre-fire, one drives away enemies.

अध्याय ८५

श्लोक 100

दूवार्गुडूचीलाजान्यो मधुरत्रितयान्वितान् ।जुहोति सो ऽखिलान् रोगान् शमयेद्दर्शनादपि

dūvārguḍūcīlājānyo madhuratritayānvitān / juhoti so 'khilān rogān śamayeddarśanādapi

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

One who offers durva, guduchi and parched rice with the three sweets quells all diseases even by his sight.

अध्याय ८५

श्लोक 101

पर्वताग्रे महारण्ये नदीसंगे शिवालये ।ब्रह्मचर्यरतो लक्षं जपेदखिलसिद्धये

parvatāgre mahāraṇye nadīsaṃge śivālaye / brahmacaryarato lakṣaṃ japedakhilasiddhaye

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

On a mountain top, in a great forest, at the confluence of rivers or in a Shiva temple, devoted to celibacy, one should recite a lakh times for every success.

अध्याय ८५

श्लोक 102

एक वर्णगवीदुग्धं शर्करामधुसंयुतम् ।त्रिशतं मन्त्रितं पीतं हन्याद्विषपराभवम्

eka varṇagavīdugdhaṃ śarkarāmadhusaṃyutam / triśataṃ mantritaṃ pītaṃ hanyādviṣaparābhavam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Milk of a cow of one colour, with sugar and honey, consecrated three hundred times and drunk, destroys the effects of poison.

अध्याय ८५

श्लोक 103

श्वेतपालशकाष्ठेन रचिते रम्यपादके ।अलक्तरञ्जिते लक्षं मन्त्रयेन्मनुनामुना

śvetapālaśakāṣṭhena racite ramyapādake / alaktarañjite lakṣaṃ mantrayenmanunāmunā

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

On lovely sandals made of white palasha wood, dyed with lac, one should recite this mantra a lakh times;

अध्याय ८५

श्लोक 104

तदारूढः पुमान् गच्छत्क्षणेन शतयोजनम् ।पारदं च शिलां तालं पिष्टं मधुसमन्वितम्

tadārūḍhaḥ pumān gacchatkṣaṇena śatayojanam / pāradaṃ ca śilāṃ tālaṃ piṣṭaṃ madhusamanvitam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

a man mounted on them travels a hundred yojanas in a moment. Mercury, red arsenic and orpiment ground with honey,

अध्याय ८५

श्लोक 105

मनुना मन्त्रयेल्लक्षं लिंपेत्तेनाखिलां तनुम् ।अदृश्यः स्यान्नृणामेष आश्चर्य्यं दृश्यतामिदम्

manunā mantrayellakṣaṃ liṃpettenākhilāṃ tanum / adṛśyaḥ syānnṛṇāmeṣa āścaryyaṃ dṛśyatāmidam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

consecrated a lakh times with the mantra and smeared over the whole body, make a man invisible to others — behold this wonder!

अध्याय ८५

श्लोक 106

षट्कोणं विलिखद्बीजं साध्यनामान्वितं मनोः ।हरितालनिशाचूर्णैरुन्मत्तुरससंयुतैः

ṣaṭkoṇaṃ vilikhadbījaṃ sādhyanāmānvitaṃ manoḥ / haritālaniśācūrṇairunmatturasasaṃyutaiḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

One should draw a hexagon with the seed-syllable and the name of the target, using orpiment and turmeric powder mixed with datura juice,

अध्याय ८५

श्लोक 107

शेषाक्षरैः समानीतं धरागेहविराजितम् ।तद्यन्त्रं स्थापितप्राणं पीतसूत्रेण वेष्टयेत्

śeṣākṣaraiḥ samānītaṃ dharāgehavirājitam / tadyantraṃ sthāpitaprāṇaṃ pītasūtreṇa veṣṭayet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

with the remaining syllables around it, shining in the earth-square; that yantra, with life infused, should be wrapped with yellow thread.

अध्याय ८५

श्लोक 108

भ्राम्यत्कुलालचक्रस्थां गृहीत्वा मृत्तिकां तथा ।रचयेदृषभं रम्यं यन्त्रं तन्मध्यतः क्षिपेत्

bhrāmyatkulālacakrasthāṃ gṛhītvā mṛttikāṃ tathā / racayedṛṣabhaṃ ramyaṃ yantraṃ tanmadhyataḥ kṣipet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Taking clay from a potter's spinning wheel, one should make a lovely bull and place the yantra inside it;

अध्याय ८५

श्लोक 109

हरितालेन संलिप्य वृषं प्रत्यहमर्चयेत् ।स्तंभयेद्विद्विषां वाचं गतिं कार्यपरंपराम्

haritālena saṃlipya vṛṣaṃ pratyahamarcayet / staṃbhayedvidviṣāṃ vācaṃ gatiṃ kāryaparaṃparām

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

smearing the bull with orpiment, one should worship it daily; it paralyses the speech, movement and undertakings of enemies.

अध्याय ८५

श्लोक 110

आदाय वामहस्तेन प्रेतभूस्थितकर्परम् ।अङ्गारेण चितास्थेन तत्र यन्त्रं समालिखेत्

ādāya vāmahastena pretabhūsthitakarparam / aṅgāreṇa citāsthena tatra yantraṃ samālikhet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

Taking with the left hand a skull-bowl lying in the cremation ground, one should draw the yantra in it with a coal from a pyre;

अध्याय ८५

श्लोक 111

मन्त्रितं निहितं भूमौ रिपूणां स्तंभयेद्गतिम् ।प्रेतवस्त्रे लिखेद्यन्त्रं अङ्गारेणैव तत्पुनः

mantritaṃ nihitaṃ bhūmau ripūṇāṃ staṃbhayedgatim / pretavastre likhedyantraṃ aṅgāreṇaiva tatpunaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

consecrated and buried in the ground, it paralyses the movement of enemies. Again, one should draw the yantra with a coal on a cloth from a corpse,

अध्याय ८५

श्लोक 112

मण्डूकवदने न्यस्येत्पीतसूत्रेण वेष्टितम् ।पूजितं पीतपुष्पैस्तद्वाचं संस्तंभयेद्द्विषाम्

maṇḍūkavadane nyasyetpītasūtreṇa veṣṭitam / pūjitaṃ pītapuṣpaistadvācaṃ saṃstaṃbhayeddviṣām

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

place it in a frog's mouth wrapped in yellow thread and worship it with yellow flowers; it paralyses the speech of enemies.

अध्याय ८५

श्लोक 113

यद्भूमौ भविता दिव्यं तत्र यन्त्रं समालिखेत् ।मार्जितं तद्द्विषां पात्रैर्दिव्यस्तम्भनकृद्भवेत्

yadbhūmau bhavitā divyaṃ tatra yantraṃ samālikhet / mārjitaṃ taddviṣāṃ pātrairdivyastambhanakṛdbhavet

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

On the ground where an ordeal is to take place, one should draw the yantra; wiped with the enemies' vessels, it paralyses the ordeal.

अध्याय ८५

श्लोक 114

इन्द्रवारुणिकामूलं सप्तशो मनुमन्त्रितम् ।क्षिप्तं जले दिव्यकृतं जलस्तंभनकारकम्

indravāruṇikāmūlaṃ saptaśo manumantritam / kṣiptaṃ jale divyakṛtaṃ jalastaṃbhanakārakam

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

The root of indravaruni, consecrated seven times with the mantra and cast into water, paralyses the water in a water-ordeal.

अध्याय ८५

श्लोक 115

किं बहूक्त्या साधकेन मन्त्रः सम्यगुपासितः ।शत्रूणां गतिबुद्ध्यादेः स्तंभनो नात्र संशयः

kiṃ bahūktyā sādhakena mantraḥ samyagupāsitaḥ / śatrūṇāṃ gatibuddhyādeḥ staṃbhano nātra saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

आपका कल्याण हो। अब मैं अमित तेजस्वी ध्यानमें लगकर सदा मनोवाज्छित लोक प्राप्त व्यासजीके समीप जाऊँगा। करता है।

English

What need of more words? When the mantra is properly worshipped by the practitioner, it paralyses the movement, understanding and the like of enemies; there is no doubt.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_nAradapurANa.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Narada Purana — Chapter 85
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.