Skanda Purana· Skanda Purāṇa
114
अध्याय 114 / 116

Adhyaya 114

31 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ31 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ११४

श्लोक 1

इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे एरण्डीतीर्थमहिमानुवर्णनो नाम त्रयोदशाधिकशततमो ऽध्यायः ॥ र्क्स् अध्याय ११४ मार्कण्डेय उवाच: एतस्यानन्तरं पार्थ सौवर्णं तीर्थम् उत्तमम् ।विख्यातं त्रिषु लोकेषु सर्वपापक्षयंकरम्

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe eraṇḍītīrthamahimānuvarṇano nāma trayodaśādhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || rks adhyāya 114 mārkaṇḍeya uvāca: etasyānantaraṃ pārtha sauvarṇaṃ tīrtham uttamam / vikhyātaṃ triṣu lokeṣu sarvapāpakṣayaṃkaram

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Thereafter, O great king, a person should go to the extremely splendid Ayonija Tirtha of great merit, that is de¬ structive of all sins.

अध्याय ११४

श्लोक 2

रेवायां दुर्लभं स्नानं सङ्गमस्य समीपतः ।विभक्तं हस्तमात्रं च पुण्यक्षेत्रे नराधिप

revāyāṃ durlabhaṃ snānaṃ saṅgamasya samīpataḥ / vibhaktaṃ hastamātraṃ ca puṇyakṣetre narādhipa

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Bathing in the Reva near the confluence is rare, set apart by a hand's breadth in the holy field, lord of men.

अध्याय ११४

श्लोक 3

सुवर्णशिलके स्नात्वा शान्तिं याति परां शुभाम् ।निर्मित्वा भास्करं देवं होतव्यं तु हुताशने

suvarṇaśilake snātvā śāntiṃ yāti parāṃ śubhām / nirmitvā bhāskaraṃ devaṃ hotavyaṃ tu hutāśane

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Bathing at Suvarnashilaka one attains supreme, auspicious peace. Having fashioned the god Bhaskara, one should offer into the fire

अध्याय ११४

श्लोक 4

बिल्वेन घृतमिश्रेण बिल्वपत्रेण भूरिणा ।प्रीयतां हि जगन्नाथो व्याधिर् नश्यतु मे सदा

bilvena ghṛtamiśreṇa bilvapatreṇa bhūriṇā / prīyatāṃ hi jagannātho vyādhir naśyatu me sadā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

with bilva fruit mixed with ghee and with abundant bilva leaves: "May the lord of the world be pleased; may my disease always perish."

अध्याय ११४

श्लोक 5

द्विजेभ्यश् चेत् प्रयुक्तं स्याद् यागस्य फलम् आप्नुयात् ।तत्र दानेन प्रीतात्मा मृतः स्वर्गम् अवाप्नुयात्

dvijebhyaś cet prayuktaṃ syād yāgasya phalam āpnuyāt / tatra dānena prītātmā mṛtaḥ svargam avāpnuyāt

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

If it is offered to brahmins, one obtains the fruit of a sacrifice; delighted in mind by giving there, one attains heaven at death.

अध्याय ११४

श्लोक 6

शुक्लपक्षे तथाष्टम्यां सोपवासो जितेन्द्रियः ।यस् तत्र कुरुते श्राद्धं नृदेवभक्तितो नरः

śuklapakṣe tathāṣṭamyāṃ sopavāso jitendriyaḥ / yas tatra kurute śrāddhaṃ nṛdevabhaktito naraḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

On the eighth of the bright fortnight, fasting and with senses controlled, whatever man performs shraddha there with devotion to men and gods

अध्याय ११४

श्लोक 7

समुद्धरेत् कुले तत्र दशपूर्वान् दशापरान् ।कांचनं वापि यो दद्याद् धेनुं चैव सुशोभनाम्

samuddharet kule tatra daśapūrvān daśāparān / kāṃcanaṃ vāpi yo dadyād dhenuṃ caiva suśobhanām

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

raises ten generations before and ten after in his family. Whoever gives gold or a very fine cow

अध्याय ११४

श्लोक 8

स याति परमं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः ।पूजयित्वा शिवं तत्र शत्रूणां विजयो भवेत्

sa yāti paramaṃ sthānaṃ yatra devo maheśvaraḥ / pūjayitvā śivaṃ tatra śatrūṇāṃ vijayo bhavet

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

goes to the supreme place where the god Maheshvara is. By worshipping Shiva there, one gains victory over enemies,

अध्याय ११४

श्लोक 9

पुत्रवान् गुणवांश् चैव सर्वव्याधि विवर्जितः ।इत्य् एवं कथितं राजन् सौवर्णं तीर्थम् उत्तमम्

putravān guṇavāṃś caiva sarvavyādhi vivarjitaḥ / ity evaṃ kathitaṃ rājan sauvarṇaṃ tīrtham uttamam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

has sons and virtues and is free of all diseases. Thus, O king, I have told of the excellent Sauvarna holy place.

अध्याय ११४

श्लोक 10

मार्कण्डेय उवाच: एतस्मिन्न् अन्तरे तीर्थं करण्डेश्वरम् उत्तमम् ।प्रख्यातं सर्वलोकेषु नर्मदायोत्तरे तटे

mārkaṇḍeya uvāca: etasminn antare tīrthaṃ karaṇḍeśvaram uttamam / prakhyātaṃ sarvalokeṣu narmadāyottare taṭe

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Markandeya said: In this stretch is the excellent holy place Karandeshvara, famous in all worlds, on the northern bank of the Narmada,

अध्याय ११४

श्लोक 11

सर्वपापहरं प्रोक्तं सर्वदुःखघ्नम् उत्तमम् ।ततो गच्छेच् च राजेन्द्र तीर्थं परमशोभनम्

sarvapāpaharaṃ proktaṃ sarvaduḥkhaghnam uttamam / tato gacchec ca rājendra tīrthaṃ paramaśobhanam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

declared to remove all sins and excellent in destroying all sorrows. Then, king of kings, one should go to a supremely lovely holy place,

अध्याय ११४

श्लोक 12

सौभाग्यकरणं दिव्यं नराणां पापनाशनम् ।तत्र या दुर्भगा नारी नरो वा नृपनन्दन

saubhāgyakaraṇaṃ divyaṃ narāṇāṃ pāpanāśanam / tatra yā durbhagā nārī naro vā nṛpanandana

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

divine, granting good fortune and destroying men's sin. There, prince, an unlucky woman or man

अध्याय ११४

श्लोक 13

स्नात्वा ऽर्चयेद् उमां रुद्रं सौभाग्यं तस्य जायते ।तृतीयायाम् अहोरात्रं सोपवासो जितेन्द्रियः

snātvā 'rcayed umāṃ rudraṃ saubhāgyaṃ tasya jāyate / tṛtīyāyām ahorātraṃ sopavāso jitendriyaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

who bathes and worships Uma and Rudra obtains good fortune. On the third day, fasting for a day and a night with senses controlled,

अध्याय ११४

श्लोक 14

निमन्त्रयेद् द्विजं तत्र सपत्नीकं सुरूपिणम् ।गन्धमाल्यैर् अलंकृत्य पुष्पधूपाधिवासितम्

nimantrayed dvijaṃ tatra sapatnīkaṃ surūpiṇam / gandhamālyair alaṃkṛtya puṣpadhūpādhivāsitam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

one should invite a handsome brahmin with his wife there, adorn them with sandal and garlands and perfume them with flowers and incense,

अध्याय ११४

श्लोक 15

भोजयेत् पायसान्नेन कृशरेणाथ भक्तितः ।भोजयित्वा यथा न्यायं प्रदक्षिणम् अथाचरेत्

bhojayet pāyasānnena kṛśareṇātha bhaktitaḥ / bhojayitvā yathā nyāyaṃ pradakṣiṇam athācaret

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and feed them with devotion with milk-rice or krishara; having fed them duly, one should circumambulate them:

अध्याय ११४

श्लोक 16

त्वं तु देवो महादेव सपत्नीको वृषध्वज ।यथा ते देव देवेश न वियोगः कदाचन

tvaṃ tu devo mahādeva sapatnīko vṛṣadhvaja / yathā te deva deveśa na viyogaḥ kadācana

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

"You are the god Mahadeva with your consort, bull-bannered one; as there is never separation for you, god, lord of gods..."

अध्याय ११४

श्लोक 17

सोमनाथाख्यकार्पण्यात् तं ध्यायाम् ईह चिन्तयन् ।ज्येष्ठे शुक्ले तृतीयायां सौभाग्ये नर्मदाजले

somanāthākhyakārpaṇyāt taṃ dhyāyām īha cintayan / jyeṣṭhe śukle tṛtīyāyāṃ saubhāgye narmadājale

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Meditating on him here out of humility toward the one called Somanatha — on the bright third of Jyeshtha, in the Saubhagya water of the Narmada,

अध्याय ११४

श्लोक 18

स्नात्वा दत्त्वा च सुभगा न प्रियेण वियुज्यते ।युधिष्ठिर उवाच: न दौर्भाग्यं न दारिद्र्यं न शोको न च दुर्गतिः

snātvā dattvā ca subhagā na priyeṇa viyujyate / yudhiṣṭhira uvāca: na daurbhāgyaṃ na dāridryaṃ na śoko na ca durgatiḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

having bathed and given, a fortunate woman is not separated from her beloved. Yudhishthira said: "No misfortune, no poverty, no grief and no bad goal —

अध्याय ११४

श्लोक 19

एतत् सर्वं भवेद् येन तत्सर्वं कथयस्व मे ।मार्कण्डेय उवाच: दौर्भाग्यं दुर्गतिं चैव दारिद्र्यं शोकवर्धनम्

etat sarvaṃ bhaved yena tatsarvaṃ kathayasva me / mārkaṇḍeya uvāca: daurbhāgyaṃ durgatiṃ caiva dāridryaṃ śokavardhanam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

tell me all by which all this may come about." Markandeya said: Misfortune, a bad goal, poverty that increases grief,

अध्याय ११४

श्लोक 20

वैधव्यं सप्तजन्मनि जायते न युधिष्ठिर ।कर्मणा येन पापानां क्षयस् तच् च वदामि ते

vaidhavyaṃ saptajanmani jāyate na yudhiṣṭhira / karmaṇā yena pāpānāṃ kṣayas tac ca vadāmi te

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and widowhood do not arise for seven births, Yudhishthira; I shall tell you the deed by which sins are destroyed.

अध्याय ११४

श्लोक 21

ज्येष्ठे मासे सिते पक्षे ततीयायां विशेषतः ।तत्र स्नात्वा तु यो भक्त्या पञ्चाग्निं साधयेत् तपः

jyeṣṭhe māse site pakṣe tatīyāyāṃ viśeṣataḥ / tatra snātvā tu yo bhaktyā pañcāgniṃ sādhayet tapaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

In the month of Jyeshtha, in the bright fortnight, especially on the third, whoever bathes there with devotion and practises the austerity of the five fires

अध्याय ११४

श्लोक 22

सो ऽपि पापैर् अशेषैस् तु मुच्यते नात्र संशयः ।गुग्गुलुं दाहयेद् यस् तु गौरी शिवसमीपतः

so 'pi pāpair aśeṣais tu mucyate nātra saṃśayaḥ / gugguluṃ dāhayed yas tu gaurī śivasamīpataḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

is freed from all sins, no doubt. Whoever burns guggulu near Gauri and Shiva —

अध्याय ११४

श्लोक 23

तस्मिन् कर्मणि विप्रस्य उक्तानि भवते ततः ।देहपाते कृते स्वर्गम् इत्य् एवं शङ्करो ऽब्रवीत्

tasmin karmaṇi viprasya uktāni bhavate tataḥ / dehapāte kṛte svargam ity evaṃ śaṅkaro 'bravīt

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

in that rite what is stated for a brahmin comes about; when the body falls, heaven — so said Shankara.

अध्याय ११४

श्लोक 24

श्वेतैरक्तैस् तथा पीतैर् वस्त्रैश् च विविधैः शुभैः ।ब्राह्मणीर्ब्राह्मणांश् चैव पूजयित्वा यथाविधि

śvetairaktais tathā pītair vastraiś ca vividhaiḥ śubhaiḥ / brāhmaṇīrbrāhmaṇāṃś caiva pūjayitvā yathāvidhi

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

With various fine garments, white, red and yellow, having honoured brahmin women and brahmin men according to rule,

अध्याय ११४

श्लोक 25

पुष्पैर् नानाविधैश् चैव गन्धधूपैः सुशोभनैः ।कण्ठे सूत्रं समाधाय कुङ्कुमेन विलेपयेत्

puṣpair nānāvidhaiś caiva gandhadhūpaiḥ suśobhanaiḥ / kaṇṭhe sūtraṃ samādhāya kuṅkumena vilepayet

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

with many kinds of flowers and splendid perfumes and incense, placing a thread on the neck, one should anoint them with saffron;

अध्याय ११४

श्लोक 26

कल्पयित्वा स्त्रियं गौरीं ब्राह्मणं शिवरूपिणम् ।ताभ्यां दद्यात् समादृत्य दानम् उत्सृज्य वारिणा

kalpayitvā striyaṃ gaurīṃ brāhmaṇaṃ śivarūpiṇam / tābhyāṃ dadyāt samādṛtya dānam utsṛjya vāriṇā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

regarding the woman as Gauri and the brahmin as Shiva, one should give to them respectfully, releasing the gift with water:

अध्याय ११४

श्लोक 27

कर्णवेष्टं त्वङ्गदं च काञ्चनीं मुद्रिकां तथा ।सप्तधान्यं तथा देयं भोजनं नृपसत्तम

karṇaveṣṭaṃ tvaṅgadaṃ ca kāñcanīṃ mudrikāṃ tathā / saptadhānyaṃ tathā deyaṃ bhojanaṃ nṛpasattama

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

earrings, an armlet and a gold ring; the seven grains and food should also be given, best of kings,

अध्याय ११४

श्लोक 28

अन्यानि चैव दानानि तस्मिंस् तीर्थे नरोत्तम ।सर्वदानैश् च यत्पुण्यं तत्पुण्यं त्रिगुणं भवेत्

anyāni caiva dānāni tasmiṃs tīrthe narottama / sarvadānaiś ca yatpuṇyaṃ tatpuṇyaṃ triguṇaṃ bhavet

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and other gifts at that holy place, best of men; whatever merit there is from all gifts, that merit becomes threefold,

अध्याय ११४

श्लोक 29

तत्र साहस्रगुणितं नात्र कार्या विचारणा ।शङ्करेण समं तत्र भुङ्क्ते भोगान् अनुत्तमान्

tatra sāhasraguṇitaṃ nātra kāryā vicāraṇā / śaṅkareṇa samaṃ tatra bhuṅkte bhogān anuttamān

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

even a thousandfold there; there is no need for deliberation. One enjoys unsurpassed pleasures there together with Shankara;

अध्याय ११४

श्लोक 30

सौभाग्यं तस्य विपुलं जायते नात्र संशयः ।अपुत्रो लभते पुत्रं निर्धनो धनम् आप्नुयात्

saubhāgyaṃ tasya vipulaṃ jāyate nātra saṃśayaḥ / aputro labhate putraṃ nirdhano dhanam āpnuyāt

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

one's good fortune becomes abundant, no doubt; the sonless obtains a son and the poor man gains wealth.

अध्याय ११४

श्लोक 31

कामदं तीर्थराजं तु नर्मदायां व्यवस्थितम्

kāmadaṃ tīrtharājaṃ tu narmadāyāṃ vyavasthitam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The wish-granting king of holy places is situated on the Narmada.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_skandapurANa-revAkhaNDa-rks.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Skanda Purana — Chapter 114
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.