Skanda Purana· Skanda Purāṇa
32
अध्याय 32 / 116

Adhyaya 32

33 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ33 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ३२

श्लोक 1

इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे पञ्चलिङ्गमाहात्म्ये एकत्रिंशो ऽध्यायः ॥ र्क्स् अध्याय ३२ मार्कण्डेय उवाच: गुह्यातिगुह्यरूपाणि पवित्राणि युधिष्ठिर ।श्राद्धकार्यस्य सिद्धानि तीर्थानीह निबोध मे

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe pañcaliṅgamāhātmye ekatriṃśo 'dhyāyaḥ || rks adhyāya 32 mārkaṇḍeya uvāca: guhyātiguhyarūpāṇi pavitrāṇi yudhiṣṭhira / śrāddhakāryasya siddhāni tīrthānīha nibodha me

हिन्दी अर्थ

साधुके इस प्रकारके भक्तियुक्त वचनोंको सुनकर भगवान् जनार्दन परितुष्ट हों गये और साधुको मनचाहा वर देकर वहीं अन्तर्धान हो गये। तदनन्तर साधुने नावपर चढ़कर देखा, नाव

English

From there a pilgrim should go to Patresvara that is destructive of all sins. It is there that the highly esteemed, powerful son of Citrasena became a Siddha (spiritually per- fect).

अध्याय ३२

श्लोक 2

अतिगुह्यस्य पुण्यस्य सर्वतो ऽमरकण्टके ।तम् आरभ्य गिरिश्रेष्ठं सर्वं पुण्यतरं स्मृतम्

atiguhyasya puṇyasya sarvato 'marakaṇṭake / tam ārabhya giriśreṣṭhaṃ sarvaṃ puṇyataraṃ smṛtam

हिन्दी अर्थ

रत्नादिसे भरी है। 'सत्यदेवकी दयासे मुझे वांछित फल मिल गया।' यों कहकर साधुने अपने मित्रोंक साथ विधिवत् सत्यनारायणकी पूजा की और बड़े हर्षके साथ यात्रा आरम्भ

English

I have been sinful, infatuated and lost control of the mind and senses. I, therefore, reaped the fruit thereof. But it behoves you to be pleased.

अध्याय ३२

श्लोक 3

यावत् सा नर्मदा मध्ये पुण्यस्रोता महानदी ।नास्ति तस्मात् परं पुण्यं त्रिषु लोकेषु भारत

yāvat sā narmadā madhye puṇyasrotā mahānadī / nāsti tasmāt paraṃ puṇyaṃ triṣu lokeṣu bhārata

हिन्दी अर्थ

की। नौका बड़े वेगसे चलने लगी। दोनों अपने देशमें आ पहुँचे। साधुने जामातासे कहा-- वत्स! वह देखो, मेरी पुरी दिखायी दे रही है।' तत्पश्चात् साधुने अपने धनके रखवाले दूतको

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 4

तस्योत्तरविभागे ऽस्ति नामतो यज्ञपर्वतः ।कनिष्ठो विन्ध्यपुत्रस् तु भ्राता पर्यङ्कभूभृतः

tasyottaravibhāge 'sti nāmato yajñaparvataḥ / kaniṣṭho vindhyaputras tu bhrātā paryaṅkabhūbhṛtaḥ

हिन्दी अर्थ

नगरमें भेजा। दूतने साधुकी पत्नी लीलावतीके समीप जाकर हाथ जोड़कर प्रणाम करते हुए कहा, “आपके पतिदेव नाना प्रकारके धन- wis साथ अपने जामाता और सुहृद-मित्रोंसे

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 5

स्वयंभुवा पुरा तस्मिन्न् इष्टः सौत्रामणिर्मखः ।तत्रैवेष्टं मघवता हयमेधेन भारत

svayaṃbhuvā purā tasminn iṣṭaḥ sautrāmaṇirmakhaḥ / tatraiveṣṭaṃ maghavatā hayamedhena bhārata

हिन्दी अर्थ

घिरे हुए आ रहे हैं।' साध्वी वणिक्-पत्नी दूतके मुखसे स्वामी और जामाताके आनेका समाचार सुनकर बड़ी हर्षित हुई और सत्यदेवकी पूजा करके उसने अपनी लड़कीसे कहा, “मैं पतिकी

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 6

दधीचिना ऽथ देवैश् च तत्रैवेष्टं महामखैः ।निश्क्रान्ता पर्वतात् तस्माच् चतुर्नामा महानदी

dadhīcinā 'tha devaiś ca tatraiveṣṭaṃ mahāmakhaiḥ / niśkrāntā parvatāt tasmāc caturnāmā mahānadī

हिन्दी अर्थ

अगवानीके लिये जाऊँगी, तुम भी तुरंत मेरे साथ चलो।' माताकी बात सुनकर कलावतीने सत्यनारायणका व्रत किया; परंतु प्रसाद लिये बिना ही वह पतिके सामने चल पड़ी। इससे

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 7

पतिता नर्मदायां तु सङ्गमो लोकविश्रुतः ।तस्यास् तीरे तु ये दर्भाः पीतवर्णाः क्षितिं गताः

patitā narmadāyāṃ tu saṅgamo lokaviśrutaḥ / tasyās tīre tu ye darbhāḥ pītavarṇāḥ kṣitiṃ gatāḥ

हिन्दी अर्थ

सत्यनारायणदेव रुष्ट हो गये। धन-रत्न और जँवाईको लेकर नौका जलमें अदृश्य हो गयी। 'कलावतीने जब पतिको नहीं देखा, तब वह शोकसे अत्यन्त व्याकुल होकर रोती हुई जमीनपर

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 8

ते श्राद्धकरणे भूप पितॄणां मोक्षदायकाः ।स यावत् सङ्गमो नद्याः स यावद् यज्ञपर्वतः

te śrāddhakaraṇe bhūpa pitṝṇāṃ mokṣadāyakāḥ / sa yāvat saṅgamo nadyāḥ sa yāvad yajñaparvataḥ

हिन्दी अर्थ

गिर पड़ी। वह अपने पति और नावके न.

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 9

एतस्मिन्न् अन्तरे राजन् श्राद्धं यः परिकल्पयेत् ।पितरस् तस्य तृप्यन्ति स्नानं कुर्यात् प्रदक्षिणम्

etasminn antare rājan śrāddhaṃ yaḥ parikalpayet / pitaras tasya tṛpyanti snānaṃ kuryāt pradakṣiṇam

हिन्दी अर्थ

दीखनेसे अत्यन्त शोकातुर थी। कन्याकी इस दशाको देखकर साधु बहुत डर गया। उसने सोचा, यह क्या आश्चर्य हो गया! नाव खेनेवाले भी बडी चिन्ता करने लगे। यह सब देखकर

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 10

सिद्धेश्वरं नामलिङ्गं चतुष्केश्वरम् एव च ।संख्या न भूयो लोकेषु ख्यातमात्रं मया ऽनघ

siddheśvaraṃ nāmaliṅgaṃ catuṣkeśvaram eva ca / saṃkhyā na bhūyo lokeṣu khyātamātraṃ mayā 'nagha

हिन्दी अर्थ

पतिव्रता लीलावती अत्यन्त दुःखसे विहल होकर विलाप करती हुई स्वामीसे बोली, “मैंने अभी- अभी जँवाईको देखा था। क्षणमात्रमे ही नौकाके

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 11

सङ्गमे विद्यते देवो न तं पश्यन्ति मानवाः ।पूज्यते नागकन्याभिः सदेवासुरसत्तमैः

saṅgame vidyate devo na taṃ paśyanti mānavāḥ / pūjyate nāgakanyābhiḥ sadevāsurasattamaiḥ

हिन्दी अर्थ

नहीं दीख रहे हैं। पता नहीं, किस देवताने उन्हें इस प्रकार हरण कर लिया। आप क्या भगवान् सत्यदेवके प्रभावको नहीं जानते ?' लीलावती इस प्रकार कहकर विलाप करने लगी। उसीके

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 12

कथयामि तवाख्यानम् इतिहासं पुरातनम् ।ऋषिः सुपर्णो यत्रासीद् ब्रह्मयोनिर् जितेन्द्रियः

kathayāmi tavākhyānam itihāsaṃ purātanam / ṛṣiḥ suparṇo yatrāsīd brahmayonir jitendriyaḥ

हिन्दी अर्थ

अपनी कन्याको गोदमें लेकर रुदन करने लगी। कन्या कलावतीने स्वामीको डूबा हुआ जानकर दुःखित हृदयसे पतिकी पादुकाको लेकर सती होनेका निश्चय किया। धर्मको जाननेवाला साधु

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 13

पुरुहूता तस्य भार्या धर्मपत्नी पतिव्रता ।नैमिषारण्यवासस्य कन्दमूलफलाशिनः

puruhūtā tasya bhāryā dharmapatnī pativratā / naimiṣāraṇyavāsasya kandamūlaphalāśinaḥ

हिन्दी अर्थ

वणिक् कन्याकी यह स्थिति देखकर अपनी पत्नीके साथ शोकसे अत्यन्त व्याकुल हो उठा

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 14

कृष्णाजिनपरीधानवल्कलादिकवाससः ।त्रिकालवह्णिहोतारो वेदाध्ययनतत्पराः

kṛṣṇājinaparīdhānavalkalādikavāsasaḥ / trikālavahṇihotāro vedādhyayanatatparāḥ

हिन्दी अर्थ

सत्यदेवकी मायाके द्वारा ही मेरे जामाता हरे गये हैं। मैं अपने वैभवके अनुसार भगवान् सत्यनारायणकी पूजा करुँगा।' साधुने वहाँ सब लोगोंको बुलाकर यह बात

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 15

वेदस्मृतिपुराणोक्तमोक्षोपायविचिन्तकाः ।ऋषयो दशलक्षाणि नैमिषारण्यवासिनः

vedasmṛtipurāṇoktamokṣopāyavicintakāḥ / ṛṣayo daśalakṣāṇi naimiṣāraṇyavāsinaḥ

हिन्दी अर्थ

कही और अपना मनोरथ व्यक्त करते हुए पृथ्वीपर दण्डकी भाँति पड़कर वह बार-बार भगवान् सत्यदेवको प्रणाम करने लगा। इससे सत्यदेव प्रसन्न हो गये। उन्होंने आकाशसे ही

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 16

बालखिल्याश् च तत्रैव ब्रह्मणो मानसाः सुताः ।ब्रह्मदण्डं समारुह्य देवलोकं प्रयान्ति ते

bālakhilyāś ca tatraiva brahmaṇo mānasāḥ sutāḥ / brahmadaṇḍaṃ samāruhya devalokaṃ prayānti te

हिन्दी अर्थ

साधुके प्रति कहा--“साधो! तुम्हारी कन्या मेरे भोगका तिरस्कार करके पतिको देखनेके लिये आ गयी। इसीलिये उसका पति अदृश्य हो गया। अब वह घर जाय। प्रसाद लेकर लौटकर आवे,

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 17

मासोपवासिनस् तत्र जलाहारास् तथापरे ।तिष्ठन्ति बहवः केचिद् एकपादेन चापरे

māsopavāsinas tatra jalāhārās tathāpare / tiṣṭhanti bahavaḥ kecid ekapādena cāpare

हिन्दी अर्थ

तुरंत ही वह घर चली गयी । वहाँ जाकर उसने प्रसाद लिया। तदनन्तर जब वह लौटकर आयी, तब अपने पतिको, नावको और समस्त बन्थुओंको देखकर अत्यन्त सुखी हुई 1 उसने पितासे कहा--

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 18

तस्मिंस् तपोवने रम्ये सिद्धगन्धर्वसेविते ।प्रसाद्य चाब्रवीद् वाक्यं पुरुहूता निजं पतिम्

tasmiṃs tapovane ramye siddhagandharvasevite / prasādya cābravīd vākyaṃ puruhūtā nijaṃ patim

हिन्दी अर्थ

क्यों कर रहे हैं।' कन्याकी इस बातको सुनकर वणिक् प्रसन्न हो गया और विधि-विधानके साथ भगवान् सत्यनारायणकी पूजा करके धन- रत्न और बन्धुओंके साथ वह अपने घर पहुँचा।

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 19

ऋतुकाले तु पर्वणि मांभजस्व महामुने ।जायते मे यथा पुत्रः सर्वसन्तानपावनः

ṛtukāle tu parvaṇi māṃbhajasva mahāmune / jāyate me yathā putraḥ sarvasantānapāvanaḥ

हिन्दी अर्थ

तदनन्तर प्रत्येक संक्रान्ति और पूर्णिमाको यथाविधि सत्यनारायणकी पूजा करता हुआ बह इस लोकमें सुखी होकर अन्तमें सत्यपुरको प्राप्त हो गया। सूतजी बोले--श्रेष्ठ मुनियो! एक उपाख्यान

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 20

पुत्रेण लोकान् जयते तृप्यन्ति पितृदेवताः ।अपुत्रस्य गतिर् नास्ति तस्मात् पुत्रम् अजीजनः

putreṇa lokān jayate tṛpyanti pitṛdevatāḥ / aputrasya gatir nāsti tasmāt putram ajījanaḥ

हिन्दी अर्थ

और सुनिये। पूर्वकालमें वंशध्वज नामक एक प्रजापालनमें तत्पर राजा थे। उन्होंने सत्यदेवके प्रसादका परित्याग किया था। इसलिये वे दुःखको प्राप्त हुए। एक दिन राजाने वनमें जाकर विविध

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 21

ब्राह्मण उवाच: अमावास्याद्य गोत्रे ऽस्मिन् मैथुनं वर्जितं प्रिये ।अकर्तव्यम् इदं भद्रे पितॄणां वार्जितं ध्रुवम्

brāhmaṇa uvāca: amāvāsyādya gotre 'smin maithunaṃ varjitaṃ priye / akartavyam idaṃ bhadre pitṝṇāṃ vārjitaṃ dhruvam

हिन्दी अर्थ

प्रकारके मृगोंका शिकार किया। फिर जब बिश्रामके लिये वे बरगदके वृक्षके नीचे आये, तब उन्होंने देखा, ग्वाले लोग बड़े सन्तुष्ट-मनसे मित्रोंको साथ लेकर भक्तिपूर्वक सत्यनारायणदेवकी

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 22

पितरस्तस्य तन् मांसं भुञ्जते ऋतुगामिनः ।दिव्यं वर्षसहस्रं तु तप्तं मे दुष्करं तपः

pitarastasya tan māṃsaṃ bhuñjate ṛtugāminaḥ / divyaṃ varṣasahasraṃ tu taptaṃ me duṣkaraṃ tapaḥ

हिन्दी अर्थ

पूजा कर रहे हैं। राजाने सत्यनारायणकी पूजा होती देखी, पर घमण्डके कारण न तो वे वहाँ गये और न प्रणाम ही किया। ग्वाले राजाके पास प्रसाद रख आये और पूजाकी जगह आकर

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 23

स्नात्वा तत्क्षणमात्रेण चाण्डालस् त्रिदिवङ्गतः ।धिक् धिक् धिग् ईरितं सर्वं न वेदो न च याजनम्

snātvā tatkṣaṇamātreṇa cāṇḍālas tridivaṅgataḥ / dhik dhik dhig īritaṃ sarvaṃ na vedo na ca yājanam

हिन्दी अर्थ

प्रसाद लेकर अपने घरोंको चले गये। राजाने प्रसाद नहीं लिया। इसीलिये वे बड़े दुःखमें पड़े। उनके सौ पुत्र मर गये। धन-धान्यादि समस्त

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 24

प्रहस्य चाब्रवीद् वाक्यं निषादी तं मुनिं प्रति ।विषादं त्यज विप्रर्षे सत्यम् एतद् ब्रवीम्य् अहम्

prahasya cābravīd vākyaṃ niṣādī taṃ muniṃ prati / viṣādaṃ tyaja viprarṣe satyam etad bravīmy aham

हिन्दी अर्थ

“सत्यदेवने ही मेरा सब कुछ नष्ट कर दिया है, इसलिये जिस स्थानपर ग्वाले पूजा कर रहे थे, मैं वहाँ जाऊँगा।' राजाने मन-ही-मन ऐसा निश्चय किया और ग्वालोंके पास जाकर उनके

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 25

अहंकारविमूढात्मा त्वत् समो नास्ति तापसः ।न स्नानं न जपो होमो न स्वाध्यायः शिवार्चनम्

ahaṃkāravimūḍhātmā tvat samo nāsti tāpasaḥ / na snānaṃ na japo homo na svādhyāyaḥ śivārcanam

हिन्दी अर्थ

साथ भक्ति-श्रद्धापूर्वक यथाविधि सत्यदेवकी पूजा की। तब सत्यदेवकी कृपासे वे धन- पुत्रादिसे सम्पन्न हो गये और इस लोकमें सुख भोगकर अन्तमें विष्णुपुरमें जा पहुँचे।

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 26

निष्कलं क्लेशमापन्नो वायुभक्षो निराश्रयः ।त्वत् तपो ध्यानयोगश् च स्वर्गप्राप्तिश् च तत् कथम्

niṣkalaṃ kleśamāpanno vāyubhakṣo nirāśrayaḥ / tvat tapo dhyānayogaś ca svargaprāptiś ca tat katham

हिन्दी अर्थ

जो मनुष्य इस परम दुर्लभ सत्यनारायण- ब्रतका आचरण करता है, भुक्ति-मुक्तिदायिनी इस पवित्र कथाका श्रवण करता है, वह भगवान् सत्यदेवके प्रसादसे धन-धान्यादि समृद्धिको प्राप्त

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 27

जाबालिर् उवाच: का ऽसि त्वं च वरारोहे निषादी रूपमाश्रिता ।उमा सरस्वती गङ्गा मां जिज्ञासितुम् आगता

jābālir uvāca: kā 'si tvaṃ ca varārohe niṣādī rūpamāśritā / umā sarasvatī gaṅgā māṃ jijñāsitum āgatā

हिन्दी अर्थ

होता है। इससे दरिद्र धन पाता है, बन्दी बन्धनसे छूटता है, भयभीत भयसे छुटकारा पाता है और मनुष्य इस लोकमें मनोवांछित फलको पाकर अन्तमें सत्यपुरमें गमन करता है। यह सत्य है,

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 28

अनुग्रहम् इमं मन्ये धर्मं ब्रूहि शुचिस्मिते ।निषादो नैमिषारण्ये ममासीत् मुनिपुंगव

anugraham imaṃ manye dharmaṃ brūhi śucismite / niṣādo naimiṣāraṇye mamāsīt munipuṃgava

हिन्दी अर्थ

इसमें सन्देह नहीं।

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 29

कामार्तया मया दर्शे भर्ता पुत्राय याचितः ।अकाले याचमाना ऽहं तेन शप्ता महात्मना

kāmārtayā mayā darśe bhartā putrāya yācitaḥ / akāle yācamānā 'haṃ tena śaptā mahātmanā

हिन्दी अर्थ

सूतजी कहते हैं--ब्राह्मणो! आपलोगोंको मैंने श्रीसत्यनारायण-ब्रत सुनाया। इस व्रतका आचरण करके मनुष्य सारे दुःखोंसे छूट जाता है। विशेषतः कलिकालमें सत्यपूजा महान् फल

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 30

स च भर्ता मया शप्तस्ततो ऽन्यो ऽन्यं समागते ।अस्य तीर्थस्य महात्म्यादावां मुक्तौ तु किल्बिषात्

sa ca bhartā mayā śaptastato 'nyo 'nyaṃ samāgate / asya tīrthasya mahātmyādāvāṃ muktau tu kilbiṣāt

हिन्दी अर्थ

देनेवाली है। इन देवको कोई 'सत्यनारायण' कहते हैं और कोई-कोई “सत्यदेव' कहते हैं। ये नाना रूप धारण करके सबके मनोरथको प्रदान करते हैं। ये सनातन सत्यदेव कलियुगमें

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 31

तस्मात् त्वं हि मुनिश्रेष्ठ शिवाराधनतत्परः ।मदर्थं कुरु कर्माणि होमजाप्यादिकं मुहुः

tasmāt tvaṃ hi muniśreṣṭha śivārādhanatatparaḥ / madarthaṃ kuru karmāṇi homajāpyādikaṃ muhuḥ

हिन्दी अर्थ

सत्यत्रतके रूपमें अवतीर्ण होंगे।

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 32

यास्यसे त्वं समे देशे सत्यम् एतद् ब्रवीम्य् अहम् ।इत्य् उक्त्वा सा ययौ स्वर्गं निजभर्त्रा समन्विता

yāsyase tvaṃ same deśe satyam etad bravīmy aham / ity uktvā sā yayau svargaṃ nijabhartrā samanvitā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Welfare unto you. Choose your boon. O sinless one, I shall grant you the boon. Whatever you wish, I shall give you. No doubt need be entertained in this.

अध्याय ३२

श्लोक 33

त्यक्त्वा स्वकल्पं जाबालिः शिवाराधनतत्परः ।अचिरेणैव कालेन ब्रह्मलोकम् उपागतः

tyaktvā svakalpaṃ jābāliḥ śivārādhanatatparaḥ / acireṇaiva kālena brahmalokam upāgataḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Giving up his own resolve, Jabali, devoted to the worship of Shiva, reached the world of Brahma in a very short time.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_skandapurANa-revAkhaNDa-rks.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Skanda Purana — Chapter 32
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.