Skanda Purana· Skanda Purāṇa
35
अध्याय 35 / 116

Adhyaya 35

46 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ46 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ३५

श्लोक 1

इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे इन्द्रद्युम्नयज्ञनीलगङ्गावतारो नाम चतुस्त्रिंशो ऽध्यायः ॥ र्क्स् अध्याय ३५ युधिष्ठिर उवाच: वैदूर्यपर्वतं रम्यं सुरसिद्धनिषेवितम् ।मान्धाता केन कार्येण गतो वै सप्तकल्पगाम्

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe indradyumnayajñanīlagaṅgāvatāro nāma catustriṃśo 'dhyāyaḥ || rks adhyāya 35 yudhiṣṭhira uvāca: vaidūryaparvataṃ ramyaṃ surasiddhaniṣevitam / māndhātā kena kāryeṇa gato vai saptakalpagām

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

What is the reason for which Mahadeva stands in the middle of water, O excellent Brahmana, after avoiding the northern and southern banks?

अध्याय ३५

श्लोक 2

तथा पाशुपतास्त्रेण हत्वा वै त्रिपुरं हरः ।पातालं भेदयित्वा तु रसातलतलं ययौ

tathā pāśupatāstreṇa hatvā vai tripuraṃ haraḥ / pātālaṃ bhedayitvā tu rasātalatalaṃ yayau

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

am the excellent Lord of Danavas and am called

अध्याय ३५

श्लोक 3

जालेश्वरं तथा लिङ्गम् उत्थितं केन हेतुना ।नीलगङ्गा कथं तत्र कल्पगा भेदमागता

jāleśvaraṃ tathā liṅgam utthitaṃ kena hetunā / nīlagaṅgā kathaṃ tatra kalpagā bhedamāgatā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Having been named thus he took up a great Vrata and propitiated Sankara, the Lord of Devas, along with Uma. He made his body lean through Vrata, Niyama, Dana, obser- vances, Homa,Japa in accordance with the injunctions and by performing Krcchra and Candrayana. On a certain day he went to Mountain Kailasa, took up two Lingas and proceeded to- wards the South. After coming to the banks of Narmada, the mighty Dafriava became desirous of taking a holy bath. He placed the Lihgas down and performed Japa and adored the Lord, O king. The night-stalker became contented by the stay in the shrine, holy ablution and Homa in the fire. When he wished to go back to Lanka, O excellent king, he took up one of the Lingas with his left hancl and the other one with the other hand with due devotion. By the time the son of Ravana could take up the Mahalinga it fell down in, the waters of Narmada. {Jef uttered "Go, Go" and installed it in the middle of the

अध्याय ३५

श्लोक 4

बाणासुरः शिवे भक्तः शिवलब्धवरः शुचिः ।लिङ्गानि तानि तेनेह पूजितानि महामुने

bāṇāsuraḥ śive bhaktaḥ śivalabdhavaraḥ śuciḥ / liṅgāni tāni teneha pūjitāni mahāmune

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The roar had been heard before and it was the cause of the destruction of all sins y O great king. One who takes his holy bath in that Tlrtha well-known as Garjana and stays there for a day and a night shall obtain the merit of performing a horse-sacrifice.

अध्याय ३५

श्लोक 5

संख्यया नवकोट्यस् तु तानि क्षिप्तानि तत्र वै ।एतत् सर्वं समासेन कथयस्व महामुने

saṃkhyayā navakoṭyas tu tāni kṣiptāni tatra vai / etat sarvaṃ samāsena kathayasva mahāmune

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Nine crores in number were cast in there. Tell me all this in brief, great sage,

अध्याय ३५

श्लोक 6

यथाश्रुतं पुराकल्पे पुराणे स्कन्दकीर्तिते ।ब्रह्मविष्ण्वादिदेवानां पार्वत्याः षण्मुखस्य च

yathāśrutaṃ purākalpe purāṇe skandakīrtite / brahmaviṣṇvādidevānāṃ pārvatyāḥ ṣaṇmukhasya ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

as heard in a former kalpa in the Purana proclaimed by Skanda, and as it was told to Brahma, Vishnu and the other gods, to Parvati and to Shanmukha —

अध्याय ३५

श्लोक 7

तथा तु कथ्यतां तात यथोद्दिष्टं शिवेन तु ।मार्कण्डेय उवाच: शृणु राजन् महाबाहो कथ्यमानं निबोध मे

tathā tu kathyatāṃ tāta yathoddiṣṭaṃ śivena tu / mārkaṇḍeya uvāca: śṛṇu rājan mahābāho kathyamānaṃ nibodha me

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

tell it so, dear one, as Shiva indicated it. Markandeya said: Listen, mighty-armed king, understand what I tell you.

अध्याय ३५

श्लोक 8

स्वारोचिषे ऽन्तरे प्राप्ते आदिकल्पे कृते युगे ।देवानां सङ्गमं यत्र कैलासे पर्वतोत्तमे

svārociṣe 'ntare prāpte ādikalpe kṛte yuge / devānāṃ saṅgamaṃ yatra kailāse parvatottame

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

When the Svarochisha Manvantara had come, in the first kalpa, in the Krita age, where the gods assembled on Kailasa, the best of mountains,

अध्याय ३५

श्लोक 9

कार्त्तिक्यां च सुराः सर्वे हरं द्रष्टुम् उपागताः ।तत्र देवगणान् सर्वान् स्कन्दो वचनम् अब्रवीत्

kārttikyāṃ ca surāḥ sarve haraṃ draṣṭum upāgatāḥ / tatra devagaṇān sarvān skando vacanam abravīt

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

on the full moon of Kartika all the gods came to see Hara. There Skanda spoke to all the hosts of gods:

अध्याय ३५

श्लोक 10

मया श्रुतं च दृष्टं च शिवेन कथितं पुरा ।अष्टलक्षाणि सार्धानि ग्रन्थे ऽस्मिन् कीर्तितानि च

mayā śrutaṃ ca dṛṣṭaṃ ca śivena kathitaṃ purā / aṣṭalakṣāṇi sārdhāni granthe 'smin kīrtitāni ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

"I have heard and seen what Shiva told long ago: eight and a half lakh verses are proclaimed in this work,

अध्याय ३५

श्लोक 11

शिवलोके शिवेनैव निबद्धानि यथा यथा ।तद् अर्धं वैष्णवे लोके तद् अर्द्धं ब्रह्मणः पुरे

śivaloke śivenaiva nibaddhāni yathā yathā / tad ardhaṃ vaiṣṇave loke tad arddhaṃ brahmaṇaḥ pure

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

composed by Shiva himself in Shiva's world, part by part; half of that is in Vishnu's world, and half of that in Brahma's city;

अध्याय ३५

श्लोक 12

सपादलक्षं सूर्यस्य लोके चैव व्यवस्थितम्

sapādalakṣaṃ sūryasya loke caiva vyavasthitam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

a lakh and a quarter is established in the world of the sun;

अध्याय ३५

श्लोक 13

चतुर्भिरधिकाशीतिसहस्राणि तथा क्रमम् ।ख्यातानि मर्त्यलोके च नात्र कार्या विचारणा

caturbhiradhikāśītisahasrāṇi tathā kramam / khyātāni martyaloke ca nātra kāryā vicāraṇā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and eighty-four thousand in order are famed in the mortal world; there is no need to deliberate on this.

अध्याय ३५

श्लोक 14

सूतः संग्रहकर्ता च संहितास् तत्र एव च ।कल्पस्कन्दो महास्कन्दः पुराणं सप्तधा विदुः

sūtaḥ saṃgrahakartā ca saṃhitās tatra eva ca / kalpaskando mahāskandaḥ purāṇaṃ saptadhā viduḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Suta is the compiler, and the Samhitas are there too; they know the Purana as sevenfold: Kalpaskanda, Mahaskanda and the rest.

अध्याय ३५

श्लोक 15

सर्गश् च प्रतिसर्गश् च वंशो मन्वन्तराणि च ।वंशानुचरितं चेति पुराणं पञ्चलक्षणम्

sargaś ca pratisargaś ca vaṃśo manvantarāṇi ca / vaṃśānucaritaṃ ceti purāṇaṃ pañcalakṣaṇam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Creation, re-creation, lineages, the Manvantaras and the deeds of the lineages — the Purana has these five characteristics.

अध्याय ३५

श्लोक 16

अशक्ता मानुषा लोके अल्पजीवेन जीविकाः ।युद्धिहीना दुराचारा भविष्यन्ति कलौ युगे

aśaktā mānuṣā loke alpajīvena jīvikāḥ / yuddhihīnā durācārā bhaviṣyanti kalau yuge

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

In the Kali age men in the world will be feeble, living short lives, devoid of reason and of evil conduct.

अध्याय ३५

श्लोक 17

न स्वाध्यायो वषट्कारो न तपो न च याजनम् ।स्त्रीकामा लोलुपा विप्राः काम्यकृत्यास् तु याचकाः

na svādhyāyo vaṣaṭkāro na tapo na ca yājanam / strīkāmā lolupā viprāḥ kāmyakṛtyās tu yācakāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

There will be no Vedic study, no vashat call, no austerity and no sacrificing for others; brahmins will be lustful and greedy, performing rites for gain and begging,

अध्याय ३५

श्लोक 18

प्रतिग्रहपरा नित्यं कुटुम्बभरणार्थिनः ।आत्मानं नैव बुध्यन्ते स्त्रीणां स्नेहवशंगता

pratigrahaparā nityaṃ kuṭumbabharaṇārthinaḥ / ātmānaṃ naiva budhyante strīṇāṃ snehavaśaṃgatā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

always intent on receiving gifts to support their families; under the sway of affection for women, they will not know the self.

अध्याय ३५

श्लोक 19

कुकर्माणि करिष्यन्ति धर्मिष्ठास्तापसास् तथा ।कलौ युगे तथा प्राप्ते काले कौला दिगम्बराः

kukarmāṇi kariṣyanti dharmiṣṭhāstāpasās tathā / kalau yuge tathā prāpte kāle kaulā digambarāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Even the righteous and the ascetics will do evil deeds; when the Kali age has come, at that time there will be Kaulas and naked ascetics.

अध्याय ३५

श्लोक 20

एकवर्णाः प्रजाः सर्वा राजा म्लेच्छो भविष्यति ।हीने युगे तथा प्राप्ते बौद्धस्थे चैव केशवे

ekavarṇāḥ prajāḥ sarvā rājā mleccho bhaviṣyati / hīne yuge tathā prāpte bauddhasthe caiva keśave

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

All people will be of one class, and the king will be a barbarian; when the degenerate age has come and Keshava abides as the Buddha,

अध्याय ३५

श्लोक 21

अल्पायुषश् चैव मर्त्या अल्पवीर्यपराक्रमाः ।नानादेशोपद्रवाश् च भविष्यन्ति महामुने

alpāyuṣaś caiva martyā alpavīryaparākramāḥ / nānādeśopadravāś ca bhaviṣyanti mahāmune

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

mortals will be short-lived and of little strength and valour, and there will be calamities in many lands, great sage.

अध्याय ३५

श्लोक 22

वेदान् वै प्रार्पयिष्यन्ति द्विजाश् चाण्डालवंशिनः ।वेदावेशं करिष्यन्ति वेदविक्रयणं तथा

vedān vai prārpayiṣyanti dvijāś cāṇḍālavaṃśinaḥ / vedāveśaṃ kariṣyanti vedavikrayaṇaṃ tathā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Brahmins of chandala descent will hand over the Vedas; they will make a show of the Veda and sell the Veda;

अध्याय ३५

श्लोक 23

राजद्वारे गमिष्यन्ति धनप्राप्तिसमीहया ।विक्रयं चाग्निहोत्राणां कन्यानां विक्रयं तथा

rājadvāre gamiṣyanti dhanaprāptisamīhayā / vikrayaṃ cāgnihotrāṇāṃ kanyānāṃ vikrayaṃ tathā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

they will go to the king's gate longing to obtain wealth; all brahmins, even learned ones, devoid of vows, will sell their agnihotras and sell their daughters.

अध्याय ३५

श्लोक 24

करिष्यन्ति द्विजाः सर्वे श्रोत्रिया व्रतवर्जिताः ।पूर्णे तु द्वादशे वर्षे नराः पलितयौवनाः

kariṣyanti dvijāḥ sarve śrotriyā vratavarjitāḥ / pūrṇe tu dvādaśe varṣe narāḥ palitayauvanāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

When the twelfth year is complete, men will have grey hair in youth;

अध्याय ३५

श्लोक 25

दश द्वादशवर्षा तु नारी गर्भधरा भवेत् ।नारी न पुरुषं मन्येत् न मातापितरौ सुतः

daśa dvādaśavarṣā tu nārī garbhadharā bhavet / nārī na puruṣaṃ manyet na mātāpitarau sutaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

a woman of ten or twelve years will conceive; a wife will not respect her husband, nor a son his mother and father,

अध्याय ३५

श्लोक 26

नस्नुषा मन्यते श्वश्रूं दुहिता मातरं तथा ।एतद् उद्देशतः प्रोक्तं प्रकृतं शृणु भारत

nasnuṣā manyate śvaśrūṃ duhitā mātaraṃ tathā / etad uddeśataḥ proktaṃ prakṛtaṃ śṛṇu bhārata

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

nor a daughter-in-law her mother-in-law, nor a daughter her mother." This has been told by way of indication; now hear the matter at hand, O Bharata.

अध्याय ३५

श्लोक 27

यज्ञं कर्तुं महाराज मान्धाता नृपसत्तमः ।वैदूर्यपर्वतं प्राप्तं पितॄणां तारणाय च

yajñaṃ kartuṃ mahārāja māndhātā nṛpasattamaḥ / vaidūryaparvataṃ prāptaṃ pitṝṇāṃ tāraṇāya ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

To perform a sacrifice, great king, Mandhatri, best of kings, came to the Vaidurya mountain for the deliverance of the ancestors.

अध्याय ३५

श्लोक 28

देवतानां हितार्थं वै जघान त्रिपुरं हरः ।ज्वलत् पाशुपतास्त्रेण तद् दग्धम् अभवत् पुरा

devatānāṃ hitārthaṃ vai jaghāna tripuraṃ haraḥ / jvalat pāśupatāstreṇa tad dagdham abhavat purā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

For the good of the gods Hara destroyed Tripura; long ago it was burned by the blazing Pashupata weapon.

अध्याय ३५

श्लोक 29

पातालात् तेन चानीतं लिङ्गं जालेश्वरं तथा ।कामदं मोक्षदं चैव सदादेवनमस्कृतम्

pātālāt tena cānītaṃ liṅgaṃ jāleśvaraṃ tathā / kāmadaṃ mokṣadaṃ caiva sadādevanamaskṛtam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

From the netherworld he brought the linga Jaleshvara, which grants desires and liberation and is always saluted by the gods.

अध्याय ३५

श्लोक 30

लोकानां तारणार्थाय नीलगङ्गा समागता ।मेघराजसमुद्भूता सर्वपापहरा परा

lokānāṃ tāraṇārthāya nīlagaṅgā samāgatā / megharājasamudbhūtā sarvapāpaharā parā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

For the deliverance of the worlds the Nilaganga came, arising from the king of clouds, supreme remover of all sins.

अध्याय ३५

श्लोक 31

तस्यां श्राद्धं प्रकुर्वीत पितॄणाम् अक्षयेच्छया ।बाणासुरस्य लिङ्गानि कोटितीर्थे शिवालये

tasyāṃ śrāddhaṃ prakurvīta pitṝṇām akṣayecchayā / bāṇāsurasya liṅgāni koṭitīrthe śivālaye

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

In it one should perform shraddha, wishing imperishable satisfaction for the ancestors. The lingas of Banasura at Kotitirtha, at the shrine of Shiva,

अध्याय ३५

श्लोक 32

पतितानि जले चैव नर्मदाया नराधिप ।पूजितानि पवित्राणि भुक्तिमुक्तिप्रदानि तु

patitāni jale caiva narmadāyā narādhipa / pūjitāni pavitrāṇi bhuktimuktipradāni tu

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

fell into the water of the Narmada, lord of men; worshipped, they are holy and grant enjoyment and liberation.

अध्याय ३५

श्लोक 33

बाणलिङ्गानि राजेन्द्र ख्यातानि भुवनत्रये ।न प्रतिष्ठा न संस्कारः तेषामावाहनादि च

bāṇaliṅgāni rājendra khyātāni bhuvanatraye / na pratiṣṭhā na saṃskāraḥ teṣāmāvāhanādi ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The bana lingas, king of kings, are famed in the three worlds; they need no installation, no consecration, no invocation and the like;

अध्याय ३५

श्लोक 34

एवम् एव प्रपूज्यानि शिवरूपाणि भारत ।एतत् ते कथितं सर्वं यत्पृष्टो ऽहं त्वया ऽनघ

evam eva prapūjyāni śivarūpāṇi bhārata / etat te kathitaṃ sarvaṃ yatpṛṣṭo 'haṃ tvayā 'nagha

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

they are to be worshipped just as they are, as forms of Shiva, O Bharata. I have told you all you asked of me, sinless one.

अध्याय ३५

श्लोक 35

शृणु राजन् कथां दिव्याम् अन्यां पापप्रणाशिनीम् ।अघघ्नी या प्रतीता मे कीर्तयिष्यामि ते ऽनघ

śṛṇu rājan kathāṃ divyām anyāṃ pāpapraṇāśinīm / aghaghnī yā pratītā me kīrtayiṣyāmi te 'nagha

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Hear, O king, another divine story that destroys sin; I shall tell you what is known to me as sin-destroying, sinless one.

अध्याय ३५

श्लोक 36

अस्तीह पर्वतः श्रीमान् वैदूर्यो नाम नामतः ।तत्र पुण्यानि तीर्थानि तिष्ठन्त्यायतनानि च

astīha parvataḥ śrīmān vaidūryo nāma nāmataḥ / tatra puṇyāni tīrthāni tiṣṭhantyāyatanāni ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

There is here a glorious mountain named Vaidurya; on it are holy places and shrines,

अध्याय ३५

श्लोक 37

कामं कामफलैर् वृक्षैः पुष्पितैः फलितैस् तथा ।दिव्यपक्षिनिनादैश् च वानीरवनराजिभिः

kāmaṃ kāmaphalair vṛkṣaiḥ puṣpitaiḥ phalitais tathā / divyapakṣininādaiś ca vānīravanarājibhiḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

adorned with trees that bear fruits of every desire, flowering and fruiting, with the calls of divine birds and rows of vanira groves,

अध्याय ३५

श्लोक 38

शालैस् तालैश् च सरलैस् तमालैर् उपशोभिता ।नदी पापहरा पुण्या नर्मदा तत्र भारत

śālais tālaiś ca saralais tamālair upaśobhitā / nadī pāpaharā puṇyā narmadā tatra bhārata

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

with shala, tala, sarala and tamala trees; there flows the holy Narmada, remover of sin, O Bharata.

अध्याय ३५

श्लोक 39

त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च ।सरितः सागराः शैलादेवाश् च सपितामहाः

trailokye yāni tīrthāni puṇyānyāyatanāni ca / saritaḥ sāgarāḥ śailādevāś ca sapitāmahāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Whatever holy places and sacred shrines there are in the three worlds, the rivers, oceans and mountains, the gods with the Grandsire,

अध्याय ३५

श्लोक 40

नर्मदायां नृपश्रेष्ठ सिद्धगन्धर्वचारणाः ।स्नातुम् आयान्ति ते सर्वे सर्वसिद्धिस् तु भारत

narmadāyāṃ nṛpaśreṣṭha siddhagandharvacāraṇāḥ / snātum āyānti te sarve sarvasiddhis tu bhārata

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

siddhas, gandharvas and charanas, best of kings — all come to bathe in the Narmada, source of every success, O Bharata.

अध्याय ३५

श्लोक 41

किं तत्र पर्वते राजन् यत्र विश्वावसुर्मुनिः ।न यक्षाधिपतिर् यत्र कुबेरो नरवाहनः

kiṃ tatra parvate rājan yatra viśvāvasurmuniḥ / na yakṣādhipatir yatra kubero naravāhanaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

What is there not on that mountain, O king, where the sage Vishvavasu dwells, and Kubera, lord of the yakshas, whose vehicle is men?

अध्याय ३५

श्लोक 42

वैदूर्यशिखरे पुण्ये तत्र साक्षाद् विवस्वतः ।नित्यं पुष्पफला यत्र पादपा हरितच्छदाः

vaidūryaśikhare puṇye tatra sākṣād vivasvataḥ / nityaṃ puṣpaphalā yatra pādapā haritacchadāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

On the holy Vaidurya peak there is Vivasvat himself; there the trees with green leaves are always in flower and fruit.

अध्याय ३५

श्लोक 43

बह्वाश्चर्यं तथा तत्र दृश्यते पर्वतोत्तमे ।पुण्ये स्वर्गोपमे दिव्ये नित्यं देवर्षिसेविते

bahvāścaryaṃ tathā tatra dṛśyate parvatottame / puṇye svargopame divye nityaṃ devarṣisevite

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Many wonders are seen on that best of mountains, holy, like heaven, divine, ever frequented by divine sages.

अध्याय ३५

श्लोक 44

ह्लादिनी पुण्यतीर्थानां राजर्षे तत्र वै सरित् ।वैवस्वतान्तरे प्राप्ते राजन्नादिकृते युगे

hlādinī puṇyatīrthānāṃ rājarṣe tatra vai sarit / vaivasvatāntare prāpte rājannādikṛte yuge

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The river Hladini of holy fords is there, royal sage. When the Vaivasvata Manvantara had come, O king, in the first Krita age,

अध्याय ३५

श्लोक 45

ॐकारस्यावतारेण सवैदूर्यमयो गिरिः ।त्रेतायुगे मणिमयो द्वापरे हैमरूपकः

oṃkārasyāvatāreṇa savaidūryamayo giriḥ / tretāyuge maṇimayo dvāpare haimarūpakaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

through the descent of Omkara the mountain was made of vaidurya; in the Treta age it was made of jewels, in the Dvapara of gold,

अध्याय ३५

श्लोक 46

कलौ पापहरः प्रोक्तो यथा देवस् तथा गिरिः ।एतत् ते सर्वमाख्यातं यथादृष्टं पुरातनम्

kalau pāpaharaḥ prokto yathā devas tathā giriḥ / etat te sarvamākhyātaṃ yathādṛṣṭaṃ purātanam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and in the Kali it is declared the remover of sin; as is the god, so is the mountain. I have told you all this as it was seen of old.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_skandapurANa-revAkhaNDa-rks.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Skanda Purana — Chapter 35
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.