Skanda Purana· Skanda Purāṇa
40
अध्याय 40 / 116

Adhyaya 40

40 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ40 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ४०

श्लोक 1

इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे विमलेश्वरवर्णनो नामैकोनचत्वारिंशो ऽध्यायः ॥ र्क्स् अध्याय ४० युधिष्ठिर उवाच: मनसा चिन्तितं यच्च तद् एव समुपस्थितम् ।लक्षणं सूत्रयागस्य पर्वतस्य तु वेष्टनम्

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe vimaleśvaravarṇano nāmaikonacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ || rks adhyāya 40 yudhiṣṭhira uvāca: manasā cintitaṃ yacca tad eva samupasthitam / lakṣaṇaṃ sūtrayāgasya parvatasya tu veṣṭanam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Therefrom a person should go to the excellent Tlrtha Karahjesvara, O great king, where a Daitya became a Siddha and well-known in all the worlds.

अध्याय ४०

श्लोक 2

कस्मिन् काले प्रकर्तव्यं विधानां विधिपूर्वकम् ।त्वम् एव वेत्सि सर्वं वै विदितं कुरु साम्प्रतम्

kasmin kāle prakartavyaṃ vidhānāṃ vidhipūrvakam / tvam eva vetsi sarvaṃ vai viditaṃ kuru sāmpratam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

He was richly endowed with all good features. Even as a boy, he performed great penance after resorting to the banks of Narmada. His penance was excellent and very severe. It continued for a thousand divine years. It consisted of Krcchra, Can dray an a etc., O king.

अध्याय ४०

श्लोक 3

येन देवाः सगन्धर्वा मानुषाः पापयोनयः ।तत्र यागप्रभावेण दिवि देवत्वम् आगताः

yena devāḥ sagandharvā mānuṣāḥ pāpayonayaḥ / tatra yāgaprabhāveṇa divi devatvam āgatāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

He who takes his bath in that Tirtha and propiti- ates Pitrs and deities shall undoubtedly attain the merit of Agnis(oma Yajna.

अध्याय ४०

श्लोक 4

मार्कण्डेय उवाच: श्रूयतां राजशार्दूल सूत्रयागस्य लक्षणम् ।चन्द्रसूर्योपरागे तु षडशीतिमुखे तथा

mārkaṇḍeya uvāca: śrūyatāṃ rājaśārdūla sūtrayāgasya lakṣaṇam / candrasūryoparāge tu ṣaḍaśītimukhe tathā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Markandeya said: Hear, tiger among kings, the characteristics of the thread sacrifice: at eclipses of moon and sun, at the Shadashitimukha,

अध्याय ४०

श्लोक 5

युगादौ विषुवे चैव व्यतीपाते च संक्रमे ।कार्त्तिक्यां च तथा माघ्यां वैशाख्यां चैव भारत

yugādau viṣuve caiva vyatīpāte ca saṃkrame / kārttikyāṃ ca tathā māghyāṃ vaiśākhyāṃ caiva bhārata

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

at the beginnings of the ages, at the equinoxes, at vyatipata and at the solar transits, on the full moons of Kartika, Magha and Vaishakha, O Bharata,

अध्याय ४०

श्लोक 6

सूर्योपरागतुल्यायां षष्ठ्यां हि कपिलस्य तु

sūryoparāgatulyāyāṃ ṣaṣṭhyāṃ hi kapilasya tu

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and on the sixth of Kapila, equal to a solar eclipse;

अध्याय ४०

श्लोक 7

वैशाखमासस्य तु या तृतीया नवम्यथोर्जस्य च शुक्लपक्षे ।माघे त्वमा चैव नभस्यकृष्णा त्रयोदशी चेति युगादयस् तथा

vaiśākhamāsasya tu yā tṛtīyā navamyathorjasya ca śuklapakṣe / māghe tvamā caiva nabhasyakṛṣṇā trayodaśī ceti yugādayas tathā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

the third of the month of Vaishakha, the ninth of the bright fortnight of Urja, the new moon of Magha and the thirteenth of the dark fortnight of Nabhasya — these are the beginnings of the ages.

अध्याय ४०

श्लोक 8

पर्वस्वेतेषु कौन्तेय सूत्रयागं तु कारयेत् ।अनन्तफलसंयुक्तं शिवेन कथितं पुरा

parvasveteṣu kaunteya sūtrayāgaṃ tu kārayet / anantaphalasaṃyuktaṃ śivena kathitaṃ purā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

On these festival days, son of Kunti, one should perform the thread sacrifice; it is joined with endless fruit, as Shiva told long ago.

अध्याय ४०

श्लोक 9

सूत्रेण वेष्टयेद् यस् तु पर्वतं शिवसन्निभम् ।उमया सहितं देवं गणेशेन तथैव च

sūtreṇa veṣṭayed yas tu parvataṃ śivasannibham / umayā sahitaṃ devaṃ gaṇeśena tathaiva ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Whoever encircles with thread the mountain that is like Shiva, the god together with Uma and likewise with Ganesha,

अध्याय ४०

श्लोक 10

तावद् युगसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते ।पुत्रिणी भर्तृसंयुक्ता नारी तद्वेष्टिनी भवेत्

tāvad yugasahasrāṇi svargaloke mahīyate / putriṇī bhartṛsaṃyuktā nārī tadveṣṭinī bhavet

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

is honoured in heaven for as many thousands of ages; a woman who encircles it becomes blessed with sons and joined with her husband.

अध्याय ४०

श्लोक 11

कौशेयं पट्टसूत्रं च कार्पासं च महीपते ।नवतन्तुं च यः कुर्याद् दश द्वादशतन्तुकम्

kauśeyaṃ paṭṭasūtraṃ ca kārpāsaṃ ca mahīpate / navatantuṃ ca yaḥ kuryād daśa dvādaśatantukam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Silk, fine silk thread and cotton, lord of the earth — whoever makes it of nine strands, ten or twelve strands,

अध्याय ४०

श्लोक 12

अष्टादश महाराज चतुर्विंशति वा क्रमात् ।क्षालयेत् कोटितीर्थे तु गन्धधूपेन वासयेत्

aṣṭādaśa mahārāja caturviṃśati vā kramāt / kṣālayet koṭitīrthe tu gandhadhūpena vāsayet

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

eighteen, great king, or twenty-four in order — should wash it at Kotitirtha and perfume it with fragrance and incense,

अध्याय ४०

श्लोक 13

बध्नीयात् पुष्पमालां च दीपमालां च बोधयेत् ।रात्रौ जागरणं कृत्वा ॐकारे विधिपूर्वकम्

badhnīyāt puṣpamālāṃ ca dīpamālāṃ ca bodhayet / rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā oṃkāre vidhipūrvakam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

tie on a garland of flowers and light a row of lamps; keeping vigil at night at Omkara according to rule,

अध्याय ४०

श्लोक 14

शिवध्यानपरो भूत्वा निराहारो निशां नयेत् ।प्रभाते चोत्सवं कुर्याद् ॐकाराभ्यर्चनं तथा

śivadhyānaparo bhūtvā nirāhāro niśāṃ nayet / prabhāte cotsavaṃ kuryād oṃkārābhyarcanaṃ tathā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

devoted to meditation on Shiva, he should pass the night without food; at dawn he should hold a festival and worship Omkara,

अध्याय ४०

श्लोक 15

न्यग्रोधे बन्धयेत् सूत्रं समाधिस्थो नरेश्वर ।कोटितीर्थं ततो गच्छेत् सर्वतीर्थमयं शुभम्

nyagrodhe bandhayet sūtraṃ samādhistho nareśvara / koṭitīrthaṃ tato gacchet sarvatīrthamayaṃ śubham

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and absorbed in samadhi he should tie the thread to the banyan, lord of men. Then he should go to Kotitirtha, auspicious, made of all holy places,

अध्याय ४०

श्लोक 16

ऋणमोक्षं पापनाशं नरकेश्वरम् उत्तमम् ।गन्धर्वेश्वरलिङ्गं तु गच्छेत् परमशोभनम्

ṛṇamokṣaṃ pāpanāśaṃ narakeśvaram uttamam / gandharveśvaraliṅgaṃ tu gacchet paramaśobhanam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

to Rinamoksha, Papanasha and the excellent Narakeshvara, and go to the most splendid Gandharveshvara linga,

अध्याय ४०

श्लोक 17

अदृश्यं सर्वभूतानां नागकन्याभिरर्च्यते ।तत्र स्नात्वा नरो राजन् गान्धर्वं लोकमाप्नुयात्

adṛśyaṃ sarvabhūtānāṃ nāgakanyābhirarcyate / tatra snātvā naro rājan gāndharvaṃ lokamāpnuyāt

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

invisible to all beings, worshipped by naga maidens; bathing there, O king, a man attains the gandharva world.

अध्याय ४०

श्लोक 18

ततो गच्छेन् नृपश्रेष्ठ अङ्गारेश्वरम् उत्तमम् ।दर्शनात् तस्य लिङ्गस्य गाणपत्यम् अवाप्यते

tato gacchen nṛpaśreṣṭha aṅgāreśvaram uttamam / darśanāt tasya liṅgasya gāṇapatyam avāpyate

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then he should go, best of kings, to the excellent Angareshvara; by seeing that linga the leadership of ganas is obtained.

अध्याय ४०

श्लोक 19

अङ्गारेण तपस्तप्तं दिव्यं वर्षशतं तथा ।ग्रहत्वमगमत् सो ऽपि तीर्थस्य ऽस्य प्रभावतः

aṅgāreṇa tapastaptaṃ divyaṃ varṣaśataṃ tathā / grahatvamagamat so 'pi tīrthasya 'sya prabhāvataḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Angara practised austerity there for a hundred divine years, and by the power of this holy place he too attained the status of a planet.

अध्याय ४०

श्लोक 20

ब्रह्मावर्तं ततो गच्छेत् सर्वतीर्थम् अयं शुभम् ।तत्र स्नात्वा नरो राजन् छिवलोकम् अवाप्नुयात्

brahmāvartaṃ tato gacchet sarvatīrtham ayaṃ śubham / tatra snātvā naro rājan chivalokam avāpnuyāt

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then he should go to Brahmavarta, auspicious, made of all holy places; bathing there, O king, a man attains Shiva's world.

अध्याय ४०

श्लोक 21

तिलोदकप्रदानेन पितॄणां परमा गतिः ।दिव्यं वर्षसहस्रं तु तपस् तेपे सुदुष्करम्

tilodakapradānena pitṝṇāṃ paramā gatiḥ / divyaṃ varṣasahasraṃ tu tapas tepe suduṣkaram

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

By giving sesame water the ancestors reach the supreme goal. For a thousand divine years he practised most difficult austerity.

अध्याय ४०

श्लोक 22

ब्रह्मा चैव पुराकल्पे लोकानुग्रहकारकः ।लिङ्गं मध्येश्वरं नाम जलमध्ये व्यवस्थितम्

brahmā caiva purākalpe lokānugrahakārakaḥ / liṅgaṃ madhyeśvaraṃ nāma jalamadhye vyavasthitam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Brahma too, in a former kalpa, bestowing grace on the worlds — the linga named Madhyeshvara stands in the midst of the water;

अध्याय ४०

श्लोक 23

पूज्यते नागकन्याभिर् न तत् पश्यन्ति मानवाः ।दारुकेश्वरलिङ्गं तु सर्वपापप्रणाशनम्

pūjyate nāgakanyābhir na tat paśyanti mānavāḥ / dārukeśvaraliṅgaṃ tu sarvapāpapraṇāśanam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

it is worshipped by naga maidens and men do not see it. The Darukeshvara linga destroys all sins;

अध्याय ४०

श्लोक 24

अर्चनात् तस्य देवस्य नरो विद्याधरो भवेत् ।भृगुलिङ्गं ततो गच्छेद् भैरवो यत्र संस्थितः

arcanāt tasya devasya naro vidyādharo bhavet / bhṛguliṅgaṃ tato gacched bhairavo yatra saṃsthitaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

by worshipping that god a man becomes a vidyadhara. Then one should go to the Bhrigu linga, where Bhairava stands;

अध्याय ४०

श्लोक 25

भृगुं गत्वा नरश्रेष्ठ मुच्यते ब्रह्महत्यया ।जालेश्वरं ततो गच्छेत् पर्वतीर्थोत्तमोत्तमम्

bhṛguṃ gatvā naraśreṣṭha mucyate brahmahatyayā / jāleśvaraṃ tato gacchet parvatīrthottamottamam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

going to Bhrigu, best of men, one is freed from the sin of killing a brahmin. Then one should go to Jaleshvara, the very best of mountain holy places;

अध्याय ४०

श्लोक 26

स्नानमात्रो नरस् तत्र स भवे न पुनर् भवेत् ।तिलोदकप्रदानेन पितॄणाम् अक्षया गतिः

snānamātro naras tatra sa bhave na punar bhavet / tilodakapradānena pitṝṇām akṣayā gatiḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

a man who merely bathes there is not born again in worldly existence; by giving sesame water the ancestors gain an imperishable goal.

अध्याय ४०

श्लोक 27

भैरवं रूपमास्थाय बाणस्य च पुरत्रयम् ।पातितं जलमध्ये तु नर्मदाया हरेण वै

bhairavaṃ rūpamāsthāya bāṇasya ca puratrayam / pātitaṃ jalamadhye tu narmadāyā hareṇa vai

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Taking the form of Bhairava, Hara cast down Bana's three cities into the midst of the water of the Narmada

अध्याय ४०

श्लोक 28

ज्वलत्पाशुपतास्त्रेण तत्रैव तद् अनन्तरम् ।तद् अस्त्रसङ्गमाच् छीघ्रं पातालाच् चोत्थितं ततः

jvalatpāśupatāstreṇa tatraiva tad anantaram / tad astrasaṅgamāc chīghraṃ pātālāc cotthitaṃ tataḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

with the blazing Pashupata weapon right there; then, from the contact of that weapon, there quickly rose from the netherworld

अध्याय ४०

श्लोक 29

लिङ्गं जालेश्वरं नाम ब्रह्महत्यां व्यपोहति ।कोटितीर्थं ततो गच्छेत् स्नात्वा च विधिपूर्वकम्

liṅgaṃ jāleśvaraṃ nāma brahmahatyāṃ vyapohati / koṭitīrthaṃ tato gacchet snātvā ca vidhipūrvakam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

the linga named Jaleshvara, which removes the sin of killing a brahmin. Then one should go to Kotitirtha and bathe according to rule,

अध्याय ४०

श्लोक 30

वलक्षं बन्धयेत् सूत्रम् ॐकारस्य तु भारत ।ॐकारं च समभ्यर्च्य दीपमालां च बोधयेत्

valakṣaṃ bandhayet sūtram oṃkārasya tu bhārata / oṃkāraṃ ca samabhyarcya dīpamālāṃ ca bodhayet

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and tie a white thread for Omkara, O Bharata; having worshipped Omkara, he should light a row of lamps:

अध्याय ४०

श्लोक 31

सफलः सूत्रयागस् तु त्वत्प्रसादान् महेश्वर ।यतींश् च भोजयेत् तत्र दद्याच् छक्त्या च दक्षिणाम्

saphalaḥ sūtrayāgas tu tvatprasādān maheśvara / yatīṃś ca bhojayet tatra dadyāc chaktyā ca dakṣiṇām

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

"The thread sacrifice is fruitful by your grace, Maheshvara." He should feed ascetics there and give fees according to his means,

अध्याय ४०

श्लोक 32

सार्द्धं च बन्धुभृत्यैश् च पारणं क्रियते नृप ।यः शारीरेण कष्टेन पर्यटेच् छिवपर्वतम्

sārddhaṃ ca bandhubhṛtyaiś ca pāraṇaṃ kriyate nṛpa / yaḥ śārīreṇa kaṣṭena paryaṭec chivaparvatam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and break his fast together with his kin and servants, O king. Whoever with bodily hardship walks around Shiva's mountain

अध्याय ४०

श्लोक 33

पदे पदे यज्ञफल तस्य स्याच् छङ्करो ऽब्रवीत् ।पुरा देवगणैः सर्वैः सिद्धगन्धर्वकिन्नरैः

pade pade yajñaphala tasya syāc chaṅkaro 'bravīt / purā devagaṇaiḥ sarvaiḥ siddhagandharvakinnaraiḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

gains the fruit of a sacrifice at every step, so Shankara said. Long ago, by all the hosts of gods, by siddhas, gandharvas and kinnaras,

अध्याय ४०

श्लोक 34

विद्याधरैस् तथा यक्षैर् असुरैर् दैत्यदानवैः ।चन्द्रादित्यग्रहैश् चैव नक्षत्रध्रुवमण्डलैः

vidyādharais tathā yakṣair asurair daityadānavaiḥ / candrādityagrahaiś caiva nakṣatradhruvamaṇḍalaiḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

by vidyadharas, yakshas, asuras, daityas and danavas, by the moon, sun and planets, by the circles of stars and the pole,

अध्याय ४०

श्लोक 35

विश्वेदेवैश् च साध्यैश् च मरुद्भिर् वसुभिस् तथा ।देवराजेन चेन्द्राण्या सावित्र्या चैव भारत

viśvedevaiś ca sādhyaiś ca marudbhir vasubhis tathā / devarājena cendrāṇyā sāvitryā caiva bhārata

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

by the Vishvedevas, Sadhyas, Maruts and Vasus, by the king of the gods, by Indrani and Savitri, O Bharata,

अध्याय ४०

श्लोक 36

अरुन्धत्या सरस्वत्या गायत्र्या स च पर्वतः ।सूत्रेण वेष्टितो भक्त्या फलं प्राप्तं शिवोदितम्

arundhatyā sarasvatyā gāyatryā sa ca parvataḥ / sūtreṇa veṣṭito bhaktyā phalaṃ prāptaṃ śivoditam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

by Arundhati, Sarasvati and Gayatri, that mountain was devoutly encircled with thread, and the fruit declared by Shiva was obtained.

अध्याय ४०

श्लोक 37

अहल्या मेनका रम्भा घृताची चोर्वशी तथा ।तिलोत्तमा तथा चान्या सरितः सागराश् च वै

ahalyā menakā rambhā ghṛtācī corvaśī tathā / tilottamā tathā cānyā saritaḥ sāgarāś ca vai

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Ahalya, Menaka, Rambha, Ghritachi and Urvashi, Tilottama and others, and the rivers and oceans too —

अध्याय ४०

श्लोक 38

वेष्टनात् पर्वतस्यास्य दिग्देवत्वमवाप्तवान् ।यावच् चन्द्रश् च सूर्यश् च यावत् तिष्ठति मेदिनी

veṣṭanāt parvatasyāsya digdevatvamavāptavān / yāvac candraś ca sūryaś ca yāvat tiṣṭhati medinī

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

by encircling this mountain one attained the divinity of the quarters. As long as the moon and sun endure and the earth stands,

अध्याय ४०

श्लोक 39

सूत्रयागप्रभावेण तावच् छिवपुरे वसेत् ।एतत् ते कथितं राजन् सूत्रयागस्य यत्फलम्

sūtrayāgaprabhāveṇa tāvac chivapure vaset / etat te kathitaṃ rājan sūtrayāgasya yatphalam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

by the power of the thread sacrifice one dwells so long in Shiva's city. This I have told you, O king, the fruit of the thread sacrifice;

अध्याय ४०

श्लोक 40

श्रवणात् कीर्तनाद् अस्य रुद्रस्यानुचरो भवेत्

śravaṇāt kīrtanād asya rudrasyānucaro bhavet

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

by hearing and reciting this, one becomes an attendant of Rudra.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_skandapurANa-revAkhaNDa-rks.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Skanda Purana — Chapter 40
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.