Skanda Purana· Skanda Purāṇa
46
अध्याय 46 / 116

Adhyaya 46

35 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ35 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ४६

श्लोक 1

इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे शल्याविशल्यामाहात्म्यानुवर्णनो नाम पञ्चचत्वारिंशो ऽध्यायः ॥ र्क्स् अध्याय ४६ भृगुं पतन्ति ये शूराः कां गतिं प्राप्नुवन्ति ते ।श्रोतुमिच्छाम्यहं त्वे तत् कथयस्व महामुने

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe śalyāviśalyāmāhātmyānuvarṇano nāma pañcacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ || rks adhyāya 46 bhṛguṃ patanti ye śūrāḥ kāṃ gatiṃ prāpnuvanti te / śrotumicchāmyahaṃ tve tat kathayasva mahāmune

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

After getting the boon, the Danava went to his city. It had quadrangles of diverse types. There were many gardens full of plantain groves, jackfruit trees, Bakulas, mangoes, Amratakas, Campakas, Asokas, coconut trees, pomegranates, citrons and various other kinds of Fine trees. There were many lakes beau- tifying the gardens. The temples of divine features were deco- rated with a series of banners and festoons. The whole place reverberated with the sounds of the chanting of the Vedas and other auspicious passages and musical notes.

अध्याय ४६

श्लोक 2

मार्कण्डेय उवाच: अनाशकेन भो राजन् भृगुगोग्रहसङ्गरैः ।प्राणांस् त्यजन्ति ये शूरा गतिं तेषां निबोध मे

mārkaṇḍeya uvāca: anāśakena bho rājan bhṛgugograhasaṅgaraiḥ / prāṇāṃs tyajanti ye śūrā gatiṃ teṣāṃ nibodha me

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

He entered his divine abode made of gold and golden strings and saw his sons, wife, ministers, servants and slaves. Then he saw many persons shouting cries of victory and run- ning about here and there. With ensigns and banners raised up, they revealed the radiance of their hearts. Some of them tied festoons and raised arched doorways. Some of them scat- tered flowers. JOthers rushed towards Andhaka to greet him with citrons in their hands. Some people in the city were seen

अध्याय ४६

श्लोक 3

पृथक् पृथङ् निवासांश्च तेषां कर्म्माणि भारत ।चतुर्विंशतिकोट्यस् तु सप्तविंशतिर् एव च

pṛthak pṛthaṅ nivāsāṃśca teṣāṃ karmmāṇi bhārata / caturviṃśatikoṭyas tu saptaviṃśatir eva ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

After coming to know that he had secured great boons the heaven-dwellers began to feel apprehensive. They collected together and sought refuge in Indra.

अध्याय ४६

श्लोक 4

उमया तु पुरा ज्ञप्ता मध्यमोत्तमकन्यकाः ।अनेन विधिना ये तु प्राणांस् त्यक्ष्यन्ति मानवाः

umayā tu purā jñaptā madhyamottamakanyakāḥ / anena vidhinā ye tu prāṇāṃs tyakṣyanti mānavāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

How is it that all the heaven-dwellers have come here? Wherefrom has fear arisen in your case? Why have you come seeking refuge?

अध्याय ४६

श्लोक 5

तांश्च भुङ्ग्ध्वं मया दत्ता युष्माकं सुप्रसादतः ।अमरेशे प्रमृताश्च भ्रंशितुं ये पतन्ति ते

tāṃśca bhuṅgdhvaṃ mayā dattā yuṣmākaṃ suprasādataḥ / amareśe pramṛtāśca bhraṃśituṃ ye patanti te

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

What is the purpose of your visit to this place? Do tell me. O Danava, whatever wealth we possess, I shall hand over to you.

अध्याय ४६

श्लोक 6

भृगून् दृष्ट्वा नृपश्रेष्ठ मुच्यन्ते ब्रह्महत्यया ।चतुरशीतिभृगवो जम्बूद्वीपे प्रकीर्तिताः

bhṛgūn dṛṣṭvā nṛpaśreṣṭha mucyante brahmahatyayā / caturaśītibhṛgavo jambūdvīpe prakīrtitāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

With different kinds of weapons such as discus, thunderbolt and other heavy means of fighting all the groups of the Devas were smashed, O excellent king, in the war. All the Suras became distressed. They were destroyed in many ways. All the Maruts were broken down at the war front. Just as a single Uoq_ walks (triumphantly) through the forest after killing all the elephants, so also he, single-handedly defeated all of them and routed them. Just as the immature lord of a

अध्याय ४६

श्लोक 7

तथा ऽन्ये सप्तनिर्दिष्टाः स्वर्गसोपानम् उत्तमम् ।भैरवस् तु भृगुश्रेष्ठो ज्ञेयस्त्व् अमरकण्टके

tathā 'nye saptanirdiṣṭāḥ svargasopānam uttamam / bhairavas tu bhṛguśreṣṭho jñeyastv amarakaṇṭake

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Likewise seven others are indicated, the excellent stairway to heaven; Bhairava, best of Bhrigus, is to be known at Amarakantaka.

अध्याय ४६

श्लोक 8

शूद्राश्च क्षत्रिया वैश्या अन्त्यजाश्चाधमास्तथा ।एते त्यजन्ति प्राणान् वै वर्जयित्वा द्विजं नृप

śūdrāśca kṣatriyā vaiśyā antyajāścādhamāstathā / ete tyajanti prāṇān vai varjayitvā dvijaṃ nṛpa

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Shudras, kshatriyas, vaishyas, outcastes and the lowly give up their lives there, except the brahmin, O king;

अध्याय ४६

श्लोक 9

पतितो ब्राह्मणस् तत्र ब्रह्महा चात्महा भवेत्

patito brāhmaṇas tatra brahmahā cātmahā bhavet

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

a brahmin who falls there becomes a slayer of a brahmin and a self-slayer.

अध्याय ४६

श्लोक 10

द्वाविंशतिसहस्राणि राहुसोमसमागमे ।वर्षाणां जायते राजन् राजा वैद्याधरे पुरे

dvāviṃśatisahasrāṇi rāhusomasamāgame / varṣāṇāṃ jāyate rājan rājā vaidyādhare pure

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

At the conjunction of Rahu and Soma one becomes a king in the city of the vidyadharas for twenty-two thousand years, O king.

अध्याय ४६

श्लोक 11

ग्रस्ते तु राहुणा सूर्ये द्विगुणं फलमश्नुते ।अवशः स्ववशो वा ऽपि जलपूरानलाहतः

graste tu rāhuṇā sūrye dviguṇaṃ phalamaśnute / avaśaḥ svavaśo vā 'pi jalapūrānalāhataḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

When the sun is seized by Rahu one enjoys double fruit. Whoever, helplessly or willingly, struck by flood of water or by fire,

अध्याय ४६

श्लोक 12

म्रियते यो भृगुं प्राप्य स विद्याधरराड् भवेत् ।भृगुर् भैरवरूपेण विन्ध्यकैलाससन्निभः

mriyate yo bhṛguṃ prāpya sa vidyādhararāḍ bhavet / bhṛgur bhairavarūpeṇa vindhyakailāsasannibhaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

dies having reached Bhrigu becomes king of the vidyadharas. Bhrigu, in the form of Bhairava, is like the Vindhya and Kailasa.

अध्याय ४६

श्लोक 13

गर्हयन्ति भृगुं ये तु ते लिङ्गब्रह्मभेदिनः ।भैरवः क्षमते तेषां नेति स्कन्देन कीर्तितम्

garhayanti bhṛguṃ ye tu te liṅgabrahmabhedinaḥ / bhairavaḥ kṣamate teṣāṃ neti skandena kīrtitam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Those who revile Bhrigu split the linga and Brahman; Bhairava does not forgive them, so Skanda declared.

अध्याय ४६

श्लोक 14

मन्यासाच्च च्युतो विप्रो मातृहा पितृहा तथा ।स्वसृगः स्वस्नुषागश्च तथा स्वज्ञातिगस्तथा

manyāsācca cyuto vipro mātṛhā pitṛhā tathā / svasṛgaḥ svasnuṣāgaśca tathā svajñātigastathā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

A brahmin fallen from renunciation, a matricide and patricide, one who goes to his sister, his daughter-in-law or his own kinswoman —

अध्याय ४६

श्लोक 15

एतेषां पतनं शस्तं करीषाग्नौ प्रसाधनम् ।मुच्यते तेन पापेन शिवलोकं सगच्छति

eteṣāṃ patanaṃ śastaṃ karīṣāgnau prasādhanam / mucyate tena pāpena śivalokaṃ sagacchati

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

for these, falling is commended, or purification in a fire of dried dung; by that he is freed from that sin and goes to Shiva's world.

अध्याय ४६

श्लोक 16

हरिश्चन्द्रपुरे चन्द्रे श्रीशैले त्रिपुरान्तिके ।त्रैयम्बके धौतपापे वाराहे विन्ध्यपर्वते

hariścandrapure candre śrīśaile tripurāntike / traiyambake dhautapāpe vārāhe vindhyaparvate

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

At Harishchandrapura, at Chandra, at Shrishaila near Tripurantaka, at Traiyambaka, Dhautapapa, and the Varaha of the Vindhya,

अध्याय ४६

श्लोक 17

कावेर्यास् तु तथा कुण्डे पतनात् स्वर्गम् आप्नुयात् ।भृगोर् दक्षिणभागे तु लिङ्गं वै चपलेश्वरम्

kāveryās tu tathā kuṇḍe patanāt svargam āpnuyāt / bhṛgor dakṣiṇabhāge tu liṅgaṃ vai capaleśvaram

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and likewise at the pool of the Kaveri, by falling one attains heaven. To the south of Bhrigu is the linga Chapaleshvara,

अध्याय ४६

श्लोक 18

क्षेत्रसंरक्षणायेह विख्यातं पापनाशनम् ।धनुः षष्ट्यां ततः क्षेत्रं विज्ञेयं चापलेश्वरम्

kṣetrasaṃrakṣaṇāyeha vikhyātaṃ pāpanāśanam / dhanuḥ ṣaṣṭyāṃ tataḥ kṣetraṃ vijñeyaṃ cāpaleśvaram

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

renowned here as protector of the field, destroyer of sin; the field of Chapaleshvara is to be known as sixty bow-lengths.

अध्याय ४६

श्लोक 19

आरोहति गिरिं यस् तु तम् अदृष्ट्वा तु मानवः ।तस्य पुण्यफलं सर्वं स गृह्णाति न संशयः

ārohati giriṃ yas tu tam adṛṣṭvā tu mānavaḥ / tasya puṇyaphalaṃ sarvaṃ sa gṛhṇāti na saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The man who climbs the mountain without seeing it — he takes away all the fruit of his merit, no doubt.

अध्याय ४६

श्लोक 20

आलेख्य च पटे सूर्यं पताकादण्डमण्डितम् ।वलयं च करे कृत्वा वीज्यमानस् तु चामरैः

ālekhya ca paṭe sūryaṃ patākādaṇḍamaṇḍitam / valayaṃ ca kare kṛtvā vījyamānas tu cāmaraiḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Having painted the sun on a cloth adorned with a banner-staff, wearing a bracelet on his hand, fanned with chowries,

अध्याय ४६

श्लोक 21

वीरस् तु पतितुं गच्छेद् आरोहेद् भृगुपर्वतम् ।पदे पदे यज्ञफलं तस्य स्याच्छङ्करो ऽब्रवीत्

vīras tu patituṃ gacched ārohed bhṛguparvatam / pade pade yajñaphalaṃ tasya syācchaṅkaro 'bravīt

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

the hero should go to fall and climb the Bhrigu mountain; at every step he gains the fruit of a sacrifice, so Shankara said.

अध्याय ४६

श्लोक 22

प्रतीक्षन्ते सर्वकाले ऽप्सरसः काममोहिताः ।दिव्यं यानं समारूढा दिव्या भरणभूषिताः

pratīkṣante sarvakāle 'psarasaḥ kāmamohitāḥ / divyaṃ yānaṃ samārūḍhā divyā bharaṇabhūṣitāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Apsarases bewitched by love always wait there, mounted on divine vehicles, adorned with divine ornaments.

अध्याय ४६

श्लोक 23

वीरस् तु पतितस् तत्र स्वं च त्यक्त्वा कलेवरम् ।तत्क्षणाद् दिव्यदेहस् तु शक्रतुल्यपराक्रमः

vīras tu patitas tatra svaṃ ca tyaktvā kalevaram / tatkṣaṇād divyadehas tu śakratulyaparākramaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The hero who falls there, leaving his own body, at once has a divine body, valorous as Shakra;

अध्याय ४६

श्लोक 24

कामदं यानम् आरुह्य विवादेन परस्परम् ।गच्छेच्छिवपुरं सार्द्धम् अप्सरोभिः समन्वितः

kāmadaṃ yānam āruhya vivādena parasparam / gacchecchivapuraṃ sārddham apsarobhiḥ samanvitaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

mounting a vehicle that grants desires, amid the apsarases vying with one another, he goes to Shiva's city accompanied by them.

अध्याय ४६

श्लोक 25

क्लीबस्य सत्त्वहीनस्य उत्तीर्णस्य भृगोः पुनः ।पदे पदे ब्रह्महत्या भवेत् तस्य न सशयः

klībasya sattvahīnasya uttīrṇasya bhṛgoḥ punaḥ / pade pade brahmahatyā bhavet tasya na saśayaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

For the coward without courage who comes down from Bhrigu again, there is the sin of killing a brahmin at every step, no doubt.

अध्याय ४६

श्लोक 26

न चिरायुर् भवेत् मर्त्यः कस्मात् मृत्योर् बिभेत्यसौ ।न को ऽपि रक्षितुं शक्तः कालमृत्युवशं गतम्

na cirāyur bhavet martyaḥ kasmāt mṛtyor bibhetyasau / na ko 'pi rakṣituṃ śaktaḥ kālamṛtyuvaśaṃ gatam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

A mortal does not live long; why then does he fear death? No one can protect one who has come under the sway of time and death.

अध्याय ४६

श्लोक 27

स पापिष्ठो दुराचारश्चाण्डालो लोकगर्हितः ।सन्यासादिकम् आरुह्य च्यवते यस् तु मानवः

sa pāpiṣṭho durācāraścāṇḍālo lokagarhitaḥ / sanyāsādikam āruhya cyavate yas tu mānavaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

That man is most sinful, of wicked conduct, a chandala reviled by the world, who, having taken up renunciation and the like, falls from it.

अध्याय ४६

श्लोक 28

सन्यासात् प्रच्युतं विप्रं दृष्ट्वा स्नानार्कवीक्षणम् ।कुर्यात् सर्वप्रयतेन स्पर्शाच्चान्द्रायणं स्मृतम्

sanyāsāt pracyutaṃ vipraṃ dṛṣṭvā snānārkavīkṣaṇam / kuryāt sarvaprayatena sparśāccāndrāyaṇaṃ smṛtam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

On seeing a brahmin fallen from renunciation, one should with every effort bathe and look at the sun; for touching him the chandrayana is prescribed.

अध्याय ४६

श्लोक 29

ऋतान् ऋतं न वक्तव्यं तेन सार्द्धं कदाचन ।स्थातव्यं चैव मौनेन नो चेत् पापम् अवाप्नुयात्

ṛtān ṛtaṃ na vaktavyaṃ tena sārddhaṃ kadācana / sthātavyaṃ caiva maunena no cet pāpam avāpnuyāt

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

One should never speak true or false with him, and should remain silent; otherwise one incurs sin.

अध्याय ४६

श्लोक 30

निश्चिते मरणे प्राप्ते कथं मृत्युर् उपेक्षते ।जरामृत्युश्च रोगाश्च संसारोदधि सम्प्लवे

niścite maraṇe prāpte kathaṃ mṛtyur upekṣate / jarāmṛtyuśca rogāśca saṃsārodadhi samplave

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

When death is certain and has come, how can death be ignored? Old age, death and diseases are the flood of the ocean of worldly existence.

अध्याय ४६

श्लोक 31

एवं ज्ञात्वा नृपश्रेष्ठ ह्यारोहेद् भृगुपर्वतम् ।एतत् ते कथितं राजन् भृगोर् माहात्म्यमुत्तमम्

evaṃ jñātvā nṛpaśreṣṭha hyārohed bhṛguparvatam / etat te kathitaṃ rājan bhṛgor māhātmyamuttamam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Knowing this, best of kings, one should climb the Bhrigu mountain. This I have told you, O king, the excellent greatness of Bhrigu.

अध्याय ४६

श्लोक 32

न ब्रूयाद् दुष्टबुद्धीनां कलौ पाखण्डकर्म्मणाम् ।दिगम्बरश्वेतपटबौद्धादीनां विशेषतः

na brūyād duṣṭabuddhīnāṃ kalau pākhaṇḍakarmmaṇām / digambaraśvetapaṭabauddhādīnāṃ viśeṣataḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

One should not tell it to the evil-minded in the Kali age who practise heresy, especially to naked ascetics, white-robed ones, Buddhists and the like.

अध्याय ४६

श्लोक 33

असंभाष्या दुराचाराः पुराणस्मृतिनिन्दकाः ।न तैः सह प्रकर्तव्यः संवादो हि कदाचन

asaṃbhāṣyā durācārāḥ purāṇasmṛtinindakāḥ / na taiḥ saha prakartavyaḥ saṃvādo hi kadācana

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The wicked who revile the Puranas and Smritis are not to be spoken with; one should never hold conversation with them.

अध्याय ४६

श्लोक 34

प्रत्येकं सर्वदेवानां स्वयम् आह वृषध्वजः ।न मन्यन्ते तु ये मूढास् तीर्थराजं मयोदितम्

pratyekaṃ sarvadevānāṃ svayam āha vṛṣadhvajaḥ / na manyante tu ye mūḍhās tīrtharājaṃ mayoditam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The bull-bannered one himself said to each of the gods: "Those deluded ones who do not accept the king of holy places declared by me,

अध्याय ४६

श्लोक 35

प्रयान्ति नरकं घोरं भृगोर् ये ऽवतरन्ति ते

prayānti narakaṃ ghoraṃ bhṛgor ye 'vataranti te

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and those who come down from Bhrigu, go to dreadful hell."

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_skandapurANa-revAkhaNDa-rks.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Skanda Purana — Chapter 46
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.