Skanda Purana· Skanda Purāṇa
48
अध्याय 48 / 116

Adhyaya 48

33 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ33 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ४८

श्लोक 1

इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे ॐकारमहिमानुवर्णनो नाम सप्तचत्वारिंशो ऽध्यायः ॥ र्क्स् अध्याय ४८ मार्कण्डेय उवाच: ब्रह्मणे कथितो मन्त्र ॐकारेण ततो ऽनघ ।ब्रह्मापि तद्वचः श्रुत्वा स्तोत्रमेतद् उदाहरत्

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe oṃkāramahimānuvarṇano nāma saptacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ || rks adhyāya 48 mārkaṇḍeya uvāca: brahmaṇe kathito mantra oṃkāreṇa tato 'nagha / brahmāpi tadvacaḥ śrutvā stotrametad udāharat

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

O Lord, in which place did that Andhaka, the great Daitya, stay? After conquering all the Devas which place did he resort to?

अध्याय ४८

श्लोक 2

ॐ व्योमसंख्यायिते व्योमहराय सर्वव्यापिने ।अनन्ताय अनाथाय अमृताय ध्रुवाय च

oṃ vyomasaṃkhyāyite vyomaharāya sarvavyāpine / anantāya anāthāya amṛtāya dhruvāya ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Be victorious; obeisance to Kr$na, Hari, Visnu, the victorious. Be victorious, O Hrsikesa. Obeisance to the creator of the universe, to the noble-souled Acyuta. Obeisance to the lotus-navelled one. Obeisance to the Lord having lotus gar- lands, to Srisa (Lord of Sri), to Janardana, to the yellow-robed one. O Sripati, be victorious. Perpetual obeisance to Govinda. Obeisance to the Lord lying down in the ocean. Obeisance to the roaring Narasimha of a hideous face. Obeisance to Sarngin, of dark complexion, holding the conch, discus and club. Obeisance to you, the Lord in the form of Vamana, to the Lord in the form of Yajna. Obeisance to the Lord in the form of Varaha; to the Lord who measured the three worlds with (three) steps. Obeisance, obeisance to Kesava who has pervaded all the quarters. O Vasudeva, obeisance to you. Obeisance to the destroyer of Kaitabha. Obeisance to you, O most excellent one among Suras, O leader of Suras, O resort of Lak$mi. I bow unto all those who pay respects to Vi$nu, the Lord of Devas, to Prajipati, the

अध्याय ४८

श्लोक 3

शम्भवाय शाश्वताय योगपीठसंस्थिताय ।नित्यं योगयोगिने व्योमहराय

śambhavāya śāśvatāya yogapīṭhasaṃsthitāya / nityaṃ yogayogine vyomaharāya

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

O great Danava, I am pleased with you. Choose any boon as desired. I shall grant you a boon even if it be some- thing rare in all the three worlds.

अध्याय ४८

श्लोक 4

ॐ नमः शिवाय सर्वप्रभवाय शिवाय ईशानाय

oṃ namaḥ śivāya sarvaprabhavāya śivāya īśānāya

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

There my objective is not achieved.

अध्याय ४८

श्लोक 5

मूर्धाय तत्पुरुषाय वक्त्राय अघोराय हृदयाय वासुदेवाय गुह्याय सद्योजाताय मूर्तये ॐकाराय नमो नमः

mūrdhāya tatpuruṣāya vaktrāya aghorāya hṛdayāya vāsudevāya guhyāya sadyojātāya mūrtaye oṃkārāya namo namaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Whose mind has become wicked? Who has put his hand into the mouth of the serpent? On whose forehead Varman 1 (coat of mail?) has been put? He will go to the abode of Yama. I have been asleep after resorting to Kailasa. Undoubtedly if anyone wakes me up and comes face to face with me I will kill him.

अध्याय ४८

श्लोक 6

कलातीतो ऽव्ययो बुद्धो वज्रदेहोपमर्दनः

kalātīto 'vyayo buddho vajradehopamardanaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Probably 'Karman' as Va (*) and Ka (▼) are similar in Devanagari script. If emended thus it means 'On whose forehead is this act imprinted (i.e. to whom has this act been allotted by Destiny)?*

अध्याय ४८

श्लोक 7

अध्यक्षश् च विधुः शास्ता पिनाकी त्रिदशाधिपः ।अग्नी रुद्रो हुताशश् च पिङ्गलः पावनो हर

adhyakṣaś ca vidhuḥ śāstā pinākī tridaśādhipaḥ / agnī rudro hutāśaś ca piṅgalaḥ pāvano hara

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

An echo of the chariot prepared for killing Tripur&sura. Here the names of gods so employed are not given.

अध्याय ४८

श्लोक 8

ज्वलनो दहनो वस्तुर् भस्मान्तश् च क्षमान्तकः ।अपमृत्युहरो धाता विधाता कर्तृसंज्ञकः

jvalano dahano vastur bhasmāntaś ca kṣamāntakaḥ / apamṛtyuharo dhātā vidhātā kartṛsaṃjñakaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

He said, "Stop! Stop! O evil-minded one, where do you go?" Taking up the bow in his hand, he discharged arrows at the Danava. When the Danava stood firm in the battle, the Lord cut off his arrows. Andhaka was then covered (with a volley of arrows). Neither the sun nor the sky, nor the moon were to be seen there. The Danava then discharged the Agneya (pertaining to the Fire-god) missile on Siva. All the Devas trembled with fear on being scorched by the smouldering charcoals dropping from the arrows. (They cried:) "O Mahadeva, save us, save us. We are being burnt by the Danava."

अध्याय ४८

श्लोक 9

कालो धर्मपतिः शास्ता वियोक्ता नवमः प्रियः ।निर्मित्तो वारुणो हन्ता क्रूरदृष्टिर् भयावहः

kālo dharmapatiḥ śāstā viyoktā navamaḥ priyaḥ / nirmitto vāruṇo hantā krūradṛṣṭir bhayāvahaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The Lord of Devas began to think about the means of restraining Andhaka. "There is no doubt that I will kill the evil-minded one." O excellent king, when he was hurled by Siva the Danava fell on the ground face down and hands lifted up. Then the enemy of Devas became furious. The Lord of Devas was kept in the armpit, pressed and afflicted. Lord Mahesvara became motionless and he swooned. On seeing him senseless the Danava thought thus: 'Alas, an evil action has been per- petrated by me, a sinner. What shall I do? Where can I get rid of the Karma?'

अध्याय ४८

श्लोक 10

ऊर्ध्वदृष्टिर् विरूपाक्षो दंष्ट्रावान् धूम्रलोचनः ।वालो ह्यतिबलश्चैव पाशहस्तो महाबलः

ūrdhvadṛṣṭir virūpākṣo daṃṣṭrāvān dhūmralocanaḥ / vālo hyatibalaścaiva pāśahasto mahābalaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

"How was this discomfiture brought down upon me by that evil-minded wretch?" Saying this he was overwhelmed with anger and he rushed against the Danava after seizing an iron bar weighing a thousand Bharas. On seeing the Danava, the Lord hurled it on to the head of the Danava.

अध्याय ४८

श्लोक 11

श्वेतो विरूपो रुद्रश् च दीर्घबाहुर्जडान्तकः ।शीघ्रो लघुर्वायुवेगो भीमश् च वडवामुखः

śveto virūpo rudraś ca dīrghabāhurjaḍāntakaḥ / śīghro laghurvāyuvego bhīmaś ca vaḍavāmukhaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

O fair lady, drink the blood of this Danava as much as you please. O Durga, lap up the blood that drops on to the ground. Do not delay. O fair lady, extend a helping hand so that I can kill the Danava.

अध्याय ४८

श्लोक 12

पञ्चशीर्षा कपर्दी च सूक्ष्मस्तीक्ष्णः क्षपान्तकः ।निधीशो रौद्रवान् धन्वी सौम्यदेहः प्रमर्दनः

pañcaśīrṣā kapardī ca sūkṣmastīkṣṇaḥ kṣapāntakaḥ / nidhīśo raudravān dhanvī saumyadehaḥ pramardanaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Well! Well! O Danava of great intrinsic strength, request for a boon. I am the donor and you are the suppliant. I shall grant whatever is desired.

अध्याय ४८

श्लोक 13

अनन्तपालको धारः पातालेशो वृषध्वजः ।सधूम्रः शाश्वतः शर्वः सर्वपिङ्गः करालवान्

anantapālako dhāraḥ pātāleśo vṛṣadhvajaḥ / sadhūmraḥ śāśvataḥ śarvaḥ sarvapiṅgaḥ karālavān

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Anantapalaka, Dhara, Patalesha, Vrishadhvaja, Sadhumra, Shashvata, Sharva, Sarvapinga, Karalavan,

अध्याय ४८

श्लोक 14

विष्णुर् ईशो महात्मा च सुखो मृत्युविवार्जितः ।शम्भुर् विभुर् गणाध्यक्षस् त्र्यक्षश्चैव दिवस्पतिः

viṣṇur īśo mahātmā ca sukho mṛtyuvivārjitaḥ / śambhur vibhur gaṇādhyakṣas tryakṣaścaiva divaspatiḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Vishnu, Isha, Mahatma, Sukha, free of death, Shambhu, Vibhu, Ganadhyaksha, Tryaksha and Divaspati,

अध्याय ४८

श्लोक 15

संवादश् च विवादश् च प्रभविष्णुर् विवर्धनः ।शतमेकोत्तरं यावद् रुद्राणां संख्यया स्मृतम्

saṃvādaś ca vivādaś ca prabhaviṣṇur vivardhanaḥ / śatamekottaraṃ yāvad rudrāṇāṃ saṃkhyayā smṛtam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Samvada, Vivada, Prabhavishnu, Vivardhana — a hundred and one are remembered as the number of the Rudras.

अध्याय ४८

श्लोक 16

शतमेकोत्तरं सर्वम् ॐकारे च प्रतिष्ठितम् ।स्तोत्रं कृत्वा तथा ब्रह्मा देवदेवं महेश्वरम्

śatamekottaraṃ sarvam oṃkāre ca pratiṣṭhitam / stotraṃ kṛtvā tathā brahmā devadevaṃ maheśvaram

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

All the hundred and one are established in Omkara. Having made the hymn thus, Brahma, to the god of gods Maheshvara,

अध्याय ४८

श्लोक 17

भूमौ प्रणम्य साष्टाङ्गं कृत्वा चैव प्रदक्षिणम् ।मनसा संस्मरन् देवं तस्थौ लोकपितामहः

bhūmau praṇamya sāṣṭāṅgaṃ kṛtvā caiva pradakṣiṇam / manasā saṃsmaran devaṃ tasthau lokapitāmahaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

prostrating on the ground with eight limbs and circumambulating, remembering the god in his mind, the Grandsire of the worlds stood.

अध्याय ४८

श्लोक 18

स्तोत्रं श्रुत्वा भगवतो ब्रह्मणो लोमहर्षणम् ।देवदेवो ऽब्रवीद् वाक्यं ब्रह्माणं प्रति भारत

stotraṃ śrutvā bhagavato brahmaṇo lomaharṣaṇam / devadevo 'bravīd vākyaṃ brahmāṇaṃ prati bhārata

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Hearing the hair-raising hymn of the blessed Brahma, the god of gods spoke to Brahma, O Bharata:

अध्याय ४८

श्लोक 19

स्तोत्रेणानेन दिव्येन तुष्टो ऽहं ते वरं वृणु ।ददामि ते न सन्देहो दुष्प्राप्यं त्रिदशैर् अपि

stotreṇānena divyena tuṣṭo 'haṃ te varaṃ vṛṇu / dadāmi te na sandeho duṣprāpyaṃ tridaśair api

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

"I am pleased with you by this divine hymn; choose a boon. I will give it without doubt, though it be hard even for the gods to obtain."

अध्याय ४८

श्लोक 20

ब्रह्मोवाच: यदि तुष्टो ऽसि देवेश यदि देयो वरो मम ।पञ्चवक्त्रेषु यजनं ब्रह्म नाम भवत्व् इह

brahmovāca: yadi tuṣṭo 'si deveśa yadi deyo varo mama / pañcavaktreṣu yajanaṃ brahma nāma bhavatv iha

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Brahma said: "If you are pleased, lord of gods, if a boon is to be given me, let the worship in the five faces be named Brahma here."

अध्याय ४८

श्लोक 21

हर उवाच: एवम् भवतु वै ब्रह्मन् सत्यम् एतत् तवोदितम् ।ब्रह्मणो धर्मपूजा वै तदा प्रभृति भारत

hara uvāca: evam bhavatu vai brahman satyam etat tavoditam / brahmaṇo dharmapūjā vai tadā prabhṛti bhārata

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Hara said: "So be it, O Brahma; what you have said is true." From then on there has been worship of dharma for Brahma, O Bharata.

अध्याय ४८

श्लोक 22

ब्रह्मोवाच: पठिष्यन्ति स्तवं रौद्रम् ॐकारस्य तवाग्रतः ।ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः सदा तद्गतमानसाः

brahmovāca: paṭhiṣyanti stavaṃ raudram oṃkārasya tavāgrataḥ / brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ sadā tadgatamānasāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Brahma said: "Brahmins, kshatriyas and vaishyas will recite before you the Raudra hymn of Omkara, always with minds fixed on it;

अध्याय ४८

श्लोक 23

सर्वकामम् अवाप्स्यन्ति चेह लोके परत्र च ।यं यं कामयते कामं तं तं प्राप्नोति मानवः

sarvakāmam avāpsyanti ceha loke paratra ca / yaṃ yaṃ kāmayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti mānavaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

they will obtain every desire in this world and the next; whatever desire a man desires, he obtains it.

अध्याय ४८

श्लोक 24

शतमेकोत्तरं नित्यं पठित्वा च दिवं व्रजेत् ।एवम् उक्त्वा तदा ब्रह्मा नमस्कृत्य महेश्वरम्

śatamekottaraṃ nityaṃ paṭhitvā ca divaṃ vrajet / evam uktvā tadā brahmā namaskṛtya maheśvaram

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Reciting the hundred and one daily, he goes to heaven." Having said this, Brahma then bowed to Maheshvara,

अध्याय ४८

श्लोक 25

दिव्ययानसमारूढो ब्रह्मलोकं मुदा ययौ ।चतुर्युगसहस्रेण ब्रह्मणो ऽहः प्रकीर्तितम्

divyayānasamārūḍho brahmalokaṃ mudā yayau / caturyugasahasreṇa brahmaṇo 'haḥ prakīrtitam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

mounted a divine vehicle and went joyfully to Brahma's world. A day of Brahma is declared to be a thousand cycles of four ages;

अध्याय ४८

श्लोक 26

अनेनैव तु मानेन शतं ब्रह्मा हि जीवति ।पितामहशतं यावद् विष्णोर् मानं विधीयते

anenaiva tu mānena śataṃ brahmā hi jīvati / pitāmahaśataṃ yāvad viṣṇor mānaṃ vidhīyate

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

by this very measure Brahma lives a hundred years. A hundred Grandsires make the measure of Vishnu;

अध्याय ४८

श्लोक 27

ॐकारनिमिषार्धेन सहस्राणि चतुर्दश ।विनश्यन्ति परं विष्णोरसंख्याताः पितामहाः

oṃkāranimiṣārdhena sahasrāṇi caturdaśa / vinaśyanti paraṃ viṣṇorasaṃkhyātāḥ pitāmahāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

in half a blink of Omkara fourteen thousand perish; beyond them, Vishnus, and Grandsires beyond counting.

अध्याय ४८

श्लोक 28

एवं ब्रह्मगतिं ज्ञात्वा शिवम् अन्तः सदार्चयेत् ।शिवाज्ञा वर्तते लिङ्गे तस्माल् लिङ्गं सदार्चयेत्

evaṃ brahmagatiṃ jñātvā śivam antaḥ sadārcayet / śivājñā vartate liṅge tasmāl liṅgaṃ sadārcayet

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Knowing thus the course of Brahma, one should always worship Shiva within; Shiva's command abides in the linga, therefore one should always worship the linga.

अध्याय ४८

श्लोक 29

द्वेष्टि लिङ्गं तु यो मोहात् सर्वदेवनमस्कृतम् ।स याति नरकं घोरं शिवस्य वचनं यथा

dveṣṭi liṅgaṃ tu yo mohāt sarvadevanamaskṛtam / sa yāti narakaṃ ghoraṃ śivasya vacanaṃ yathā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Whoever out of delusion hates the linga, saluted by all gods, goes to dreadful hell, as is Shiva's word.

अध्याय ४८

श्लोक 30

बौद्धक्षपणपाखण्डा मिथ्यातत्त्वविचक्षणाः ।नष्टास् तु नाशिता ये वै शिवाराधनवार्जिताः

bauddhakṣapaṇapākhaṇḍā mithyātattvavicakṣaṇāḥ / naṣṭās tu nāśitā ye vai śivārādhanavārjitāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Buddhists, kshapanakas and heretics, skilled in false doctrines, lost and destroyed, devoid of the worship of Shiva,

अध्याय ४८

श्लोक 31

जन्मजन्मान्तराभ्यासात् ते प्रयान्ति रसातलम् ।पुराणेषु तथा युद्ध्वा शिवोक्तं धर्मम् आचरेत्

janmajanmāntarābhyāsāt te prayānti rasātalam / purāṇeṣu tathā yuddhvā śivoktaṃ dharmam ācaret

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

through the habit of birth after birth go to Rasatala. Having thus contended with the Puranas, one should practise the dharma taught by Shiva;

अध्याय ४८

श्लोक 32

सदुष्टः पापबुद्धिस् तु यो ऽन्यं धर्मं समाचरेत् ।एतत् ते कथितं राजन् पुराणं स्कन्दकीर्तितम्

saduṣṭaḥ pāpabuddhis tu yo 'nyaṃ dharmaṃ samācaret / etat te kathitaṃ rājan purāṇaṃ skandakīrtitam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

whoever, wicked and sinful of mind, practises another dharma... This I have told you, O king, the Purana proclaimed by Skanda;

अध्याय ४८

श्लोक 33

श्रवणात् कीर्तनाद् अस्य शिवलोके महीयते

śravaṇāt kīrtanād asya śivaloke mahīyate

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

by hearing and reciting it one is honoured in Shiva's world.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_skandapurANa-revAkhaNDa-rks.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Skanda Purana — Chapter 48
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.