Skanda Purana· Skanda Purāṇa
85
अध्याय 85 / 116

Adhyaya 85

87 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ87 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ८५

श्लोक 1

इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे ऽन्धकोपाख्याने चतुरशीतितमो ऽध्यायः ॥ र्क्स् अध्याय ८५ मार्कण्डेय उवाच: शङ्खं चक्रं गदां पाशं संगृह्य परमेश्वरः ।उत्थितः शयनात् तूर्णं देवानां च जयप्रदः

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe 'ndhakopākhyāne caturaśītitamo 'dhyāyaḥ || rks adhyāya 85 mārkaṇḍeya uvāca: śaṅkhaṃ cakraṃ gadāṃ pāśaṃ saṃgṛhya parameśvaraḥ / utthitaḥ śayanāt tūrṇaṃ devānāṃ ca jayapradaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then, O great king, one should go to the age-old TTrtha of Narmada that destroys even the sin of Brahmana- slaughter. It is on a par with Varanasi.

अध्याय ८५

श्लोक 2

केशव उवाच: पाताले यदि वा स्वर्गे मर्त्ये वा यदि वा सुराः ।अन्धकं तं वधिष्यामि येन सन्तापितास् सुराः

keśava uvāca: pātāle yadi vā svarge martye vā yadi vā surāḥ / andhakaṃ taṃ vadhiṣyāmi yena santāpitās surāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

O venerable Lord, tell me succinctly the power of Somanatha. You have come to us, O excellent Brihmana, as the saviour of those who are submerged in the ocean of misery.

अध्याय ८५

श्लोक 3

गच्छन्तु स्वगृहं देवास् सन्तोषे भावितात्मनः ।विष्णोस् तु वचनं श्रुत्वा ब्रह्माद्यास् तु सवासवाः

gacchantu svagṛhaṃ devās santoṣe bhāvitātmanaḥ / viṣṇos tu vacanaṃ śrutvā brahmādyās tu savāsavāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

With great devotion, Soman£tha was adored by him, O Yudhi$thira. He drank the excessively pure waters that destroy all sins.

अध्याय ८५

श्लोक 4

स्वं स्वं यानं समारुह्य हृदि तुष्टा दिवं ययुः ।ततो देवो माधवस् तु यत्र तिष्ठति चान्धकः

svaṃ svaṃ yānaṃ samāruhya hṛdi tuṣṭā divaṃ yayuḥ / tato devo mādhavas tu yatra tiṣṭhati cāndhakaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

O Brahmana, may this message be heard. If you are going towards the confluence, my husband is staying there. Send him to me quickly saying, "Your wife is waiting alone in the middle of the forest."

अध्याय ८५

श्लोक 5

तत्र गत्वा हृषीकेश आग्नेयास्त्रं मुमोच ह ।दृष्ट्वा ज्वलन्तं चाग्नेयं केशवेन विसर्जितम्

tatra gatvā hṛṣīkeśa āgneyāstraṃ mumoca ha / dṛṣṭvā jvalantaṃ cāgneyaṃ keśavena visarjitam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

She is in the park itself half a Krosa away from the confluence.

अध्याय ८५

श्लोक 6

विसर्जयामास तदा वारुणं चास्त्रम् उत्तमम् ।वारुणास्त्रेण बाणेन आग्नेय शोषितं तदा

visarjayāmāsa tadā vāruṇaṃ cāstram uttamam / vāruṇāstreṇa bāṇena āgneya śoṣitaṃ tadā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

O Lord, why do you grieve? Whether it is auspi- cious or inauspicious, it has already been acquired.

अध्याय ८५

श्लोक 7

अन्धकश् चिन्तयामास केन बाणो विसर्जितः ।कस्येयं पौरुषी शक्तिः को यास्यति यमालयम्

andhakaś cintayāmāsa kena bāṇo visarjitaḥ / kasyeyaṃ pauruṣī śaktiḥ ko yāsyati yamālayam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

If a person with his sense-organs under control goes to Somatlrtha on a day of eclipse, he shall become a righteous king even after falling down from Satyaloka. His residence shall always be there. It never perishes. His son becomes long- lived. His wife is always favourably disposed towards Kim. He shall be free from all miseries and shall live more than a hundred years.

अध्याय ८५

श्लोक 8

ततो ऽन्धकः कोपयुक्तो बाणमार्गस्य संचरन् ।दृष्ट्वा युद्धपथे प्राप्तं देवं तं चान्धको ऽब्रवीत्

tato 'ndhakaḥ kopayukto bāṇamārgasya saṃcaran / dṛṣṭvā yuddhapathe prāptaṃ devaṃ taṃ cāndhako 'bravīt

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

There is no doubt that a slayer of a Brahmana, an imbiber of liquor, one who resorts to the wife of the preceptor, a killer of foetus, one who steals gold — all these are rid of their sins. A person with the sense-organs subdued, who listens to this narrative of the Tirtha, becomes rid of the ailment if he is sick and if he is not sick attains happiness.

अध्याय ८५

श्लोक 9

न शर्म प्राप्नुषे चात्र मम दृष्ट्या निरीक्षितः ।तथा न शक्नुषे त्वं तु शार्दूलाद् गवयो हरे

na śarma prāpnuṣe cātra mama dṛṣṭyā nirīkṣitaḥ / tathā na śaknuṣe tvaṃ tu śārdūlād gavayo hare

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

"You will find no peace here once looked upon by my gaze; you are no more able than a gayal before a tiger, Hari.

अध्याय ८५

श्लोक 10

आगतं च यथाभक्षं मार्जारस्य च मूषकम् ।तथा न शक्नुषे त्वं तु संस्थितो ऽपि ममाग्रतः

āgataṃ ca yathābhakṣaṃ mārjārasya ca mūṣakam / tathā na śaknuṣe tvaṃ tu saṃsthito 'pi mamāgrataḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

As a mouse that has come as prey before a cat, so you are not able, even standing before me."

अध्याय ८५

श्लोक 11

ततस् तु देव देवेशं शङ्खचक्रगदाधरम् ।चतुर्भुजावदात् तं च द्वन्द्वयुद्धप्रदायिनम्

tatas tu deva deveśaṃ śaṅkhacakragadādharam / caturbhujāvadāt taṃ ca dvandvayuddhapradāyinam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then, seeing the lord of the god of gods, bearing conch, discus and mace, four-armed, bright, offering him single combat,

अध्याय ८५

श्लोक 12

दृष्ट्वा गदाधरं देवं साष्टाङ्गं प्रणतो भुवि ।अन्धक उवाच: जय कृष्ण परस्त्वं हि विष्णो जिष्णो नमो नमः

dṛṣṭvā gadādharaṃ devaṃ sāṣṭāṅgaṃ praṇato bhuvi / andhaka uvāca: jaya kṛṣṇa parastvaṃ hi viṣṇo jiṣṇo namo namaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

seeing the mace-bearing god, he bowed on the ground with eight limbs. Andhaka said: "Victory, Krishna, for you are the Supreme; Vishnu, Jishnu, salutation again and again.

अध्याय ८५

श्लोक 13

हृषीकेशाय केशाय जगद्धात्रे ऽच्युताय च ।नमः पङ्कजनाभाय नमः पङ्कजमालिने

hṛṣīkeśāya keśāya jagaddhātre 'cyutāya ca / namaḥ paṅkajanābhāya namaḥ paṅkajamāline

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

To Hrishikesha, to Kesha, to the sustainer of the world, to Achyuta; salutation to the lotus-naveled one, salutation to the one garlanded with lotuses,

अध्याय ८५

श्लोक 14

जनार्दनाय देवाय पीताम्बरधराय च ।गोविन्दाय नमो नित्यं नमश्चोदधिशायिने

janārdanāya devāya pītāmbaradharāya ca / govindāya namo nityaṃ namaścodadhiśāyine

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

to the god Janardana, wearer of yellow garments; salutation always to Govinda, and salutation to the one who lies on the ocean.

अध्याय ८५

श्लोक 15

नमः करालवक्त्राय नृसिंहाय निनादिने ।शार्ङ्गिणे स्मितवक्त्राय शङ्खचक्रगदाभृते

namaḥ karālavaktrāya nṛsiṃhāya ninādine / śārṅgiṇe smitavaktrāya śaṅkhacakragadābhṛte

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Salutation to the one of terrible mouth, to Narasimha the roarer; to the bearer of the Sharnga bow, of smiling face, bearing conch, discus and mace.

अध्याय ८५

श्लोक 16

नमो वामनरूपाय क्रान्तलोकत्रयाय च ।नमो वराहरूपाय यज्ञरूपाय ते नमः

namo vāmanarūpāya krāntalokatrayāya ca / namo varāharūpāya yajñarūpāya te namaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Salutation to the one in dwarf form, who strode across the three worlds; salutation to the one in boar form; to the one whose form is sacrifice, salutation to you.

अध्याय ८५

श्लोक 17

वासुदेव नमस्तुभ्यं नमः कैटभनाशिने ।वसुदेवसुतश्चेश नमस्ते सुरनायक

vāsudeva namastubhyaṃ namaḥ kaiṭabhanāśine / vasudevasutaśceśa namaste suranāyaka

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Vasudeva, salutation to you; salutation to the destroyer of Kaitabha; son of Vasudeva and lord, salutation to you, leader of the gods.

अध्याय ८५

श्लोक 18

विष्णो देवाधिदेवेश जगद्धातः प्रजापते ।प्रणामं ये ऽपि कुर्वन्ति तेभ्यश् चापि नमो नमः

viṣṇo devādhideveśa jagaddhātaḥ prajāpate / praṇāmaṃ ye 'pi kurvanti tebhyaś cāpi namo namaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Vishnu, lord of the god of gods, sustainer of the world, Prajapati — salutation again and again even to those who bow to you.

अध्याय ८५

श्लोक 19

समस्तभूतदेवाय वासुदेवाय धीमते ।तस्मै यज्ञवराहाय विष्णवे ऽमिततेजसे

samastabhūtadevāya vāsudevāya dhīmate / tasmai yajñavarāhāya viṣṇave 'mitatejase

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

To the god of all beings, the wise Vasudeva, to him the sacrificial Boar, to Vishnu of boundless radiance,

अध्याय ८५

श्लोक 20

गुणानां हि विधानाय नमस्ते ऽस्तु पुनः पुनः ।देव उवाच: तुष्टो ह्य् अहं दानवेन्द्र वरं वृणु यथेप्सितम्

guṇānāṃ hi vidhānāya namaste 'stu punaḥ punaḥ / deva uvāca: tuṣṭo hy ahaṃ dānavendra varaṃ vṛṇu yathepsitam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

to the ordainer of the gunas, salutation to you again and again." The god said: "I am pleased, lord of the danavas; choose a boon as you wish.

अध्याय ८५

श्लोक 21

ददामि ते वरं चाद्य याचमानस्य साम्प्रतम् ।अन्धक उवाच: यदि तुष्टो ऽसि मे देव वरं दातुम् इहेच्छसि

dadāmi te varaṃ cādya yācamānasya sāmpratam / andhaka uvāca: yadi tuṣṭo 'si me deva varaṃ dātum ihecchasi

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

I give you a boon today, since you now ask." Andhaka said: "If you are pleased with me, god, and wish to give me a boon here,

अध्याय ८५

श्लोक 22

तदा ददस्व मे देव युद्धं परमशोभनम् ।श्रीभगवान् उवाच: कथं ददामि ते युद्धं तोषितो ऽहं त्वया पुनः

tadā dadasva me deva yuddhaṃ paramaśobhanam / śrībhagavān uvāca: kathaṃ dadāmi te yuddhaṃ toṣito 'haṃ tvayā punaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

then give me, god, a supremely splendid battle." The Blessed Lord said: "How can I give you battle when I have been pleased by you?

अध्याय ८५

श्लोक 23

न त्वां प्रति भवेत् कोपः कथं युध्ये ऽहम् अन्धक ।यदि ते वर्तते बुद्धिर् युद्धं प्रति न संशयः

na tvāṃ prati bhavet kopaḥ kathaṃ yudhye 'ham andhaka / yadi te vartate buddhir yuddhaṃ prati na saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

I can feel no anger toward you, so how shall I fight, Andhaka? If your mind is set on battle, without doubt,

अध्याय ८५

श्लोक 24

तर्हि त्वं गच्छ शीघ्रं वै देवं प्रति महेश्वरम् ।अन्धक उवाच: प्रसादात् तस्य देवस्य विजयी भुवनत्रये

tarhi tvaṃ gaccha śīghraṃ vai devaṃ prati maheśvaram / andhaka uvāca: prasādāt tasya devasya vijayī bhuvanatraye

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

then go quickly to the god Maheshvara." Andhaka said: "By the grace of that god I am victorious in the three worlds;

अध्याय ८५

श्लोक 25

कथं युद्धं चरे तेन शङ्करेण वदस्व नः ।एतच् छ्रुत्वा दानवस्य भगवान् अब्रवीद् इदम्

kathaṃ yuddhaṃ care tena śaṅkareṇa vadasva naḥ / etac chrutvā dānavasya bhagavān abravīd idam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

how could I wage battle with that Shankara? Tell us." Hearing this from the danava, the Blessed One said this:

अध्याय ८५

श्लोक 26

अहं ते कथयिष्यामि येन युद्धं त्वया सह ।कैलासशिखरं गत्वा धुनु तं च पुनः पुनः

ahaṃ te kathayiṣyāmi yena yuddhaṃ tvayā saha / kailāsaśikharaṃ gatvā dhunu taṃ ca punaḥ punaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

"I shall tell you how he will fight with you: go to the peak of Kailasa and shake it again and again."

अध्याय ८५

श्लोक 27

धुनिते पर्वते तस्मिन् कम्पितं भुवनत्रयम् ।पतन्ति शिखराग्राणि शीर्यमाणान्यनेकशः

dhunite parvate tasmin kampitaṃ bhuvanatrayam / patanti śikharāgrāṇi śīryamāṇānyanekaśaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

When that mountain was shaken, the three worlds trembled; its peaks fell, shattering in many pieces;

अध्याय ८५

श्लोक 28

चत्वारः सागरा राजन्नेकीभूताः समन्ततः ।उमया सहितो रुद्रो विषयासक्तचेतनः

catvāraḥ sāgarā rājannekībhūtāḥ samantataḥ / umayā sahito rudro viṣayāsaktacetanaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

the four oceans, O king, became one on every side. Rudra, with Uma, his mind absorbed in pleasure,

अध्याय ८५

श्लोक 29

कम्पमानश् च पतितः पार्वत्या सह शङ्करः ।गाढमालिङ्ग्य देवेशम् उमा वचनम् अब्रवीत्

kampamānaś ca patitaḥ pārvatyā saha śaṅkaraḥ / gāḍhamāliṅgya deveśam umā vacanam abravīt

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Shankara, trembling, fell together with Parvati. Clasping the lord of the gods tightly, Uma said:

अध्याय ८५

श्लोक 30

किमर्थं कम्पते शैलः कथं वै कम्पते धरा ।पातालानि तु सप्तैव कम्पते स्वर्गसप्तकम्

kimarthaṃ kampate śailaḥ kathaṃ vai kampate dharā / pātālāni tu saptaiva kampate svargasaptakam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

"Why does the mountain tremble, and why does the earth quake? The seven netherworlds and the seven heavens shake.

अध्याय ८५

श्लोक 31

किं वा युगक्षयो देव तन् ममाख्यातुम् अर्हसि ।महेश्वर उवाच: कस्यैषा दुर्मतिर् जाता ऽपि पार्श्वचरस्य नु

kiṃ vā yugakṣayo deva tan mamākhyātum arhasi / maheśvara uvāca: kasyaiṣā durmatir jātā 'pi pārśvacarasya nu

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Is it the end of the age, god? You should tell me." Maheshvara said: "Whose evil thought is this — even one of my attendants?

अध्याय ८५

श्लोक 32

ललाटे चेद् अयं भग्नः प्रयास्यति यमालयम् ।कैलासे संस्थितो ध्याने सुप्तो ऽहं प्रतिबोधितः

lalāṭe ced ayaṃ bhagnaḥ prayāsyati yamālayam / kailāse saṃsthito dhyāne supto 'haṃ pratibodhitaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

If this is shattered on his forehead, he shall go to Yama's abode. I was resting in meditation on Kailasa, and I have been roused from sleep.

अध्याय ८५

श्लोक 33

वधिष्ये तं न सन्देहः षण्मुखो वा भवेद् यदि ।ततः स चिन्तयामास जानातीत्यन्धको ऽप्य् अयम्

vadhiṣye taṃ na sandehaḥ ṣaṇmukho vā bhaved yadi / tataḥ sa cintayāmāsa jānātītyandhako 'py ayam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

I shall slay him, no doubt, even if he were Shanmukha." Then he reflected, "It is Andhaka, who knows me,"

अध्याय ८५

श्लोक 34

उपायं चिन्तयामास येनासौ वध्यते क्षणात् ।ततस् समागता देवा इन्द्रब्रह्मपुरोगमाः

upāyaṃ cintayāmāsa yenāsau vadhyate kṣaṇāt / tatas samāgatā devā indrabrahmapurogamāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and he considered a means by which he could be slain in a moment. Then the gods assembled, headed by Indra and Brahma,

अध्याय ८५

श्लोक 35

रथं देवमयं कृत्वा सर्वलक्षणसंयुतम् ।केचिद् देवाः स्थिताश् चक्रे केचित् तुण्डाग्रसंस्थिताः

rathaṃ devamayaṃ kṛtvā sarvalakṣaṇasaṃyutam / kecid devāḥ sthitāś cakre kecit tuṇḍāgrasaṃsthitāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and made a chariot consisting of the gods, furnished with every mark; some gods stood on the wheels, some on the tip of the pole,

अध्याय ८५

श्लोक 36

केचिदक्षे स्थिता राजन् युगरश्मिषु संस्थिताः ।रथस्तम्भे ध्वजाग्रे तु केचिद् अन्यत्र संस्थिताः

kecidakṣe sthitā rājan yugaraśmiṣu saṃsthitāḥ / rathastambhe dhvajāgre tu kecid anyatra saṃsthitāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

some on the axle, O king, some on the yoke and reins, and some on the chariot's pillar, the top of the banner and elsewhere.

अध्याय ८५

श्लोक 37

एवं देवमयं कृत्वा समारूढो जगत्प्रभुः ।निर्ययौ दानवो यत्र क्रोधेना ऽपि महेश्वरः

evaṃ devamayaṃ kṛtvā samārūḍho jagatprabhuḥ / niryayau dānavo yatra krodhenā 'pi maheśvaraḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Having made it thus of the gods, the lord of the world mounted it, and Maheshvara in wrath went out to where the danava was.

अध्याय ८५

श्लोक 38

दानवानर्दयामास आकाशं चाशुमान् इव ।न तत्र दृश्यते सूर्यो न काष्ठा न च चन्द्रमाः

dānavānardayāmāsa ākāśaṃ cāśumān iva / na tatra dṛśyate sūryo na kāṣṭhā na ca candramāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

He harassed the danavas and filled the sky like the sun with his shafts; neither the sun nor the quarters nor the moon could be seen there.

अध्याय ८५

श्लोक 39

ततो दानवराजेन आग्नेयास्त्रं सुयोजितम् ।दह्यमानं शरैस् तत्र सर्वं गीर्वाणमण्डलम्

tato dānavarājena āgneyāstraṃ suyojitam / dahyamānaṃ śarais tatra sarvaṃ gīrvāṇamaṇḍalam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then the king of the danavas fitted the fire weapon; the whole circle of the gods was burned there by the arrows,

अध्याय ८५

श्लोक 40

दह्यमानाः शरैश् चैवं देवं शरणमाययुः ।ततो देवाधिदेवेन वारुणास्त्रं विसर्जितम्

dahyamānāḥ śaraiś caivaṃ devaṃ śaraṇamāyayuḥ / tato devādhidevena vāruṇāstraṃ visarjitam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and, burning with the arrows, they came to the god for refuge. Then the god of gods released the Varuna weapon,

अध्याय ८५

श्लोक 41

वारुणास्त्रेण तेनैव आग्नेयास्त्रं प्रशामितम् ।दानवेन ततो मुक्तं वायव्यास्त्रं नृपोत्तम

vāruṇāstreṇa tenaiva āgneyāstraṃ praśāmitam / dānavena tato muktaṃ vāyavyāstraṃ nṛpottama

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and by that Varuna weapon the fire weapon was quenched. Then the danava released the wind weapon, best of kings,

अध्याय ८५

श्लोक 42

पन्नगास्त्रं च देवो ऽपि कोपाविष्टः प्रमुक्तवान् ।मारुतो भक्षितः सर्पैः क्रोधाविष्टैर् न संशयः

pannagāstraṃ ca devo 'pi kopāviṣṭaḥ pramuktavān / māruto bhakṣitaḥ sarpaiḥ krodhāviṣṭair na saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and the god too, filled with wrath, released the serpent weapon; the wind was devoured by the enraged serpents, no doubt.

अध्याय ८५

श्लोक 43

दानवेन तदा मुक्तं गरुडास्त्रं बलीयसा ।तेन तच् छतधा नीतं पन्नगास्त्रं न दृश्यते

dānavena tadā muktaṃ garuḍāstraṃ balīyasā / tena tac chatadhā nītaṃ pannagāstraṃ na dṛśyate

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then the mighty danava released the Garuda weapon; by it the serpent weapon was torn into a hundred pieces and was seen no more.

अध्याय ८५

श्लोक 44

ततो देवाधिदेवेन नारसिंहं विसर्जितम् ।अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य युध्येते च परस्परम्

tato devādhidevena nārasiṃhaṃ visarjitam / astrairastrāṇi saṃvārya yudhyete ca parasparam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then the god of gods released the Narasimha weapon; warding off weapons with weapons, the two fought each other.

अध्याय ८५

श्लोक 45

समं युद्धम् अभूत् तात सुरासुरभयङ्करम् ।चक्रेणालीकनाराचैस्तोमरैः खड्गमुद्गरैः

samaṃ yuddham abhūt tāta surāsurabhayaṅkaram / cakreṇālīkanārācaistomaraiḥ khaḍgamudgaraiḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The battle was even, dear one, terrifying to gods and asuras, with discus, arrows, iron shafts, lances, swords and hammers,

अध्याय ८५

श्लोक 46

वत्सदन्तैस् तथा भल्लैः कर्णिकारैश् च शोभनैः ।एवं न शक्यते हन्तुं दानवैर् विविधायुधैः

vatsadantais tathā bhallaiḥ karṇikāraiś ca śobhanaiḥ / evaṃ na śakyate hantuṃ dānavair vividhāyudhaiḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

with calf-tooth arrows, bhallas and fine karnikara arrows; thus he could not be slain by the danavas' many weapons.

अध्याय ८५

श्लोक 47

ततो दंष्ट्राकरालेन खड्गनाराचतोमरैः ।श्वश्रून् दृष्ट्वा यथा याति लज्जमाना ह्य् अधोमुखी

tato daṃṣṭrākarālena khaḍganārācatomaraiḥ / śvaśrūn dṛṣṭvā yathā yāti lajjamānā hy adhomukhī

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then, with terrible tusks, swords, iron shafts and lances — as a bride goes with face lowered in shame on seeing her mothers-in-law,

अध्याय ८५

श्लोक 48

न संस्पृशन्ति गात्राणि शस्ता गौडवधूर्यथा ।आयुधानि ततस् त्यक्त्वा बाहुयुद्धम् उपस्थितौ

na saṃspṛśanti gātrāṇi śastā gauḍavadhūryathā / āyudhāni tatas tyaktvā bāhuyuddham upasthitau

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

as a praiseworthy Gauda bride does not touch another's limbs, so the weapons did not touch their bodies. Then, casting aside their weapons, they came to wrestling,

अध्याय ८५

श्लोक 49

करैः करांस् तु संगृह्य प्रहरन्तौ हि मुष्टिभिः ।बन्धैः करप्रहाराद्यैर् युध्येते स्म परस्परम्

karaiḥ karāṃs tu saṃgṛhya praharantau hi muṣṭibhiḥ / bandhaiḥ karaprahārādyair yudhyete sma parasparam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

seizing hands with hands and striking with fists; with holds, blows of the hand and the like they fought each other.

अध्याय ८५

श्लोक 50

दानवो ऽपि च तं देवं कक्षान्तरम् अपीडयत् ।निश्चेष्टश् च तदा देवो मूर्छितस् तु महेश्वरः

dānavo 'pi ca taṃ devaṃ kakṣāntaram apīḍayat / niśceṣṭaś ca tadā devo mūrchitas tu maheśvaraḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The danava crushed the god in the hollow of his arm, and then the god Maheshvara lay motionless and fainted.

अध्याय ८५

श्लोक 51

मूर्च्छागतं तु तं ज्ञात्वा चिन्तयामास दानवः ।हा हा कष्टं कृतं वाद्य पापेन च दुरात्मना

mūrcchāgataṃ tu taṃ jñātvā cintayāmāsa dānavaḥ / hā hā kaṣṭaṃ kṛtaṃ vādya pāpena ca durātmanā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Knowing him to have fainted, the danava thought: "Alas, alas, what a grievous thing has been done today by me, a wicked sinner!

अध्याय ८५

श्लोक 52

किं नु कार्यं मया चात्र कथं वापि व्रजाम्य् अहम् ।तं गृहीत्वाथ देवेशं गतः कैलासपर्वतम्

kiṃ nu kāryaṃ mayā cātra kathaṃ vāpi vrajāmy aham / taṃ gṛhītvātha deveśaṃ gataḥ kailāsaparvatam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

What am I to do here now, and how shall I go?" Then, taking the lord of the gods, he went to Mount Kailasa,

अध्याय ८५

श्लोक 53

मुक्त्वा शयानम्मुच्चेतम् अन्धको ऽपि ययौ क्षणात् ।ततस् स चेतनो भूत्वा देवदेवो महेश्वरः

muktvā śayānammuccetam andhako 'pi yayau kṣaṇāt / tatas sa cetano bhūtvā devadevo maheśvaraḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and laying him down as he lay unconscious, Andhaka went away in a moment. Then the god of gods Maheshvara regained consciousness,

अध्याय ८५

श्लोक 54

यावत् पश्यति चात्मानं स्वकीये भवने स्थितम् ।तावत् स चिन्तयामास पराभूतो दुरात्मना

yāvat paśyati cātmānaṃ svakīye bhavane sthitam / tāvat sa cintayāmāsa parābhūto durātmanā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and as soon as he saw himself lying in his own abode he thought: "I have been humiliated by that wicked one."

अध्याय ८५

श्लोक 55

क्रोधवेगसमाविष्टो निर्ययौ दानवं प्रति ।आयसं लगुडं धृत्वा प्रभुर् भारसहस्रकम्

krodhavegasamāviṣṭo niryayau dānavaṃ prati / āyasaṃ laguḍaṃ dhṛtvā prabhur bhārasahasrakam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Seized by a surge of wrath he went out toward the danava; holding an iron club weighing a thousand bharas,

अध्याय ८५

श्लोक 56

दानवं दृष्टवान् देवः प्राक्षिपत् तस्य मूर्धनि ।खड्गेन ताडयामास दानवः प्रहसन् रणे

dānavaṃ dṛṣṭavān devaḥ prākṣipat tasya mūrdhani / khaḍgena tāḍayāmāsa dānavaḥ prahasan raṇe

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

the lord saw the danava and hurled it at his head; the danava, laughing in the battle, struck back with his sword.

अध्याय ८५

श्लोक 57

गृहीत्वा देव देवेशः कौवेरं बाणमुत्तमम् ।हृदये ताडयामास ज्वलितेन च तत्क्षणात्

gṛhītvā deva deveśaḥ kauveraṃ bāṇamuttamam / hṛdaye tāḍayāmāsa jvalitena ca tatkṣaṇāt

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The lord of the god of gods took the excellent arrow of Kubera and at that moment struck him in the heart with the blazing shaft.

अध्याय ८५

श्लोक 58

ततस् स दानवस् तत्र रुधिरोद्गारमुद्गिरन् ।अधोमुखस् ततो भूत्वा शूलेन विदलीकृतः

tatas sa dānavas tatra rudhirodgāramudgiran / adhomukhas tato bhūtvā śūlena vidalīkṛtaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then the danava there, vomiting streams of blood, was turned face downward and pierced through by the trident.

अध्याय ८५

श्लोक 59

शूलाग्रविक्षतः पापश् चक्रवद् भ्रमते तदा ।ये तु भूमौ पतन्ति स्म देहतो रक्तबिन्दवः

śūlāgravikṣataḥ pāpaś cakravad bhramate tadā / ye tu bhūmau patanti sma dehato raktabindavaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Pierced on the point of the trident, the sinner spun like a wheel; and from the drops of blood from his body that fell on the ground

अध्याय ८५

श्लोक 60

तेभ्य उदभवन् पापा दानवाः शस्त्रपाणयः ।व्याकुलश् च ततो देवो दानवैश् च पुनः पुनः

tebhya udabhavan pāpā dānavāḥ śastrapāṇayaḥ / vyākulaś ca tato devo dānavaiś ca punaḥ punaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

sinful danavas arose, weapons in hand. Then the god was harassed by the danavas again and again.

अध्याय ८५

श्लोक 61

देवेन संस्मृता दुर्गा चामुण्डा भीषणा तदा ।आगता भीषणा देवी आयुधायुतसंयुता

devena saṃsmṛtā durgā cāmuṇḍā bhīṣaṇā tadā / āgatā bhīṣaṇā devī āyudhāyutasaṃyutā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The god then called to mind Durga, the terrible Chamunda; the terrible goddess came, furnished with ten thousand weapons,

अध्याय ८५

श्लोक 62

महादंष्ट्रा महाकाया पिङ्गाक्षी लम्बकर्णिका ।उवाच देवी देवेशं समादिश महेश्वर

mahādaṃṣṭrā mahākāyā piṅgākṣī lambakarṇikā / uvāca devī deveśaṃ samādiśa maheśvara

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

great-tusked, great-bodied, tawny-eyed, with long ears. The goddess said to the lord of gods: "Command me, Maheshvara."

अध्याय ८५

श्लोक 63

देव उवाच: पिब त्वं रुधिरं भद्रे यथेष्टं दानवस्य च ।पतितं च पृथिव्यां तु दुर्गे यत्नाद् गृहाण तत्

deva uvāca: piba tvaṃ rudhiraṃ bhadre yatheṣṭaṃ dānavasya ca / patitaṃ ca pṛthivyāṃ tu durge yatnād gṛhāṇa tat

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The god said: "Drink the danava's blood as you please, good lady, and carefully take up what has fallen on the earth, Durga;

अध्याय ८५

श्लोक 64

दानवस्य वधे चाद्य सहायं कर्तुम् अर्हसि ।ततो हताश् च ते सर्वे खड्गेनापि सहस्रशः

dānavasya vadhe cādya sahāyaṃ kartum arhasi / tato hatāś ca te sarve khaḍgenāpi sahasraśaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

you should help today in the slaying of the danava." Then all those danavas were slain by the sword in thousands.

अध्याय ८५

श्लोक 65

अन्धको ऽपि च तान् दृष्ट्वा दानवान् निधनं गतान् ।ततो वाग्भिः सुपुष्टाभिः स्तुवन् देवं महेश्वरम्

andhako 'pi ca tān dṛṣṭvā dānavān nidhanaṃ gatān / tato vāgbhiḥ supuṣṭābhiḥ stuvan devaṃ maheśvaram

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Andhaka too, seeing those danavas gone to death, then praising the god Maheshvara with well-nourished words —

अध्याय ८५

श्लोक 66

तिष्ठ तिष्ठेति देवेशं चण्डीं प्रति महाबलः ।शूलविक्षतरन्ध्रेण रक्तं वै स्रावयन् बहु

tiṣṭha tiṣṭheti deveśaṃ caṇḍīṃ prati mahābalaḥ / śūlavikṣatarandhreṇa raktaṃ vai srāvayan bahu

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

the mighty one had cried, "Stand, stand!" to the lord of gods and to Chandi; from the hole pierced by the trident he poured out much blood

अध्याय ८५

श्लोक 67

पृथिवीं पूरयामास चतुः सागरमेखलाम् ।अन्तरिक्षे स्थितेनापि शूलाग्रे संस्थितेन च

pṛthivīṃ pūrayāmāsa catuḥ sāgaramekhalām / antarikṣe sthitenāpi śūlāgre saṃsthitena ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and filled the earth girdled by the four oceans. Standing in the sky and fixed on the trident's point,

अध्याय ८५

श्लोक 68

स्कन्धे धृतेन देवेन रुधिरौघप्रवर्षिणा ।पृथिवी पूरिता तेन सशैलवनकानना

skandhe dhṛtena devena rudhiraughapravarṣiṇā / pṛthivī pūritā tena saśailavanakānanā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

held on the god's shoulder and raining streams of blood, he filled the earth with its mountains, woods and forests.

अध्याय ८५

श्लोक 69

रुधिरेण कटिं यावद् वारितो ऽपि महेश्वरः ।ततो हृदयपर्यन्तं देवस्य च समागमत्

rudhireṇa kaṭiṃ yāvad vārito 'pi maheśvaraḥ / tato hṛdayaparyantaṃ devasya ca samāgamat

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Though checked, the blood rose to Maheshvara's waist, and then it came up to the god's chest.

अध्याय ८५

श्लोक 70

व्याकुलाश् च ततो देवाः प्रणष्टाश् च दिशं गताः ।स तु स्वस्य शरीरस्य अङ्गान्य् अष्टौ व्यमर्दयत्

vyākulāś ca tato devāḥ praṇaṣṭāś ca diśaṃ gatāḥ / sa tu svasya śarīrasya aṅgāny aṣṭau vyamardayat

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then the gods were distressed and fled in all directions. He then rubbed eight limbs of his own body,

अध्याय ८५

श्लोक 71

अष्टौ भैरवरूपाश् च समुत्पन्ना महेश्वरात् ।दंष्ट्राकरालिनः सर्वे हाहाकारं प्रकुर्वतः

aṣṭau bhairavarūpāś ca samutpannā maheśvarāt / daṃṣṭrākarālinaḥ sarve hāhākāraṃ prakurvataḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

and eight beings of Bhairava form arose from Maheshvara, all with terrible tusks, crying out loudly,

अध्याय ८५

श्लोक 72

खर्पराग्रकरास् सर्वे खड्गिनः कर्तिनस् तथा ।पिबन्तु रुधिरं सर्वम् इत्याह परमेश्वर

kharparāgrakarās sarve khaḍginaḥ kartinas tathā / pibantu rudhiraṃ sarvam ityāha parameśvara

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

all with skull-cups in their hands, bearing swords and knives. "Drink all the blood," said the supreme Lord.

अध्याय ८५

श्लोक 73

पीतं तु तैश् च रुधिरं क्षीणं रक्तं स्थितं स्थलम् ।शरीरं शोषितं तस्य अस्थिचर्मावशेषितम्

pītaṃ tu taiś ca rudhiraṃ kṣīṇaṃ raktaṃ sthitaṃ sthalam / śarīraṃ śoṣitaṃ tasya asthicarmāvaśeṣitam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The blood was drunk by them, the blood was exhausted and the ground stood dry; his body was dried up, leaving only bone and skin.

अध्याय ८५

श्लोक 74

दानवश् चान्धकः प्राह अन्तरिक्षचरस् तथा ।अन्धक उवाच: जयदेव जगन्नाथ उमाङ्गार्धशरीरभृत्

dānavaś cāndhakaḥ prāha antarikṣacaras tathā / andhaka uvāca: jayadeva jagannātha umāṅgārdhaśarīrabhṛt

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

And the danava Andhaka, moving in the sky, spoke. Andhaka said: "Victory, god, lord of the world, bearing half your body as Uma,

अध्याय ८५

श्लोक 75

वृषभासनमारूढ शशाङ्ककृतशेखर ।जयखट्वाङ्गहस्ताय गङ्गां शिरसि धारिणे

vṛṣabhāsanamārūḍha śaśāṅkakṛtaśekhara / jayakhaṭvāṅgahastāya gaṅgāṃ śirasi dhāriṇe

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

mounted on the bull seat, with the moon as your crest; victory to the one with the khatvanga in hand, who bears the Ganga on his head;

अध्याय ८५

श्लोक 76

स्मरप्रमथनायेह ईश्वराय नमो ऽस्तु ते ।पूष्णोदन्तविनाशाय गणनाथ नमो नमः

smarapramathanāyeha īśvarāya namo 'stu te / pūṣṇodantavināśāya gaṇanātha namo namaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

to the crusher of Smara here, to the Lord, salutation to you; to the destroyer of Pushan's teeth, lord of the ganas, salutation again and again.

अध्याय ८५

श्लोक 77

जय सुरूपदेहाय अरूपाय नमो नमः ।ब्रह्मोत्तमाङ्गनाशाय विश्वेश्वर सनातन

jaya surūpadehāya arūpāya namo namaḥ / brahmottamāṅganāśāya viśveśvara sanātana

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Victory to the one of beautiful body, to the formless, salutation again and again; to the destroyer of Brahma's head, lord of the universe, eternal,

अध्याय ८५

श्लोक 78

श्मशानवासिने नित्यं नित्यं भैरवरूपिणे ।त्वं सर्वगश् च कर्ता त्वं त्वं हर्ता नान्य एव च

śmaśānavāsine nityaṃ nityaṃ bhairavarūpiṇe / tvaṃ sarvagaś ca kartā tvaṃ tvaṃ hartā nānya eva ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

to the one ever dwelling in the cremation ground, ever of Bhairava form. You are all-pervading, you are the maker, you are the destroyer and no other.

अध्याय ८५

श्लोक 79

त्वं भूमिस् त्वं दिशश् चैव ज्योतिस् त्वं तेजसस् तथा ।त्वं वायुः सर्वभूतानां जन्तुरूपो महेश्वरः

tvaṃ bhūmis tvaṃ diśaś caiva jyotis tvaṃ tejasas tathā / tvaṃ vāyuḥ sarvabhūtānāṃ janturūpo maheśvaraḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

You are the earth, you are the directions, you are light and radiance; you are the wind of all beings, Maheshvara in the form of living creatures.

अध्याय ८५

श्लोक 80

त्वं सोमस्त्वं बुधश् चैव त्वं गुरुर्भार्गवस् तथा ।सौरिस्त्वं देवदेवेश भूमिपुत्रस् तथैव च

tvaṃ somastvaṃ budhaś caiva tvaṃ gururbhārgavas tathā / sauristvaṃ devadeveśa bhūmiputras tathaiva ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

You are Soma, you are Budha, you are Guru and Bhargava; you are the son of the Sun, lord of the god of gods, and likewise the son of the earth.

अध्याय ८५

श्लोक 81

ऋक्षाणि यानि दृश्यन्ते गगने शशिभास्करौ ।एतान्य् एव च सर्वाणि त्वत्प्रसादान् महेश्वर

ṛkṣāṇi yāni dṛśyante gagane śaśibhāskarau / etāny eva ca sarvāṇi tvatprasādān maheśvara

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The stars that are seen in the sky, the moon and the sun — all these exist by your grace, Maheshvara."

अध्याय ८५

श्लोक 82

एवं बहुविधं स्तुत्वा देवदेवं स दानवः ।संहताभ्यां च हस्ताभ्यां तं प्रणम्य महेश्वरम्

evaṃ bahuvidhaṃ stutvā devadevaṃ sa dānavaḥ / saṃhatābhyāṃ ca hastābhyāṃ taṃ praṇamya maheśvaram

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Having thus praised the god of gods in many ways, the danava bowed to Maheshvara with joined hands.

अध्याय ८५

श्लोक 83

शङ्कर उवाच: साधु साधु महासत्त्व वरं याचस्व दानव ।दाताहं याचकस् त्वं तु ददामीति यथेप्सितम्

śaṅkara uvāca: sādhu sādhu mahāsattva varaṃ yācasva dānava / dātāhaṃ yācakas tvaṃ tu dadāmīti yathepsitam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Shankara said: "Well done, well done, great being; ask a boon, danava. I am the giver and you the asker; I give you whatever you wish."

अध्याय ८५

श्लोक 84

अन्धक उवाच: यदि तुष्टो ऽसि देवेश यदि देयो वरो मम ।तदात्मनः समीपे ऽहं स्थापितव्यो हि नान्यथा

andhaka uvāca: yadi tuṣṭo 'si deveśa yadi deyo varo mama / tadātmanaḥ samīpe 'haṃ sthāpitavyo hi nānyathā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Andhaka said: "If you are pleased, lord of gods, if a boon is to be given me, then I must be placed near you and nowhere else,

अध्याय ८५

श्लोक 85

भस्मी जटी त्रिशूली च त्रिनेत्री च चतुर्भुजः ।व्याघ्रचर्मोत्तरीयश् च नागयज्ञोपवीतकः

bhasmī jaṭī triśūlī ca trinetrī ca caturbhujaḥ / vyāghracarmottarīyaś ca nāgayajñopavītakaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

ash-smeared, matted-haired, bearing the trident, three-eyed and four-armed, with a tiger skin as upper garment and a serpent as sacred thread —

अध्याय ८५

श्लोक 86

एतदिच्छाम्य् अहं सर्वं यदि दास्यसि शङ्कर ।शूलाग्रस्थो वदद् यावत् तावत् तुष्टो महेश्वरः

etadicchāmy ahaṃ sarvaṃ yadi dāsyasi śaṅkara / śūlāgrastho vadad yāvat tāvat tuṣṭo maheśvaraḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

all this I desire, if you will give it, Shankara." While he spoke from the trident's point, Maheshvara was pleased.

अध्याय ८५

श्लोक 87

ईश्वर उवाच: ददामि ते वरं चाद्य यस् त्वया परिभाषितः ।मया त्वम् उदितः पूर्वं भृङ्गिरीटिर् भविष्यसि

īśvara uvāca: dadāmi te varaṃ cādya yas tvayā paribhāṣitaḥ / mayā tvam uditaḥ pūrvaṃ bhṛṅgirīṭir bhaviṣyasi

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The Lord said: "I give you today the boon you have spoken of; as I declared to you before, you shall be Bhringiriti."

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_skandapurANa-revAkhaNDa-rks.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Skanda Purana — Chapter 85
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.