Skanda Purana· Skanda Purāṇa
90
अध्याय 90 / 116

Adhyaya 90

38 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ38 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ९०

श्लोक 1

इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे दीर्घतपाख्यानो नामैकोननवतितमो ऽध्यायः ॥ र्क्स् अध्याय ९० उत्तानपाद उवाच: दृष्ट्वा तत्तीर्थमाहात्म्यं चित्रसेनो नरेश्वरः ।विपुलं तीक्ष्णधारं च कण्ठे चासि नृपोत्तम

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe dīrghatapākhyāno nāmaikonanavatitamo 'dhyāyaḥ || rks adhyāya 90 uttānapāda uvāca: dṛṣṭvā tattīrthamāhātmyaṃ citraseno nareśvaraḥ / vipulaṃ tīkṣṇadhāraṃ ca kaṇṭhe cāsi nṛpottama

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

On the northern bank of Reva, there is an excellent Tirtha dedicated to Vi?nu. It's name Jalasdyi is well-known all over the earth.

अध्याय ९०

श्लोक 2

देवान् सर्वान् हृदि ध्यायन् ब्रह्मविष्णुमहेश्वरान् ।विनिक्षिपन्नथात्मानौ प्रत्यक्षौ विष्णुशङ्करौ

devān sarvān hṛdi dhyāyan brahmaviṣṇumaheśvarān / vinikṣipannathātmānau pratyakṣau viṣṇuśaṅkarau

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

No such demon is known to Mbh, VR, and PE. This appears to be a new

अध्याय ९०

श्लोक 3

करे धृत्वा तु राजानं रुद्रो वचनम् अब्रवीत् ।हर उवाच: प्राणत्यागं महाराज अकाले मा कुरुष्व ह

kare dhṛtvā tu rājānaṃ rudro vacanam abravīt / hara uvāca: prāṇatyāgaṃ mahārāja akāle mā kuruṣva ha

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Welcome unto the group of Suras. Why? Your earlier brilliance has vanished? Your faces resemble the luminaries under the painful influence of overhanging mist and fog? The weapons of the Suras remain unmanifesl due to the disappear- ance of their lustre. The Kulisa (thunderbolt) of the Slayer of Vrtra appears as though its glory has been checked and mit- igated. Further, the noose in the hand of Pracetas (Varuna) which used to be impossible to ward off to the enemies has reduced to the helplessness of a serpent whose vigour and vitality has been checked by a Mantra (magic spell).

अध्याय ९०

श्लोक 4

अद्यापि तु युवासि त्वं न युक्तं मरणं तव ।स्वस्थानं गच्छ वै शीघ्रं भोगान् भुङ्क्ष्व यथेप्सितान्

adyāpi tu yuvāsi tvaṃ na yuktaṃ maraṇaṃ tava / svasthānaṃ gaccha vai śīghraṃ bhogān bhuṅkṣva yathepsitān

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

O Suras, except Lord MSdhava, there is no one among you who is on a par with that Talamegha. That Danava cannot be controlled by me too.

अध्याय ९०

श्लोक 5

भुङ्क्ष्व निष्कण्टकं राज्यं नाकं शक्र इवापरः ।चित्रसेन उवाच: न राज्यं कामये देव न पुत्रान् न च बान्धवान्

bhuṅkṣva niṣkaṇṭakaṃ rājyaṃ nākaṃ śakra ivāparaḥ / citrasena uvāca: na rājyaṃ kāmaye deva na putrān na ca bāndhavān

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

That Lord of Danavas dwells in the caves of Himalaya surrounded by twenty-four thousand maidens and by innumer- able horses and chariots, O Krsna.

अध्याय ९०

श्लोक 6

न भार्यां न च कोशं च न गाश्च न तुरङ्गमान् ।मुञ्चस्व मां महादेव अविघ्नं क्रियतां मम

na bhāryāṃ na ca kośaṃ ca na gāśca na turaṅgamān / muñcasva māṃ mahādeva avighnaṃ kriyatāṃ mama

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The reading should be emended as Bhat&lk (TO:), soldiers, as Najah, actors, is irrelevant here.

अध्याय ९०

श्लोक 7

स्वर्गप्राप्तिर् ममाद्यैव त्वत्प्रसादान् महेश्वर ।देव उवाच: यस्याग्रतो भवेद् विष्णुर्ब्रह्मा रुद्रस् तथैव च

svargaprāptir mamādyaiva tvatprasādān maheśvara / deva uvāca: yasyāgrato bhaved viṣṇurbrahmā rudras tathaiva ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

A pestle and % plough as weapons of war are associated with Balar&ma, Kona's elder lSrOther. They are shown to be Vi*Qu's weapons here!

अध्याय ९०

श्लोक 8

स्वर्गेण तस्य किं कार्यं गतो ऽसौ किं करिष्यति ।तुष्टाव त्वां त्रयो देवा वृणीष्व वरम् उत्तमम्

svargeṇa tasya kiṃ kāryaṃ gato 'sau kiṃ kariṣyati / tuṣṭāva tvāṃ trayo devā vṛṇīṣva varam uttamam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

O Dhundhumara, who is it that has unwittingly fallen into the clutches of Death without being aware of my power? O Dhundhumara, at my behest, go quickly, surrounded by your own army; bind that professedly mighty one and bring him to me forcibly.

अध्याय ९०

श्लोक 9

यथेप्सितं महाराज सत्यम् एतन्न संशयः ।चित्रसेन उवाच: यदि तुष्टास् त्रयो देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

yathepsitaṃ mahārāja satyam etanna saṃśayaḥ / citrasena uvāca: yadi tuṣṭās trayo devā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The Danava discharged twice the number further

अध्याय ९०

श्लोक 10

अद्य प्रभृति युष्माभिः स्थातव्यम् इह सर्वदा ।गयाशिरं यथा पुण्यं कृतं युष्माभिर् एव च

adya prabhṛti yuṣmābhiḥ sthātavyam iha sarvadā / gayāśiraṃ yathā puṇyaṃ kṛtaṃ yuṣmābhir eva ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Then the Devas let down a shower of flowers on Kesava (saying): "O Kesava, one who could not be killed by the groups of Suras, has been killed by you!" Then the Devas became normal and happy when Talamegha was felled down. O son of KuntI, Janardana resorted to the banks of Narmada.

अध्याय ९०

श्लोक 11

तथैवेदं तु कर्तव्यं शूलभेदं च पावनम् ।यत्र यत्र स्थिता यूयं तत्र तत्र वसाम्य् अहम्

tathaivedaṃ tu kartavyaṃ śūlabhedaṃ ca pāvanam / yatra yatra sthitā yūyaṃ tatra tatra vasāmy aham

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

With great devotion, one should bathe the Lord with honey, milk, ghee or with water mixed with sugar candy. Those people bereft of jealousy who visit Janardana, the source of origin of the universe, the deity as being bathed, go to the greatest world bowed to by Suras and Asuras.

अध्याय ९०

श्लोक 12

गणानाम् इह सर्वेषाम् अवध्यो ऽहं सुरेश्वर ।ईश्वर उवाच: अद्य प्रभृति तिष्ठाम शूलभेदे नरेश्वर

gaṇānām iha sarveṣām avadhyo 'haṃ sureśvara / īśvara uvāca: adya prabhṛti tiṣṭhāma śūlabhede nareśvara

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Henceforth I shall explain the benefit of Tiladhenu 1 (a cow made of gingelly seeds), the procedure thereof, the time and the auspicious benefit of the gift.

अध्याय ९०

श्लोक 13

कलांशेन त्रयो देवास् त्रिकालं निवसामहे ।नन्दिसंज्ञो गणश् च त्वं भविष्यसि न संशय

kalāṃśena trayo devās trikālaṃ nivasāmahe / nandisaṃjño gaṇaś ca tvaṃ bhaviṣyasi na saṃśaya

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

This topic is Sot directly related tp this Tirtha. It is probably an interpo- lation out of context

अध्याय ९०

श्लोक 14

भविष्यत्य् अग्रपूजा ते मत्समीपे सदा नृप ।प्रक्षिप्य च निजास्थीनि यथा दीर्घतपा ययौ

bhaviṣyaty agrapūjā te matsamīpe sadā nṛpa / prakṣipya ca nijāsthīni yathā dīrghatapā yayau

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Tiladhenu purifies from all the following sins: those committed in the childhood; those unwittingly committed; ver- bal ones; physical ones; mental ones; the sins of spitting into water, crossing over a threshing rod, carnally approaching a Vrsall, the wife of the preceptor, a virgin etc.; stealing gold; and imbibing liquor. Other sins too are quelled.

अध्याय ९०

श्लोक 15

सकुटुम्बो विमानस्थः स्वर्गे तिष्ठति तत्कुरु ।एवं देवा वरं दत्त्वा चित्रसेनाय पार्थिव

sakuṭumbo vimānasthaḥ svarge tiṣṭhati tatkuru / evaṃ devā varaṃ dattvā citrasenāya pārthiva

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

It should be given to one who has mastered the Vedanta, to a Srotriya having a large family. It should be given to a son of a master of Vedanta, to a householder, to a Brahmana of handsome features in all limbs, one of good conduct and pleasing words.

अध्याय ९०

श्लोक 16

कुण्डमूर्धनि यास्यामस्त्रयो देवास् तदा स्थिताः ।परस्परं वदन्त्य् एवम् इदं तीर्थं तथा शुभम्

kuṇḍamūrdhani yāsyāmastrayo devās tadā sthitāḥ / parasparaṃ vadanty evam idaṃ tīrthaṃ tathā śubham

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

"We shall go to the head of the pool," and the three gods then stood there and said thus to one another: "This holy place is likewise auspicious.

अध्याय ९०

श्लोक 17

यथा गयाशिरं पुण्यं सर्वमासि च पठ्यते ।तथा रेवातटे पुण्यं शूलभेदं न संशयः

yathā gayāśiraṃ puṇyaṃ sarvamāsi ca paṭhyate / tathā revātaṭe puṇyaṃ śūlabhedaṃ na saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

As Gayashira is holy and is recited in every month, so Shulabheda on the bank of the Reva is holy, no doubt."

अध्याय ९०

श्लोक 18

ब्रह्मोवाच: इदं तीर्थं महाराज यथापुण्यं गयाशिरः ।स्नात्वा चैवोदके तस्मिन् नरो निर्मलतां व्रजेत्

brahmovāca: idaṃ tīrthaṃ mahārāja yathāpuṇyaṃ gayāśiraḥ / snātvā caivodake tasmin naro nirmalatāṃ vrajet

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Brahma said: "This holy place, great king, is as holy as Gayashira; a man who bathes in that water becomes spotless.

अध्याय ९०

श्लोक 19

एकं गयाशिरं मुक्त्वा सर्वतीर्थानि शङ्कर ।शूलभेदस्य तीर्थस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्

ekaṃ gayāśiraṃ muktvā sarvatīrthāni śaṅkara / śūlabhedasya tīrthasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Apart from Gayashira alone, Shankara, all the holy places are not worth a sixteenth part of the holy place Shulabheda.

अध्याय ९०

श्लोक 20

कुण्डस्य दक्षिणे भागे दशहस्तप्रमाणतः ।ऐन्द्रवारुणवायव्यां प्रमाणन्त्व् एकविंशतिः

kuṇḍasya dakṣiṇe bhāge daśahastapramāṇataḥ / aindravāruṇavāyavyāṃ pramāṇantv ekaviṃśatiḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

To the south of the pool its measure is ten cubits; to the east, west and north-west the measure is twenty-one.

अध्याय ९०

श्लोक 21

एतत् प्रमाणं तीर्थस्य पिण्डदानादिकर्मसु ।नराः पुण्याश् च ते सर्वे अत्र दानं कृतं च यैः

etat pramāṇaṃ tīrthasya piṇḍadānādikarmasu / narāḥ puṇyāś ca te sarve atra dānaṃ kṛtaṃ ca yaiḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

This is the extent of the holy place for pinda offerings and other rites; all those who have given gifts here are holy men.

अध्याय ९०

श्लोक 22

विष्णुस् त्रिनेत्ररूपेण ब्रह्मरूपी पितामहः ।तस्मिंस् तीर्थे स्थिता नित्यं पूजां गृह्णन्ति भक्तितः

viṣṇus trinetrarūpeṇa brahmarūpī pitāmahaḥ / tasmiṃs tīrthe sthitā nityaṃ pūjāṃ gṛhṇanti bhaktitaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Vishnu, in the form of the three-eyed one, and the Grandsire in the form of Brahma dwell ever at that holy place and accept worship given with devotion.

अध्याय ९०

श्लोक 23

जातं जातं निरीक्ष्यन्ते स्वपुत्रं हि पितामहाः ।कदा यास्यति पुत्रो ऽसौ कदा दाता भविष्यति

jātaṃ jātaṃ nirīkṣyante svaputraṃ hi pitāmahāḥ / kadā yāsyati putro 'sau kadā dātā bhaviṣyati

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The forefathers watch each son as he is born: 'When will this son go there? When will he become a giver?'

अध्याय ९०

श्लोक 24

पञ्चस्थानेषु यः श्राद्धं कुरुते भक्तिमान् नरः ।स्वकुलानि तु सर्वाणि प्रेतभूतानि तारयेत्

pañcasthāneṣu yaḥ śrāddhaṃ kurute bhaktimān naraḥ / svakulāni tu sarvāṇi pretabhūtāni tārayet

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The devoted man who performs shraddha at the five places rescues all his family members who have become pretas —

अध्याय ९०

श्लोक 25

एकविंशत्पितृपक्षे मातृपक्षैकविंशतिम् ।भार्याया एकादशैवेति सर्वाण्य् एतानि तारयेत्

ekaviṃśatpitṛpakṣe mātṛpakṣaikaviṃśatim / bhāryāyā ekādaśaiveti sarvāṇy etāni tārayet

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

twenty-one of the father's side, twenty-one of the mother's side and eleven of the wife's; he rescues all of these.

अध्याय ९०

श्लोक 26

द्विजदेवप्रसादेन पितॄणां च तथैव हि ।श्राद्धदो वसते तत्र यत्र देवो महेश्वरः

dvijadevaprasādena pitṝṇāṃ ca tathaiva hi / śrāddhado vasate tatra yatra devo maheśvaraḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

By the grace of the twice-born, the gods and the ancestors, the giver of shraddha dwells where the god Maheshvara is.

अध्याय ९०

श्लोक 27

आत्मनो घातका ये च गोघ्नाः स्त्रैणहताश् च ये ।दंष्ट्रिभिर् जलपातेन विद्युत्पातेन ये हताः

ātmano ghātakā ye ca goghnāḥ straiṇahatāś ca ye / daṃṣṭribhir jalapātena vidyutpātena ye hatāḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Those who have killed themselves, killers of cows, those slain by women, those killed by tusked beasts, by falling into water or by lightning —

अध्याय ९०

श्लोक 28

न तेषाम् अग्निसंस्कारो न शौचं नोदकक्रिया ।तत्र तीर्थे तु यः श्राद्धं तेषां कुर्यात् स्वभक्तितः

na teṣām agnisaṃskāro na śaucaṃ nodakakriyā / tatra tīrthe tu yaḥ śrāddhaṃ teṣāṃ kuryāt svabhaktitaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

for them there is no cremation, no purification and no water rite; but whoever performs shraddha for them at that holy place with devotion,

अध्याय ९०

श्लोक 29

मोक्षप्राप्तिर् भवेत् तेषां त्रिस्थानेषु न संशयः ।तृप्तिस् तु जायते तेषां वर्षम् एकं न संशयः

mokṣaprāptir bhavet teṣāṃ tristhāneṣu na saṃśayaḥ / tṛptis tu jāyate teṣāṃ varṣam ekaṃ na saṃśayaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

they attain release at the three places, no doubt, and their satisfaction lasts a year, no doubt.

अध्याय ९०

श्लोक 30

अजानता कृतं पापं बालभावेषु यत्कृतम् ।तत्सर्वं नश्यति क्षिप्रं सकृत्स्नानेन भूपते

ajānatā kṛtaṃ pāpaṃ bālabhāveṣu yatkṛtam / tatsarvaṃ naśyati kṣipraṃ sakṛtsnānena bhūpate

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Sin done unknowingly, sin done in childhood — all of it perishes quickly by a single bath, lord of the earth.

अध्याय ९०

श्लोक 31

रजकेन यथा धौतवस्त्रं निर्मलतां व्रजेत् ।पापोपलिप्तस् तीर्थे ऽस्मिन् स्नातो निर्मलतां व्रजेत्

rajakena yathā dhautavastraṃ nirmalatāṃ vrajet / pāpopaliptas tīrthe 'smin snāto nirmalatāṃ vrajet

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

As a cloth washed by a washerman becomes spotless, so one smeared with sin who bathes at this holy place becomes spotless.

अध्याय ९०

श्लोक 32

संन्यासं कुरुते यस् तु तस्मिंस् तीर्थे नराधिप ।ध्यायमानो महादेवं स गच्छेत् परमं पदम्

saṃnyāsaṃ kurute yas tu tasmiṃs tīrthe narādhipa / dhyāyamāno mahādevaṃ sa gacchet paramaṃ padam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Whoever takes renunciation at that holy place, lord of men, meditating on Mahadeva, goes to the supreme state;

अध्याय ९०

श्लोक 33

क्रीडित्वा च यथा कामं स्वेच्छया शिवमन्दिरे ।वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो जायते विपुले कुले

krīḍitvā ca yathā kāmaṃ svecchayā śivamandire / vedavedāṅgatattvajño jāyate vipule kule

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

having sported as he wishes, at his own will, in Shiva's abode, he is born in a great family, knowing the truth of the Vedas and Vedangas,

अध्याय ९०

श्लोक 34

रूपवान् सुभगश् चैव सर्वव्याधिविवर्जितः ।सर्वधर्मसमोपेतः सर्वाचारसमन्वितः

rūpavān subhagaś caiva sarvavyādhivivarjitaḥ / sarvadharmasamopetaḥ sarvācārasamanvitaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

handsome and fortunate, free from all diseases, endowed with every dharma and possessed of all good conduct.

अध्याय ९०

श्लोक 35

एतत् ते कथितं राजंस् तीर्थस्य फलमुत्तमम् ।तच्छ्रुत्वा मानवो नित्यं मुच्यते सर्वपातकैः

etat te kathitaṃ rājaṃs tīrthasya phalamuttamam / tacchrutvā mānavo nityaṃ mucyate sarvapātakaiḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

This I have told you, O king, the excellent fruit of the holy place; a man who hears it constantly is freed from all sins.

अध्याय ९०

श्लोक 36

यश् चैनं श्रावयेद् भक्त्या आख्यानं द्विजसन्निधौ ।श्राद्धे देवगृहे चैव पठेत् पर्वणि पर्वणि

yaś cainaṃ śrāvayed bhaktyā ākhyānaṃ dvijasannidhau / śrāddhe devagṛhe caiva paṭhet parvaṇi parvaṇi

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Whoever with devotion causes this story to be heard in the presence of brahmins, and recites it at shraddha, in a temple and at every festival,

अध्याय ९०

श्लोक 37

गीर्वाणास् तस्य तुष्यन्ति मनुष्याः पितृभिः सह ।पठतां शृण्वतां चैव नश्येद् वै पापसंचयः

gīrvāṇās tasya tuṣyanti manuṣyāḥ pitṛbhiḥ saha / paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ caiva naśyed vai pāpasaṃcayaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

with him the gods are pleased, and men with the ancestors; for those who recite and hear it the mass of sin perishes.

अध्याय ९०

श्लोक 38

लिखित्वा तीर्थमाहात्म्यं ब्राह्मणेभ्यो ददाति यः ।जातिस्मरं स लभते प्राप्नोत्य् अभिमतं फलम्

likhitvā tīrthamāhātmyaṃ brāhmaṇebhyo dadāti yaḥ / jātismaraṃ sa labhate prāpnoty abhimataṃ phalam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Whoever writes out the greatness of the holy place and gives it to brahmins obtains remembrance of former births and gains the fruit he desires."

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_skandapurANa-revAkhaNDa-rks.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Skanda Purana — Chapter 90
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.