Skanda Purana· Skanda Purāṇa
99
अध्याय 99 / 116

Adhyaya 99

11 श्लोकWhatsApp

पूर्ण अध्याय पाठ11 श्लोक

श्लोक पर जाएं:

अध्याय ९९

श्लोक 1

इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे गोपालेश्वरमहिमानुवर्णनो नामाष्टनवतितमो ऽध्यायः ॥ र्क्स् अध्याय ९९ मार्कण्डेय उवाच: नर्मदायोत्तरे कूले तीर्थं परमशोभनम् ।सर्वपापहरं पुण्यं नाम्ना वै गौतमेश्वरम्

iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe gopāleśvaramahimānuvarṇano nāmāṣṭanavatitamo 'dhyāyaḥ || rks adhyāya 99 mārkaṇḍeya uvāca: narmadāyottare kūle tīrthaṃ paramaśobhanam / sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ nāmnā vai gautameśvaram

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Thereafter, O great king, a person should go to the Vasuklsa Tirtha that destroys all the clusters of sins and that was established on the southern bank of Narmada.

अध्याय ९९

श्लोक 2

स्थापितं गौतमेनैव लोकानां हितकाम्यया ।स्वर्गसोपानरूपेण तीर्थं पुंसां युधिष्ठिर

sthāpitaṃ gautamenaiva lokānāṃ hitakāmyayā / svargasopānarūpeṇa tīrthaṃ puṃsāṃ yudhiṣṭhira

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

O Lord, if you are pleased with me, O Sankara if you grant me a boon, O Lord of Devas, let there be redemp- tion from sin unto me. Do mention any Tlrtha that is destruc- tive of all silts.

अध्याय ९९

श्लोक 3

गच्छ त्वं परया भक्त्या यत्र देवो जगद्गुरुः ।पातकानां विनाशाय स्वर्गवासाप्तये नृप

gaccha tvaṃ parayā bhaktyā yatra devo jagadguruḥ / pātakānāṃ vināśāya svargavāsāptaye nṛpa

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Go with supreme devotion to where the god, the guru of the world, is, for the destruction of sins and the attainment of a dwelling in heaven, O king.

अध्याय ९९

श्लोक 4

सौख्यस्य वर्धनं लिङ्गं जयदं दुःखनाशनम् ।पिण्डदानेन चैकेन कुलानां उद्धरेत् त्रयम्

saukhyasya vardhanaṃ liṅgaṃ jayadaṃ duḥkhanāśanam / piṇḍadānena caikena kulānāṃ uddharet trayam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

The linga increases happiness, grants victory and destroys sorrow; by a single pinda offering one raises three generations.

अध्याय ९९

श्लोक 5

यत् किंचिद् दीयते भक्त्या स्वल्पं वा यदि वा बहु ।तत्सर्वं शतसाहस्रम् आज्ञया गौतमस्य च

yat kiṃcid dīyate bhaktyā svalpaṃ vā yadi vā bahu / tatsarvaṃ śatasāhasram ājñayā gautamasya ca

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Whatever is given with devotion, whether little or much, all of it becomes a hundred thousandfold, by the command of Gautama too.

अध्याय ९९

श्लोक 6

तीर्थानां परमं तीर्थं स्वयं रुद्रेण भाषितम् ।मार्कण्डेय उवाच: दक्षिणे नर्मदाकूले तीर्थं परमशोभनम्

tīrthānāṃ paramaṃ tīrthaṃ svayaṃ rudreṇa bhāṣitam / mārkaṇḍeya uvāca: dakṣiṇe narmadākūle tīrthaṃ paramaśobhanam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

It is the supreme holy place among holy places, declared by Rudra himself. Markandeya said: On the southern bank of the Narmada is a supremely lovely holy place,

अध्याय ९९

श्लोक 7

शङ्खचूडेश्वरं तत्र प्रसिद्धं भूमिमण्डले ।शङ्खचूडेश्वरस् तत्र संस्थितः पाण्डुनन्दन

śaṅkhacūḍeśvaraṃ tatra prasiddhaṃ bhūmimaṇḍale / śaṅkhacūḍeśvaras tatra saṃsthitaḥ pāṇḍunandana

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Shankhachudeshvara, famous across the earth; Shankhachuda dwells there, delight of Pandu,

अध्याय ९९

श्लोक 8

वैनतेयभयात् पार्थ संस्थितो नर्मदातटे ।तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या शुचिर् भूत्वा समाहितः

vainateyabhayāt pārtha saṃsthito narmadātaṭe / tatra tīrthe tu yo bhaktyā śucir bhūtvā samāhitaḥ

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

having settled on the bank of the Narmada out of fear of Vinata's son, son of Pritha. Whoever at that holy place, with devotion, pure and collected,

अध्याय ९९

श्लोक 9

स्नापयेच् छङ्खचूडं तु क्षौद्रेण दधिसर्पिषा ।रात्रौ जागरणं कृत्वा देवस्याग्रे नराधिप

snāpayec chaṅkhacūḍaṃ tu kṣaudreṇa dadhisarpiṣā / rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā devasyāgre narādhipa

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

bathes Shankhachuda with honey, curd and ghee, keeps vigil at night before the god, lord of men,

अध्याय ९९

श्लोक 10

दधिभक्तेन सम्पूज्य ब्राह्मणान् छंसितव्रतान् ।गोदानं च तथा देयं सर्वपापक्षयं करम्

dadhibhaktena sampūjya brāhmaṇān chaṃsitavratān / godānaṃ ca tathā deyaṃ sarvapāpakṣayaṃ karam

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

honours brahmins of praised vows with curd and rice, and likewise gives a cow, destroys all sins.

अध्याय ९९

श्लोक 11

तस्मिंस् तीर्थे तु यः पार्थ सर्पदष्टो ऽपि नश्यति ।सो ऽपि याति परं लोकं शङ्खचूडस्य चाज्ञया

tasmiṃs tīrthe tu yaḥ pārtha sarpadaṣṭo 'pi naśyati / so 'pi yāti paraṃ lokaṃ śaṅkhacūḍasya cājñayā

हिन्दी अर्थ

श्रेष्ठ मुनियो! जो मनुष्य नित्य इसका पठन या श्रवण करता है, सत्यदेवके प्रसादसे उसके ' सारे पाप नष्ट हो जाते हैं।

English

Whoever at that holy place perishes even by snakebite, son of Pritha, also goes to the supreme world by the command of Shankhachuda.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_skandapurANa-revAkhaNDa-rks.txt · प्राप्त 3/6/2026

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

६ स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पहचानकर्ता:Skanda Purana — Chapter 99
संस्कृत संस्करण:Imported text; printed edition not recorded

Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.

पुरालेखागार / स्रोत:Open Sanskrit text archives (see the source link)
गणना पद्धति:

Numbering follows the imported source and may differ from other editions.