अध्याय ५८
एवं दृष्ट्वा बलं कृष्णं सुभद्रां प्रणिपत्य च धर्मं चार्थं च कामं च मोक्षं च लभते ध्रुवम्
evaṃ dṛṣṭvā balaṃ kṛṣṇaṃ subhadrāṃ praṇipatya ca dharmaṃ cārthaṃ ca kāmaṃ ca mokṣaṃ ca labhate dhruvam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
He has been propitiated by me and thereafter by Indra, Vibhlsana 1 and Rama. Who does not wish to be propitiated?
अध्याय ५८
निष्क्रम्य देवतागारात् कृतकृत्यो भवेन् नरः प्रणम्यायतनं पश्चाद् व्रजेत् तत्र समाहितः
niṣkramya devatāgārāt kṛtakṛtyo bhaven naraḥ praṇamyāyatanaṃ paścād vrajet tatra samāhitaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
The man who takes holy dip in the Svetaganga and visits Svetamadhava as well as Matsya Madhava (Lord Visnu in the form of a fish) goes to Svetadvlpa.
अध्याय ५८
इन्द्रनीलमयो विष्णुर् यत्रास्ते वालुकावृतः अन्तर्धानगतं नत्वा ततो विष्णुपुरं व्रजेत्
indranīlamayo viṣṇur yatrāste vālukāvṛtaḥ antardhānagataṃ natvā tato viṣṇupuraṃ vrajet
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
In his kingdom, men used to live upto ten thousand years without sickness. No body perished or was despondant in that kingdom.
अध्याय ५८
सर्वदेवमयो यो ऽसौ हतवान् असुरोत्तमम् स आस्ते तत्र भो विप्राः सिंहार्धकृतविग्रहः
sarvadevamayo yo 'sau hatavān asurottamam sa āste tatra bho viprāḥ siṃhārdhakṛtavigrahaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
On seeing the surpassing devotion of the king, the Lord of the universe came there together with Yama and said C T am delighted and satisfied".
अध्याय ५८
भक्त्या दृष्ट्वा तु तं देवं प्रणम्य नरकेसरीम् मुच्यते पातकैर् मर्त्यः समस्तैर् नात्र संशयः
bhaktyā dṛṣṭvā tu taṃ devaṃ praṇamya narakesarīm mucyate pātakair martyaḥ samastair nātra saṃśayaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
On hearing these words of Sveta, lord Mahesvara be¬ came joyous. He called the God of death who is terrible to all living beings.
अध्याय ५८
नरसिंहस्य ये भक्ता भवन्ति भुवि मानवाः न तेषां दुष्कृतं किंचित् फलं स्याद् यद् यद् ईप्सितम्
narasiṃhasya ye bhaktā bhavanti bhuvi mānavāḥ na teṣāṃ duṣkṛtaṃ kiṃcit phalaṃ syād yad yad īpsitam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
O Brahmins, he restrained the unthwartable Kala, the
अध्याय ५८
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन नरसिंहं समाश्रयेत् धर्मार्थकाममोक्षाणां फलं यस्मात् प्रयच्छति
tasmāt sarvaprayatnena narasiṃhaṃ samāśrayet dharmārthakāmamokṣāṇāṃ phalaṃ yasmāt prayacchati
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
O Lord of Devas, O Lord of the Universe, O unchang¬ ing source of origin of the three worlds, tell us now the greatest fact of the deity named Sveta.
अध्याय ५८
माहात्म्यं नरसिंहस्य सुखदं भुवि दुर्लभम् यथा कथयसे देव तेन नो विस्मयो महान्
māhātmyaṃ narasiṃhasya sukhadaṃ bhuvi durlabham yathā kathayase deva tena no vismayo mahān
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Listen, O leading sages, O sinless ones, for the welfare of all living beings I shall mention factually what you ask of me.
अध्याय ५८
प्रभावं तस्य देवस्य विस्तरेण जगत्पते श्रोतुम् इच्छामहे ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः
prabhāvaṃ tasya devasya vistareṇa jagatpate śrotum icchāmahe brūhi paraṃ kautūhalaṃ hi naḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
O brahmins, I have heard his anecdote formerly from the sages, the divine story of the deity called Madhava. Listen to that story which dispels fear, grief and agony.
अध्याय ५८
यथा प्रसीदेद् देवो ऽसौ नरसिंहो महाबलः भक्तानाम् उपकाराय ब्रूहि देव नमो ऽस्तु ते
yathā prasīded devo 'sau narasiṃho mahābalaḥ bhaktānām upakārāya brūhi deva namo 'stu te
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Om obeisance to Vasudeva, obeisance to Samkarsana, obeisance to Pradyumna, Aniruddha, obeisance to Narayana.
अध्याय ५८
प्रसादान् नरसिंहस्य या भवन्त्य् अत्र सिद्धयः ब्रूहि ताः कुरु चास्माकं प्रसादं प्रपितामह
prasādān narasiṃhasya yā bhavanty atra siddhayaḥ brūhi tāḥ kuru cāsmākaṃ prasādaṃ prapitāmaha
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Om obeisance to the deity with the umbilical lotus, to the source of origin of the lotus-born lord; to the lotus-coloured one, to you with the lotus in hand.
अध्याय ५८
शृणुध्वं तस्य भो विप्राः प्रभावं गदतो मम अजितस्याप्रमेयस्य भुक्तिमुक्तिप्रदस्य च
śṛṇudhvaṃ tasya bho viprāḥ prabhāvaṃ gadato mama ajitasyāprameyasya bhuktimuktipradasya ca
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Om obeisance to the lotus-eyed bountiful lord with a thousand eyes i obeisance to the thousand-footed, thousand¬ armed and thousand-furied lord.
अध्याय ५८
कः शक्नोति गुणान् वक्तुं समस्तांस् तस्य भो द्विजाः सिंहार्धकृतदेहस्य प्रवक्ष्यामि समासतः
kaḥ śaknoti guṇān vaktuṃ samastāṃs tasya bho dvijāḥ siṃhārdhakṛtadehasya pravakṣyāmi samāsataḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Om obeisance to Varaha (Boar), the bestower of boons, the most excellent, the most praise-worthy deity of good intellect, Acyuta of gold complexion.
अध्याय ५८
याः काश्चित् सिद्धयश् चात्र श्रूयन्ते दैवमानुषाः प्रसादात् तस्य ताः सर्वाः सिध्यन्ति नात्र संशयः
yāḥ kāścit siddhayaś cātra śrūyante daivamānuṣāḥ prasādāt tasya tāḥ sarvāḥ sidhyanti nātra saṃśayaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Om obeisance to the lord in the form of a boy, obe¬ isance to the deity with the lustre of a tender lotus, obeisance to the deity with the rising sun and the moon for the eyes, obeisance to the lord with the tresses resembling Munja grass.
अध्याय ५८
स्वर्गे मर्त्ये च पाताले दिक्षु तोये पुरे नगे प्रसादात् तस्य देवस्य भवत्य् अव्याहता गतिः
svarge martye ca pātāle dikṣu toye pure nage prasādāt tasya devasya bhavaty avyāhatā gatiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Obeisance to Kesava, obeisance to Narayana. Obeisance to Madhava, obeisance to Govinda.
अध्याय ५८
असाध्यं तस्य देवस्य नास्त्य् अत्र सचराचरे नरसिंहस्य भो विप्राः सदा भक्तानुकम्पिनः
asādhyaṃ tasya devasya nāsty atra sacarācare narasiṃhasya bho viprāḥ sadā bhaktānukampinaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Om obeisance to Visnu, obeisance to the lord endowed with wealth and strength; obeisance to the slayer of Madhu, to one who holds pure rays.
अध्याय ५८
विधानं तस्य वक्ष्यामि भक्तानाम् उपकारकम् येन प्रसीदेच् चैवासौ सिंहार्धकृतविग्रहः
vidhānaṃ tasya vakṣyāmi bhaktānām upakārakam yena prasīdec caivāsau siṃhārdhakṛtavigrahaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Obeisance to the infinite one, the subtle one, to one who bears the Srivatsa scar, obeisance to Srlvikrama and the deity who wears the divine yellow robes.
अध्याय ५८
शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः कल्पराजं सनातनम् नरसिंहस्य तत्त्वं च यन् न ज्ञातं सुरासुरैः
śṛṇudhvaṃ muniśārdūlāḥ kalparājaṃ sanātanam narasiṃhasya tattvaṃ ca yan na jñātaṃ surāsuraiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Obeisance to you the cause of creation; obeisance to the protector and the sustainer, to one endowed with attributes, and also to one devoid of attributes.
अध्याय ५८
शाकयावकमूलैस् तु फलपिण्याकसक्तुकैः पयोभक्षेण विप्रेन्द्रा वर्तयेत् साधकोत्तमः
śākayāvakamūlais tu phalapiṇyākasaktukaiḥ payobhakṣeṇa viprendrā vartayet sādhakottamaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Obeisance to the lord of dwarfish forms, to one of dwarfish activities, to one of small eyes, to one of dwarfish vehicle.
अध्याय ५८
कोशकौपीनवासाश् च ध्यानयुक्तो जितेन्द्रियः अरण्ये विजने देशे पर्वते सिन्धुसंगमे
kośakaupīnavāsāś ca dhyānayukto jitendriyaḥ araṇye vijane deśe parvate sindhusaṃgame
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Obeisance to the infinite deity worthy of being wor¬ shipped, to one of unmanifest forms, to one who cannot be argued about, to the pure and the dispeller of fear.
अध्याय ५८
ऊषरे सिद्धक्षेत्रे च नरसिंहाश्रमे तथा प्रतिष्ठाप्य स्वयं वापि पूजां कृत्वा विधानतः
ūṣare siddhakṣetre ca narasiṃhāśrame tathā pratiṣṭhāpya svayaṃ vāpi pūjāṃ kṛtvā vidhānataḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Om obeisance to the deity of divine forms, to the deity whose breath is constituted by the moon and fire. Obeisance to one whose tresses are constituted by solar and lunar rays. Obeisance to the deity conducive to the welfare of cows and brahmins.
अध्याय ५८
द्वादश्यां शुक्लपक्षस्य उपोष्य मुनिपुंगवाः जपेल् लक्षाणि वै विंशन् मनसा संयतेन्द्रियः
dvādaśyāṃ śuklapakṣasya upoṣya munipuṃgavāḥ japel lakṣāṇi vai viṃśan manasā saṃyatendriyaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Om obeisance to the deity on the form of Rk; Obeisance to the deity in the forms ofPadaand Krama. Obeisance to you, who arc eulogised by the Rks; obeisance to the deity whose means is Rk.
अध्याय ५८
उपपातकयुक्तश् च महापातकसंयुतः मुक्तो भवेत् ततो विप्राः साधको नात्र संशयः
upapātakayuktaś ca mahāpātakasaṃyutaḥ mukto bhavet tato viprāḥ sādhako nātra saṃśayaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Om obeisance to the upholder of Yaju's mantras, to the deity who has assumed the form of Yajus, to one who is worthy of being worshipped through Yajus, to one who is served, to the lord of Yajus Mantras.
अध्याय ५८
कृत्वा प्रदक्षिणं तत्र नरसिंहं प्रपूजयेत् पुण्यगन्धादिभिर् धूपैः प्रणम्य शिरसा प्रभुम्
kṛtvā pradakṣiṇaṃ tatra narasiṃhaṃ prapūjayet puṇyagandhādibhir dhūpaiḥ praṇamya śirasā prabhum
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Om obeisance to you, O lord of Sri; Obeisance to Srldhara; obeisance to the most excellent one; obeisance to the lover of Sri; obeisance to one of self-control; obeisance to the Yogin worthy of being meditated upon by the Yogins.
अध्याय ५८
कर्पूरचन्दनाक्तानि जातीपुष्पाणि मस्तके प्रदद्यान् नरसिंहस्य ततः सिद्धिः प्रजायते
karpūracandanāktāni jātīpuṣpāṇi mastake pradadyān narasiṃhasya tataḥ siddhiḥ prajāyate
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Om obeisance to the deity in the form of Saman. Obeisance to the excellent tone of the Saman. Om obeisance to the gentle one of Saman. Obeisance to the deity conversant with the Samayoga.
अध्याय ५८
भगवान् सर्वकार्येषु न क्वचित् प्रतिहन्यते तेजः सोढुं न शक्ताः स्युर् ब्रह्मरुद्रादयः सुराः
bhagavān sarvakāryeṣu na kvacit pratihanyate tejaḥ soḍhuṃ na śaktāḥ syur brahmarudrādayaḥ surāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Obeisance to the Saman. Obeisance to the deity sung about by the Saman songs. Om obeisance to the uplifter of the Saman. Obeisance to the deity conversant with the Saman. Obeisance to the composer of Saman songs.
अध्याय ५८
किं पुनर् दानवा लोके सिद्धगन्धर्वमानुषाः विद्याधरा यक्षगणाः सकिंनरमहोरगाः
kiṃ punar dānavā loke siddhagandharvamānuṣāḥ vidyādharā yakṣagaṇāḥ sakiṃnaramahoragāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Om obeisance to the deity with adamantine head; obeisance to the slayer of Madhu and Kaitabha; obeisance to
अध्याय ५८
मन्त्रं यान् आसुरान् हन्तुं जपन्त्य् एके ऽन्यसाधकाः ते सर्वे प्रलयं यान्ति दृष्ट्वादित्याग्निवर्चसः
mantraṃ yān āsurān hantuṃ japanty eke 'nyasādhakāḥ te sarve pralayaṃ yānti dṛṣṭvādityāgnivarcasaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Obeisance to Hrslkesa 1 of brightly illuminated form. Obeisance to you, lord Vasudeva. Obeisance to you Narayana.
अध्याय ५८
सकृज्जप्तं तु कवचं रक्षेत् सर्वम् उपद्रवम् द्विर्जप्तं कवचं दिव्यं रक्षते देवदानवात्
sakṛjjaptaṃ tu kavacaṃ rakṣet sarvam upadravam dvirjaptaṃ kavacaṃ divyaṃ rakṣate devadānavāt
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Obeisance to the deity conducive to the welfare of the. world. Om obeisance to the destroyer of delusion. Obeisance to one who breaks existence.
अध्याय ५८
गन्धर्वाः किंनरा यक्षा विद्याधरमहोरगाः भूताः पिशाचा रक्षांसि ये चान्ये परिपन्थिनः
gandharvāḥ kiṃnarā yakṣā vidyādharamahoragāḥ bhūtāḥ piśācā rakṣāṃsi ye cānye paripanthinaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Obeisance to one who bestows salvation; obeisance to
अध्याय ५८
त्रिर्जप्तं कवचं दिव्यम् अभेद्यं च सुरासुरैः द्वादशाभ्यन्तरे चैव योजनानां द्विजोत्तमाः
trirjaptaṃ kavacaṃ divyam abhedyaṃ ca surāsuraiḥ dvādaśābhyantare caiva yojanānāṃ dvijottamāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Obeisance to the lord of Yogins; obeisance to Rama who redeems all; obeisance to happiness; obeisance to the happy-eyed; obeisance to the upholder of merits.
अध्याय ५८
रक्षते भगवान् देवो नरसिंहो महाबलः ततो गत्वा बिलद्वारम् उपोष्य रजनीत्रयम्
rakṣate bhagavān devo narasiṃho mahābalaḥ tato gatvā biladvāram upoṣya rajanītrayam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Obeisance to Vasudeva worthy of being saluted; obeisance to Vamadeva; obeisance to one who creates bodies for the embodied souls; obeisance to the breaker of difference.
अध्याय ५८
पलाशकाष्ठैः प्रज्वाल्य भगवन्तं हुताशनम् पलाशसमिधस् तत्र जुहुयात् त्रिमधुप्लुताः
palāśakāṣṭhaiḥ prajvālya bhagavantaṃ hutāśanam palāśasamidhas tatra juhuyāt trimadhuplutāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Om obeisance to the maker of riches; obeisance to one who bestows riches and residence; obeisance to the deity of the form of sacrifice; obeisance to the lord of sacrifices; obeisance to the Yogin.
अध्याय ५८
द्वे शते द्विजशार्दूला वषट्कारेण साधकः ततो विवरद्वारं तु प्रकटं जायते क्षणात्
dve śate dvijaśārdūlā vaṣaṭkāreṇa sādhakaḥ tato vivaradvāraṃ tu prakaṭaṃ jāyate kṣaṇāt
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Obeisance to the lord of ascetics who preach Yoga. Obeisance to one who holds a discus; obeisance to Samkarsana; obeisance to one who slew Pralamba. 2
अध्याय ५८
ततो विशेत् तु निःशङ्कं कवची विवरं बुधः गच्छतः संकटं तस्य तमोमोहश् च नश्यति
tato viśet tu niḥśaṅkaṃ kavacī vivaraṃ budhaḥ gacchataḥ saṃkaṭaṃ tasya tamomohaś ca naśyati
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Obeisance to the holder of ploughshare whose velocity is great and whose sound resembles the sound of clouds. Obeisance to you a perfect knowledge of the wise, O Narayana the ultimate resort of all living beings.
अध्याय ५८
राजमार्गः सुविस्तीर्णो दृश्यते भ्रमराजितः नरसिंहं स्मरंस् तत्र पातालं विशते द्विजाः
rājamārgaḥ suvistīrṇo dṛśyate bhramarājitaḥ narasiṃhaṃ smaraṃs tatra pātālaṃ viśate dvijāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
O Lord excepting you, I haye no other kinsmen or guide for redeeming me from hell. Hence, O deity favourably disposed towards those who bow down, I bow to you with emotional fervour.
अध्याय ५८
गत्वा तत्र जपेत् तत्त्वं नरसिंहाख्यम् अव्ययम् ततः स्त्रीणां सहस्राणि वीणावादनकर्मणाम्
gatvā tatra japet tattvaṃ narasiṃhākhyam avyayam tataḥ strīṇāṃ sahasrāṇi vīṇāvādanakarmaṇām
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Hr$\kefa: One who has controlled the sense-organs that is a yogin. Krsna is said to be yogesvara.
अध्याय ५८
निर्गच्छन्ति पुरो विप्राः स्वागतं ता वदन्ति च प्रवेशयन्ति ता हस्ते गृहीत्वा साधकेश्वरम्
nirgacchanti puro viprāḥ svāgataṃ tā vadanti ca praveśayanti tā haste gṛhītvā sādhakeśvaram
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Pralamba: an asura who attacked Srikrsna and Balarama but was killed by the latter.
अध्याय ५८
ततो रसायनं दिव्यं पाययन्ति द्विजोत्तमाः पीतमात्रे दिव्यदेहो जायते सुमहाबलः
tato rasāyanaṃ divyaṃ pāyayanti dvijottamāḥ pītamātre divyadeho jāyate sumahābalaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
I have approached you after eschewing all sorts of contacts and unions. O Kesava, may my contact remain with you for attaining self-realization.
अध्याय ५८
क्रीडते सह कन्याभिर् यावद् आभूतसंप्लवम् भिन्नदेहो वासुदेवे लीयते नात्र संशयः
krīḍate saha kanyābhir yāvad ābhūtasaṃplavam bhinnadeho vāsudeve līyate nātra saṃśayaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
O Kesava, I know that this worldly existence is full of pain. It is impossible to cross it during adversities. I am afflicted by my threefold searching tortures. Hence, I seek refuge in you.
अध्याय ५८
यदा न रोचते वासस् तस्मान् निर्गच्छते पुनः पट्टं शूलं च खड्गं च रोचनां च मणिं तथा
yadā na rocate vāsas tasmān nirgacchate punaḥ paṭṭaṃ śūlaṃ ca khaḍgaṃ ca rocanāṃ ca maṇiṃ tathā
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
On hearing these nectar-like words of the Lord of Devas, Sveta bent down his head with devotion and said with his mind concentrating on the lord.
अध्याय ५८
रसं रसायनं चैव पादुकाञ्जनम् एव च कृष्णाजिनं मुनिश्रेष्ठा गुटिकां च मनोहराम्
rasaṃ rasāyanaṃ caiva pādukāñjanam eva ca kṛṣṇājinaṃ muniśreṣṭhā guṭikāṃ ca manoharām
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
O leading king, your glory will spread throughout the world. I will always be present here.
अध्याय ५८
कमण्डलुं चाक्षसूत्रं यष्टिं संजीवनीं तथा सिद्धविद्यां च शास्त्राणि गृहीत्वा साधकेश्वरः
kamaṇḍaluṃ cākṣasūtraṃ yaṣṭiṃ saṃjīvanīṃ tathā siddhavidyāṃ ca śāstrāṇi gṛhītvā sādhakeśvaraḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Taking a water-pot, a rosary, a staff, the life-restoring herb, the perfected knowledge and the scriptures, the lord of practitioners,
अध्याय ५८
ज्वलद्वह्निस्फुलिङ्गोर्मिवेष्टितं त्रिशिखं हृदि सकृन् न्यस्तं दहेत् सर्वं वृजिनं जन्मकोटिजम्
jvaladvahnisphuliṅgormiveṣṭitaṃ triśikhaṃ hṛdi sakṛn nyastaṃ dahet sarvaṃ vṛjinaṃ janmakoṭijam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
placing once in the heart the three-pointed form encircled by waves of blazing sparks of fire, burns up all sin born over crores of births.
अध्याय ५८
विषे न्यस्तं विषं हन्यात् कुष्ठं हन्यात् तनौ स्थितम् स्वदेहे भ्रूणहत्यादि कृत्वा दिव्येन शुध्यति
viṣe nyastaṃ viṣaṃ hanyāt kuṣṭhaṃ hanyāt tanau sthitam svadehe bhrūṇahatyādi kṛtvā divyena śudhyati
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Placed on poison, it destroys poison; placed on the body, it destroys leprosy; one who has committed the killing of an embryo and the like is purified in his own body by this divine means.
अध्याय ५८
महाग्रहगृहीतेषु ज्वलमानं विचिन्तयेत् हृदन्ते वै ततः शीघ्रं नश्येयुर् दारुणा ग्रहाः
mahāgrahagṛhīteṣu jvalamānaṃ vicintayet hṛdante vai tataḥ śīghraṃ naśyeyur dāruṇā grahāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
For those seized by great planetary spirits, one should contemplate it blazing within the heart; then the fierce spirits quickly perish.
अध्याय ५८
बालानां कण्ठके बद्धं रक्षा भवति नित्यशः गण्डपिण्डकलूतानां नाशनं कुरुते ध्रुवम्
bālānāṃ kaṇṭhake baddhaṃ rakṣā bhavati nityaśaḥ gaṇḍapiṇḍakalūtānāṃ nāśanaṃ kurute dhruvam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Tied on the necks of children it is a constant protection; it surely destroys boils, lumps and spider-poison.
अध्याय ५८
व्याधिजाते समिद्भिश् च घृतक्षीरेण होमयेत् त्रिसंध्यं मासम् एकं तु सर्वरोगान् विनाशयेत्
vyādhijāte samidbhiś ca ghṛtakṣīreṇa homayet trisaṃdhyaṃ māsam ekaṃ tu sarvarogān vināśayet
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
When disease arises, one should offer fuel-sticks with ghee and milk; doing so at the three junctions for a month destroys all diseases.
अध्याय ५८
असाध्यं तु न पश्यामि त्रैलोक्ये सचराचरे यां यां कामयते सिद्धिं तां तां प्राप्नोति स ध्रुवम्
asādhyaṃ tu na paśyāmi trailokye sacarācare yāṃ yāṃ kāmayate siddhiṃ tāṃ tāṃ prāpnoti sa dhruvam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
I see nothing impossible in the three worlds, moving and unmoving; whatever perfection he desires, that he surely obtains.
अध्याय ५८
अष्टोत्तरशतं त्व् एके पूजयित्वा मृगाधिपम् मृत्तिकाः सप्त वल्मीके श्मशाने च चतुष्पथे
aṣṭottaraśataṃ tv eke pūjayitvā mṛgādhipam mṛttikāḥ sapta valmīke śmaśāne ca catuṣpathe
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Some, having worshipped the lord of beasts a hundred and eight times, take seven kinds of earth from an anthill, a cremation ground and a crossroads,
अध्याय ५८
रक्तचन्दनसंमिश्रा गवां क्षीरेण लोडयेत् सिंहस्य प्रतिमां कृत्वा प्रमाणेन षडङ्गुलाम्
raktacandanasaṃmiśrā gavāṃ kṣīreṇa loḍayet siṃhasya pratimāṃ kṛtvā pramāṇena ṣaḍaṅgulām
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
mix them with red sandal and knead them with cow's milk, and make an image of the lion six finger-breadths in size;
अध्याय ५८
लिम्पेत् तथा भूर्जपत्त्रे रोचनया समालिखेत् नरसिंहस्य कण्ठे तु बद्ध्वा चैव हि मन्त्रवित्
limpet tathā bhūrjapattre rocanayā samālikhet narasiṃhasya kaṇṭhe tu baddhvā caiva hi mantravit
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
one should anoint it and write on birch-bark with gorochana; and the knower of mantras, tying it to Narasimha's neck,
अध्याय ५८
जपेत् संख्याविहीनं तु पूजयित्वा जलाशये यावत् सप्ताहमात्रं तु जपेत् संयमितेन्द्रियः
japet saṃkhyāvihīnaṃ tu pūjayitvā jalāśaye yāvat saptāhamātraṃ tu japet saṃyamitendriyaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
should recite without count after worshipping it in a reservoir; he should recite for a week with senses controlled.
अध्याय ५८
जलाकीर्णा मुहूर्तेन जायते सर्वमेदिनी अथवा शुष्कवृक्षाग्रे नरसिंहं तु पूजयेत्
jalākīrṇā muhūrtena jāyate sarvamedinī athavā śuṣkavṛkṣāgre narasiṃhaṃ tu pūjayet
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Within a moment the whole earth becomes covered with water. Or one should worship Narasimha on the top of a dry tree,
अध्याय ५८
जप्त्वा चाष्टशतं तत्त्वं वर्षन्तं विनिवारयेत् तम् एवं पिञ्जके बद्ध्वा भ्रामयेत् साधकोत्तमः
japtvā cāṣṭaśataṃ tattvaṃ varṣantaṃ vinivārayet tam evaṃ piñjake baddhvā bhrāmayet sādhakottamaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
and reciting the essence a hundred and eight times, one can stop rain. Tying it in a cage, the best practitioner should whirl it;
अध्याय ५८
महावातो मुहूर्तेन आगच्छेन् नात्र संशयः पुनश् च धारयेत् क्षिप्रं सप्तसप्तेन वारिणा
mahāvāto muhūrtena āgacchen nātra saṃśayaḥ punaś ca dhārayet kṣipraṃ saptasaptena vāriṇā
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
a great wind will come within a moment, without doubt; and he should quickly hold it again with water seven times seven.
अध्याय ५८
अथ तां प्रतिमां द्वारि निखनेद् यस्य साधकः गोत्रोत्सादो भवेत् तस्य उद्धृते चैव शान्तिदः
atha tāṃ pratimāṃ dvāri nikhaned yasya sādhakaḥ gotrotsādo bhavet tasya uddhṛte caiva śāntidaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
If the practitioner buries that image at someone's door, that person's family will be destroyed; when it is dug up, it brings peace.
अध्याय ५८
तस्मात् तं मुनिशार्दूला भक्त्या संपूजयेत् सदा मृगराजं महावीर्यं सर्वकामफलप्रदम्
tasmāt taṃ muniśārdūlā bhaktyā saṃpūjayet sadā mṛgarājaṃ mahāvīryaṃ sarvakāmaphalapradam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Therefore, O tigers among sages, one should always worship with devotion that very mighty king of beasts, who grants the fruit of every desire.
अध्याय ५८
विमुक्तः सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः स्त्रियः शूद्रान्त्यजातयः
vimuktaḥ sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ sa gacchati brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ striyaḥ śūdrāntyajātayaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Freed from all sins, he goes to Vishnu's world. Brahmins, kshatriyas, vaishyas, women, shudras and the lowest castes,
अध्याय ५८
संपूज्य तं सुरश्रेष्ठं भक्त्या सिंहवपुर्धरम् मुच्यन्ते चाशुभैर् दुःखैर् जन्मकोटिसमुद्भवैः
saṃpūjya taṃ suraśreṣṭhaṃ bhaktyā siṃhavapurdharam mucyante cāśubhair duḥkhair janmakoṭisamudbhavaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
having worshipped with devotion that best of gods who bears the form of a lion, are freed from evils and sorrows arising over crores of births.
अध्याय ५८
संपूज्य तं सुरश्रेष्ठं प्राप्नुवन्त्य् अभिवाञ्छितम् देवत्वम् अमरेशत्वं गन्धर्वत्वं च भो द्विजाः
saṃpūjya taṃ suraśreṣṭhaṃ prāpnuvanty abhivāñchitam devatvam amareśatvaṃ gandharvatvaṃ ca bho dvijāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Having worshipped that best of gods they obtain what they desire — godhood, lordship over the immortals and the state of a Gandharva, O brahmins,
अध्याय ५८
यक्षविद्याधरत्वं च तथान्यच् चाभिवाञ्छितम् दृष्ट्वा स्तुत्वा नमस्कृत्वा संपूज्य नरकेसरीम्
yakṣavidyādharatvaṃ ca tathānyac cābhivāñchitam dṛṣṭvā stutvā namaskṛtvā saṃpūjya narakesarīm
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
the state of a Yaksha or Vidyadhara, and whatever else they wish. Having seen, praised, bowed to and worshipped the Man-Lion,
अध्याय ५८
प्राप्नुवन्ति नरा राज्यं स्वर्गं मोक्षं च दुर्लभम् नरसिंहं नरो दृष्ट्वा लभेद् अभिमतं फलम्
prāpnuvanti narā rājyaṃ svargaṃ mokṣaṃ ca durlabham narasiṃhaṃ naro dṛṣṭvā labhed abhimataṃ phalam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
men obtain kingship, heaven and rare liberation. A man who sees Narasimha obtains the fruit he desires;
अध्याय ५८
निर्मुक्तः सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति सकृद् दृष्ट्वा तु तं देवं भक्त्या सिंहवपुर्धरम्
nirmuktaḥ sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ sa gacchati sakṛd dṛṣṭvā tu taṃ devaṃ bhaktyā siṃhavapurdharam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
freed from all sins, he goes to Vishnu's world. Having seen once with devotion that god in lion form,
अध्याय ५८
मुच्यते चाशुभैर् दुःखैर् जन्मकोटिसमुद्भवैः संग्रामे संकटे दुर्गे चोरव्याघ्रादिपीडिते
mucyate cāśubhair duḥkhair janmakoṭisamudbhavaiḥ saṃgrāme saṃkaṭe durge coravyāghrādipīḍite
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
one is freed from evils and sorrows arising over crores of births. In battle, in distress, in a fortress, when oppressed by thieves, tigers and the like,
अध्याय ५८
कान्तारे प्राणसंदेहे विषवह्निजलेषु च राजादिभ्यः समुद्रेभ्यो ग्रहरोगादिपीडिते
kāntāre prāṇasaṃdehe viṣavahnijaleṣu ca rājādibhyaḥ samudrebhyo graharogādipīḍite
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
in a wilderness, when life is in doubt, amid poison, fire and water, from kings and oceans, and when afflicted by planets, diseases and the like,
अध्याय ५८
स्मृत्वा तं पुरुषः सर्वै राजग्रामैर् विमुच्यते सूर्योदये यथा नाशं तमो ऽभ्येति महत्तरम्
smṛtvā taṃ puruṣaḥ sarvai rājagrāmair vimucyate sūryodaye yathā nāśaṃ tamo 'bhyeti mahattaram
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
a man who remembers him is freed from all such troubles. As great darkness perishes when the sun rises,
अध्याय ५८
तथा संदर्शने तस्य विनाशं यान्त्य् उपद्रवाः गुटिकाञ्जनपातालपादुके च रसायनम्
tathā saṃdarśane tasya vināśaṃ yānty upadravāḥ guṭikāñjanapātālapāduke ca rasāyanam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
so at the sight of him calamities perish. Magic pills, collyrium, sandals for the netherworld and elixirs,
अध्याय ५८
नरसिंहे प्रसन्ने तु प्राप्नोत्य् अन्यांश् च वाञ्छितान् यान् यान् कामान् अभिध्यायन् भजते नरकेसरीम्
narasiṃhe prasanne tu prāpnoty anyāṃś ca vāñchitān yān yān kāmān abhidhyāyan bhajate narakesarīm
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
and other things desired, one obtains when Narasimha is pleased. Whatever desires a man meditates on while worshipping the Man-Lion,
अध्याय ५८
तांस् तान् कामान् अवाप्नोति नरो नास्त्य् अत्र संशयः दृष्ट्वा तं देवदेवेशं भक्त्यापूज्य प्रणम्य च
tāṃs tān kāmān avāpnoti naro nāsty atra saṃśayaḥ dṛṣṭvā taṃ devadeveśaṃ bhaktyāpūjya praṇamya ca
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
those desires he obtains; there is no doubt. Having seen that lord of the gods, worshipped him with devotion and bowed,
अध्याय ५८
दशानाम् अश्वमेधानां फलं दशगुणं लभेत् पापैः सर्वैर् विनिर्मुक्तो गुणैः सर्वैर् अलंकृतः
daśānām aśvamedhānāṃ phalaṃ daśaguṇaṃ labhet pāpaiḥ sarvair vinirmukto guṇaiḥ sarvair alaṃkṛtaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
one obtains tenfold the fruit of ten horse sacrifices; freed from all sins and adorned with all virtues,
अध्याय ५८
सर्वकामसमृद्धात्मा जरामरणवर्जितः सौवर्णेन विमानेन किङ्किणीजालमालिना
sarvakāmasamṛddhātmā jarāmaraṇavarjitaḥ sauvarṇena vimānena kiṅkiṇījālamālinā
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
rich in every desire, free from old age and death, in a golden celestial car hung with networks of bells,
अध्याय ५८
सर्वकामसमृद्धेन कामगेन सुवर्चसा तरुणादित्यवर्णेन मुक्ताहारावलम्बिना
sarvakāmasamṛddhena kāmagena suvarcasā taruṇādityavarṇena muktāhārāvalambinā
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
rich in every desire, moving at will, radiant, coloured like the young sun, hung with pearl necklaces,
अध्याय ५८
दिव्यस्त्रीशतयुक्तेन दिव्यगन्धर्वनादिना कुलैकविंशम् उद्धृत्य देववन् मुदितः सुखी
divyastrīśatayuktena divyagandharvanādinā kulaikaviṃśam uddhṛtya devavan muditaḥ sukhī
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
accompanied by a hundred divine women and resounding with divine Gandharvas, raising twenty-one generations, joyful and happy like a god,
अध्याय ५८
स्तूयमानो ऽप्सरोभिश् च विष्णुलोकं व्रजेन् नरः भुक्त्वा तत्र वरान् भोगान् विष्णुलोके द्विजोत्तमाः
stūyamāno 'psarobhiś ca viṣṇulokaṃ vrajen naraḥ bhuktvā tatra varān bhogān viṣṇuloke dvijottamāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
praised by Apsarases, the man goes to Vishnu's world. Having enjoyed excellent pleasures there in Vishnu's world, O best of brahmins,
अध्याय ५८
गन्धर्वैर् अप्सरैर् युक्तः कृत्वा रूपं चतुर्भुजम् मनोह्लादकरं सौख्यं यावद् आभूतसंप्लवम्
gandharvair apsarair yuktaḥ kṛtvā rūpaṃ caturbhujam manohlādakaraṃ saukhyaṃ yāvad ābhūtasaṃplavam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
accompanied by Gandharvas and Apsarases, taking a four-armed form, happiness that delights the mind until the dissolution of beings,
अध्याय ५८
पुण्यक्षयाद् इहायातः प्रवरे योगिनां कुले चतुर्वेदी भवेद् विप्रो वेदवेदाङ्गपारगः वैष्णवं योगम् आस्थाय ततो मोक्षम् अवाप्नुयात्
puṇyakṣayād ihāyātaḥ pravare yogināṃ kule caturvedī bhaved vipro vedavedāṅgapāragaḥ vaiṣṇavaṃ yogam āsthāya tato mokṣam avāpnuyāt
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
when his merit is exhausted he comes here and in an excellent family of yogins becomes a brahmin versed in the four Vedas, master of the Vedas and their limbs; taking up the yoga of Vishnu, he then attains liberation.
स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_brahmapurANa-1-246.txt · प्राप्त 3/6/2026
धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।
अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)
मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।
पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)
व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।
आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)
प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।
भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)
आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।
समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)
दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।
पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)
पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।
Brahma Purana — Chapter 58
ब्रह्मपुराण
Imported text; printed edition not recorded
Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.
Open Sanskrit text archives (see the source link)
डिजिटल पुरालेख देखेंNumbering follows the imported source and may differ from other editions.
Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.
Numbering follows the imported source and may differ from other editions.