अध्याय ६८
श्रोतुम् इच्छामहे देव विष्णुलोकम् अनामयम् लोकानन्दकरं कान्तं सर्वाश्चर्यसमन्वितम्
śrotum icchāmahe deva viṣṇulokam anāmayam lokānandakaraṃ kāntaṃ sarvāścaryasamanvitam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
O excellent sages, the truth, the very truth has been cited by us on all. There is no other holy centre on Earth that is equal to Purusottama.
अध्याय ६८
प्रमाणं तस्य लोकस्य भोगं कान्तिं बलं प्रभो कर्मणा केन गच्छन्ति तत्र धर्मपरायणाः
pramāṇaṃ tasya lokasya bhogaṃ kāntiṃ balaṃ prabho karmaṇā kena gacchanti tatra dharmaparāyaṇāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
All those holy centres and shrines do not deserve even a sixteenth part of Purusottama.
अध्याय ६८
दर्शनात् स्पर्शनाद् वापि तीर्थस्नानादिनापि वा विस्तराद् ब्रूहि तत्त्वेन परं कौतूहलं हि नः
darśanāt sparśanād vāpi tīrthasnānādināpi vā vistarād brūhi tattvena paraṃ kautūhalaṃ hi naḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Just as Visnu has been cited as the most excellent one among the sons of Aditi so also Purusottama is the most ex¬ cellent one among the holy centres.
अध्याय ६८
शृणुध्वं मुनयः सर्वे यत् परं परमं पदम् भक्तानाम् ईहितं धन्यं पुण्यं संसारनाशनम्
śṛṇudhvaṃ munayaḥ sarve yat paraṃ paramaṃ padam bhaktānām īhitaṃ dhanyaṃ puṇyaṃ saṃsāranāśanam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Just as the moon among the stars and ocean among lakes so also the holy centre of Purusottama is the most excellent among the holy centres.
अध्याय ६८
प्रवरं सर्वलोकानां विष्ण्वाख्यं वदतो मम सर्वाश्चर्यमयं पुण्यं स्थानं त्रैलोक्यपूजितम्
pravaraṃ sarvalokānāṃ viṣṇvākhyaṃ vadato mama sarvāścaryamayaṃ puṇyaṃ sthānaṃ trailokyapūjitam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Like (fire).among the Vasus and Sankara among the Rudras, so also Purusottama is the most excellent of all holy centres.
अध्याय ६८
अशोकैः पारिजातैश् च मन्दारैश् चम्पकद्रुमैः मालतीमल्लिकाकुन्दैर् बकुलैर् नागकेसरैः
aśokaiḥ pārijātaiś ca mandāraiś campakadrumaiḥ mālatīmallikākundair bakulair nāgakesaraiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Like brahmins among the four castes and Garuda among the birds, Purusottama is the most excellent of all holy centres.
अध्याय ६८
पुंनागैर् अतिमुक्तैश् च प्रियङ्गुतगरार्जुनैः पाटलाचूतखदिरैः कर्णिकारवनोज्ज्वलैः
puṃnāgair atimuktaiś ca priyaṅgutagarārjunaiḥ pāṭalācūtakhadiraiḥ karṇikāravanojjvalaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Like LaksmI among young women and Gariga among the rivers Purusottama is the most excellent of all holy centres.
अध्याय ६८
नारङ्गैः पनसैर् लोध्रैर् निम्बदाडिमसर्जकैः द्राक्षालकुचखर्जूरैर् मधुकेन्द्रफलैर् द्रुमैः
nāraṅgaiḥ panasair lodhrair nimbadāḍimasarjakaiḥ drākṣālakucakharjūrair madhukendraphalair drumaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Like Uccaissravas among the horses, like Usanas among the poets, Purusottama is the most excellent of all holy centres.
अध्याय ६८
कपित्थैर् नारिकेरैश् च तालैः श्रीफलसंभवैः कल्पवृक्षैर् असंख्यैश् च वन्यैर् अन्यैः सुशोभनैः
kapitthair nārikeraiś ca tālaiḥ śrīphalasaṃbhavaiḥ kalpavṛkṣair asaṃkhyaiś ca vanyair anyaiḥ suśobhanaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Like Vyasa among the sages, like Kubera among \ aksas and (like Vibhisana among) Raksasas, Purusottama is the excellent of all holy centres.
अध्याय ६८
सरलैश् चन्दनैर् नीपैर् देवदारुशुभाञ्जनैः जातीलवङ्गकङ्कोलैः कर्पूरामोदवासिभिः
saralaiś candanair nīpair devadāruśubhāñjanaiḥ jātīlavaṅgakaṅkolaiḥ karpūrāmodavāsibhiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Like mind among the organs of sense, like earth among the elements, Purusottama is the most excellent of all holy centres.
अध्याय ६८
ताम्बूलपत्त्रनिचयैस् तथा पूगीफलद्रुमैः अन्यैश् च विविधैर् वृक्षैः सर्वर्तुफलशोभितैः
tāmbūlapattranicayais tathā pūgīphaladrumaiḥ anyaiś ca vividhair vṛkṣaiḥ sarvartuphalaśobhitaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Like the holy big tree among all trees, like wind among those who float and spread, Purusottama is the most excellent of all holy centres.
अध्याय ६८
पुष्पैर् नानाविधैश् चैव लतागुच्छसमुद्भवैः नानाजलाशयैः पुण्यैर् नानापक्षिरुतैर् वरैः
puṣpair nānāvidhaiś caiva latāgucchasamudbhavaiḥ nānājalāśayaiḥ puṇyair nānāpakṣirutair varaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Like Citraratha among the Gandharvas, like Kulisa among weapons, Purusottama is the most excellent among all holy centres.
अध्याय ६८
दीर्घिकाशतसंघातैस् तोयपूर्णैर् मनोहरैः कुमुदैः शतपत्त्रैश् च पुष्पैः कोकनदैर् वरैः
dīrghikāśatasaṃghātais toyapūrṇair manoharaiḥ kumudaiḥ śatapattraiś ca puṣpaiḥ kokanadair varaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Like the letter A among all syllables, like Gayatrl among all vedic mantras, Purusottama is the most excellent of all holy centres.
अध्याय ६८
रक्तनीलोत्पलैः कान्तैः कह्लारैश् च सुगन्धिभिः अन्यैश् च जलजैः पुष्पैर् नानावर्णैः सुशोभनैः
raktanīlotpalaiḥ kāntaiḥ kahlāraiś ca sugandhibhiḥ anyaiś ca jalajaiḥ puṣpair nānāvarṇaiḥ suśobhanaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Like the king among men, like the Divine cow among cows, Purusottama is the most excellent of all holy centres.
अध्याय ६८
हंसकारण्डवाकीर्णैश् चक्रवाकोपशोभितैः कोयष्टिकैश् च दात्यूहैः कारण्डवरवाकुलैः
haṃsakāraṇḍavākīrṇaiś cakravākopaśobhitaiḥ koyaṣṭikaiś ca dātyūhaiḥ kāraṇḍavaravākulaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Like a piece of gold among jewels, like Vasuki among serpents, Purusottama is the most excellent among holy centres.
अध्याय ६८
चातकैः प्रियपुत्रैश् च जीवंजीवकजातिभिः अन्यैर् दिव्यैर् जलचरैर् विहारमधुरस्वनैः
cātakaiḥ priyaputraiś ca jīvaṃjīvakajātibhiḥ anyair divyair jalacarair vihāramadhurasvanaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Like Prahlada among all Daityas, like Rama among
अध्याय ६८
एवं नानाविधैर् दिव्यैर् नानाश्चर्यसमन्वितैः वृक्षैर् जलाशयैः पुण्यैर् भूषितं सुमनोहरैः
evaṃ nānāvidhair divyair nānāścaryasamanvitaiḥ vṛkṣair jalāśayaiḥ puṇyair bhūṣitaṃ sumanoharaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Like the shark among fishes, like lion among violent animals, Purusottama is the most excellent among all holy centres.
अध्याय ६८
तत्र दिव्यैर् विमानैश् च नानारत्नविभूषितैः कामगैः काञ्चनैः शुभ्रैर् दिव्यगन्धर्वनादितैः
tatra divyair vimānaiś ca nānāratnavibhūṣitaiḥ kāmagaiḥ kāñcanaiḥ śubhrair divyagandharvanāditaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Like gold among metals, like the gift of coins among all sacred gifts, Purusottama is the most excellent of all holy centres.
अध्याय ६८
तरुणादित्यसंकाशैर् अप्सरोभिर् अलंकृतैः हेमशय्यासनयुतैर् नानाभोगसमन्वितैः
taruṇādityasaṃkāśair apsarobhir alaṃkṛtaiḥ hemaśayyāsanayutair nānābhogasamanvitaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Like Daksa among Prajapatis, like Kasyapa among sages, Purusottama is the most excellent of all holy centres.
अध्याय ६८
खेचरैः सपताकैश् च मुक्ताहारावलम्बिभिः नानावर्णैर् असंख्यातैर् जातरूपपरिच्छदैः
khecaraiḥ sapatākaiś ca muktāhārāvalambibhiḥ nānāvarṇair asaṃkhyātair jātarūpaparicchadaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Like the Sun among planets, like Pranava among Mantras, Purusottama is the most excellent of all holy centres.
अध्याय ६८
नानाकुसुमगन्धाढ्यैश् चन्दनागुरुभूषितैः सुखप्रचारबहुलैर् नानावादित्रनिःस्वनैः
nānākusumagandhāḍhyaiś candanāgurubhūṣitaiḥ sukhapracārabahulair nānāvāditraniḥsvanaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Just as the holy rite of all sacred places is the means of redemption from worldly existence so also Purusottama is excellent of all holy centres.
अध्याय ६८
मनोमारुततुल्यैश् च किङ्किणीस्तबकाकुलैः विहरन्ति पुरे तस्मिन् वैष्णवे लोकपूजिते
manomārutatulyaiś ca kiṅkiṇīstabakākulaiḥ viharanti pure tasmin vaiṣṇave lokapūjite
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
With cars swift as mind and wind, crowded with clusters of bells, they roam in that city of Vishnu worshipped by the world,
अध्याय ६८
नानाङ्गनाभिः सततं गन्धर्वाप्सरसादिभिः चन्द्राननाभिः कान्ताभिर् योषिद्भिः सुमनोहरैः
nānāṅganābhiḥ satataṃ gandharvāpsarasādibhiḥ candrānanābhiḥ kāntābhir yoṣidbhiḥ sumanoharaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
constantly with various women, Gandharvas, Apsarases and others, with lovely moon-faced women, very charming,
अध्याय ६८
पीनोन्नतकुचाग्राभिः सुमध्याभिः समन्ततः श्यामावदातवर्णाभिर् मत्तमातङ्गगामिभिः
pīnonnatakucāgrābhiḥ sumadhyābhiḥ samantataḥ śyāmāvadātavarṇābhir mattamātaṅgagāmibhiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
with full, raised breasts and fine waists all around, youthful and fair, walking like intoxicated elephants;
अध्याय ६८
परिवार्य नरश्रेष्ठं वीजयन्ति स्म ताः स्त्रियः चामरै रुक्मदण्डैश् च नानारत्नविभूषितैः
parivārya naraśreṣṭhaṃ vījayanti sma tāḥ striyaḥ cāmarai rukmadaṇḍaiś ca nānāratnavibhūṣitaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
surrounding the best of men, those women fanned him with chowries with golden handles adorned with various jewels,
अध्याय ६८
गीतनृत्यैस् तथा वाद्यैर् मोदमानैर् मदालसैः यक्षविद्याधरैः सिद्धैर् गन्धर्वैर् अप्सरोगणैः
gītanṛtyais tathā vādyair modamānair madālasaiḥ yakṣavidyādharaiḥ siddhair gandharvair apsarogaṇaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
with songs, dances and music, joyful and languid with intoxication; with Yakshas, Vidyadharas, Siddhas, Gandharvas, hosts of Apsarases,
अध्याय ६८
सुरसंघैश् च ऋषिभिः शुशुभे भुवनोत्तमम् तत्र प्राप्य महाभोगान् प्राप्नुवन्ति मनीषिणः
surasaṃghaiś ca ṛṣibhiḥ śuśubhe bhuvanottamam tatra prāpya mahābhogān prāpnuvanti manīṣiṇaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
hosts of gods and sages, the best of worlds shone. Reaching there, the wise obtain great enjoyments —
अध्याय ६८
वटराजसमीपे तु दक्षिणस्योदधेस् तटे दृष्टो यैर् भगवान् कृष्णः पुष्कराक्षो जगत्पतिः
vaṭarājasamīpe tu dakṣiṇasyodadhes taṭe dṛṣṭo yair bhagavān kṛṣṇaḥ puṣkarākṣo jagatpatiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
those by whom the Lord Krishna, lotus-eyed lord of the world, was seen near the king of banyans on the shore of the southern ocean.
अध्याय ६८
क्रीडन्त्य् अप्सरसैः सार्धं यावद् द्यौश् चन्द्रतारकम् प्रतप्तहेमसंकाशा जरामरणवर्जिताः
krīḍanty apsarasaiḥ sārdhaṃ yāvad dyauś candratārakam prataptahemasaṃkāśā jarāmaraṇavarjitāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
They sport with Apsarases as long as heaven, moon and stars endure, like molten gold, free from old age and death,
अध्याय ६८
सर्वदुःखविहीनाश् च तृष्णाग्लानिविवर्जिताः चतुर्भुजा महावीर्या वनमालाविभूषिताः
sarvaduḥkhavihīnāś ca tṛṣṇāglānivivarjitāḥ caturbhujā mahāvīryā vanamālāvibhūṣitāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
free from all sorrow, free from craving and weariness, four-armed, very mighty, adorned with forest garlands,
अध्याय ६८
श्रीवत्सलाञ्छनैर् युक्ताः शङ्खचक्रगदाधराः केचिन् नीलोत्पलश्यामाः केचित् काञ्चनसंनिभाः
śrīvatsalāñchanair yuktāḥ śaṅkhacakragadādharāḥ kecin nīlotpalaśyāmāḥ kecit kāñcanasaṃnibhāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
marked with the Shrivatsa, bearing conch, discus and mace; some dark as blue lotuses, some like gold,
अध्याय ६८
केचिन् मरकतप्रख्याः केचिद् वैदूर्यसंनिभाः श्यामवर्णाः कुण्डलिनस् तथान्ये वज्रसंनिभाः
kecin marakataprakhyāḥ kecid vaidūryasaṃnibhāḥ śyāmavarṇāḥ kuṇḍalinas tathānye vajrasaṃnibhāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
some like emerald, some like beryl, some dark and wearing earrings, and others like diamond.
अध्याय ६८
न तादृक् सर्वदेवानां भान्ति लोका द्विजोत्तमाः यादृग् भाति हरेर् लोकः सर्वाश्चर्यसमन्वितः
na tādṛk sarvadevānāṃ bhānti lokā dvijottamāḥ yādṛg bhāti harer lokaḥ sarvāścaryasamanvitaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
The worlds of all the gods do not shine as the world of Hari shines, full of all wonders, O best of brahmins.
अध्याय ६८
न तत्र पुनरावृत्तिर् गमनाज् जायते द्विजाः प्रभावात् तस्य देवस्य यावद् आभूतसंप्लवम्
na tatra punarāvṛttir gamanāj jāyate dvijāḥ prabhāvāt tasya devasya yāvad ābhūtasaṃplavam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
There is no return from going there, O brahmins; by the power of that god, until the dissolution of beings,
अध्याय ६८
विचरन्ति पुरे दिव्ये रूपयौवनगर्विताः कृष्णं रामं सुभद्रां च पश्यन्ति पुरुषोत्तमे
vicaranti pure divye rūpayauvanagarvitāḥ kṛṣṇaṃ rāmaṃ subhadrāṃ ca paśyanti puruṣottame
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
they roam in the divine city, proud of beauty and youth, and see Krishna, Rama and Subhadra at Purushottama.
अध्याय ६८
प्रतप्तहेमसंकाशं तरुणादित्यसंनिभम् पुरमध्ये हरेर् भाति मन्दिरं रत्नभूषितम्
prataptahemasaṃkāśaṃ taruṇādityasaṃnibham puramadhye harer bhāti mandiraṃ ratnabhūṣitam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
In the middle of the city shines Hari's temple, like molten gold, like the young sun, adorned with jewels,
अध्याय ६८
अनेकशतसाहस्रैः पताकैः समलंकृतम् योजनायुतविस्तीर्णं हेमप्राकारवेष्टितम्
anekaśatasāhasraiḥ patākaiḥ samalaṃkṛtam yojanāyutavistīrṇaṃ hemaprākāraveṣṭitam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
adorned with many hundreds of thousands of banners, ten thousand yojanas wide and surrounded by a golden rampart,
अध्याय ६८
नानावर्णैर् ध्वजैश् चित्रैः कल्पितैः सुमनोहरैः विभाति शारदो यद्वन् नक्षत्रैः सह चन्द्रमाः
nānāvarṇair dhvajaiś citraiḥ kalpitaiḥ sumanoharaiḥ vibhāti śārado yadvan nakṣatraiḥ saha candramāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
with variegated flags of various colours, very charming, it shines like the autumn moon with the stars.
अध्याय ६८
चतुर्द्वारं सुविस्तीर्णं कञ्चुकिभिः सुरक्षितम् पुरसप्तकसंयुक्तं महोत्सेकं मनोहरम्
caturdvāraṃ suvistīrṇaṃ kañcukibhiḥ surakṣitam purasaptakasaṃyuktaṃ mahotsekaṃ manoharam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
With four gates, very broad, well guarded by chamberlains, joined with seven enclosures, very lofty and charming —
अध्याय ६८
प्रथमं काञ्चनं तत्र द्वितीयं मरकतैर् युतम् इन्द्रनीलं तृतीयं तु महानीलं ततः परम्
prathamaṃ kāñcanaṃ tatra dvitīyaṃ marakatair yutam indranīlaṃ tṛtīyaṃ tu mahānīlaṃ tataḥ param
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
the first of gold, the second set with emeralds, the third of sapphire, and after that of great sapphire,
अध्याय ६८
पुरं तु पञ्चमं दीप्तं पद्मरागमयं पुरम् षष्ठं वज्रमयं विप्रा वैदूर्यं सप्तमं पुरम्
puraṃ tu pañcamaṃ dīptaṃ padmarāgamayaṃ puram ṣaṣṭhaṃ vajramayaṃ viprā vaidūryaṃ saptamaṃ puram
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
the fifth enclosure blazing and made of rubies, the sixth of diamond, O brahmins, and the seventh of beryl.
अध्याय ६८
नानारत्नमयैर् हेमप्रवालाङ्कुरभूषितैः स्तम्भैर् अद्भुतसंकाशैर् भाति तद् भवनं महत्
nānāratnamayair hemapravālāṅkurabhūṣitaiḥ stambhair adbhutasaṃkāśair bhāti tad bhavanaṃ mahat
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
That great mansion shines with wondrous pillars made of various gems and adorned with gold and coral shoots.
अध्याय ६८
दृश्यन्ते तत्र सिद्धाश् च भासयन्ति दिशो दश पौर्णमास्यां सनक्षत्रो यथा भाति निशाकरः
dṛśyante tatra siddhāś ca bhāsayanti diśo daśa paurṇamāsyāṃ sanakṣatro yathā bhāti niśākaraḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Siddhas are seen there illuminating the ten directions, as the moon shines with the stars on the full-moon night.
अध्याय ६८
आरूढस् तत्र भगवान् सलक्ष्मीको जनार्दनः पीताम्बरधरः श्यामः श्रीवत्सलक्ष्मसंयुतः
ārūḍhas tatra bhagavān salakṣmīko janārdanaḥ pītāmbaradharaḥ śyāmaḥ śrīvatsalakṣmasaṃyutaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Seated there is the Lord Janardana with Lakshmi, clad in yellow, dark, marked with the Shrivatsa.
अध्याय ६८
ज्वलत् सुदर्शनं चक्रं घोरं सर्वास्त्रनायकम् दधार दक्षिणे हस्ते सर्वतेजोमयं हरिः
jvalat sudarśanaṃ cakraṃ ghoraṃ sarvāstranāyakam dadhāra dakṣiṇe haste sarvatejomayaṃ hariḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Hari held in his right hand the blazing, terrible Sudarshana discus, chief of all weapons, made of all splendour.
अध्याय ६८
कुन्देन्दुरजतप्रख्यं हारगोक्षीरसंनिभम् आदाय तं मुनिश्रेष्ठाः सव्यहस्तेन केशवः
kundendurajataprakhyaṃ hāragokṣīrasaṃnibham ādāya taṃ muniśreṣṭhāḥ savyahastena keśavaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Taking in his left hand, O best of sages, the conch like jasmine, the moon and silver, like a necklace and cow's milk,
अध्याय ६८
यस्य शब्देन सकलं संक्षोभं जायते जगत् विश्रुतं पाञ्चजन्येति सहस्रावर्तभूषितम्
yasya śabdena sakalaṃ saṃkṣobhaṃ jāyate jagat viśrutaṃ pāñcajanyeti sahasrāvartabhūṣitam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
at whose sound the whole world is shaken, famed as Panchajanya, adorned with a thousand spirals,
अध्याय ६८
दुष्कृतान्तकरीं रौद्रां दैत्यदानवनाशिनीम् ज्वलद्वह्निशिखाकारां दुःसहां त्रिदशैर् अपि
duṣkṛtāntakarīṃ raudrāṃ daityadānavanāśinīm jvaladvahniśikhākārāṃ duḥsahāṃ tridaśair api
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
and the fierce mace Kaumodaki, ender of evil-doers, destroyer of Daityas and Danavas, like a blazing flame of fire, unbearable even to the gods,
अध्याय ६८
कौमोदकीं गदां चासौ धृतवान् दक्षिणे करे वामे विस्फुरति ह्य् अस्य शार्ङ्गं सूर्यसमप्रभम्
kaumodakīṃ gadāṃ cāsau dhṛtavān dakṣiṇe kare vāme visphurati hy asya śārṅgaṃ sūryasamaprabham
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
he held in his right hand; in his left flashes his Sharnga bow, radiant as the sun,
अध्याय ६८
शरैर् आदित्यसंकाशैर् ज्वालामालाकुलैर् वरैः यो ऽसौ संहरते देवस् त्रैलोक्यं सचराचरम्
śarair ādityasaṃkāśair jvālāmālākulair varaiḥ yo 'sau saṃharate devas trailokyaṃ sacarācaram
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
with which, with excellent arrows like the sun wreathed in flames, that god destroys the three worlds with all that moves and does not move.
अध्याय ६८
सर्वानन्दकरः श्रीमान् सर्वशास्त्रविशारदः सर्वलोकगुरुर् देवः सर्वैर् देवैर् नमस्कृतः
sarvānandakaraḥ śrīmān sarvaśāstraviśāradaḥ sarvalokagurur devaḥ sarvair devair namaskṛtaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
The glorious one who gives all bliss, skilled in all scriptures, the god who is teacher of all worlds, saluted by all the gods,
अध्याय ६८
सहस्रमूर्धा देवेशः सहस्रचरणेक्षणः सहस्राख्यः सहस्राङ्गः सहस्रभुजवान् प्रभुः
sahasramūrdhā deveśaḥ sahasracaraṇekṣaṇaḥ sahasrākhyaḥ sahasrāṅgaḥ sahasrabhujavān prabhuḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
the thousand-headed lord of the gods, with a thousand feet and eyes, a thousand names, a thousand limbs, the Lord with a thousand arms,
अध्याय ६८
सिंहासनगतो देवः पद्मपत्त्रायतेक्षणः विद्युद्विस्पष्टसंकाशो जगन्नाथो जगद्गुरुः
siṃhāsanagato devaḥ padmapattrāyatekṣaṇaḥ vidyudvispaṣṭasaṃkāśo jagannātho jagadguruḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
the god seated on the throne, with eyes long as lotus petals, clear as lightning, lord of the world, teacher of the world,
अध्याय ६८
परीतः सुरसिद्धैश् च गन्धर्वाप्सरसां गणैः यक्षविद्याधरैर् नागैर् मुनिसिद्धैः सचारणैः
parītaḥ surasiddhaiś ca gandharvāpsarasāṃ gaṇaiḥ yakṣavidyādharair nāgair munisiddhaiḥ sacāraṇaiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
surrounded by gods and Siddhas, hosts of Gandharvas and Apsarases, Yakshas, Vidyadharas, Nagas, sages, Siddhas and Charanas,
अध्याय ६८
सुपर्णैर् दानवैर् दैत्यै राक्षसैर् गुह्यकिंनरैः अन्यैर् देवगणैर् दिव्यैः स्तूयमानो विराजते
suparṇair dānavair daityai rākṣasair guhyakiṃnaraiḥ anyair devagaṇair divyaiḥ stūyamāno virājate
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Suparnas, Danavas, Daityas, Rakshasas, Guhyakas, Kinnaras and other divine hosts of gods — praised by them, he shines.
अध्याय ६८
तत्रस्था सततं कीर्तिः प्रज्ञा मेधा सरस्वती बुद्धिर् मतिस् तथा क्षान्तिः सिद्धिमूर्तिस् तथा द्युतिः
tatrasthā satataṃ kīrtiḥ prajñā medhā sarasvatī buddhir matis tathā kṣāntiḥ siddhimūrtis tathā dyutiḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
There always dwell Kirti, Prajna, Medha, Sarasvati, Buddhi, Mati, Kshanti, Siddhimurti and Dyuti,
अध्याय ६८
गायत्री चैव सावित्री मङ्गला सर्वमङ्गला प्रभा मतिस् तथा कान्तिस् तत्र नारायणी स्थिता
gāyatrī caiva sāvitrī maṅgalā sarvamaṅgalā prabhā matis tathā kāntis tatra nārāyaṇī sthitā
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Gayatri, Savitri, Mangala, Sarvamangala, Prabha, Mati and Kanti; Narayani dwells there,
अध्याय ६८
श्रद्धा च कौशिकी देवी विद्युत् सौदामिनी तथा निद्रा रात्रिस् तथा माया तथान्यामरयोषितः
śraddhā ca kauśikī devī vidyut saudāminī tathā nidrā rātris tathā māyā tathānyāmarayoṣitaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
and Shraddha, the goddess Kaushiki, Vidyut, Saudamini, Nidra, Ratri, Maya and other immortal women —
अध्याय ६८
वासुदेवस्य सर्वास् ता भवने संप्रतिष्ठिताः अथ किं बहुनोक्तेन सर्वं तत्र प्रतिष्ठितम्
vāsudevasya sarvās tā bhavane saṃpratiṣṭhitāḥ atha kiṃ bahunoktena sarvaṃ tatra pratiṣṭhitam
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
all of them are established in Vasudeva's abode. What need to say more? Everything is established there.
अध्याय ६८
घृताची मेनका रम्भा सहजन्या तिलोत्तमा उर्वशी चैव निम्लोचा तथान्या वामना परा
ghṛtācī menakā rambhā sahajanyā tilottamā urvaśī caiva nimlocā tathānyā vāmanā parā
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Ghritachi, Menaka, Rambha, Sahajanya, Tilottama, Urvashi, Nimlocha, another, and Vamana,
अध्याय ६८
मन्दोदरी च सुभगा विश्वाची विपुलानना भद्राङ्गी चित्रसेना च प्रम्लोचा सुमनोहरा
mandodarī ca subhagā viśvācī vipulānanā bhadrāṅgī citrasenā ca pramlocā sumanoharā
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Mandodari, Subhaga, Vishvachi, Vipulanana, Bhadrangi, Chitrasena and the very charming Pramlocha,
अध्याय ६८
मुनिसंमोहिनी रामा चन्द्रमध्या शुभानना सुकेशी नीलकेशा च तथा मन्मथदीपिनी
munisaṃmohinī rāmā candramadhyā śubhānanā sukeśī nīlakeśā ca tathā manmathadīpinī
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Munisammohini, Rama, Chandramadhya, Shubhanana, Sukeshi, Nilakesha and Manmathadipini,
अध्याय ६८
अलम्बुषा मिश्रकेशी तथान्या मुञ्जिकस्थला क्रतुस्थला वराङ्गी च पूर्वचित्तिस् तथा परा
alambuṣā miśrakeśī tathānyā muñjikasthalā kratusthalā varāṅgī ca pūrvacittis tathā parā
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Alambusha, Mishrakeshi, another Munjikasthala, Kratusthala, Varangi and Purvachitti,
अध्याय ६८
परावती महारूपा शशिलेखा शुभानना हंसलीलानुगामिन्यो मत्तवारणगामिनी
parāvatī mahārūpā śaśilekhā śubhānanā haṃsalīlānugāminyo mattavāraṇagāminī
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Paravati, Maharupa, Shashilekha, Shubhanana, following the gait of swans and walking like intoxicated elephants,
अध्याय ६८
बिम्बौष्ठी नवगर्भा च विख्याताः सुरयोषितः एताश् चान्या अप्सरसो रूपयौवनगर्विताः
bimbauṣṭhī navagarbhā ca vikhyātāḥ surayoṣitaḥ etāś cānyā apsaraso rūpayauvanagarvitāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Bimbaushthi and Navagarbha — famed women of the gods; these and other Apsarases, proud of beauty and youth,
अध्याय ६८
सुमध्याश् चारुवदनाः सर्वालंकारभूषिताः गीतमाधुर्यसंयुक्ताः सर्वलक्षणसंयुताः
sumadhyāś cāruvadanāḥ sarvālaṃkārabhūṣitāḥ gītamādhuryasaṃyuktāḥ sarvalakṣaṇasaṃyutāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
slender-waisted, lovely-faced, adorned with every ornament, with sweet song, endowed with every good mark,
अध्याय ६८
गीतवाद्ये च कुशलाः सुरगन्धर्वयोषितः नृत्यन्त्य् अनुदिनं तत्र यत्रासौ पुरुषोत्तमः
gītavādye ca kuśalāḥ suragandharvayoṣitaḥ nṛtyanty anudinaṃ tatra yatrāsau puruṣottamaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
skilled in song and music, women of gods and Gandharvas, dance daily there where Purushottama is.
अध्याय ६८
न तत्र रोगो नो ग्लानिर् न मृत्युर् न हिमातपौ न क्षुत् पिपासा न जरा न वैरूप्यं न चासुखम्
na tatra rogo no glānir na mṛtyur na himātapau na kṣut pipāsā na jarā na vairūpyaṃ na cāsukham
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
There is no disease there, no weariness, no death, no cold or heat, no hunger or thirst, no old age, no ugliness and no unhappiness.
अध्याय ६८
परमानन्दजननं सर्वकामफलप्रदम् विष्णुलोकात् परं लोकं नात्र पश्यामि भो द्विजाः
paramānandajananaṃ sarvakāmaphalapradam viṣṇulokāt paraṃ lokaṃ nātra paśyāmi bho dvijāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
I see no world here higher than the world of Vishnu, which produces supreme bliss and grants the fruit of every desire, O brahmins.
अध्याय ६८
ये लोकाः स्वर्गलोके तु श्रूयन्ते पुण्यकर्मणाम् विष्णुलोकस्य ते विप्राः कलां नार्हन्ति षोडशीम्
ye lokāḥ svargaloke tu śrūyante puṇyakarmaṇām viṣṇulokasya te viprāḥ kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
The worlds of those of meritorious deeds heard of in heaven are not worth a sixteenth part of the world of Vishnu, O brahmins.
अध्याय ६८
एवं हरेः पुरस्थानं सर्वभोगगुणान्वितम् सर्वसौख्यकरं पुण्यं सर्वाश्चर्यमयं द्विजाः
evaṃ hareḥ purasthānaṃ sarvabhogaguṇānvitam sarvasaukhyakaraṃ puṇyaṃ sarvāścaryamayaṃ dvijāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Thus is Hari's city, endowed with all enjoyments and virtues, bringing all happiness, holy, full of every wonder, O brahmins.
अध्याय ६८
न तत्र नास्तिका यान्ति पुरुषा विषयात्मकाः न कृतघ्ना न पिशुना नो स्तेना नाजितेन्द्रियाः
na tatra nāstikā yānti puruṣā viṣayātmakāḥ na kṛtaghnā na piśunā no stenā nājitendriyāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Atheists do not go there, nor men absorbed in sense-objects, nor the ungrateful, the slanderous, thieves or those with senses uncontrolled.
अध्याय ६८
ये ऽर्चयन्ति सदा भक्त्या वासुदेवं जगद्गुरुम् ते तत्र वैष्णवा यान्ति विष्णुलोकं न संशयः
ye 'rcayanti sadā bhaktyā vāsudevaṃ jagadgurum te tatra vaiṣṇavā yānti viṣṇulokaṃ na saṃśayaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Those Vaishnavas who always worship Vasudeva, teacher of the world, with devotion, go there to Vishnu's world; there is no doubt.
अध्याय ६८
दक्षिणस्योदधेस् तीरे क्षेत्रे परमदुर्लभे दृष्ट्वा कृष्णं च रामं च सुभद्रां च द्विजोत्तमाः
dakṣiṇasyodadhes tīre kṣetre paramadurlabhe dṛṣṭvā kṛṣṇaṃ ca rāmaṃ ca subhadrāṃ ca dvijottamāḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Having seen Krishna, Rama and Subhadra in the most rare region on the shore of the southern ocean, O best of brahmins,
अध्याय ६८
कल्पवृक्षसमीपे तु ये त्यजन्ति कलेवरम् ते तत्र मनुजा यान्ति मृता ये पुरुषोत्तमे
kalpavṛkṣasamīpe tu ye tyajanti kalevaram te tatra manujā yānti mṛtā ye puruṣottame
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
those men who give up their bodies near the wish-fulfilling tree, who die at Purushottama, go there.
अध्याय ६८
वटसागरयोर् मध्ये यः स्मरेत् पुरुषोत्तमम् ते ऽपि तत्र नरा यान्ति ये मृताः पुरुषोत्तमे
vaṭasāgarayor madhye yaḥ smaret puruṣottamam te 'pi tatra narā yānti ye mṛtāḥ puruṣottame
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
Those who remember Purushottama between the banyan and the ocean, those men who die at Purushottama, also go there.
अध्याय ६८
ते ऽपि तत्र परं स्थानं यान्ति नास्त्य् अत्र संशयः एवं मया मुनिश्रेष्ठा विष्णुलोकः सनातनः सर्वानन्दकरः प्रोक्तो भुक्तिमुक्तिफलप्रदः
te 'pi tatra paraṃ sthānaṃ yānti nāsty atra saṃśayaḥ evaṃ mayā muniśreṣṭhā viṣṇulokaḥ sanātanaḥ sarvānandakaraḥ prokto bhuktimuktiphalapradaḥ
हिन्दी अर्थ
गौतम बोले भोगकी अभिलाषा रखनेवाले जीवोंको मनोवाञ्छित भोग प्रदान करनेके लिये
English
They too go to that supreme abode; there is no doubt. Thus, O best of sages, I have told you of the eternal world of Vishnu, which gives all bliss and grants the fruits of enjoyment and liberation.
स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_brahmapurANa-1-246.txt · प्राप्त 3/6/2026
धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।
अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)
मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।
पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)
व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।
आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)
प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।
भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)
आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।
समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)
दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।
पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)
पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।
Brahma Purana — Chapter 68
ब्रह्मपुराण
Imported text; printed edition not recorded
Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.
Open Sanskrit text archives (see the source link)
डिजिटल पुरालेख देखेंNumbering follows the imported source and may differ from other editions.
Digitised text taken from the archive linked below. It has not been collated against a printed edition by this site.
Numbering follows the imported source and may differ from other editions.