Uma Samhita

५.५१ ॥ श्रीगणेशाय नमः॥ ५१.० ॥

5\.51 || shrIgaNeshAya namaH

श्रीगौरीशङ्कराभ्यां नमः॥ ५१.०-२ ॥

shrIgaurIsha~NkarAbhyAM namaH

श्रीशिवमहापुराणम् ॥ ५.५१. एकपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ।क्रियायोगनिरूपणम् ।मुनय ऊचुः ।व्यासशिष्य महाभाग सूत पौराणिकोत्तम ।अपरं श्रोतुमिच्छामः किमप्याख्यानमीशितुः॥ ५१.१ ॥

shrIshivamahApurANam || 5\.51\. ekapa~nchAshattamo.adhyAyaH | kriyAyoganirUpaNam | munaya UchuH | vyAsashiShya mahAbhAga sUta paurANikottama | aparaM shrotumichChAmaH kimapyAkhyAnamIshituH

उमाया जगदम्बायाः क्रियायोगमनुत्तमम् ।प्रोक्तं सनत्कुमारेण व्यासाय च महात्मने॥ ५१.२ ॥

umAyA jagadambAyAH kriyAyogamanuttamam | proktaM sanatkumAreNa vyAsAya cha mahAtmane

सूत उवाच ।धन्या यूयं महात्मानो देवीभक्तिदृढव्रताः ।पराशक्तेः परं गुप्तं रहस्यं शृणुतादरात्॥ ५१.३ ॥

sUta uvAcha | dhanyA yUyaM mahAtmAno devIbhaktidR^iDhavratAH | parAshakteH paraM guptaM rahasyaM shR^iNutAdarAt

व्यास उवाच ।सनत्कुमार सर्वज्ञ ब्रह्मपुत्र महामते ।उमायाः श्रोतुमिच्छामि क्रियायोगं महाद्भुतम्॥ ५१.४ ॥

vyAsa uvAcha | sanatkumAra sarvaj~na brahmaputra mahAmate | umAyAH shrotumichChAmi kriyAyogaM mahAdbhutam

कीदृक्च लक्षणं तस्य किं कृते च फलं भवेत् ।प्रियं यच्च पराम्बायास्तदशेषं वदस्व मे॥ ५१.५ ॥

kIdR^ikcha lakShaNaM tasya kiM kR^ite cha phalaM bhavet | priyaM yachcha parAmbAyAstadasheShaM vadasva me

कर्मणा जायते भक्तिर्भक्त्या ज्ञानं प्रजायते ।ज्ञानात्प्रजायते मुक्तिरिति शास्त्रेषु निश्चयः॥ ५१.५.५१.१० ॥

karmaNA jAyate bhaktirbhaktyA j~nAnaM prajAyate | j~nAnAtprajAyate muktiriti shAstreShu nishchayaH

श्रीपर्वते महापुण्ये गोकर्णे ज्ञानपर्वते ।मथुरायामयोध्यायां द्वारावत्यां तथैव च॥ ५१.५.५१.२० ॥

shrIparvate mahApuNye gokarNe j~nAnaparvate | mathurAyAmayodhyAyAM dvArAvatyAM tathaiva cha

देव्याः प्रासादकरणात्पुण्यं तु समवाप्यते ।स्थापिता येन सा देवी जगन्माता त्रयीमयी॥ ५१.५.५१.३० ॥

devyAH prAsAdakaraNAtpuNyaM tu samavApyate | sthApitA yena sA devI jaganmAtA trayImayI

मदीयाः शतवर्षाणि जीवन्तु प्रेमभाजनाः ।नापदामयनानीत्थं श्रीमाता वक्त्यहर्निशम्॥ ५१.५.५१.४० ॥

madIyAH shatavarShANi jIvantu premabhAjanAH | nApadAmayanAnItthaM shrImAtA vaktyaharnisham

पूजनान्ते सदा कार्यं दासैरेनः क्षमापनम् ।प्रसीद परमेशानि जगदानन्ददायिनि॥ ५१.५.५१.५० ॥

pUjanAnte sadA kAryaM dAsairenaH kShamApanam | prasIda parameshAni jagadAnandadAyini

मल्लिकामालतीचम्पाजपाबन्धूकपङ्कजैः ।कुसुमैः पूजयेद्गौरीं शङ्करेण समन्विताम्॥ ५१.५.५१.६० ॥

mallikAmAlatIchampAjapAbandhUkapa~NkajaiH | kusumaiH pUjayedgaurIM sha~NkareNa samanvitAm

एवं यः कुरुते विद्वान्पूजाव्रतरथोत्सवम् ।इह भुक्त्वाखिलान्भोगान्सोऽन्ते देवीपदं व्रजेत्॥ ५१.५.५१.७० ॥

evaM yaH kurute vidvAnpUjAvratarathotsavam | iha bhuktvAkhilAnbhogAnso.ante devIpadaM vrajet

यः कार्त्तिकस्य मार्गस्य पौषस्य तपसस्तथा ।तपस्यस्य सिते पक्षे तृतीयायां व्रतं चरेत्॥ ५१.५.५१.८० ॥

yaH kArttikasya mArgasya pauShasya tapasastathA | tapasyasya site pakShe tR^itIyAyAM vrataM charet

सनत्कुमार उवाच ।द्वैपायन यदेतत्त्वं रहस्यं परिपृच्छसि ।तच्छृणुष्व महाबुद्धे सर्वं मे वर्णयिष्यतः॥ ५१.६ ॥

sanatkumAra uvAcha | dvaipAyana yadetattvaM rahasyaM paripR^ichChasi | tachChR^iNuShva mahAbuddhe sarvaM me varNayiShyataH

ज्ञानयोगः क्रियायोगो भक्तियोगस्तथैव च ।त्रयो मार्गाः समाख्याताः श्रीमातुर्भुक्तिमुक्तिदाः॥ ५१.७ ॥

j~nAnayogaH kriyAyogo bhaktiyogastathaiva cha | trayo mArgAH samAkhyAtAH shrImAturbhuktimuktidAH

ज्ञानयोगस्तु संयोगश्चित्तस्यैवात्मना तु यः ।यस्तु बाह्यार्थसंयोगः क्रियायोगः स उच्यते॥ ५१.८ ॥

j~nAnayogastu saMyogashchittasyaivAtmanA tu yaH | yastu bAhyArthasaMyogaH kriyAyogaH sa uchyate

भक्तियोगो मतो देव्या आत्मनश्चैक्यभावनम् ।त्रयाणामपि योगानां क्रियायोगः स उच्यते॥ ५१.९ ॥

bhaktiyogo mato devyA AtmanashchaikyabhAvanam | trayANAmapi yogAnAM kriyAyogaH sa uchyate

प्रधानं कारणं योगो विमुक्तेर्मुनिसत्तम ।क्रियायोगस्तु योगस्य परमं ध्येयसाधनम्॥ ५१.११ ॥

pradhAnaM kAraNaM yogo vimuktermunisattama | kriyAyogastu yogasya paramaM dhyeyasAdhanam

मायां तु प्रकृतिं विद्यान्मायावी ब्रह्म शाश्वतम् ।अभिन्नं तद्वपुर्ज्ञात्वा मुच्यते भवबन्धनात्॥ ५१.१२ ॥

mAyAM tu prakR^itiM vidyAnmAyAvI brahma shAshvatam | abhinnaM tadvapurj~nAtvA muchyate bhavabandhanAt

यस्तु देव्यालयं कुर्यात्पाषाणं दारवं तथा ।मृन्मयं वाथ कालेय तस्य पुण्यफलं शृणु ।अहन्यहनि योगेन यजतो यन्महाफलम्॥ ५१.१३ ॥

yastu devyAlayaM kuryAtpAShANaM dAravaM tathA | mR^inmayaM vAtha kAleya tasya puNyaphalaM shR^iNu | ahanyahani yogena yajato yanmahAphalam

प्राप्नोति तत्फलं देव्या यः कारयति मन्दिरम् ।सहस्रकुलमागामि व्यतीतं च सहस्रकम् ।स तारयति धर्मात्मा श्रीमातुर्धाम कारयन्॥ ५१.१४ ॥

prApnoti tatphalaM devyA yaH kArayati mandiram | sahasrakulamAgAmi vyatItaM cha sahasrakam | sa tArayati dharmAtmA shrImAturdhAma kArayan

कोटिजन्मकृतं पापं स्वल्पं वा यदि वा बहु ।श्रीमातुर्मन्दिरारम्भक्षणादेव प्रणश्यति॥ ५१.१५ ॥

koTijanmakR^itaM pApaM svalpaM vA yadi vA bahu | shrImAturmandirArambhakShaNAdeva praNashyati

नदीषु च यथा गङ्गा शोणः सर्वनदेषु च ।क्षमायां च यथा पृथ्वी गाम्भीर्ये च यथोदधिः॥ ५१.१६ ॥

nadIShu cha yathA ga~NgA shoNaH sarvanadeShu cha | kShamAyAM cha yathA pR^ithvI gAmbhIrye cha yathodadhiH

ग्रहाणां च समस्तानां यथा सूर्यो विशिष्यते ।तथा सर्वेषु देवेषु श्रीपराम्बा विशिष्यते॥ ५१.१७ ॥

grahANAM cha samastAnAM yathA sUryo vishiShyate | tathA sarveShu deveShu shrIparAmbA vishiShyate

सर्वदेवेषु सा मुख्या यस्तस्याः कारयेद् गृहम् ।प्रतिष्ठां समवाप्नोति स च जन्मनि जन्मनि॥ ५१.१८ ॥

sarvadeveShu sA mukhyA yastasyAH kArayed gR^iham | pratiShThAM samavApnoti sa cha janmani janmani

वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे प्रयागे पुष्करे तथा ।गङ्गासमुद्रतीरे च नैमिषेऽमरकण्टके॥ ५१.१९ ॥

vArANasyAM kurukShetre prayAge puShkare tathA | ga~NgAsamudratIre cha naimiShe.amarakaNTake

इत्यादिपुण्यदेशेषु यत्र कुत्र स्थलेऽपि वा ।कारयन्मातुरावासं मुक्तो भवति बन्धनात्॥ ५१.२१ ॥

ityAdipuNyadesheShu yatra kutra sthale.api vA | kArayanmAturAvAsaM mukto bhavati bandhanAt

इष्टकानां तु विन्यासो यावद्वर्षाणि तिष्ठति ।तावद्वर्षसहस्राणि मणिद्वीपे महीयते॥ ५१.२२ ॥

iShTakAnAM tu vinyAso yAvadvarShANi tiShThati | tAvadvarShasahasrANi maNidvIpe mahIyate

प्रतिमाः कारयेद्यस्तु सर्वलक्षणलक्षिताः ।स उमायाः परं लोकं निर्भयो व्रजति धुवम्॥ ५१.२३ ॥

pratimAH kArayedyastu sarvalakShaNalakShitAH | sa umAyAH paraM lokaM nirbhayo vrajati dhuvam

देवीमूर्तिं प्रतिष्ठाप्य शुभर्तुग्रहतारके ।कृतकृत्यो भवेन्मर्त्यो योगमायाप्रसादतः॥ ५१.२४ ॥

devImUrtiM pratiShThApya shubhartugrahatArake | kR^itakR^ityo bhavenmartyo yogamAyAprasAdataH

ये भविष्यन्ति येऽतीता आकल्पात्पुरुषाः कुले ।तांस्तांस्तारयते देव्या मूर्तिं संस्थाप्य शोभनाम्॥ ५१.२५ ॥

ye bhaviShyanti ye.atItA AkalpAtpuruShAH kule | tAMstAMstArayate devyA mUrtiM saMsthApya shobhanAm

त्रिलोकीस्थापनात्पुण्यं यद्भवेन्मुनिपुङ्गव ।तत्कोटिगुणितं पुण्यं श्रीदेवीस्थापनाद्भवेत्॥ ५१.२६ ॥

trilokIsthApanAtpuNyaM yadbhavenmunipu~Ngava | tatkoTiguNitaM puNyaM shrIdevIsthApanAdbhavet

मध्ये देवीं स्थापयित्वा पञ्चायतनदेवताः ।चतुर्दिक्षु स्थापयेद्यस्तस्य पुण्यं न गण्यते॥ ५१.२७ ॥

madhye devIM sthApayitvA pa~nchAyatanadevatAH | chaturdikShu sthApayedyastasya puNyaM na gaNyate

विष्णोर्नाम्नां कोटिजपाद् ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः ।यत्फलं लभ्यते तस्माच्छतकोटिगुणोत्तरम्॥ ५१.२८ ॥

viShNornAmnAM koTijapAd grahaNe chandrasUryayoH | yatphalaM labhyate tasmAchChatakoTiguNottaram

शिवनाम्नो जपादेव तस्मात्कोटिगुणोत्तरम् ।श्रीदेवीनामजापात्तु ततः कोटिगुणोत्तरम्॥ ५१.२९ ॥

shivanAmno japAdeva tasmAtkoTiguNottaram | shrIdevInAmajApAttu tataH koTiguNottaram

न तस्य दुर्लभं किञ्चित् श्रीमातुः करुणावशात् ।वर्धन्ते पुत्रपौत्राद्या नश्यत्यखिलकश्मलम्॥ ५१.३१ ॥

na tasya durlabhaM ki~nchit shrImAtuH karuNAvashAt | vardhante putrapautrAdyA nashyatyakhilakashmalam

मनसा ये चिकीर्षन्ति मूर्तिस्थापनमुत्तमम् ।तेऽत्युमायाः परं लोकं प्रयान्ति मुनिदुर्लभम्॥ ५१.३२ ॥

manasA ye chikIrShanti mUrtisthApanamuttamam | te.atyumAyAH paraM lokaM prayAnti munidurlabham

क्रियमाणं तु यः प्रेक्ष्य चेतसा ह्यनुचिन्तयेत् ।कारयिष्याम्यहं यर्हि सम्पन्मे सम्भविष्यति॥ ५१.३३ ॥

kriyamANaM tu yaH prekShya chetasA hyanuchintayet | kArayiShyAmyahaM yarhi sampanme sambhaviShyati

एवं तस्य कुलं सद्यो याति स्वर्गं न संशयः ।महामायाप्रभावेण दुर्लभं किं जगत्त्रये॥ ५१.३४ ॥

evaM tasya kulaM sadyo yAti svargaM na saMshayaH | mahAmAyAprabhAveNa durlabhaM kiM jagattraye

श्रीपराम्बां जगद्योनिं केवलं ये समाश्रिताः ।ते मनुष्या न मन्तव्याः साक्षाद्देवीगणाश्च ते॥ ५१.३५ ॥

shrIparAmbAM jagadyoniM kevalaM ye samAshritAH | te manuShyA na mantavyAH sAkShAddevIgaNAshcha te

ये व्रजन्तः स्वपन्तश्च तिष्ठन्तो वाप्यहर्निशम् ।उमेति द्व्यक्षरं नाम ब्रुवते ते शिवागणाः॥ ५१.३६ ॥

ye vrajantaH svapantashcha tiShThanto vApyaharnisham | umeti dvyakSharaM nAma bruvate te shivAgaNAH

नित्ये नैमित्तिके देवीं ये यजन्ति परां शिवाम् ।पुष्पैर्धूपैस्तथा दीपैस्ते प्रयास्यन्त्युमालयम्॥ ५१.३७ ॥

nitye naimittike devIM ye yajanti parAM shivAm | puShpairdhUpaistathA dIpaiste prayAsyantyumAlayam

ये देवीमण्डपं नित्यं गोमयेन मृदाथवा ।उपलिम्पन्ति मार्जन्ति ते प्रयास्यन्त्युमालयम्॥ ५१.३८ ॥

ye devImaNDapaM nityaM gomayena mR^idAthavA | upalimpanti mArjanti te prayAsyantyumAlayam

यैर्देव्या मन्दिरं रम्यं निर्मापितमनुत्तमम् ।तत्कुलीनाञ्जनान्माता ह्याशिषः सम्प्रयच्छति॥ ५१.३९ ॥

yairdevyA mandiraM ramyaM nirmApitamanuttamam | tatkulInA~njanAnmAtA hyAshiShaH samprayachChati

येन मूर्तिर्महादेब्या उमायाः कारिता शुभा ।नरायुतं तत्कुलजं मणिद्वीपे महीयते॥ ५१.४१ ॥

yena mUrtirmahAdebyA umAyAH kAritA shubhA | narAyutaM tatkulajaM maNidvIpe mahIyate

स्थापयित्वा महामायामूर्तिं सम्यक्प्रपूज्य च ।यं यं प्रार्थयते कामं तं तं प्राप्नोति साधकः॥ ५१.४२ ॥

sthApayitvA mahAmAyAmUrtiM samyakprapUjya cha | yaM yaM prArthayate kAmaM taM taM prApnoti sAdhakaH

यः स्नापयति श्रीमातुः स्थापितां मूर्तिमुत्तमाम् ।घृतेन मधुनाक्तेन तत्फलं गणयेत्तु कः॥ ५१.४३ ॥

yaH snApayati shrImAtuH sthApitAM mUrtimuttamAm | ghR^itena madhunAktena tatphalaM gaNayettu kaH

चन्दनागुरुकर्पूरमांसीमुस्तादियुग्जलैः ।एकवर्णगवां क्षीरैः स्नापयेत्परमेश्वरीम्॥ ५१.४४ ॥

chandanAgurukarpUramAMsImustAdiyugjalaiH | ekavarNagavAM kShIraiH snApayetparameshvarIm

धूपेनाष्टादशाङ्गेन दद्यादाहुतिमुत्तमाम् ।नीराजनं चरेद्देव्याः साज्यकर्पूरवर्तिभिः॥ ५१.४५ ॥

dhUpenAShTAdashA~Ngena dadyAdAhutimuttamAm | nIrAjanaM chareddevyAH sAjyakarpUravartibhiH

कृष्णाष्टम्यां नवम्यां वामायां वा पञ्चदिक्तिथौ ।पूजयेज्जगतां धात्रीं गन्धपुष्पैर्विशेषतः॥ ५१.४६ ॥

kR^iShNAShTamyAM navamyAM vAmAyAM vA pa~nchadiktithau | pUjayejjagatAM dhAtrIM gandhapuShpairvisheShataH

सम्पठञ्जननीसूक्तं श्रीसूक्तमथवा पठन् ।देवीसूक्तमथो वापि मूलमन्त्रमथापि वा॥ ५१.४७ ॥

sampaTha~njananIsUktaM shrIsUktamathavA paThan | devIsUktamatho vApi mUlamantramathApi vA

विष्णुक्रान्तां च तुलसीं वर्जयित्वाखिलं सुमम् ।देवीप्रीतिकरं ज्ञेयं कमलं तु विशेषतः॥ ५१.४८ ॥

viShNukrAntAM cha tulasIM varjayitvAkhilaM sumam | devIprItikaraM j~neyaM kamalaM tu visheShataH

अर्पयेत्स्वर्णपुष्पं यो देव्यै राजतमेव वा ।स याति परमं धाम सिद्धकोटिभिरन्वितम्॥ ५१.४९ ॥

arpayetsvarNapuShpaM yo devyai rAjatameva vA | sa yAti paramaM dhAma siddhakoTibhiranvitam

इति वाक्यैः ‍स्तुवन्मन्त्री देवीभक्तिपरायणः ।ध्यायेत्कण्ठीरवारूढां वरदाभयपाणिकाम्॥ ५१.५१ ॥

iti vAkyaiH {}stuvanmantrI devIbhaktiparAyaNaH | dhyAyetkaNThIravArUDhAM varadAbhayapANikAm

इत्थं ध्यात्वा महेशानीं भक्ताभीष्टफलप्रदाम् ।नानाफलानि पक्वानि नैवेद्यत्वे प्रकल्पयेत्॥ ५१.५२ ॥

itthaM dhyAtvA maheshAnIM bhaktAbhIShTaphalapradAm | nAnAphalAni pakvAni naivedyatve prakalpayet

नैवेद्यं भक्षयेद्यस्तु शम्भुशक्तेः परात्मनः ।स निर्धूयाखिलं पङ्कं निर्मलो मानवो भवेत्॥ ५१.५३ ॥

naivedyaM bhakShayedyastu shambhushakteH parAtmanaH | sa nirdhUyAkhilaM pa~NkaM nirmalo mAnavo bhavet

चैत्रशुक्लतृतीयायां यो भवानीव्रतं चरेत् ।भवबन्धननिर्मुक्तः प्राप्नुयात्परमं पदम्॥ ५१.५४ ॥

chaitrashuklatR^itIyAyAM yo bhavAnIvrataM charet | bhavabandhananirmuktaH prApnuyAtparamaM padam

अस्यामेव तृतीयायां कुर्याद्दोलोत्सवं बुधः ।पूजयेज्जगतां धात्रीमुमां शङ्करसंयुताम्॥ ५१.५५ ॥

asyAmeva tR^itIyAyAM kuryAddolotsavaM budhaH | pUjayejjagatAM dhAtrImumAM sha~NkarasaMyutAm

कुसुमैः कुङ्कुमैर्वस्त्रैः कर्पूरागुरुचन्दनैः ।धूपैर्द्दीपैः सनैवेद्यैः स्रग्गन्धैरपरैरपि॥ ५१.५६ ॥

kusumaiH ku~NkumairvastraiH karpUrAguruchandanaiH | dhUpairddIpaiH sanaivedyaiH sraggandhairaparairapi

आन्दोलयेत्ततो देवीं महामायां महेश्वरीम् ।श्रीगौरीं शिवसंयुक्तां सर्वकल्याणकारिणीम्॥ ५१.५७ ॥

Andolayettato devIM mahAmAyAM maheshvarIm | shrIgaurIM shivasaMyuktAM sarvakalyANakAriNIm

प्रत्यब्दं कुरुते योऽस्यां व्रतमान्दोलनं तथा ।नियमेन शिवा तस्मै सर्वमिष्टं प्रयच्छति॥ ५१.५८ ॥

pratyabdaM kurute yo.asyAM vratamAndolanaM tathA | niyamena shivA tasmai sarvamiShTaM prayachChati

माधवस्य सिते पक्षे तृतीया याक्षयाभिधा ।तस्यां यो जगदम्बाया व्रतं कुर्यादतन्द्रितः॥ ५१.५९ ॥

mAdhavasya site pakShe tR^itIyA yAkShayAbhidhA | tasyAM yo jagadambAyA vrataM kuryAdatandritaH

कोटिजन्मकृतं पापं मनोवाक्कायसम्भवम् ।निर्धूय चतुरो वर्गानक्षयानिह सोऽश्नुते॥ ५१.६१ ॥

koTijanmakR^itaM pApaM manovAkkAyasambhavam | nirdhUya chaturo vargAnakShayAniha so.ashnute

ज्येष्ठे शुक्लतृतीयायां व्रतं कृत्वा महेश्वरीम् ।योऽर्चयेत्परमप्रीत्या तस्यासाध्यं न किञ्चन॥ ५१.६२ ॥

jyeShThe shuklatR^itIyAyAM vrataM kR^itvA maheshvarIm | yo.archayetparamaprItyA tasyAsAdhyaM na ki~nchana

आषाढशुक्लपक्षीयतृतीयायां रथोत्सवम ।देव्याः प्रियतमं कुर्याद्यथावित्तानुसारतः॥ ५१.६३ ॥

AShADhashuklapakShIyatR^itIyAyAM rathotsavama | devyAH priyatamaM kuryAdyathAvittAnusArataH

रथं पृथ्वीं विजानीयाद्रथाङ्गे चन्द्रभास्करौ ।वेदानश्वान्विजानीयात्सारथिं पद्मसम्भवम्॥ ५१.६४ ॥

rathaM pR^ithvIM vijAnIyAdrathA~Nge chandrabhAskarau | vedAnashvAnvijAnIyAtsArathiM padmasambhavam

नानामणिगणाकीर्णं पुष्पमालाविराजितम् ।एवं रथं कल्पयित्वा तस्मिन् संस्थापयेच्छिवाम्॥ ५१.६५ ॥

nAnAmaNigaNAkIrNaM puShpamAlAvirAjitam | evaM rathaM kalpayitvA tasmin saMsthApayechChivAm

लोकसंरक्षणार्थाय लोकं द्रष्टुं पराम्बिका ।रथमध्ये संस्थितेति भावयेन्मतिमान्नरः॥ ५१.६६ ॥

lokasaMrakShaNArthAya lokaM draShTuM parAmbikA | rathamadhye saMsthiteti bhAvayenmatimAnnaraH

रथे प्रचलिते मन्दं जयशब्दमुदीरयेत् ।पाहि देवि जनानस्मान्प्रपन्नान्दीनवत्सले॥ ५१.६७ ॥

rathe prachalite mandaM jayashabdamudIrayet | pAhi devi janAnasmAnprapannAndInavatsale

इति वाक्यैस्तोषयेच्च नानावादित्रनिःस्वनैः ।सीमान्ते तु रथं नीत्वा तत्र सम्पूजयेद्रथे॥ ५१.६८ ॥

iti vAkyaistoShayechcha nAnAvAditraniHsvanaiH | sImAnte tu rathaM nItvA tatra sampUjayedrathe

नानास्तोत्रैस्ततः स्तुत्वाप्यानयेत्तां स्ववेश्मनि ।प्रणिपातशतं कृत्वा प्रार्थयेज्जगदम्बिकाम्॥ ५१.६९ ॥

nAnAstotraistataH stutvApyAnayettAM svaveshmani | praNipAtashataM kR^itvA prArthayejjagadambikAm

शुक्लायां तु तृतीयायामेवं श्रावणभाद्रयोः ।यो व्रतं कुरुतेऽम्बायाः पूजनं च यथाविधि॥ ५१.७१ ॥

shuklAyAM tu tR^itIyAyAmevaM shrAvaNabhAdrayoH | yo vrataM kurute.ambAyAH pUjanaM cha yathAvidhi

मोदते पुत्रपौत्राद्यैर्धनाद्यैरिह सन्ततम् ।सोऽन्ते गच्छेदुमालोकं सर्वलोकोपरि स्थितम्॥ ५१.७२ ॥

modate putrapautrAdyairdhanAdyairiha santatam | so.ante gachChedumAlokaM sarvalokopari sthitam

आश्विने धवले पक्षे नवरात्रव्रतं चरेत् ।यत्कृते सकलाः कामाः सिद्ध्यन्त्येव न संशयः॥ ५१.७३ ॥

Ashvine dhavale pakShe navarAtravrataM charet | yatkR^ite sakalAH kAmAH siddhyantyeva na saMshayaH

नवरात्रव्रतस्यास्य प्रभावं वक्तुमीश्वरः ।चतुरास्यो न पञ्चास्यो न षडास्यो न कोऽपरः॥ ५१.७४ ॥

navarAtravratasyAsya prabhAvaM vaktumIshvaraH | chaturAsyo na pa~nchAsyo na ShaDAsyo na ko.aparaH

नवरात्रव्रतं कृत्वा भूपालो विरथात्मजः ।हृतं राज्यं निजं लेभे सुरथो मुनिसत्तमाः॥ ५१.७५ ॥

navarAtravrataM kR^itvA bhUpAlo virathAtmajaH | hR^itaM rAjyaM nijaM lebhe suratho munisattamAH

ध्रुवसन्धिसुतो धीमानयोध्याधिपतिर्नृपः ।सुदर्शनो हृतं राज्यं प्रापदस्य प्रभावतः॥ ५१.७६ ॥

dhruvasandhisuto dhImAnayodhyAdhipatirnR^ipaH | sudarshano hR^itaM rAjyaM prApadasya prabhAvataH

व्रतराजमिमं कृत्वा समाराध्य महेश्वरीम् ।संसारबन्धनान्मुक्तः समाधिर्मुक्तिभागभूत्॥ ५१.७७ ॥

vratarAjamimaM kR^itvA samArAdhya maheshvarIm | saMsArabandhanAnmuktaH samAdhirmuktibhAgabhUt

तृतीयायां च पञ्चम्यां सप्तम्यामष्टमीतिथौ ।नवम्यां वा चतुर्दश्यां यो देवी पूजयेन्नरः॥ ५१.७८ ॥

tR^itIyAyAM cha pa~nchamyAM saptamyAmaShTamItithau | navamyAM vA chaturdashyAM yo devI pUjayennaraH

आश्विनस्य सिते पक्षे व्रतं कृत्वा विधानतः ।तस्य सर्वं मनोऽभीष्टं पूरयत्यनिशं शिवा॥ ५१.७९ ॥

Ashvinasya site pakShe vrataM kR^itvA vidhAnataH | tasya sarvaM mano.abhIShTaM pUrayatyanishaM shivA

लोहितैः करवीराद्यैः पुष्पैर्धूपैः सुगन्धितैः ।पूजयेन्मङ्गलां देवीं स सर्वं मङ्गलं लभेत्॥ ५१.८१ ॥

lohitaiH karavIrAdyaiH puShpairdhUpaiH sugandhitaiH | pUjayenma~NgalAM devIM sa sarvaM ma~NgalaM labhet

सौभाग्याय सदा स्त्रीभिः कार्यमेतन्महाव्रतम् ।विद्याधनसुताप्त्यर्थं विधेयं पुरुषैरपि॥ ५१.८२ ॥

saubhAgyAya sadA strIbhiH kAryametanmahAvratam | vidyAdhanasutAptyarthaM vidheyaM puruShairapi

उमामहेश्वरादीनि व्रतान्यन्यानि यान्यपि ।देवीप्रियाणि कार्याणि स्वभक्त्यैवं मुमुक्षुभिः॥ ५१.८३ ॥

umAmaheshvarAdIni vratAnyanyAni yAnyapi | devIpriyANi kAryANi svabhaktyaivaM mumukShubhiH

संहितेयं महापुण्या शिवभक्तिविवर्धिनी ।नानाख्यानसमायुक्ता भुक्तिमुक्तिप्रदा शिवा॥ ५१.८४ ॥

saMhiteyaM mahApuNyA shivabhaktivivardhinI | nAnAkhyAnasamAyuktA bhuktimuktipradA shivA

य एनां शृणुयाद्भक्त्या श्रावयेद्वा समाहितः ।पठेद्वा पाठयेद्वापि स याति परमां गतिम्॥ ५१.८५ ॥

ya enAM shR^iNuyAdbhaktyA shrAvayedvA samAhitaH | paThedvA pAThayedvApi sa yAti paramAM gatim

यस्य गेहे स्थिता चेयं लिखिता ललिताक्षरैः ।सम्पूजिता च विधिवत्सर्वान्कामान्स आप्नुयात्॥ ५१.८६ ॥

yasya gehe sthitA cheyaM likhitA lalitAkSharaiH | sampUjitA cha vidhivatsarvAnkAmAnsa ApnuyAt

भूतप्रेतपिशाचादिदुष्टेभ्यो न भयं क्वचित् ।पुत्रपौत्रादिसम्पत्तीर्लभत्येव न संशयः॥ ५१.८७ ॥

bhUtapretapishAchAdiduShTebhyo na bhayaM kvachit | putrapautrAdisampattIrlabhatyeva na saMshayaH

तस्मादियं महापुण्या रम्योमासंहिता सदा ।श्रोतव्या पठितव्या च शिवभक्तिमभीप्सुभिः॥ ५१.८८ ॥

tasmAdiyaM mahApuNyA ramyomAsaMhitA sadA | shrotavyA paThitavyA cha shivabhaktimabhIpsubhiH